Sự kiện này không chỉ đơn thuần là một sân chơi mùa hè mà còn là bước tiến quan trọng trong việc đưa khoa học từ lý thuyết trên trang giấy vào ứng dụng thực tiễn đời sống.
Đưa khoa học “chạm" vào đời sống
Trong nhiều năm, STEM được nhắc đến như một từ khóa thời thượng. Nhưng STEM sẽ khó chạm tới học sinh nếu chỉ nằm trong bài giảng, khẩu hiệu hay những mô hình trình diễn ngắn ngủi. Điều học sinh cần không chỉ là biết STEM quan trọng, mà là được nhìn thấy STEM đang vận hành thế nào trong đời sống. Đó chính là điểm đáng chú ý của BK STEMathon 2026 diễn ra vào 10 ngày đầu của tháng 7/2026.
Chia sẻ về ý nghĩa của chương trình, cô Đào Tươi, Phó Hiệu trưởng Trường THCS- THPT Tạ Quang Bửu khẳng định: “Đây là hoạt động đầu tiên mà trường Tạ Quang Bửu với sự giúp đỡ của thầy cô trường Hóa và Khoa học sự sống triển khai đề án STEM. Tôi hy vọng với những trải nghiệm thực sự của mùa hè này, các em sẽ là những đại sứ lan tỏa niềm yêu thích khoa học tới bạn bè”. Cô cũng nhấn mạnh rằng sự hỗ trợ nhiệt tình từ Đại học Bách khoa đã tạo điều kiện để học sinh được tiếp cận kiến thức theo cách mới mẻ và đầy cảm hứng.
Điều đáng chú ý, trong suốt 10 ngày tham gia trại hè, thay vì chỉ nghe giới thiệu về Hóa học, Công nghệ sinh học, Công nghệ thực phẩm, Kỹ thuật hóa học hay Môi trường, các học sinh được trực tiếp đến Trường Hóa và Khoa học sự sống để bước vào không gian nghiên cứu thật với sự trợ giúp nhiệt tình của các giảng viên đại học.
Các em tham quan Phòng thí nghiệm Hóa dược - Mỹ phẩm, Phòng thí nghiệm Xúc tác Việt - Đức, Phòng thí nghiệm Công nghệ Sinh học, Trung tâm thực hành R&D Thực phẩm; được làm quen với nguyên tắc an toàn phòng thí nghiệm, quy trình nghiên cứu, cách phát triển sản phẩm và cách một ý tưởng khoa học có thể trở thành ứng dụng thực tiễn.
Điểm nhấn của trại hè là học sinh đã được trải nghiệm quy trình nghiên cứu và phát triển sản phẩm (R&D) tương đồng với các dự án thực tế của giảng viên và doanh nghiệp. Các em bắt đầu từ việc khảo sát thị trường, lựa chọn công nghệ, thực hiện thí nghiệm trong phòng lab cho đến khi ra mắt sản phẩm hoàn chỉnh.
Tại lĩnh vực mỹ phẩm, các đội như Hydrogen và Nitrogen đã nghiên cứu chiết xuất cam thảo-một nguồn nguyên liệu dồi dào nhưng chưa được khai thác tối ưu tại Việt Nam để tạo ra kem dưỡng da. Các em phải làm quen với kỹ thuật siêu âm thu dịch, loại bỏ dung môi và kiểm tra chất lượng bằng sắc ký lớp mỏng (TLC). Trong lĩnh vực thực phẩm, Dự án "Seed Milk Creator" đã giúp học sinh khám phá công nghệ thủy phân bằng enzyme để tạo ra sữa hạt dễ hấp thụ, không gây tăng đường huyết đột ngột.
PGS.TS Nguyễn Thị Ánh Tuyết, Phó Hiệu trưởng Trường Hóa và Khoa học sự sống, Trưởng Ban tổ chức, đánh giá cao định hướng của các em: “Giá trị cốt lõi của tất cả sản phẩm đều hướng đến việc bảo vệ sức khỏe con người và thân thiện với môi trường. Đây chính là xu hướng tiêu dùng bền vững của tương lai”. Bà cũng nhấn mạnh rằng, những trải nghiệm này là tiền đề quan trọng để các em phát triển tiềm năng nghiên cứu khoa học sau này.
Kết nối lý thuyết, thực hành và tư duy khởi nghiệp
Một điểm nhấn đặc biệt của trại hè là buổi tổng kết thuyết trình (pitching) sản phẩm, nơi học sinh không chỉ trình bày về kỹ thuật mà còn phải bảo vệ phương án tài chính và chiến lược marketing cho sản phẩm. Các em đã tự tin tính toán giá thành, phân tích đối thủ cạnh tranh và đề xuất kênh phân phối hiện đại như thông qua các mạng xã hội. Quan sát quá trình này, cô Bích Huyền (Trường THCS-THPT Tạ Quang Bửu), thành viên Ban giám khảo nhận xét: “Các con đã có được một phương pháp để đi từ nghiên cứu làm ra sản phẩm cho đến nghiên cứu thị trường và kết nối sản phẩm với người dùng. Điều đặc biệt là các con đã biết lưu ý đến 'Unique Selling Point' (USP)-điểm đặc trưng khác biệt để thu hút khách hàng”.
Trại hè khép lại với những phần thưởng xứng đáng cho các đội tham dự. Sự thành công của BK STEMATHON 2026 đã chứng minh rằng khi lý thuyết được "hòa quyện" cùng thực tiễn, niềm đam mê khoa học trong trẻ sẽ được khơi dậy mạnh mẽ nhất. Đây chính là bệ phóng để học sinh tự tin hơn trong việc định hướng nghề nghiệp và sẵn sàng bước vào giảng đường các trường đại học khối kỹ thuật trong tương lai.
