Thu hút và đào tạo nhân lực trình độ cao về khoa học - công nghệ

Nhiều hình thức đào tạo nhân lực trình độ cao về khoa học - công nghệ

Phó Chủ tịch Nguyễn Mạnh Cường cho rằng, đối với một siêu đô thị như TP Hồ Chí Minh, đòi hỏi năng lực quản trị công và nền tảng kinh tế phải dịch chuyển từ mô hình truyền thống sang mô hình dựa trên tri thức và công nghệ. Do đó thành phố đứng trước yêu cầu cấp bách phải thu hút được những bộ óc chiến lược, các chuyên gia công nghệ đầu ngành để dẫn dắt tiến trình số hóa, làm chủ các công nghệ lõi và tối ưu hóa hệ thống dữ liệu phục vụ quản lý, phát triển đô thị. Đồng thời những năm gần đây thành phố đã triển khai nhiều giải pháp nhằm tạo đột phá chiến lược về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững về khoa học, công nghệ.

Hàng năm, thành phố đều có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức để phát triển nguồn nhân lực khoa học, công nghệ. Năm 2024, TP Hồ Chí Minh đã tổ chức các lớp “Bồi dưỡng về phát triển khoa học và công nghệ gắn với chiến lược phát triển công nghiệp hóa, hiện đại hóa”.

UBND thành phố đã tổ chức lớp đào tạo trực tuyến nâng cao nhận thức chuyển đổi số với 3.963 công chức, viên chức liên quan đến chuyển đổi số; dịch vụ công và bộ phận một cửa, các thành viên tổ công tác, Ban Chỉ đạo triển khai thực hiện Đề án 06; bồi dưỡng nguồn nhân lực trí tuệ nhân tạo, an toàn thông tin mạng trong chuyển đổi số cho hơn 2.000 cán bộ công chức, viên chức trên địa bàn trong năm 2025.

Những kết quả trên đã góp phần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số để nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính Nhà nước; nâng cao năng lực chỉ đạo, điều hành, đẩy mạnh cải cách hành chính, đáp ứng nhu cầu phục vụ người dân và doanh nghiệp, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.

Hiện thành phố đang triển khai Đề án hỗ trợ phát triển tài năng trẻ và lãnh đạo tương lai giai đoạn 2020 - 2035, tổ chức các khóa bồi dưỡng ngắn hạn về chuyên môn công nghệ cao như vi mạch bán dẫn, quản trị tài sản trí tuệ, phân tích kiểm nghiệm… nhằm nâng cao kỹ năng cho đội ngũ trí thức khoa học - công nghệ và hợp tác với Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh trong nghiên cứu - ứng dụng khoa học - công nghệ phục vụ phát triển. Thông qua việc hợp tác, thành phố đã hỗ trợ các dự án nghiên cứu chung, đào tạo nhân lực trình độ cao gắn với nhu cầu phát triển đô thị. Kết quả là nhiều nhóm nghiên cứu mạnh giữa nhà trường và doanh nghiệp hình thành, đóng góp các sản phẩm hữu ích cho thành phố.

Ngoài ra TP Hồ Chí Minh cũng đã hỗ trợ kinh phí và tạo điều kiện hơn 48 hội thảo khoa học chuyên ngành cấp quốc gia và quốc tế được tổ chức trên địa bàn với sự tham gia của trên 10.200 lượt nhà khoa học, tạo cơ hội cập nhật kiến thức và hợp tác nghiên cứu, qua đó kết nối trí thức trong và ngoài nước.

Để sớm phát hiện và rèn luyện tài năng khoa học trẻ, thành phố đã triển khai chương trình Vườn ươm sáng tạo khoa học - công nghệ trẻ từ năm 2019. Đến nay chương trình đã hỗ trợ thực hiện 178 đề tài nghiên cứu của sinh viên, trí thức trẻ với sự tham gia của hơn 1.575 sinh viên, giảng viên trẻ. Kết quả đã công bố được 169 bài báo khoa học, trong đó 101 bài trên tạp chí khoa học uy tín quốc tế và đăng ký được 4 bằng sáng chế. Ngoài ra, giải thưởng sinh viên nghiên cứu khoa học - Euréka do Thành Đoàn tổ chức hàng năm đã thu hút hàng vạn sinh viên từ khắp cả nước, là bệ phóng cho nhiều nhân tài khoa học trẻ của thành phố.

Các chuyên gia về khoa học - công nghệ đóng góp những gì?

Tại Ban Quản lý Khu nông nghiệp công nghệ cao, các chuyên gia được thu hút vào làm việc tại đây đã phối hợp thực hiện xây dựng 4 báo cáo chiến lược, định hướng phát triển các công nghệ liên quan đến lĩnh vực chọn tạo giống cây trồng, thủy sản, chế biến bảo quản sau thu hoạch. Tư vấn các nhiệm vụ chuyên môn như hệ thống trang thiết bị của các dự án chuẩn bị đầu tư tại Khu nông nghiệp công nghệ cao; xây dựng hoàn thiện 18 quy trình kỹ thuật; xây dựng 34 thuyết minh nội dung nghiên cứu khoa học và công nghệ có khả năng ứng dụng trong thực tiễn; xây dựng 9 tài liệu giáo trình đào tạo, tập huấn. Đồng thời, tổ chức 10 lớp đào tạo, tập huấn bồi dưỡng các kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghiên cứu cho nghiên cứu viên tại các trung tâm thuộc Ban Quản lý Khu nông nghiệp công nghệ cao.

Hiện nay, các kết quả nghiên cứu của chuyên gia được cơ quan này sử dụng làm tư liệu tham khảo cho các hoạt động xây dựng kế hoạch, nghiên cứu khoa học và biên soạn các giáo trình, tài liệu giảng dạy. Thời gian qua, các trung tâm trực thuộc đã ứng dụng nhiều thành tựu khoa học vào nghiên cứu, sưu tập, bảo tồn và nhân giống cây, giống thủy sản có giá trị kinh tế cao cũng như hoàn thiện các quy trình kỹ thuật, canh tác.

Việc nghiên cứu thăm dò, khảo nghiệm, đánh giá các giống mới và xây dựng các quy trình canh tác, nuôi trồng cần nhiều thời gian để hoàn thiện, nhưng từ việc thu hút được các chuyên gia đầu ngành đã rút ngắn thời gian nghiên cứu, đào tạo nâng cao năng lực đội ngũ nghiên cứu viên. Từ đó góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu, lai tạo và chọn lọc, sản xuất, quản lý giống cây trồng, vật nuôi, thủy sản theo hướng công nghiệp hiện đại.

Đánh giá của thành phố cho thấy, việc thu hút, sử dụng có hiệu quả đội ngũ chuyên gia đã từng bước góp phần đưa TP Hồ Chí Minh trở thành trung tâm nông nghiệp công nghệ cao, trung tâm công nghiệp và dịch vụ phục vụ nông nghiệp hiện đại. Góp phần bảo đảm kết nối cung - cầu hàng hóa, dịch vụ nông, lâm nghiệp và thủy sản chất lượng cao, an toàn theo chuỗi giá trị; tạo động lực thúc đẩy nông nghiệp các vùng, các khu vực và cả nước phát triển.

Ở Ban Quản lý Khu công nghệ cao, chuyên gia Hoàng Thế Bân kể từ khi về làm việc tại đây đã tư vấn xây dựng và phát triển mô hình Trung tâm đào tạo và chuyển giao công nghệ Việt - Nhật; tư vấn xây dựng và phát triển mô hình Trung tâm hợp tác đào tạo Việt - Hàn. Ngoài ra chuyên gia này còn tư vấn xây dựng và phát triển các mô hình đào tạo và cung ứng nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao theo tiêu chuẩn quốc tế, tập trung vào các lĩnh vực công nghệ số hóa và chuyển đổi số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo, sản xuất thông minh và tự động hóa. Hỗ trợ xây dựng và phát triển Trung tâm điện tử vi mạch bán dẫn dựa trên sự hợp nhất của Trung tâm thiết kế vi mạch và Trung tâm đào tạo điện tử quốc tế. Đặc biệt trong năm 2024, chuyên gia này đã hỗ trợ xây dựng đề án thành lập Trung tâm cách mạng công nghiệp lần thứ tư tại TP Hồ Chí Minh. Trong đó chú trọng vào công nghệ AI, công nghệ tự động hóa và sản xuất thông minh, công nghệ IoT và xử lý dữ liệu, hình ảnh, công nghệ thực tế ảo và thực tế tăng cường, công nghệ blockchain.

Cũng tại Khu công nghệ cao, chuyên gia Ngô Huỳnh Thiện đã tham gia tư vấn và phát triển các công nghệ vật liệu nano; tư vấn, đóng góp chuyên môn về hướng nghiên cứu cảm biến khí dựa trên cảm biến chíp được thiết kế và chế tạo tại Trung tâm nghiên cứu triển khai. Phối hợp với Viện Khoa học vật liệu quốc gia Nhật Bản thử nghiệm các cảm biến này trên các module nguyên mẫu; xây dựng hướng nghiên cứu vật liệu khung hữu cơ kim loại… ngoài ra, chuyên gia này đã hỗ trợ, tư vấn xây dựng và triển khai nhiệm vụ đề tài hợp tác quốc tế với các trường, viện, trung tâm nghiên cứu về công nghệ nano có uy tín trên thế giới. Chuyên gia Ngô Huỳnh Thiện cũng đã hỗ trợ, tạo điều kiện, mở rộng mạng lưới hợp tác nghiên cứu khoa học và công nghệ, giúp thành phố tiếp cận các công ty công nghiệp trên thế giới.