Bốn nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu để phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia

Như tin Báo CAND đã đưa tin, sáng 13/4, Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng chủ trì tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. 

Tại Hội nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị trình bày Chuyên đề “Kết luận về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 -2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng "hai con số"”.

Đến 2030 trở thành nước thu nhập trung bình cao, GDP tăng trung bình từ 10%

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị nêu rõ, trên cơ sở đánh giá toàn diện những thuận lợi, khó khăn, Ban Chấp hành Trung ương thống nhất các mục tiêu, chỉ tiêu để đạt tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số để hoàn thành 2 mục tiêu chiến lược 100 năm của đất nước.

Mục tiêu là, đất nước phát triển nhanh, bền vững; đến năm 2030, trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao, thuộc nhóm 30 nền kinh tế có quy mô hàng đầu thế giới. Phấn đấu tăng trưởng GDP bình quân đạt từ 10%/năm trở lên gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn; cải thiện và nâng cao toàn diện đời sống nhân dân. Mục tiêu cũng bao quát các nội dung khác về thể chế, nguồn nhân lực, văn hóa, xã hội, môi trường, hạ tầng, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, quốc phòng, an ninh, đối ngoại.

Kết luận bám sát các mục tiêu, chỉ tiêu của Nghị quyết Đại hội XIV, chi tiết hóa thành 51 chỉ tiêu chủ yếu tại phụ lục 1 để bảo đảm thực hiện được mục tiêu phát triển nhanh, bền vững đất nước. Trong đó một số chỉ tiêu quan trọng là:

- Phấn đấu tốc độ tăng trưởng GDP bình quân/năm: ≥ 10,0%

- GDP bình quân đầu người đến năm 2030: 8.500 USD

- Tổng vốn đầu tư toàn xã hội bình quân/GDP: 40%

- Tỉ lệ huy động vào ngân sách nhà nước so với GDP: 18%

- Tỉ lệ bội chi ngân sách nhà nước (NSNN) so với GDP 5%

- Tỉ trọng kinh tế số trong GDP đến năm 2030 là 30%

- Tăng trưởng giá trị kim ngạch xuất khẩu hàng hoá 15-16%

- Đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng: > 55%

- Tỉ lệ hộ nghèo giảm 1-1,5 điểm%/năm.

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương cho biết, Kết luận của Trung ương đề ra 4 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu: về kinh tế - xã hội (KTXH); tài chính quốc gia; vay, trả nợ công và về đầu tư công trung hạn. Cụ thể

Nhóm nhiệm vụ, giải pháp về phát triển KTXH 5 năm 2026-2030, được coi là nhiệm vụ chính trị trọng tâm; đòi hỏi mỗi cán bộ, đảng viên phải nêu cao trách nhiệm, tính tiên phong, "dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm", trở thành hạt nhân trong quá trình chuyển mình toàn diện của đất nước trong kỷ nguyên mới. Trong đó, tập trung thực hiện: đổi mới quản trị thực thi để phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế "2 con số"; hoàn thiện thể chế phát triển đồng bộ, hiện đại, cạnh tranh để tạo đột phá tăng trưởng; chuyển đổi mô hình tăng trưởng, lấy phát triển khoa học, công nghệ, 6 đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính; đẩy mạnh cơ cấu lại các ngành, lĩnh vực; phát triển các khu vực doanh nghiệp và các mô hình kinh tế mới; thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn; khơi thông và đa dạng hoá chuỗi cung ứng, kênh dẫn vốn; tập trung đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc và chuẩn mực con người Việt Nam; hiện đại hoá nền giáo dục quốc dân, nâng cao chất lượng đào tạo, thu hút, trọng dụng nhân tài; phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, thúc đẩy đô thị hóa, phát triển đô thị...

Nhóm nhiệm vụ, giải pháp tài chính quốc gia, việc quán triệt và triển khai bảo đảm an ninh, an toàn tài chính quốc gia là nhiệm vụ quan trọng và mang tính lâu dài, đòi hỏi sự chuyển biến mạnh mẽ từ tư duy quản lý ngân sách thuần túy sang tư duy hạch toán hiệu quả KTXH tổng thể, nâng cao chất lượng nguồn thu và tăng tính bền vững của nền tài chính quốc gia. Trong đó, tập trung thực hiện 5 nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm là: Quản lý, điều hành NSNN hiệu lực, hiệu quả; xây dựng hệ thống thuế hiện đại, minh bạch; tập trung khai thác các nguồn thu mới; tận dụng tối đa công năng sử dụng trụ sở làm việc hiện có; huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển.

Nhóm nhiệm vụ, giải pháp vay trả nợ,  được xác định là những nhiệm vụ xuyên suốt và có tính dài hạn để bảo đảm an ninh, an toàn tài chính quốc gia, giữ vững an toàn nợ công, trọng tâm là tăng cường quản trị rủi ro và nâng cao tính minh bạch trong huy động, sử dụng cũng như báo cáo thông tin nợ công. Chủ động linh hoạt trong việc lựa chọn công cụ, hình thức, khối lượng, kỳ hạn và thời điểm vay gắn chặt với công tác quản lý ngân quỹ. Tập trung giảm chi phí và áp lực huy động vốn cho NSNN, bảo đảm khả năng dự phòng trong các thời điểm thị trường biến động không thuận lợi.

Nhóm nhiệm giải pháp đầu tư công trung hạn, được coi là yêu cầu chiến lược, đặc biệt quan trọng và cấp thiết nhằm tạo động lực tăng trưởng kinh tế nhanh trong dài hạn. Kết luận đã yêu cầu:  Quán triệt nguyên tắc bố trí vốn tập trung, trọng tâm, trọng điểm, không dàn trải, manh mún, tập trung cho các dự án trọng điểm, 11 quan trọng quốc gia, tạo lan tỏa lớn; giảm ít nhất 30% số lượng dự án so với giai đoạn 2021-2025 (cả Trung ương và địa phương). Lấy đầu tư công dẫn dắt đầu tư tư, tăng cường hợp tác công tư;  Khẩn trương hướng dẫn hạch toán hiệu quả kinh tế, xã hội làm cơ sở phân bổ vốn đầu tư công, mục tiêu là phải nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công, giảm hệ số ICOR đạt mục tiêu từ 4,5 - 4,8; chống thất thoát, lãng phí, tiêu cực. Bên cạnh các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trên, Trung ương yêu cầu tiếp tục thực hiện quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và các Nghị quyết, Kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư.

Đồng thời, đưa ra 3 Phụ lục (Phụ lục 1: Các chỉ tiêu chủ yếu giai đoạn 2026-2030; Phụ lục 2: Các chỉ tiêu chủ yếu Kế hoạch 5 năm giai đoạn 2026-2030 về tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công; Phụ lục 3: Những nhiệm vụ trọng tâm hoàn thành trong năm 2026 với 92 nhiệm vụ, cụ thể cơ quan chủ trì, thời gian, kết quả ).

Năm 2026  giảm 50% chi phí tuân thủ so với 2025

Về nhóm nhiệm vụ, giải pháp phát triển KTXH giai đoạn 2026 - 2030, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương nhấn mạnh yêu cầu thống nhất tư duy, nhận thức, khát vọng và hành động; đồng thời đổi mới mạnh mẽ quản trị thực thi nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng “hai con số”.

Các cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu, cán bộ, đảng viên phải nhận thức đầy đủ tính chiến lược, cấp bách của nhiệm vụ này; xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, được cụ thể hóa trong chương trình, kế hoạch công tác hằng năm, gắn với trách nhiệm người đứng đầu. Việc kiểm tra, giám sát, đánh giá phải dựa trên tiêu chí kết quả thực hiện, bảo đảm rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm.

Một nhiệm vụ trọng tâm được nhấn mạnh là hoàn thiện thể chế phát triển đồng bộ, hiện đại, cạnh tranh nhằm tạo đột phá tăng trưởng. Theo đó, cần hoàn thiện pháp luật để giải phóng toàn bộ sức sản xuất, khơi thông mọi nguồn lực, phát huy tối đa tiềm năng, thế mạnh của đất nước, tận dụng hiệu quả các cơ hội phát triển trong bối cảnh mới.

Kết luận của Trung ương xác định 4 nhóm nội dung lớn về xây dựng và hoàn thiện thể chế, pháp luật, trong đó có 17 nội dung cần triển khai ngay trong năm 2026.

Đáng chú ý là yêu cầu tổng rà soát hệ thống pháp luật; thể chế hóa các cơ chế, chính sách đặc thù đã được thực tiễn chứng minh hiệu quả để áp dụng trên phạm vi toàn quốc; đồng thời, xử lý dứt điểm các khó khăn, vướng mắc liên quan đến các dự án tồn đọng, dự án sử dụng đất trong các kết luận thanh tra, kiểm tra, giám sát, bản án và các vi phạm pháp luật về đất đai trước thời điểm Luật Đất đai 2024 có hiệu lực.

Cùng với đó, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính theo hướng thực chất, hiệu quả: cắt giảm 50% thời gian giải quyết và 50% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính ngay trong năm 2026 so với năm trước; tiếp tục cắt giảm tối thiểu 30% ngành nghề kinh doanh có điều kiện và loại bỏ 100% các điều kiện kinh doanh không cần thiết. Ở cấp bộ, chỉ thực hiện không quá 30% tổng số thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực quản lý.

Song song với hoàn thiện thể chế, nhiệm vụ chuyển đổi mô hình tăng trưởng được xác định rõ, lấy phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính; đẩy mạnh cơ cấu lại các ngành, lĩnh vực; phát triển khu vực doanh nghiệp và các mô hình kinh tế mới.

Trong năm 2026, có 22 nội dung cụ thể cần triển khai, trong đó đáng chú ý là đổi mới chính sách về hạn mức đất lúa theo hướng linh hoạt, cho phép chuyển đổi diện tích đất trồng lúa kém hiệu quả, bảo đảm an ninh lương thực và tối đa hóa giá trị sử dụng đất nông nghiệp.

Để thúc đẩy tăng trưởng gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn, Kết luận của Trung ương yêu cầu phối hợp chặt chẽ, đồng bộ, linh hoạt giữa chính sách tài khóa, tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác; đồng thời khơi thông, đa dạng hóa các kênh dẫn vốn, chuỗi cung ứng.

Trong triển khai đầu tư công trung hạn, cần quán triệt nguyên tắc bố trí vốn tập trung, trọng tâm, trọng điểm, không dàn trải, manh mún; ưu tiên các dự án quan trọng quốc gia, có sức lan tỏa lớn. Đồng thời, giảm ít nhất 30% số lượng dự án so với giai đoạn 2021 - 2025, cả ở Trung ương và địa phương, nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh, các cơ quan trong hệ thống chính trị, các cấp, các ngành, các địa phương cần đặc biệt chú trọng tổ chức triển khai thực hiện, bảo đảm chủ động, khẩn trương, linh hoạt, hiệu quả. Các Bí thư tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy các bộ, ngành, cơ quan ở Trung ương cần phát huy vai trò gương mẫu của người đứng đầu, trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo việc xây dựng chương trình, kế hoạch, kịch bản cụ thể, sát thực tiễn và chủ động tổ chức triển khai quyết liệt, đồng bộ, kịp thời, hiệu quả. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát, đôn đốc; xử lý dứt điểm các vấn đề thuộc thẩm quyền; chịu trách nhiệm đến cùng về kết quả thực hiện.