Bí mật của người sáng lập ra nền y học Ai Cập

Vâng, chúng ta đang nói đến nhà thiên văn học, nhà hiền triết, học giả vĩ đại nhất của Ai Cập. Ông còn được coi là bác sĩ, kỹ sư và kiến trúc sư được biết đến sớm nhất trong lịch sử; mặc dù vào khoảng thời điểm đó, có hai nhân vật khác là Hesy-Ra và Merit-Ptah cũng được coi là bác sĩ.

Imhotep phục vụ cho vị vua Vương triều thứ 3 vào thời Cổ Vương quốc Ai Cập, Djoser (hay còn được đọc là Djeser và Zoser) - vị Pharaoh nổi tiếng nhất, giữ chức vụ Tể tướng và là thầy tế cấp cao của thần mặt trời Ra - vị thần tối cao trong văn hóa Ai Cập cổ - tại Heliopolis (thành phố mặt trời).

Với những đóng góp to lớn của mình, sau khi mất, Imhotep trở thành một trong số rất, rất ít người thường được tạc tượng thánh. Cũng giống như các vị thần Ai Cập khác, Imhotep có các linh mục của riêng mình, những người chịu trách nhiệm về việc chăm sóc đền thờ, các nghi lễ và tôn vinh các vị thần.

Một trong số những linh mục của Imhotep và cũng là nhân vật chính của bài chính là Nespamedu. Đây là một nhân vật quan trọng trong thời kỳ Ptolemaic (năm 300 - 200 TCN), sinh ra và lớn lên tại Alexandria và Saqqara, và cũng là một bác sĩ của Pharaoh.

Xác ướp của vị linh mục này được bảo quản trong một cỗ quan tài nạm vàng, khắc đầy những hình ảnh, ký tự tôn giáo và được tặng cho Bảo tàng Khảo cổ học Quốc gia (MAN) Tây Ban Nha vào năm 1925. Điều này chứng tỏ rằng, kỹ thuật ướp xác của người Ai Cập là quá hoàn hảo. Cần phải điểm qua một chút về quy trình ướp xác của người Ai Cập.

Tái tạo lại khuôn mặt của Nespamedu.
Tái tạo lại khuôn mặt của Nespamedu.

Đầu tiên, não và các cơ quan nội tạng phải được tách khỏi xác, ngâm rửa trong rượu cọ rồi được cất giữ trong các bình thảo dược đặc biệt. Cơ thể còn lại sau đó được bỏ thêm vào bột nhựa thơm và các chất nhựa khác cùng nước hoa trước khi được khâu lại.

Tiếp đó, cơ thể được bảo quản trong kali nitrat 70 ngày. Sau thời gian này, thi hài được rửa sạch lại một lần nữa và bọc lại trong cuộn băng mà ta vẫn thường thấy ở các xác ướp trong phim ảnh, game rồi được nhúng qua chất keo dính. Và cuối cùng, khi xử lý xong, xác ướp sẽ được đặt vào trong quan tài và đem đi chôn cất.

MAN phối hợp với bệnh viện Đại học Quirónsalud ở Madrid, sau một năm nghiên cứu xác ướp Espemadu cùng 3 xác ướp khác, đã khám phá các chi tiết ẩn giấu của chúng. Trong trường hợp Espamedu, sau các lớp băng, người ta tìm thấy một vòng cổ usekh (được giới quý tộc Ai Cập cổ sử dụng như một lá bùa có liên quan tới Hathor), vòng tay và bùa hộ mệnh.

Ngoài ra, trong số tài sản của vị linh mục này còn có: hai bộ đĩa khắc hình bốn người con của Horus - tên gọi chung của 4 vị thần bảo vệ 4 cơ quan nội tạng quan trọng (gan, dạ dày, phổi và ruột) của xác ướp Pharaoh; hai bộ đĩa khắc hình thần Thoth - Thần mặt trăng, cai quản về kiến thức, chữ viết và sự thông thái; hai bộ đĩa khắc hình thần Isis - nữ thần của tình mẹ, phép thuật và sự sinh sản - và thần Neftys - thần chết; 2 mắt udjat (còn được gọi là Con mắt của Horus - con mắt của Thần chim ưng Horus, tượng trưng cho mặt trời và có liên hệ với Thần mặt trời Ra), cùng 25 món đồ khác.

Các chuyên gia ở Quirónsalud đã chụp cắt lớp vi tính độ phân giải cao cả 4 xác ướp của MAN, gồm 3 xác ướp Ai Cập và 1 xác ướp người Guanche (thuộc đảo Tenerife). Kết quả thu lại từ những hình ảnh xác định rằng 2 trong số đó là phụ nữ và đều có dấu hiệu từng mang thai. Cả hai xác ướp đều được chuyển tới MAN vào năm 1887.

Người thứ nhất là một người phụ nữ trẻ, khoảng 20-35 tuổi và sống trong khoảng giữa thế kỷ IX và VII TCN) và người còn lại thì già hơn, vào khoảng 35-50 tuổi, thuộc thời kỳ Ptolemy và được chôn trong một chiếc quan tài nhiều màu sắc.

Xác ướp người Guanche.
Xác ướp người Guanche.

Xác ướp thứ tư là một xác ướp người Guanche, dân bản địa trên đảo Canary. Khi ướp xác, người Guanche loại bỏ các cơ quan nội tạng mềm và làm đầy các phần trống của cơ thể bằng muối và bột được bào chế từ các loại thực vật trên đảo. Đây là một trong những cách bảo tồn tốt nhất của nền văn hóa Guanche, thống trị quần đảo Canary trước khi người Tây Ban Nha xuất hiện và chinh phục vào năm 1496 và có di truyền liên kết với người Berber ở Bắc Phi.

Các phân tích cho thấy, quá trình ướp xác là khác với những gì đã được sử dụng ở Ai Cập và họ sử dụng kỹ thuật gọi là Mirlado để bảo quản nội tạng. Xác ướp này được tìm thấy tại một hang động ở Barranco de Herques, tỉnh Santa Cruz, phía tây nam đảo Tenerife.

Vào năm 1764, chỉ ít lâu sau khi được tìm thấy, xác ướp này được gửi tới Madrid và từ năm 1776 nó được chuyển tới Khu trưng bày của Hoàng gia về Lịch sử Tự nhiên, được Vua Carlos III thành lập vào đầu những năm 1770.

Các nghiên cứu đã được công bố hôm 13-6 và hiện khuôn mặt của 3 xác ướp Ai Cập đang được tái tạo lại ở dạng 3D.

Hà Linh

Các tin khác

Những chiếc bẫy tâm linh trên không gian mạng

Những chiếc bẫy tâm linh trên không gian mạng

Không còn là những lời phán truyền miệng ở cổng chùa hay góc chợ, mê tín dị đoan đang được nâng cấp thành những chiếc bẫy tinh vi trên không gian mạng. Từ vụ nữ thầy bói lừa 31 người chiếm đoạt hơn 28 tỷ đồng đến các đường dây sử dụng hàng chục nhân viên gọi điện tự xưng "cô đồng", hàng nghìn người đã trở thành nạn nhân khi nỗi sợ bị biến thành công cụ thao túng và niềm tin mù quáng trở thành món hàng để trục lợi.

Từ trào lưu phim kinh dị đến bài toán phát triển điện ảnh bền vững

Từ trào lưu phim kinh dị đến bài toán phát triển điện ảnh bền vững

Doanh thu hàng trăm tỷ đồng và sức hút mạnh mẽ với khán giả đang đưa phim kinh dị trở thành thể loại nổi bật nhất của điện ảnh Việt. Nhưng khi ngày càng nhiều tác phẩm chạy theo yếu tố giật gân, máu me và tâm linh, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để thị trường không rơi vào vòng xoáy của những trào lưu ngắn hạn.

Giới siêu giàu thưởng thức bóng đá theo cách nào?

Giới siêu giàu thưởng thức bóng đá theo cách nào?

Khi các cầu thủ bước ra sân trước hàng chục nghìn khán giả, phần lớn người hâm mộ trên thế giới chỉ quan tâm đến một điều: điều gì sẽ xảy ra trong 90 phút trên sân cỏ. Nhưng ở World Cup 2026, có một cuộc chơi khác cũng đang diễn ra song song. Đó là cuộc chơi của tiền bạc, quyền lực và những trải nghiệm xa xỉ mà phần lớn người hâm mộ chỉ có thể hình dung qua những con số.

Tính trung thực trong sáng tạo nghệ thuật

Tính trung thực trong sáng tạo nghệ thuật

Trong bối cảnh công nghệ số và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, vấn đề giữ gìn sự trung thực và đạo đức trong sáng tạo nghệ thuật của nghệ sĩ đang là vấn đề cấp thiết được đặt ra.

Châu Á tăng cường khai phá “kinh tế bạc”

Châu Á tăng cường khai phá “kinh tế bạc”

Dân số nhiều nước châu Á đang già đi với tốc độ chưa từng có. Nhưng, thay vì nhìn nhận xu hướng đó như một gánh nặng, lục địa này đang chọn cách nhìn nhận tích cực hơn, khi xem người cao tuổi cũng là một động lực kinh tế.

Nhìn lại lỗ hổng nhận thức bản quyền

Nhìn lại lỗ hổng nhận thức bản quyền

Vụ việc xuất hiện yếu tố từ tác phẩm sắp đặt Tàn Chỉ của nghệ sĩ Lê Giang trong MV “Come My Way” của ca sĩ Sơn Tùng M-TP đã bộc lộ những hạn chế trong quy trình kiểm soát sở hữu trí tuệ và xử lý khủng hoảng của các đơn vị sản xuất nội dung thương mại, đồng thời đặt ra yêu cầu về năng lực quản trị quyền tác giả trong công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Những "thánh ăn quỵt" hay câu chuyện suy đồi nhân cách

Những "thánh ăn quỵt" hay câu chuyện suy đồi nhân cách

Người phụ nữ gây "ám ảnh" nhất đối với chị em bỉm sữa hành nghề kinh doanh online thời gian vừa qua đó chính là Hoàng Lê Ngọc My, sinh năm 1992, trú tại một con ngõ trên phố Lê Duẩn, phường Cửa Nam, Hà Nội. Hàng xóm nơi đây đã quá quen với cảnh hầu như ngày nào cũng có shipper hoặc chủ shop đến đòi nợ vì My nhận hàng, ăn xong rồi nhưng... không trả.

Vàng tăng nhanh, dầu giảm mạnh sau bước ngoặt Mỹ - Iran

Vàng tăng nhanh, dầu giảm mạnh sau bước ngoặt Mỹ - Iran

Thị trường hàng hóa diễn biến trái chiều sau thỏa thuận Mỹ - Iran: giá vàng tăng mạnh do rủi ro địa chính trị chưa hoàn toàn hạ nhiệt, còn dầu lao dốc khi nhà đầu tư kỳ vọng nguồn cung Iran sớm quay lại thị trường.

Chờ đợi phán quyết của tòa án Pháp

Chờ đợi phán quyết của tòa án Pháp

Sau nhiều năm theo đuổi vụ kiện chất độc da cam, bà Trần Tố Nga tiếp tục chờ Tòa Phá án Pháp xem xét liệu các tập đoàn hóa chất Mỹ có được hưởng quyền miễn trừ tài phán hay không.

Siết quản lý bằng AI và truy xuất nguồn gốc

Siết quản lý bằng AI và truy xuất nguồn gốc

Hơn 2.000 gian hàng có dấu hiệu vi phạm bị chặn, hơn 9.100 sản phẩm bị gỡ khỏi các sàn thương mại điện tử chỉ trong chưa đầy 1 tháng cao điểm kiểm tra. Những con số này cho thấy hàng giả, hàng nhái đang ngày càng dịch chuyển lên môi trường số, buộc cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các nền tảng thương mại điện tử phải đẩy nhanh ứng dụng công nghệ, từ trí tuệ nhân tạo (AI) đến truy xuất nguồn gốc, để bảo vệ người tiêu dùng và giữ niềm tin cho nền kinh tế số.

Lật tẩy đường dây mua bán trái phép hóa đơn khống trên 5.000 tỷ đồng

Lật tẩy đường dây mua bán trái phép hóa đơn khống trên 5.000 tỷ đồng

Nguyễn Văn Tuyến, sinh năm 1984, ngụ phường Phước Tân, TP Đồng Nai thành lập “công ty ma” rồi bán hóa đơn để hưởng phí chênh lệch. Nghĩ rằng với kinh nghiệm nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, sử dụng những trò ma mãnh để qua mặt cơ quan chức năng, Tuyến nhanh chóng thành lập 17 công ty, móc nối với nhiều đối tượng xuất bán khống hàng ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi trên 5.077 tỷ đồng, thu lợi bất chính hàng trăm tỷ đồng. 

Cá độ núp bóng trò chơi có thưởng

Cá độ núp bóng trò chơi có thưởng

Những lời quảng cáo có cánh, mời gọi tham gia hội nhóm để được “tặng ngay tiền mặt, đầu tư sinh lời, chơi là trúng…” xuất hiện kín đáo và khéo léo trên màn hình trò chơi trực tuyến. Ít ai ngờ, “miếng bánh” ấy lại chính là cạm bẫy dẫn vào các trang web cá độ bóng đá, cờ bạc online khi mùa World Cup bắt đầu.

Đâu rồi, tính chân thật của sân khấu đương đại?

Đâu rồi, tính chân thật của sân khấu đương đại?

Sự phổ biến của hát nhép, hát đè và các công nghệ xử lý âm thanh đang đặt ra câu hỏi về tính chân thực của sân khấu đương đại. Giới chuyên môn cho rằng đã đến lúc cần những chế tài đủ mạnh để bảo vệ giá trị cốt lõi của nghệ thuật biểu diễn.

 Phát triển bóng đá hay trục lợi?

Phát triển bóng đá hay trục lợi?

World Cup 2026 sẽ là giải đấu lớn nhất lịch sử với 48 đội tuyển và 104 trận đấu. FIFA gọi đây là bước tiến cho sự phát triển bóng đá toàn cầu, nhưng những con số doanh thu khổng lồ phía sau khiến cuộc tranh luận về mục đích thật sự của FIFA trở nên gay gắt hơn.

Vì sao ngành pin mặt trời Trung Quốc thua lỗ nặng?

Vì sao ngành pin mặt trời Trung Quốc thua lỗ nặng?

Chiếm tới 80% thị phần toàn cầu, sau giai đoạn tăng trưởng nóng, ngành pin mặt trời Trung Quốc từng là biểu tượng trong “Bộ ba chủ lực mới” nay lại rơi vào vòng xoáy dư cung, giảm giá và thua lỗ kéo dài.

Giới trẻ Việt vẫn lao vào tiền ảo

Giới trẻ Việt vẫn lao vào tiền ảo

Tiền ảo mới du nhập vào Việt Nam bằng con đường phi pháp. Nhưng ít ai biết rằng, từ lâu, chúng âm thầm len lỏi khắp ngõ ngách từ thành phố, nông thôn tới miền núi với số lượng tài khoản thống kê lên tới hơn 17 triệu, gần gấp đôi tài khoản chứng khoán dù tuổi đời chỉ bằng 1/2. Thị trường tiền ảo phi pháp này đã mê hoặc giới trẻ, cả người có học thức, thậm chí kỹ sư công nghệ thông tin (IT) các trường nổi tiểng, tới người lao động, du học sinh dù nhiều người đã không ít lần trắng tay chỉ sau vài buổi giao dịch. Đâu là sự thật?