Đi tìm tương lai xa cho dải Gaza

Các nước trung gian đang nỗ lực tận dụng khoảng lặng hiếm hoi của thoả thuận ngừng bắn giai đoạn một ở dải Gaza nhằm thúc đẩy các bên tiến sang giai đoạn thoả thuận thứ hai, hướng đến khả năng tái lập hoà bình và tái thiết vùng lãnh thổ của người Palestine bị chiến tranh tàn phá nặng nề.

Hãng tin Reuters ngày 26/11 dẫn nguồn tin ngoại giao cấp cao Trung Đông xác nhận các nước trung gian hoà giải dải Gaza gồm Ai Cập, Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ đã nhóm họp tại thủ đô Cairo (Ai Cập) để thảo luận về giai đoạn hai của thoả thuận ngừng bắn, trong bối cảnh thoả thuận giai đoạn một hiện đứng trước nguy cơ đổ vỡ do cả Israel lẫn Hamas nhiều lần cáo buộc đối phương vi phạm cam kết.

Theo Al Arabiya, cuộc gặp ở Cairo có sự tham dự của Giám đốc tình báo Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ cùng Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani. Các bên đã trao đổi về việc hợp tác với Mỹ "để đảm bảo thực hiện thành công giai đoạn hai của thỏa thuận", đồng thời tìm cách duy trì ngừng bắn càng lâu càng tốt.

Mỹ cùng các nước Ai Cập, Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ đóng vai trò vừa là bên trung gian vừa là bên bảo lãnh cho thỏa thuận ngừng bắn 3 giai đoạn ở Gaza. Trong đó, Mỹ có tiếng nói quan trọng nhờ ảnh hưởng của Washington với Israel. Trong giai đoạn thoả thuận đầu tiên, Hamas đã bàn giao 20 con tin Israel còn sống và 27 trong tổng số 28 thi thể mà nhóm đang giữ. Tuy nhiên, Israel khẳng định Hamas đã bàn giao sai hai trường hợp thi thể, trong đó một người không phải công dân Israel và trường hợp còn lại đã được tìm thấy một phần thi thể từ trước.

gaza.jpg -0
Hàng ngàn người Gaza đi bộ tới điểm nhận hàng cứu trợ quốc tế, ảnh chụp tháng 8/2025. Ảnh: Reuters.

Theo nội dung thoả thuận tổng thể gồm 20 điểm mà Mỹ công bố, giai đoạn hai của văn kiện này sẽ bao gồm hoạt động giải giáp Hamas, thành lập chính quyền chuyển tiếp và triển khai lực lượng quốc tế tại dải Gaza, với nhiệm vụ giữ ổn định tình hình như đúng nội dung đã được đề cập trong nghị quyết do Mỹ soạn thảo và Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (LHQ) thông qua ngày 17/11. Israel luôn khẳng định chỉ bắt đầu đàm phán giai đoạn hai của thỏa thuận sau khi Hamas bàn giao đủ thi thể con tin. Ngược lại, Hamas cho rằng quá trình tìm kiếm thi thể gặp nhiều khó khăn do mức độ tàn phá quá lớn tại Dải Gaza sau hai năm chiến sự.

Reuters thông tin, cuộc gặp tại Cairo diễn ra chỉ hai ngày sau khi phái đoàn cấp cao của phong trào Hamas hội đàm với Giám đốc tình báo Ai Cập Hassan Rashad về kế hoạch thực hiện giai đoạn tiếp theo của thỏa thuận. Hamas không công bố chi tiết về cuộc gặp, nhưng khẳng định tiếp tục tuân thủ mọi cam kết đã nêu, dù bày tỏ quan ngại "những vi phạm liên tiếp" từ phía Israel có thể làm suy yếu toàn bộ tiến trình hòa bình. Israel chưa bình luận về các tuyên bố trên.

Bước sang tuần ngừng bắn thứ 7, Israel và Hamas liên tục cáo buộc nhau vi phạm thoả thuận. Cơ quan y tế Gaza cho biết, kể từ khi thỏa thuận có hiệu lực, hơn 300 người Palestine đã thiệt mạng do hỏa lực của Israel. Phát biểu tại phiên họp đầu tuần của Hội đồng Bảo an LHQ, Phó Điều phối viên đặc biệt của LHQ về Tiến trình Hòa bình Trung Đông Ramiz Alakbarov cho rằng, "lệnh ngừng bắn ở Gaza cơ bản được duy trì, nhưng tình trạng bạo lực gần đây giữa Israel và các chiến binh Palestine đã khiến lệnh ngừng bắn gặp nguy hiểm".

Trong báo cáo đánh giá thực trạng dải Gaza được công bố tuần này, Cơ quan Thương mại và Phát triển LHQ (UNCTAD) nhận định xung đột kéo dài hai năm qua đã biến vùng lãnh thổ này thành "vực thẳm vô vọng do con người tạo ra". Khoảng 174.500 tòa nhà, tương đương 70% công trình trên khắp dải đất, đã bị phá hủy hoặc hư hại, với hơn 61 triệu tấn gạch vụn cần dọn dẹp. UNCTAD cảnh báo rằng 2,3 triệu người Gaza có nguy cơ đối diện "nghèo đói cực đoan và toàn diện", vì chiến sự đã làm suy yếu đáng kể gần như toàn bộ trụ cột cuộc sống ở vùng lãnh thổ.

Về kinh tế, UNCTAD đánh giá nền kinh tế Gaza suy giảm 87% trong giai đoạn 2023-2024, đẩy GDP bình quân đầu người xuống 161 USD, thuộc hàng thấp nhất thế giới. "Đến cuối năm 2024, GDP Palestine quay về mức năm 2010, còn GDP bình quân đầu người trở lại mức năm 2003, tức 22 năm phát triển đã bị xóa sạch trong chưa đầy hai năm", UNCTAD nhấn mạnh và cho biết, quá trình tái thiết dải Gaza sẽ mất nhiều thập kỉ và tiêu tốn số tiền khổng lồ lên đến hơn 70 tỷ USD.

Giới quan sát khẳng định, trong bối cảnh Israel và Hamas đều chưa sẵn sàng nhượng bộ, việc hai bên không tiến đến giai đoạn thoả thuận mới có thể là trở ngại cho tiến trình hoà bình, bởi cần những cuộc đụng độ nhỏ cũng có thể thổi bùng trở lại xung đột quy mô lớn. Sau hai năm giao tranh, gần 70.000 người Palestine và khoảng 2.000 người Israel đã thiệt mạng. "Tình hình thực tế rất mong manh và bất ổn vẫn còn. Chúng ta phải nắm bắt cơ hội trước mắt để vạch ra một tương lai tốt đẹp hơn cho người Palestine, người Israel và cho khu vực", Phó Điều phối viên đặc biệt của LHQ về Tiến trình Hòa bình Trung Đông Ramiz Alakbarov nói.

Thái An

Các tin khác

Những thách thức với hệ thống phòng không tỉ USD của Arab Saudi

Những thách thức với hệ thống phòng không tỉ USD của Arab Saudi

Các cuộc tập kích liên tiếp bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) của Houthi nhằm vào Arab Saudi đang đặt ra những thách thức mới với năng lực phòng không của Riyadh, đồng thời phản ánh tính phức tạp của việc bảo vệ hạ tầng trọng yếu trong bối cảnh xung đột khu vực leo thang.

El Niño đe dọa mùa màng và nguồn cung lương thực từ Đông Nam Á

El Niño đe dọa mùa màng và nguồn cung lương thực từ Đông Nam Á

Hiện tượng El Niño đang mạnh lên, làm gia tăng nguy cơ nắng nóng cực đoan, hạn hán, cháy rừng và lũ lụt tại nhiều khu vực trên thế giới. Đông Nam Á được đánh giá là một trong những khu vực có thể chịu tác động nặng nề, đặc biệt về sản xuất nông nghiệp.

Lo ngại về an ninh gia tăng sau các vụ tấn công sân bay Arab Saudi

Lo ngại về an ninh gia tăng sau các vụ tấn công sân bay Arab Saudi

Liên tiếp nhiều vụ tấn công nhằm vào sân bay quốc tế King Khalid tại thủ đô Riyadh của Arab Saudi, đỉnh điểm là vụ xảy ra đêm 10/10, không chỉ khiến nhiều người thiệt mạng mà còn gióng lên lời cảnh báo về nguy cơ mất an ninh nghiêm trọng. Sự việc này đang đe dọa trực tiếp đến sự ổn định của cả khu vực Trung Đông, đồng thời đặt ra dấu hỏi lớn về năng lực phòng thủ của vương quốc này trước những mối đe dọa tấn công.

Châu Âu và mối lo thiếu khí đốt trước mùa Đông lạnh giá

Châu Âu và mối lo thiếu khí đốt trước mùa Đông lạnh giá

Liên minh châu Âu (EU) có thể đối mặt với tình trạng thiếu hụt khí đốt tương đương 12-15% nhu cầu nếu mùa Đông năm nay xuất hiện các đợt rét nghiêm trọng, trong bối cảnh lượng khí dự trữ của khối thấp hơn đáng kể so với cùng kỳ các năm trước đó.

Điều kiện mới của Washington phá thế bế tắc với Tehran?

Điều kiện mới của Washington phá thế bế tắc với Tehran?

Sau nhiều tháng xung đột, Washington hôm 7/10 (giờ địa phương) bất ngờ phát đi tín hiệu mới về chương trình hạt nhân Iran. Giới phân tích nhận định, động thái này có thể mở ra dư địa thỏa hiệp giữa hai bên, dù những rào cản đối với một thỏa thuận vẫn chưa được tháo gỡ.

EU chuẩn bị hành trang cho việc mở rộng liên minh

EU chuẩn bị hành trang cho việc mở rộng liên minh

Ủy ban châu Âu (EC) vừa công bố các định hướng và bước đi nhằm chuẩn bị cho khả năng Liên minh châu Âu (EU) tiếp nhận thêm thành viên, tập trung vào điều chỉnh cơ chế quản trị, bảo đảm các giá trị chung và cách thức phân bổ nguồn lực tài chính.

Giao tranh ở Yemen tăng nhiệt, Arab Saudi cân nhắc mở chiến dịch mới

Giao tranh ở Yemen tăng nhiệt, Arab Saudi cân nhắc mở chiến dịch mới

Giao tranh giữa Houthi và quân đội Yemen tiếp tục leo thang, trong khi Arab Saudi được cho là đang chuẩn bị một chiến dịch quân sự mới nhằm giành lại các vị trí chiến lược gần eo biển Bab el-Mandeb. Diễn biến này làm gia tăng nguy cơ xung đột lan rộng và đe dọa hoạt động xuất khẩu năng lượng trong khu vực.

G7 xả kho dầu, thị trường năng lượng vẫn chưa hết sức ép

G7 xả kho dầu, thị trường năng lượng vẫn chưa hết sức ép

G7 quyết định giải phóng 100 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược, trong khi Nga cân nhắc nới lỏng hạn chế xuất khẩu diesel, góp phần giảm sức ép lên thị trường năng lượng. Tuy nhiên, nguy cơ gián đoạn nguồn cung vẫn hiện hữu khi xung đột Trung Đông tiếp tục ảnh hưởng đến hoạt động lọc dầu và vận tải biển.

Châu Âu trước sức ép xả kho diesel từ phía bên kia Đại Tây Dương

Châu Âu trước sức ép xả kho diesel từ phía bên kia Đại Tây Dương

Thông tin về việc đề nghị giải phóng tới 120 triệu thùng diesel trong 6 tháng, đi kèm khả năng Mỹ hạn chế xuất khẩu nhiên liệu, đang đặt châu Âu vào thế khó. Đằng sau bài toán giá cả là câu hỏi lớn hơn về khả năng tự chủ và sức chống chịu của an ninh năng lượng châu Âu.

Leo thang căng thẳng Nga-NATO xung quanh Kaliningrad

Leo thang căng thẳng Nga-NATO xung quanh Kaliningrad

Nga phản đối các hoạt động quân sự gia tăng của NATO và cảnh báo sẽ đáp trả cứng rắn nếu khối tìm cách cô lập vùng lãnh thổ Kaliningrad bên bờ biển Baltic với phần còn lại của Nga.

Iraq và những thách thức an ninh hậu Mỹ rút quân

Iraq và những thách thức an ninh hậu Mỹ rút quân

Việc quân đội Mỹ hoàn tất rút khỏi Iraq ngày 30/9 khép lại một giai đoạn kéo dài hơn hai thập niên, đồng thời mở ra một chặng đường mới đối với Baghdad. Từ duy trì sức ép với IS, củng cố năng lực an ninh đến xử lý quan hệ với các đối tác bên ngoài, Iraq đang đứng trước yêu cầu tự chủ lớn hơn trong một môi trường khu vực nhiều biến động.

“Thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng” trong kiểm soát AI

“Thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng” trong kiểm soát AI

Sự bất định về mức độ nguy hiểm của trí tuệ nhân tạo đang đặt các nhà hoạch định chính sách trước một “thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng”. Hành động quá sớm có thể kìm hãm đổi mới, nhưng chờ đến khi rủi ro được chứng minh đầy đủ có thể đã quá muộn.

Thời tiết cực đoan gia tăng sức ép đối với các nước châu Á

Thời tiết cực đoan gia tăng sức ép đối với các nước châu Á

Mưa lớn bất thường gây lũ lụt và sạt lở đất đã khiến hàng chục người thiệt mạng, ảnh hưởng đến đời sống của hàng triệu người tại nhiều quốc gia châu Á, trong bối cảnh giới chuyên gia cảnh báo những hình thái thời tiết bất thường có thể xuất hiện với tần suất và cường độ lớn hơn.

Vì sao đề xuất mở lại Hormuz của Iran bị Tổng thống Trump bác bỏ?

Vì sao đề xuất mở lại Hormuz của Iran bị Tổng thống Trump bác bỏ?

Hôm 26/9 (giờ địa phương), khi được phóng viên hỏi về kế hoạch mới của Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump nêu rõ: “Tôi bác đề xuất của họ”. Ông Trump cho rằng Tehran muốn sớm đạt thỏa thuận để mở lại eo biển Hormuz, song các điều khoản hiện tại khiến phía Mỹ không thể chấp nhận.

Truyền thông quốc tế nêu bật dấu ấn Việt Nam từ New York đến Ottawa

Truyền thông quốc tế nêu bật dấu ấn Việt Nam từ New York đến Ottawa

Truyền thông quốc tế những ngày qua dành sự chú ý đáng kể tới những thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 và chuyến thăm Canada ngay sau đó. Từ New York đến Ottawa, hình ảnh Việt Nam nổi bật với vai trò chủ động đóng góp vào các vấn đề toàn cầu, lan tỏa thông điệp về lòng tin, hợp tác và mở rộng quan hệ với các đối tác.

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Phát biểu ngay tại căn cứ liên hợp Andrews khi vừa đặt chân tới Mỹ hôm 23/9 (giờ địa phương), Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho hay, thế giới đang phát triển, thời đại đang thay đổi, nhưng quy luật lịch sử về việc Trung Quốc và Mỹ chung sống hòa bình không thay đổi, nguyện vọng tốt đẹp của nhân dân hai nước về tăng cường giao lưu hữu nghị không thay đổi, kỳ vọng chung của cộng đồng quốc tế đối với Trung Quốc và Mỹ cũng không thay đổi.