Từ TP Hạ Long ra Móng Cái theo QL18, chỉ cần hướng ra ngoài cửa xe người ta có thể dễ dàng nhận thấy không ít những chiếc xe vận tải chạy ngược chiều chở đầy gà lậu. Có xe được ngụy trang kín đáo nhưng nhiều xe chỉ che chắn sơ sài. Người lái xe khách chở chúng tôi cho biết, không chỉ có xe tải mang gà lậu, "Gà tầu" còn đi xe ôm, đi tàu thuỷ, thậm chí còn chui vào Conteiner để vào sâu nội địa, buôn lậu gà ở đây là chuyện thường ngày.
Khó có thể thống kê chính xác trên 70km đường biên giới trên đất liền ở TP Móng Cái có bao nhiêu điểm cho gà lậu Trung Quốc vượt biên. Từ những đường mòn, lối mở đến những điểm đỗ thuyền ven sông Bắc Luân, những Bến ông Phụng, Bến ông Nho, ông Sửu, bến vườn Hồng… ở đâu gà lậu cũng có thể nhập cuộc. Cửu vạn cõng hàng từ biên giới bằng nhiều đường ngang, tắt, vượt qua trạm kiểm soát của các cơ quan chức năng, tập kết sâu ở phía trong, giấu trong rừng hoặc gửi vào nhà dân, tìm cơ hội vận chuyển vào nội địa tiêu thụ.
Ông Vũ Đức Dũng, Trưởng phòng Phòng chống buôn lậu và xử lý vi phạm của Hải quan Quảng Ninh cho biết, các đối tượng tham gia vào hoạt động buôn lậu đều là những người lao động tự do, được các đầu nậu thuê vận chuyển hàng bằng hình thức "khoán gọn" theo số lượng; vì vậy, số đối tượng này thường liều lĩnh và chống trả quyết liệt. Nhiều trường hợp, đối tượng vi phạm đã dùng xe ôtô chèn ép xe của lực lượng kiểm tra, thậm chí có trường hợp bọn chúng còn sử dụng kim tiêm, ớt bột, dao kiếm để tấn công, chống trả, gây nguy hiểm đến tính mạng của các cán bộ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ và gây rất nhiều khó khăn cho công tác kiểm tra bắt giữ. Bọn chúng còn thường xuyên cắt cử người theo dõi mọi hoạt động của lực lượng chức năng, dùng điện thoại liên lạc để tránh sự kiểm soát của lực lượng Hải quan, Biên phòng, Quản lý thị trường, Công an.
Một điểm xuất nhập gia súc, gia cầm tại sông Ka Long.
Tính từ đầu năm 2011 đến nay, Hải quan Quảng Ninh đã bắt giữ 35 vụ bằng 76.370kg gia cầm, trứng gia cầm và thịt gia cầm đông lạnh, xuất và nhập lậu. Tuy nhiên đây cũng chỉ là một phần so với số lượng không nhỏ gia cầm và sản phẩm gia cầm đã nhập lậu vào nội địa.
Trung tá Nguyễn Văn Hòa, Đội trưởng đội Cảnh sát kinh tế Công an thành phố Móng Cái cho biết, so với cùng kỳ tình hình buôn lậu nói chung trên địa bàn có giảm. Tuy nhiên, tình trạng nhập lậu gia súc, gia cầm và các sản phẩm từ gia cầm vẫn diễn biến phức tạp. Nguyên nhân là do lượng gà thải loại ở Trung Quốc bán giá thấp, trong khi đó nhu cầu tiêu dùng tại thị trường trong nước lại cao, lãi suất đối với mặt hàng này thường lớn nên việc đấu tranh ngăn chặn triệt để là rất khó.
Mới đây Công an TP Móng Cái cũng đã bắt giữ 3 vụ, 5 đối tượng, nhập lậu 14.300kg lợn hơi từ Trung Quốc để đưa về các tỉnh phía trong. Đây là loại lợn siêu nạc nhưng đều là lợn loại 3 không thể tiêu thụ được tại Trung Quốc nên đã được đẩy về thị trường Việt
Việc gà, lợn Trung Quốc nhập lậu vào Việt Nam cho thấy, hiện đang tiềm ẩn một nguy cơ khó kiểm soát về dịch bệnh của gia súc gia cầm; đồng thời cũng báo động về tình trạng vệ sinh an toàn thực phẩm; bởi, các cơ quan chức năng không kiểm tra được mầm bệnh cũng như dư lượng thuốc kháng sinh trong thành phần thực phẩm khi gà lậu và những đàn lợn siêu nạc loại 3 tràn vào Việt Nam.
Ông Vũ Đức Dũng cho biết, mới đây Hải Quan Quảng Ninh đã có văn bản chỉ đạo các đơn vị hải quan trực thuộc tăng cường các biện pháp kiểm tra, xử lý đối với các mặt hàng là gia súc, gia cầm nhập lậu. UBND TP Móng Cái cũng đã chỉ đạo lực lượng Công an nhanh chóng hoàn thiện hồ sơ đưa các đối tượng nhập lậu lợn từ Trung Quốc về Việt Nam ra truy tố trước pháp luật và tăng cường đấu tranh ngăn chặn hoạt động này.
Tuy nhiên, đây chỉ là những giải pháp tình thế; để ngăn chặn có hiệu quả việc nhập lậu gia súc, gia cầm, thiết nghĩ cần phải có các biện pháp quản lý tốt nguồn lao động tại địa bàn, đưa ra các giải pháp tạo việc làm ổn định cho bộ phận lao động nhàn rỗi ở các địa phương nhằm hạn chế nguồn nhân lực bổ sung vào đội quân cửu vạn, buôn lậu. Đồng thời tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành chức năng, các địa phương để đảm bảo nâng cao hiệu quả bắt giữ, xử lý đối với các đối tượng buôn lậu
