"Nhật ký thời chiến Việt Nam":

Bộ sách đặc biệt chứa đựng một phần lịch sử

Nhân dịp kỷ niệm 73 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2020), Quỹ "Mãi mãi tuổi 20" phối hợp với NXB Hội Nhà văn và CLB "Trái tim người lính" tổ chức buổi gặp mặt tác giả, nhân chứng lịch sử và ra mắt bộ sách "Nhật ký thời chiến Việt Nam".

Chiến tranh đã dần lùi xa, những trang nhật ký, hồi ký thời chiến Việt Nam mỗi khi ra mắt ở thể dạng tác phẩm, lại được đông đảo công chúng nhiệt tình đón nhận, bởi trong những trang sách ấy chứa đựng một phần lịch sử đầy bi hùng của dân tộc...

Theo chia sẻ của nhà văn Đặng Vương Hưng - chủ biên của bộ sách "Nhật ký thời chiến Việt Nam", bộ sách gồm 4 tập, mỗi tập có độ dày hơn 1.000 trang, khổ 16x24cm, được in ấn, trình bày đẹp mắt. Đây thực sự là một công trình tâm huyết của nhà văn Đặng Vương Hưng và các cộng sự trong một thời gian dài để có thể có được một bộ sách chứa đựng nhiều tư liệu lịch sử quý giá.

Đồng thời qua đó, tái hiện lại những lát cắt số phận, cuộc đời những con người Việt Nam đã trở thành một phần của lịch sử ấy. Nhà văn Đặng Vương Hưng cho biết, phải mất tới 16 năm (2004 - 2020) mới hoàn thành công trình với kinh phí xã hội hóa nhưng không nhằm mục đích kinh doanh, mà chủ yếu là lưu giữ tư liệu quý và gửi gắm vào đó thông điệp của tình yêu thương và lòng biết ơn cho thế hệ mai sau.

Buổi gặp mặt tác giả và nhân chứng lịch sử với bộ sách "Nhật ký thời chiến Việt Nam" diễn ra tại TP. Hồ Chí Minh ngày 5-7-2020.
Buổi gặp mặt tác giả và nhân chứng lịch sử với bộ sách "Nhật ký thời chiến Việt Nam" diễn ra tại TP. Hồ Chí Minh ngày 5-7-2020.

"Nhật ký thời chiến Việt Nam" ra mắt lần đầu chỉ được in với số lượng hạn chế 500 bản, chủ yếu để làm quà tặng tri ân của các cựu chiến binh Quỹ “Mãi mãi tuổi 20” và phát hành 250 bản với giá bán lẻ 1,6 triệu đồng/bộ để có tiền tổ chức bản thảo và in ấn. Nhà văn Đặng Vương Hưng hi vọng, bên cạnh sự đồng hành góp sức của các nhà hảo tâm để bộ sách này hoàn thành, bộ sách sẽ đến được với công chúng rộng rãi ở các lần in tiếp theo.

Chắc hẳn nhiều người vẫn còn nhớ, sự kiện cuốn 2 cuốn nhật ký thời chiến là “Mãi mãi tuổi hai mươi” của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc và “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” của Anh hùng, liệt sĩ, bác sĩ Đặng Thùy Trâm khi ra mắt từng gây "chấn động" đối với công chúng một thời.

Không chỉ hàng triệu bản in đã được bán hết, sách liên tục được tái bản trong nhiều năm, mà 2 cuốn nhật ký này đã được dịch ra nhiều thứ tiếng, trở thành nguồn cảm hứng cho sự ra đời của 2 bộ phim điện ảnh "Đừng đốt" (Đạo diễn Đặng Nhật Minh) và "Mùi cỏ cháy" (Đạo diễn Hữu Mười). Sau đó, một số cuốn nhật ký - hồi ký chiến tranh Việt Nam khác cũng đã lần lượt được giới thiệu đến công chúng, dần tạo nên một dòng sách mang màu sắc riêng.

Tuy nhiên, đây là lần đầu tiên nhiều tác phẩm thuộc thể loại sách nhật ký thời chiến Việt Nam cùng đứng chung trong một bộ sách: với 30 tác phẩm của 30 tác giả. Chính vì thế, có thể coi đây là một bộ sách chứa đựng những tư liệu đầy đủ nhất, công phu nhất về thể loại sách nhật ký.

Không chỉ có nhật ký “Mãi mãi tuổi hai mươi” và “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” mà còn có hàng chục cuốn nhật ký chân thực về những ngày tháng chiến trường khác của các liệt sĩ mà nhiều bạn chưa được tiếp cận như cuốn “Gửi lại mai sau” của Nguyễn Hải Trường (tức liệt sĩ CAND Vũ trang Nguyễn Minh Sơn) - một cuốn nhật ký đầy xúc động và chứa đựng nhiều tư liệu quý về những năm tháng đã đi vào lịch sử của nước nhà.

 Sở dĩ bộ sách "Nhật ký thời chiến Việt Nam" trở nên thú vị, hấp dẫn còn vì bởi có sự góp mặt của những cuốn nhật ký của các nhà văn - nhà báo chiến trường  nổi tiếng một thời như “Nhật ký chiến tranh” của anh hùng, nhà văn, liệt sĩ Chu Cẩm Phong; “Nhật ký chiến trường" của liệt sĩ, nhà văn Dương Thị Xuân Quý; “Những ngày trong vòng vây” của nhà báo, nhà văn Trần Mai Hạnh; “Nhật ký vượt Trường Sơn” của TS. Phạm Quang Nghị; “Nhật ký Bê trọc” của nhà văn, TS. Phạm Việt Long và “Nhật ký đi B” của cố nhà văn Triệu Bôn. Bên cạnh đó, bạn đọc còn được tiếp cận những trang viết hiếm hoi mang đầy chất văn hóa tâm linh trong nhật ký “Trở về trong giấc mơ” của liệt sĩ Trần Minh Tiến - chàng cầu thủ bóng đá đẹp trai, có mối tình đẫm nước mắt với cô văn công xung kích xứ Hà Đông xưa.

Những trang nhật ký đầy chất văn chương lãng mạn của liệt sĩ Hoàng Thượng Lân - chàng họa sĩ đẹp trai (bạn cùng lứa của 2 người nổi tiếng là họa sĩ Thành Chương và họa sĩ Lê Trí Dũng) từng xuất hiện trong cuốn sách "Tài hoa ra trận" của tác giả Đặng Vương Hưng biên soạn sẽ một lần nữa được ra mắt bên cạnh những tên tuổi đã trở thành một phần lịch sử của nền văn học - nghệ thuật chiến tranh cách mạng Việt Nam…

Nhận định về bộ sách "Nhật ký thời chiến Việt Nam", Trung tướng - Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Đoàn Sinh Hưởng, nguyên Tư lệnh Binh chủng Tăng - Thiết giáp; nguyên Tư lệnh Quân khu 4, Chủ tịch Quỹ “Mãi mãi tuổi 20” cho biết, với ông đây thực sự là công trình có giá trị cao về nội dung tư tưởng, mang thông điệp về cái đẹp và tính nhân văn sâu sắc.

Bộ sách "Nhật ký thời chiến Việt Nam" gồm 4 tập, mỗi tập trên 1.000 trang.
Bộ sách "Nhật ký thời chiến Việt Nam" gồm 4 tập, mỗi tập trên 1.000 trang.

"Với những giá trị, ý nghĩa mà bộ sách đem lại, có thể xem bộ sách "Nhật ký thời chiến Việt Nam" như "một tượng đài di sản phi vật thể", là dấu ấn trí tuệ, tâm hồn, nghị lực mà các Anh hùng - Liệt sĩ, các cựu chiến binh đã để lại cho thế hệ sau...".

Còn nhà văn Đặng Vương Hưng - một tên tuổi đã có nhiều năm gắn bó với dòng sách này chia sẻ: "Nhật ký là những trang viết đáng tin cậy. Tất cả những gì ta đọc được ở đây là sự thật, dù nó có thể thô tháp, nhưng tươi ròng và sống động, bởi hoàn toàn là những con người thật, những địa chỉ thật, những sự việc thật và những tâm trạng rất thật!

Không ai có thể buộc được người ta phải nói thật suy nghĩ của lòng mình, nhất là sự ấm ức, bất công và nỗi buồn nản trong cuộc đời; kể cả tâm trạng “sống trong sợ hãi” tại chiến trường. Nhưng với nhật ký, thì người viết “tự nguyện” nói ra tất cả điều ấy…". Chính vì thế, cùng với thời gian, khi cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước ngày càng lùi xa, những trang viết này lại càng thêm giá trị. Bên cạnh giá trị lịch sử, nó còn có giá trị văn học, nó cho phép thế hệ sau có được tâm gương phản chiếu về tâm hồn, trí tuệ và cuộc đời của thế hệ cha anh đi trước...

Chia sẻ về bộ sách, nhà văn Nguyễn Quang Thiều - Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, Phó Tổng thư ký thứ nhất Hội Nhà văn Á - Phi bộc bạch: “Không có gì mang tính chính xác về cuộc chiến tranh hơn những trang nhật ký của những người lính. Bởi họ viết những trang nhật ký này là viết ngay tại chiến trường, viết những gì mà họ muốn nói nhất khi biết rằng sau đó họ có thể mãi mãi không thể trở về với gia đình, với quê hương họ. Họ viết trong đói khát, trong bom đạn, trong chết chóc. Chỉ khi cái chết cận kề thì tiếng nói con người mới vang lên trung thực nhất.

Và sự trung thực ấy đã minh chứng tình yêu đất nước, yêu độc lập tự do không hề khiếp sợ  và sự dâng hiến trọn vẹn của họ cho đất nước. Bộ sách “Nhật ký thời chiến Việt Nam” mang một giá trị lớn lao mà ngay lúc này chúng ta cũng chưa thể nhận ra hết giá trị của những trang nhật ký ấy!".

Đối với đất nước Việt Nam chúng ta, chiến tranh đã dần lùi xa nhưng cuộc chiến tranh ấy vẫn chứa đựng thật nhiều điều bí mật, trong đó có những điều vẫn chưa được lý giải. Có lẽ chính vì thế, những trang nhật ký của những anh hùng liệt sĩ, những nhà văn, nhà báo, họa sĩ, bác sĩ... đã có mặt trong cuộc chiến ấy, đã sống những thời khắc sinh tử ấy sẽ góp phần "giải mã" cho phần nào những bí mật có thể đã mãi mãi yên ngủ.

Đến nay, là 2/3 tác giả góp mặt trong bộ sách “Nhật ký thời chiến Việt Nam” đã không còn nữa. Nhiều người đã ngã xuống ngoài chiến trường, hoặc bị thương và vì di chứng chiến tranh, nên đã mất sau khi trở về. Nhưng những câu chuyện, những tâm sự chứa đựng một phần cuộc đời, một phần lịch sử bi thương, hào hùng của dân tộc vẫn sẽ còn đọng lại chân thực, sống động trong những trang nhật ký mộc mạc, thân thương của “Nhật ký thời chiến Việt Nam”...

Nguyệt Hà

Các tin khác

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" là tiểu thuyết đầu tay của nhà văn Trương Vân Ngọc (sinh năm 1973, quê Hưng Yên, hiện công tác tại Hà Nội)  viết về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân, sách đoạt giải C cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện ký đề tài "Vì An ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" do Bộ công an và Hội nhà văn Việt Nam tổ chức năm 2025, được Nhà xuất bản Công an Nhân dân tuyển chọn và ấn hành tháng 12 năm 2025.

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Trong đời sống văn học, có một dòng chảy lặng lẽ nhưng lại đóng vai trò khá quan trọng trong đời sống, đó chính là tiểu thuyết lịch sử. Lấy chất liệu từ lịch sử, tái hiện lịch sử qua những trang văn chính là những đóng góp thầm lặng, tích cực của các nhà văn cho bề dày truyền thống văn hóa nước nhà...

Dán nhãn độ tuổi cho MV: Khi “tấm biển cảnh báo” còn bỏ ngỏ

Dán nhãn độ tuổi cho MV: Khi “tấm biển cảnh báo” còn bỏ ngỏ

Nếu việc dán nhãn phân loại độ tuổi đã trở thành điều kiện bắt buộc với tác phẩm điện ảnh, xuất bản... trước khi đến tay công chúng thì ở lĩnh vực âm nhạc, tấm biển cảnh báo này gần như bỏ ngỏ. Thế nên không lạ khi làng nhạc liên tục vấp phải tranh cãi vì những MV có nội dung người lớn.