"Nhật ký thời chiến Việt Nam":

Bộ sách đặc biệt chứa đựng một phần lịch sử

Nhân dịp kỷ niệm 73 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2020), Quỹ "Mãi mãi tuổi 20" phối hợp với NXB Hội Nhà văn và CLB "Trái tim người lính" tổ chức buổi gặp mặt tác giả, nhân chứng lịch sử và ra mắt bộ sách "Nhật ký thời chiến Việt Nam".

Chiến tranh đã dần lùi xa, những trang nhật ký, hồi ký thời chiến Việt Nam mỗi khi ra mắt ở thể dạng tác phẩm, lại được đông đảo công chúng nhiệt tình đón nhận, bởi trong những trang sách ấy chứa đựng một phần lịch sử đầy bi hùng của dân tộc...

Theo chia sẻ của nhà văn Đặng Vương Hưng - chủ biên của bộ sách "Nhật ký thời chiến Việt Nam", bộ sách gồm 4 tập, mỗi tập có độ dày hơn 1.000 trang, khổ 16x24cm, được in ấn, trình bày đẹp mắt. Đây thực sự là một công trình tâm huyết của nhà văn Đặng Vương Hưng và các cộng sự trong một thời gian dài để có thể có được một bộ sách chứa đựng nhiều tư liệu lịch sử quý giá.

Đồng thời qua đó, tái hiện lại những lát cắt số phận, cuộc đời những con người Việt Nam đã trở thành một phần của lịch sử ấy. Nhà văn Đặng Vương Hưng cho biết, phải mất tới 16 năm (2004 - 2020) mới hoàn thành công trình với kinh phí xã hội hóa nhưng không nhằm mục đích kinh doanh, mà chủ yếu là lưu giữ tư liệu quý và gửi gắm vào đó thông điệp của tình yêu thương và lòng biết ơn cho thế hệ mai sau.

Buổi gặp mặt tác giả và nhân chứng lịch sử với bộ sách "Nhật ký thời chiến Việt Nam" diễn ra tại TP. Hồ Chí Minh ngày 5-7-2020.
Buổi gặp mặt tác giả và nhân chứng lịch sử với bộ sách "Nhật ký thời chiến Việt Nam" diễn ra tại TP. Hồ Chí Minh ngày 5-7-2020.

"Nhật ký thời chiến Việt Nam" ra mắt lần đầu chỉ được in với số lượng hạn chế 500 bản, chủ yếu để làm quà tặng tri ân của các cựu chiến binh Quỹ “Mãi mãi tuổi 20” và phát hành 250 bản với giá bán lẻ 1,6 triệu đồng/bộ để có tiền tổ chức bản thảo và in ấn. Nhà văn Đặng Vương Hưng hi vọng, bên cạnh sự đồng hành góp sức của các nhà hảo tâm để bộ sách này hoàn thành, bộ sách sẽ đến được với công chúng rộng rãi ở các lần in tiếp theo.

Chắc hẳn nhiều người vẫn còn nhớ, sự kiện cuốn 2 cuốn nhật ký thời chiến là “Mãi mãi tuổi hai mươi” của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc và “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” của Anh hùng, liệt sĩ, bác sĩ Đặng Thùy Trâm khi ra mắt từng gây "chấn động" đối với công chúng một thời.

Không chỉ hàng triệu bản in đã được bán hết, sách liên tục được tái bản trong nhiều năm, mà 2 cuốn nhật ký này đã được dịch ra nhiều thứ tiếng, trở thành nguồn cảm hứng cho sự ra đời của 2 bộ phim điện ảnh "Đừng đốt" (Đạo diễn Đặng Nhật Minh) và "Mùi cỏ cháy" (Đạo diễn Hữu Mười). Sau đó, một số cuốn nhật ký - hồi ký chiến tranh Việt Nam khác cũng đã lần lượt được giới thiệu đến công chúng, dần tạo nên một dòng sách mang màu sắc riêng.

Tuy nhiên, đây là lần đầu tiên nhiều tác phẩm thuộc thể loại sách nhật ký thời chiến Việt Nam cùng đứng chung trong một bộ sách: với 30 tác phẩm của 30 tác giả. Chính vì thế, có thể coi đây là một bộ sách chứa đựng những tư liệu đầy đủ nhất, công phu nhất về thể loại sách nhật ký.

Không chỉ có nhật ký “Mãi mãi tuổi hai mươi” và “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” mà còn có hàng chục cuốn nhật ký chân thực về những ngày tháng chiến trường khác của các liệt sĩ mà nhiều bạn chưa được tiếp cận như cuốn “Gửi lại mai sau” của Nguyễn Hải Trường (tức liệt sĩ CAND Vũ trang Nguyễn Minh Sơn) - một cuốn nhật ký đầy xúc động và chứa đựng nhiều tư liệu quý về những năm tháng đã đi vào lịch sử của nước nhà.

 Sở dĩ bộ sách "Nhật ký thời chiến Việt Nam" trở nên thú vị, hấp dẫn còn vì bởi có sự góp mặt của những cuốn nhật ký của các nhà văn - nhà báo chiến trường  nổi tiếng một thời như “Nhật ký chiến tranh” của anh hùng, nhà văn, liệt sĩ Chu Cẩm Phong; “Nhật ký chiến trường" của liệt sĩ, nhà văn Dương Thị Xuân Quý; “Những ngày trong vòng vây” của nhà báo, nhà văn Trần Mai Hạnh; “Nhật ký vượt Trường Sơn” của TS. Phạm Quang Nghị; “Nhật ký Bê trọc” của nhà văn, TS. Phạm Việt Long và “Nhật ký đi B” của cố nhà văn Triệu Bôn. Bên cạnh đó, bạn đọc còn được tiếp cận những trang viết hiếm hoi mang đầy chất văn hóa tâm linh trong nhật ký “Trở về trong giấc mơ” của liệt sĩ Trần Minh Tiến - chàng cầu thủ bóng đá đẹp trai, có mối tình đẫm nước mắt với cô văn công xung kích xứ Hà Đông xưa.

Những trang nhật ký đầy chất văn chương lãng mạn của liệt sĩ Hoàng Thượng Lân - chàng họa sĩ đẹp trai (bạn cùng lứa của 2 người nổi tiếng là họa sĩ Thành Chương và họa sĩ Lê Trí Dũng) từng xuất hiện trong cuốn sách "Tài hoa ra trận" của tác giả Đặng Vương Hưng biên soạn sẽ một lần nữa được ra mắt bên cạnh những tên tuổi đã trở thành một phần lịch sử của nền văn học - nghệ thuật chiến tranh cách mạng Việt Nam…

Nhận định về bộ sách "Nhật ký thời chiến Việt Nam", Trung tướng - Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Đoàn Sinh Hưởng, nguyên Tư lệnh Binh chủng Tăng - Thiết giáp; nguyên Tư lệnh Quân khu 4, Chủ tịch Quỹ “Mãi mãi tuổi 20” cho biết, với ông đây thực sự là công trình có giá trị cao về nội dung tư tưởng, mang thông điệp về cái đẹp và tính nhân văn sâu sắc.

Bộ sách "Nhật ký thời chiến Việt Nam" gồm 4 tập, mỗi tập trên 1.000 trang.
Bộ sách "Nhật ký thời chiến Việt Nam" gồm 4 tập, mỗi tập trên 1.000 trang.

"Với những giá trị, ý nghĩa mà bộ sách đem lại, có thể xem bộ sách "Nhật ký thời chiến Việt Nam" như "một tượng đài di sản phi vật thể", là dấu ấn trí tuệ, tâm hồn, nghị lực mà các Anh hùng - Liệt sĩ, các cựu chiến binh đã để lại cho thế hệ sau...".

Còn nhà văn Đặng Vương Hưng - một tên tuổi đã có nhiều năm gắn bó với dòng sách này chia sẻ: "Nhật ký là những trang viết đáng tin cậy. Tất cả những gì ta đọc được ở đây là sự thật, dù nó có thể thô tháp, nhưng tươi ròng và sống động, bởi hoàn toàn là những con người thật, những địa chỉ thật, những sự việc thật và những tâm trạng rất thật!

Không ai có thể buộc được người ta phải nói thật suy nghĩ của lòng mình, nhất là sự ấm ức, bất công và nỗi buồn nản trong cuộc đời; kể cả tâm trạng “sống trong sợ hãi” tại chiến trường. Nhưng với nhật ký, thì người viết “tự nguyện” nói ra tất cả điều ấy…". Chính vì thế, cùng với thời gian, khi cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước ngày càng lùi xa, những trang viết này lại càng thêm giá trị. Bên cạnh giá trị lịch sử, nó còn có giá trị văn học, nó cho phép thế hệ sau có được tâm gương phản chiếu về tâm hồn, trí tuệ và cuộc đời của thế hệ cha anh đi trước...

Chia sẻ về bộ sách, nhà văn Nguyễn Quang Thiều - Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, Phó Tổng thư ký thứ nhất Hội Nhà văn Á - Phi bộc bạch: “Không có gì mang tính chính xác về cuộc chiến tranh hơn những trang nhật ký của những người lính. Bởi họ viết những trang nhật ký này là viết ngay tại chiến trường, viết những gì mà họ muốn nói nhất khi biết rằng sau đó họ có thể mãi mãi không thể trở về với gia đình, với quê hương họ. Họ viết trong đói khát, trong bom đạn, trong chết chóc. Chỉ khi cái chết cận kề thì tiếng nói con người mới vang lên trung thực nhất.

Và sự trung thực ấy đã minh chứng tình yêu đất nước, yêu độc lập tự do không hề khiếp sợ  và sự dâng hiến trọn vẹn của họ cho đất nước. Bộ sách “Nhật ký thời chiến Việt Nam” mang một giá trị lớn lao mà ngay lúc này chúng ta cũng chưa thể nhận ra hết giá trị của những trang nhật ký ấy!".

Đối với đất nước Việt Nam chúng ta, chiến tranh đã dần lùi xa nhưng cuộc chiến tranh ấy vẫn chứa đựng thật nhiều điều bí mật, trong đó có những điều vẫn chưa được lý giải. Có lẽ chính vì thế, những trang nhật ký của những anh hùng liệt sĩ, những nhà văn, nhà báo, họa sĩ, bác sĩ... đã có mặt trong cuộc chiến ấy, đã sống những thời khắc sinh tử ấy sẽ góp phần "giải mã" cho phần nào những bí mật có thể đã mãi mãi yên ngủ.

Đến nay, là 2/3 tác giả góp mặt trong bộ sách “Nhật ký thời chiến Việt Nam” đã không còn nữa. Nhiều người đã ngã xuống ngoài chiến trường, hoặc bị thương và vì di chứng chiến tranh, nên đã mất sau khi trở về. Nhưng những câu chuyện, những tâm sự chứa đựng một phần cuộc đời, một phần lịch sử bi thương, hào hùng của dân tộc vẫn sẽ còn đọng lại chân thực, sống động trong những trang nhật ký mộc mạc, thân thương của “Nhật ký thời chiến Việt Nam”...

Nguyệt Hà

Các tin khác

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Những người trẻ thế hệ 8x, 9x, 2000 đang lựa chọn cách tiếp cận lịch sử theo cách riêng của mình. Với họ, lịch sử là những câu chuyện được kể lại sống động trên các nền tảng số, hay những bộ phim, những bài hát, những tiểu thuyết hấp dẫn và ý nghĩa... giúp họ hiểu hơn về đất nước mình.

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

Bắt đầu lên sóng truyền hình ANTV (thứ Bảy, Chủ nhật) từ ngày 22/8 và trên kênh HTV9 (thứ Hai, thứ Ba) từ ngày 24/8, bộ phim truyền hình "Kế hoạch CM12" đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của công chúng. Không chỉ khắc họa những cuộc đấu trí căng thẳng, "Kế hoạch CM12" còn làm nổi bật bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh thầm lặng của những cán bộ, chiến sĩ CAND trong hành trình bảo vệ An ninh Tổ quốc từ những ngày đầu đất nước thống nhất.

Trưởng thành cùng lực lượng

Trưởng thành cùng lực lượng

Trong hơn 80 năm xây dựng, phấn đấu và trưởng thành của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, có thể nói rằng, văn học nghệ thuật về lực lượng công an với sứ mệnh của mình đã góp phần đáng kể vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân…

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Mới đây, việc 2 bộ phim kinh dị "BACKROOMS" và "Obsession" thắng lớn phòng vé đã gây ra nhiều bất ngờ. Bên cạnh việc được thực hiện bởi các nhà sáng tạo nội dung tuy không chuyên về điện ảnh nhưng lại mang đến sự mới mẻ, thích thú, thì thực tế này cũng cho thấy thể loại thriller/mystery hay giật gân/bí ẩn đang được yêu thích hơn bao giờ hết cả trong phim ảnh cũng như văn chương.

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Được đầu tư hoành tráng, công phu và giàu sáng tạo, các chương trình nghệ thuật về Công an nhân dân (CAND) thời gian qua không chỉ góp phần làm mới nghệ thuật chính luận mà còn lan tỏa sâu sắc hình tượng người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, gần gũi trong lòng công chúng.

Xứ thơ, xứ biển, xứ biên thùy

Xứ thơ, xứ biển, xứ biên thùy

Nằm ở một góc trời Tây Nam của Tổ quốc, Hà Tiên (thuộc tỉnh An Giang) sở hữu một địa thế kỳ lạ đến mức người xưa phải ví nơi đây như một “Việt Nam thu nhỏ” khi vừa có biển, có núi, có sông, có hang động, có đầm phá và có cả đường biên giới. Nhưng cái làm nên hồn cốt của Hà Tiên không chỉ là cảnh sắc thiên nhiên. Đi qua 3 thế kỷ thăng trầm, Hà Tiên đã hóa thân từ một xứ thơ lãng mạn bậc nhất trời Nam, bước qua những đau thương của lịch sử, để rồi vươn mình trỗi dậy trở thành một đô thị cửa ngõ hiện đại, canh giữ biên cương bờ cõi.

Tôi tự “đặt hàng” mình

Tôi tự “đặt hàng” mình

Nhạc sĩ Minh Đạo là một gương mặt nổi bật trong làng âm nhạc Việt Nam với vai trò sáng tác, nhà sản xuất, phối khí, chỉ huy và giám đốc âm nhạc ở nhiều chương trình, các vở nhạc kịch lớn. Gần đây, những ca khúc của anh trong các bộ phim do Điện ảnh CAND sản xuất như “Đội điều tra số 7”, “Tận hiến”... nhận được sự yêu mến của đông đảo khán giả. Phóng viên Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng nhạc sĩ Minh Đạo.

Giữ bình yên đại ngàn bằng lòng dân và trách nhiệm

Giữ bình yên đại ngàn bằng lòng dân và trách nhiệm

Là dự án phim ý nghĩa nhân kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân, "Trời cao nguyên xanh" không chỉ khắc họa cuộc chiến bền bỉ, thầm lặng nhưng không kém phần gian nan của các chiến sĩ Công an mà còn mang đến cho khán giả hành trình giàu cảm xúc về lòng dân, tinh thần đoàn kết và khát vọng bình yên cho bầu trời cao nguyên xanh.

Ước hẹn từ quá khứ

Ước hẹn từ quá khứ

Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” đã thu hút sự quan tâm của quần chúng nhân dân trong những ngày qua

Phim "Mưa đỏ" ghi dấu ấn của điện ảnh Việt ở đề tài chiến tranh cách mạng.

Khát vọng trở thành ngành công nghiệp văn hóa

40 năm đổi mới - một chặng đường đánh dấu nhiều cột mốc của điện ảnh Việt Nam từ một nền điện ảnh bao cấp sang cơ chế thị trường. Tại hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm đổi mới", tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan phim Châu Á - Đà Nẵng (DANAFF) Tiến sĩ Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam - Giám đốc DANAFF nhận định: "40 năm trước, Đổi mới không chỉ mở ra một giai đoạn phát triển mới về kinh tế - xã hội, mà còn mở ra những không gian sáng tạo mới cho văn học, nghệ thuật. Tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh đúng sự thật đã trở thành động lực quan trọng để văn nghệ sĩ khám phá sâu hơn đời sống con người, những chuyển động của xã hội và những khát vọng của dân tộc trong thời kỳ mới".

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Bộ phim truyền hình "Tận hiến" (Điện ảnh CAND sản xuất) vừa khép lại hành trình phát sóng nhưng dư âm mà bộ phim mang lại vẫn tiếp tục lắng đọng trong lòng khán giả. Giữa dòng chảy của điện ảnh chính luận, "Tận hiến" tạo dấu ấn không chỉ bởi câu chuyện về những chiến sĩ tình báo CAND hoạt động và sẵn sàng hy sinh trong thầm lặng mà còn ở cách làm phim giàu tâm huyết và khát vọng.

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Có một số bạn yêu thơ hỏi tôi về việc: "Các nhà thơ trẻ hiện nay quan tâm đến hình tượng thơ trong sáng tác như thế nào?". Theo tôi, việc xây dựng hình tượng thơ có vai trò đặc biệt quan trọng trong sáng tác thơ ca của những người viết, bởi hình tượng thơ chính là nơi nhà thơ gửi gắm tư tưởng, cảm xúc, cách nhìn về con người và cuộc đời.

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Nằm trong các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), Hội sách Thiếu nhi Thành phố Hồ Chí Minh lần 6 - năm 2026 với chủ đề: “Em vui đọc sách, học bao điều hay” vừa được khai mạc với nhiều hoạt động phong phú, sáng tạo dành cho thiếu nhi, phụ huynh, giáo viên và cộng đồng.

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Truyện tranh là một thị trường đang bị bỏ ngỏ ở Việt Nam. Điều chúng ta thiếu không phải là những tác giả tài năng mà là một hệ sinh thái đủ mạnh để nuôi dưỡng, bảo vệ và phát triển các giá trị sáng tạo. Những vấn đề này được đặt ra trong tọa đàm "Kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo truyện tranh cho người Việt" diễn ra mới đây tại Hà Nội.