Bí mật Tử Cấm Thành

Minh Thành Tổ đã để lại một kiệt tác kiến trúc vô giá cho hậu thế, kinh thành đó hoàn toàn tuân theo các nguyên lý của thuật phong thủy Trung Hoa như âm-dương và ngũ hành, tất cả đã làm nên một Tử Cấm Thành oai nghi, bệ vệ và trường tồn...

Chu Đệ (1360-1424) tức Minh Thành Tổ (hay Vĩnh Lạc Đế), người con thứ tư của nhà sáng lập vương triều nhà Minh, Chu Nguyên Chương, tức Minh Thái Tổ (1328-1398), đã tiếp quản Nam Kinh (kinh đô nhà Minh lúc bấy giờ), đăng quang ngai báu và sau đó dời dô đến Bắc Bình (Bắc Kinh ngày nay).

Khi lập kế hoạch thiết kế cung điện mới, Chu Đệ cùng các thầy phong thủy đã sử dụng nhiều nguyên lý phong thủy đắc diệu và cố tình tạo ra vỏ bọc là hoàng đế làm mọi thứ theo lệnh của Ngọc Hoàng đại đế. Bằng cách đó, Minh Thành Tổ đã để lại một kiệt tác kiến trúc vô giá cho hậu thế, kinh thành đó hoàn toàn tuân theo các nguyên lý của thuật phong thủy Trung Hoa như âm-dương và ngũ hành, tất cả đã làm nên một Tử Cấm Thành oai nghi, bệ vệ và trường tồn.

Cảnh Sơn (âm) và Kim Thủy (dương) đã làm thay đổi toàn bộ năng lượng âm, dương của Tử Cấm Thành.
Cảnh Sơn (âm) và Kim Thủy (dương) đã làm thay đổi toàn bộ năng lượng âm, dương của Tử Cấm Thành.

Năm 1398, Chu Nguyên Chương băng hà. Người con trai trưởng là Chu Tiêu (thái tử Ý Văn) chẳng may chết sớm. Ngai vàng được trực tiếp truyền lại cho người con cả của Chu Tiêu là Chu Doãn Văn tức Minh Huệ Đế, để chống lại các tiểu vương chư hầu (suốt triều đại của mình, Chu Nguyên Chương liên tục ban thái ấp riêng cho những người con nhằm mục đích chống lại sự xâm lăng từ những nhóm dân tộc khác) có ý đồ đối nghịch mạnh mẽ.

Với ý đồ phản vua để nối ngôi, Chu Đệ luôn nhăm nhăm nhòm ngó cái ngai vàng ở Nam Kinh. Tuy nhiên ông không phải là người đầu tiên có ý đồ muốn soán ngôi mà lại là người cuối cùng trong số các con cháu của vua đạt được sự thành công.

Năm 1402, khi Chu Đệ (Minh Thành Tổ) trở thành hoàng đế ở Nam Kinh, ông chọn niên hiệu là Vĩnh Lạc (tức Niềm đam mê bất tận) làm tên hiệu triều đại của mình, nhưng sự thật là Vĩnh Lạc Đế hoàn toàn không vui vẻ trong suốt đời mình.

Vĩnh Lạc Đế hướng trọn niềm quan tâm tới Bắc Bình (Bắc Kinh, Trung Quốc ngày nay) nơi nhà vua đã lớn lên và hằng ao ước sẽ quay lại nơi này càng sớm càng tốt. Cuối cùng, ông cũng toại nguyện khi định đô mới ở Bắc Bình. Các hành vi tấn công Nam Kinh và dời đô đến Bắc Bình đều là 2 tội bị quy vào tội “giày xéo luật lệ tiên đế”.

Vì lẽ đó, khi xây dựng kinh thành Bắc Bình, Minh Thành Tổ đã điền thêm một lượng hùng hậu các yếu tố thiết kế để làm tăng cường tính logic trong việc cai trị của mình. Điều này có nghĩa là mọi khái niệm thiết kế ở kinh thành Bắc Bình đều có hình ảnh của Chu Đệ như là hoàng đế được Ngọc Hoàng đại đế lựa chọn và tuân theo di mệnh của Thượng đế.

Để đạt được tham vọng, Vĩnh Lạc Đế đã phái một toán đại thần tâm phúc hành phương Nam để tìm cho được những bậc thầy phong thủy tài giỏi nhất cùng đội ngũ thợ thủ công lành nghề, tất cả họ cùng tiến về Bắc Bình để bắt đầu đại dự án xây dựng kinh thành mới.

Âm – dương hài hòa

Người Trung Quốc cổ đại tin rằng “ở thuở hỗn mang của vũ trụ, không có gì ngoài năng lượng âm - dương tồn tại”. Trời có năng lượng dương. Trần gian có năng lượng âm. Quanh “Thiên đình” là sự luân chuyển của mặt trời và mặt trăng, cũng như sự tồn tại của năng lượng dương, âm. Để thu hút sức mạnh của trời, đất, mặt trời và mặt trăng, Minh Thành Tổ và các thầy phong thủy đã sáng tạo ra một bản quy hoạch kinh thành mới gồm 3 lớp: ngoài cùng là một vòng tròn tượng trưng cho 4 bàn thờ; tiếp đó ở giữa là các bức tường và cuối cùng là lõi thành - nơi sinh sống và làm việc của hoàng gia.

Nhìn trên bản đồ Bắc Kinh cổ xưa, sẽ thấy rõ ràng là bên ngoài những bức tường của thành ngoại là những công trình như Thiên Đàn (đền thờ trời), Nhật Đàn (đền thờ mặt trời) và Nguyệt Đàn (đền thờ mặt trăng). Tất cả tạo thành một không gian ngoại vi nơi các vị thần tượng trưng cho một đối tượng được cúng bái.

Tử Cấm Thành nằm ở giữa của kinh thành. Nó được thiết kế với ngọn núi nằm ở sau và dòng sông chảy ở phía trước (theo lối “tiền giang - hậu sơn”). Con sông gọi là Kim Thủy (Nước vàng), còn ngọn núi ở phía sau gọi là Thiên Thọ (Trường thọ), ngọn núi này còn được biết đến dưới tên gọi là Cảnh Sơn (Thịnh vượng).

Sông Kim Thủy là một hào nước và ngọn núi phía sau cũng là núi nhân tạo, núi được đắp bằng cách lấy đất từ đáy sông, dùng gạch và đá lấy từ cung điện của triều Nguyên trước đó. Thiên Thọ Sơn nằm ở phía Bắc của Tử Cấm Thành, ngọn núi đóng vai trò cái trụ để chống đỡ cho thành Bắc Kinh và có tác dụng tiêu trừ ma quỷ.

Thiên Thọ Sơn và Cảnh Sơn đã định hình nên một thế hài hòa của Tử Cấm Thành, nó kết nối năng lượng âm - dương của Thiên Thọ Sơn (núi này nằm ở huyện Trường Bình, Bắc Kinh), Yên Sơn, rặng Thái Hành Sơn và rặng Côn Luân Sơn. Chính vì những thế núi non đắc địa này mà Thiên Thọ Sơn trở thành “ngọa long” (chốn rồng nằm) theo thuật phong thủy, nơi các rặng núi quần tụ là nơi mà Khí (lực lượng sống, hay năng lượng thấp) tụ hội.

Trong khi dãy Thiên Thọ Sơn là đỉnh cao nhất tạo hình nên “long mạch”, có nghĩa là những dạng gợn sóng, chạy theo một đường nét rõ ràng và long mạch cũng là nơi tập trung lớn năng lượng. Khí từ Tử Cấm Thành có thể chu du thông qua hệ thống sông, núi và cuối cùng chạy đến rặng núi Côn Luân - nơi có thể sát nhập với năng lượng từ các tầng trời.

Tử Cấm Thành được phân chia thành một trục tâm chạy từ Bắc sang Nam, phân chia toàn bộ kinh thành thành Đông thành (tượng trưng cho dương), Tây thành (tượng trưng cho âm). Tất cả các điện đều được bố trí theo trục Nam, khiến cho khí dương hội tụ ở phía tả khi bình minh lên và hội tụ khí âm ở phía hữu khi hoàng hôn buông xuống.

“Ngọa long” nằm tại một trong các tòa nội điện gọi là điện Giao Thái, từ tòa điện này có thể cảm nhận thế núi non uốn lượn như những dòng năng lượng ở phía xa xa và dòng Kim Thủy như hòa nhập vào cung điện vận chuyển tất cả dòng năng lượng từ thiên đình xuống trần gian và tất cả nằm gói gọn trong ranh giới của Tử Cấm Thành.

Âm, dương được cho là nguồn gốc của sự sống, từ thời đại Tần Thủy Hoàng (260-210 TCN, là vị hoàng đế đầu tiên của nhà Tần), người ta đã biết tới các dòng năng lượng này và muốn thâu tóm lấy nó.

Trong thiết kế của Tử Cấm Thành, 3 khu nội điện chính là đi theo nguyên lý âm - dương, bao gồm Càn Thanh Cung, Giao Thái Điện và Khôn Ninh Cung. Cả 3 tòa nội cung này cùng lúc tạo ra một khu vực khép kín. Theo đạo Lão, Càn và Khôn tượng trưng cho trời và đất cũng như đàn ông, đàn bà, vì thế Càn Thanh Cung là nơi sinh sống của hoàng đế.

Trong khi đó Khôn Ninh Cung lại là nơi sống của Hoàng hậu. Còn Giao Thái Điện nơi tượng trưng cho thâm niên, hòa bình và đoàn kết, nó là sợi dây nối kết giữa thiên đình và hạ giới, thống nhất năng lượng âm, dương và mọi sự phong phú của trời đất. Trên ngai vàng ở Giao Thái Điện có treo một tấm gương gọi là Hiên Viên Kính (theo thần thoại Trung Quốc, chiếc gương này được đặc chế bởi Hiên Viên Hoàng đế là vị anh hùng khai sáng nên nền văn minh Trung Hoa), khi mà chòm sao Hiên Viên được cho là có chức năng giám sát mưa và sấm sét, chiếc gương được cho là điểm giao nhau giữa trời và đất, giữa âm và dương.

Ngũ hành

Khái niệm về 5 yếu tố đã tạo nên cốt lõi của văn hóa truyền thống Trung Hoa và nó dựa trên ý tưởng rằng mọi thứ trong cõi hỗn mang vũ trụ đều được tạo ra bởi nhiều sự tương tác từ trong 5 yếu tố này, gồm Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ.

Khái niệm ngũ hành thường được xem là nền tảng của “chủ nghĩa vật chất đơn giản” trong triết học Trung Hoa cổ đại. Nếu âm và dương được xem là nguồn gốc của mọi vật chất thì khi đó ngũ hành sẽ là tất cả mọi vật chất lệ thuộc trên đó để mà tồn tại. Vì lý do này mà trong thiết kế của Tử Cấm Thành có vô số dấu vết ứng dụng của ngũ hành kỳ thuật.

Trong thuyết ngũ hành, trung tâm của bất kỳ khu vực nào cũng dính kèm với chất lượng đất (Thổ). Yếu tố thổ có thể được tìm thấy tại Tử Cấm Thành trong hình dáng của tiền điện và các khu vực hậu điện, những nơi này được xây dựng trên 2 nền lớn mang hình dáng chữ Thổ.

Thêm vào đó, màu sắc của đất là màu vàng và cũng đồng thời là màu được tôn kính trong tất cả các màu tại hoàng cung, vì lẽ đó mà tiền và hậu điện đều được lợp ngói vàng (hoàng lưu ly) nhằm biểu thị rằng đây là những nơi quan trọng tối cao của kinh thành, chúng cũng chỉ ra đây là trung tâm thể chế của toàn bộ vương quốc.

Hướng Nam tượng trưng cho lửa (Hỏa), vì thế mà Ngọ Môn của Tử Cấm Thành được xây dựng theo hình ảnh của 5 con chim phượng hoàng (Ngũ Phụng), còn các hàng cột đá tại 5 cây cầu đá nằm ngoài Ngọ Môn được chạm khắc hình lửa đang cháy hừng hực. Hướng Bắc là yếu tố chỉ về nước (Thủy) tương ứng với truyền thuyết Hắc Quy (rùa đen) còn được biết đến dưới cái tên là Huyền Vũ, vì thế cổng thành phía Bắc - Bắc Môn được gọi là Huyền Vũ Môn (vào cuối đời Thanh, cổng này đổi thành Thần Vũ Môn).

Núi Cảnh Sơn nằm ở phía Bắc của Tử Cấm Thành.
Núi Cảnh Sơn nằm ở phía Bắc của Tử Cấm Thành.

Huyền Vũ là thủy thần phương Bắc, là vị thần chịu trách nhiệm cho sự sống và cái chết và có khả năng tiễu trừ ma quỷ. Để đạt được sự ứng phù của thần Huyền Vũ, các căn phòng phía Đông và Tây của điện Thái Hòa được lợp ngói đen (hắc lưu ly). Mặt khác, hướng Tây chủ về kim (kim loại hoặc vàng) và theo thuật phong thủy thì Kim sinh nước (Thủy), đó là lý do giải thích tại sao dòng Kim Thủy bao bọc quanh Tử Cấm Thành lại có gốc phát nguồn từ hướng Tây, nên nó gọi tên là Kim Thủy Giang (sông nước vàng).

Cuối cùng, hướng Đông thuộc gỗ (Mộc), biểu thị cho sự sinh sôi và thay đổi mọi thứ trong vũ trụ. Đông cũng là hướng dồi dào năng lượng và là vị trí đắc địa để làm nơi sinh sống của thái tử. Màu tượng trưng cho gỗ là màu xanh, thế nên các tòa điện tại khu vực sinh sống của thái tử 2 triều Minh, Thanh đều lợp ngói màu xanh (thanh lưu ly), ngụ ý Thái tử mãi mãi trẻ trung, tràn đầy sinh lực và sở hữu năng lực không giới hạn.

Trời và đất

Người Trung Quốc cổ đại khi sáng tạo ra các phức hợp duy tâm thường tôn trọng nguyên tắc thiên - địa (trời - đất) ảnh hưởng trực tiếp đến nhau. Nói cách khác, bố trí của các vì sao có thể tương quan với bề mặt của trái đất tạo ra một hệ thống biểu tượng khổng lồ.

Theo niềm tin chiêm tinh học, việc lấy sao Bắc Đẩu làm trung tâm thì các sao còn lại sẽ được phân thành 3 khu vực lớn tượng trưng cho 3 thiên thể lớn (Tam viên) được gọi tên lần lượt là Thái Vi Viên, Tử Vi Viên và Thiên Thị Viên. Chòm sao Tử Vi Viên nằm tọa lạc ở giữa bầu trời, nơi ngự trị của Ngọc Hoàng đại đế.

Bao xung quanh 3 chòm sao này là các sao Thanh Long, Bạch Hổ, Hồng Điểu và Huyền Vũ (Hắc Quy) cũng như 28 chòm sao bổ sung (Nhị thập bát tú), tất cả nhóm họp lại tạo thành “vũ trụ” như cách nhìn của người Trung Quốc thời cổ đại. Chòm sao Thái Vi Viên nằm ở hướng Đông Bắc của Tử Vi Viên và được cho là Nam cung của Ngọc đế, nơi Ngọc đế ngự chầu, phê tấu chương và ban hành chiếu chỉ. Về phía Nam của Tử Vi Viên là chòm sao Thiên Thị Viên tức “chợ thượng giới” nơi tụ họp của thế giới thiên thể.

Thiết kế của Tử Cấm Thành là bản sao chiếu trực tiếp từ khái niệm “Bản đồ vũ trụ”. Hệ thống kiến trúc này tiếp nhận điềm tốt lành từ các vì sao trên trời, tượng trưng cho bề mặt trái đất bên dưới.

Nhưng thay vì đơn giản là chỉ sao chép một chòm sao duy nhất thì Tử Cấm Thành lại phản ánh chúng theo một cách tinh vi hơn. Trước tiên là sử dụng la bàn để lần ra chính xác vị trí của sao Bắc Đẩu, từ đó xác định hướng Bắc, kế tiếp là định hình một cái trục bằng cách đưa la bàn đi xuyên qua nó. Bước kế tiếp là định vị “ngọa long”.

“Ngọa long” của Tử Cấm Thành nằm ngay trong điện Giao Thái đằng sau Càn Thanh Cung. Đây chính là điểm khởi đầu cho mọi công tác thiết kế và xây dựng toàn bộ tòa kinh thành, tại nơi đó sao Bắc Đẩu tương ứng với bề mặt trái đất. Vượt qua điểm này từ Bắc xuống Nam là một trục chính của quần thể phức hợp kinh thành.

Các căn phòng hậu điện của Càn Thanh Cung, Giao Thái điện và Khôn Ninh Cung nằm dọc theo với 6 tòa cung điện khác theo 2 hướng Đông, Tây và tất cả tượng trưng cho chòm sao Tử Vi Viên; trong khi 3 điện lớn nhất ở tiền điện Càn Thanh Cung tượng trưng cho chòm sao Thái Vi Viên, điều này có nghĩa là “Ngọc đế ngự trị ở Tử Vi Viên và Thiên tử ngự ở Tử Cấm Thành”. Thêm vào đó, Kim Thủy Giang chảy từ hướng Tây Bắc tượng trưng cho Thiên Giang (dải Ngân Hà).

Thiết kế của Tử Cấm Thành bao gồm toàn bộ cách bố trí của 4 chòm sao trên trời cũng như đại diện của âm dương và ngũ hành, tất cả đều luân chuyển tại mọi vị trí và qua các tòa điện, các, tên gọi của các cổng và những hướng và chúng xoay mặt, hoặc các tuyến đường thủy chảy xuyên qua các tòa kiến trúc, những biểu tượng này đan xen và nối kết chặt chẽ với nhau nhằm đảm chắc rằng vị trí nơi có Tử Cấm Thành tọa lạc sẽ mãi mãi là kiệt tác kiến trúc hài hòa phong thủy tồn tại qua thời gian.

Theo lối kiến trúc này thì sự giao thoa giữa Thiên Thọ Sơn, Kim Thủy Giang, Tử Cấm Thành, nơi ở của Thiên tử, tất cả đều phản ứng mạnh mẽ nhất đối với nơi ngự trị của tất cả vị thần quyền lực nhất, đã được xây dựng và đứng vững suốt hàng trăm năm. Tòa kiến trúc vĩ đại này đã chứng minh cho thành công nghệ thuật của một vị hoàng đế đặc biệt gây tranh cãi: Vĩnh Lạc Đế.

Nguyễn Thanh Hải

Các tin khác

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Bước chân vào kỳ tuyển sinh hàng năm tại trường THPT Kashima Gakuen, tỉnh Ibaraki đồng nghĩa với việc đặt cược tương lai vào cánh cửa duy nhất: trượt kỳ thi là ở nhà một năm. Không phương án dự phòng, không có chỗ cho sự thỏa hiệp. Suốt một phần tư thế kỷ, HLV Masato Suzuki và ban giám hiệu đã biến áp lực ấy thành sức mạnh, hình thành khả năng tự lập cho học sinh, từ đó trở thành bệ phóng cho hàng chục tuyển thủ bóng đá Nhật Bản đang tung hoành tại các sân cỏ châu Âu. Đây là câu chuyện tiêu biểu cho khái niệm "thể thao học đường Nhật Bản".

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Phim ngắn AI (trí tuệ nhân tạo) đang “làm mưa, làm gió” trên thị trường đã thu hút một lượng lớn khán giả say mê theo dõi. Những thước phim do AI tạo ra đẹp mắt, kịch bản hư cấu, giật gân, lôi cuốn, tạo hiệu ứng thị giác mạnh và khơi gợi sự tò mò cho người xem. Đánh vào tâm lý này, mã độc được cài cắm vào nội dung dưới vỏ bọc xem quảng cáo, bấm link lạ, cơ hội trúng thưởng, nhận thẻ xem phim VIP… khiến người xem có nguy cơ tiền mất, dữ liệu cá nhân bị lộ và tài khoản bị chiếm đoạt.

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…