Bí mật của người sáng lập ra nền y học Ai Cập

Vâng, chúng ta đang nói đến nhà thiên văn học, nhà hiền triết, học giả vĩ đại nhất của Ai Cập. Ông còn được coi là bác sĩ, kỹ sư và kiến trúc sư được biết đến sớm nhất trong lịch sử; mặc dù vào khoảng thời điểm đó, có hai nhân vật khác là Hesy-Ra và Merit-Ptah cũng được coi là bác sĩ.

Imhotep phục vụ cho vị vua Vương triều thứ 3 vào thời Cổ Vương quốc Ai Cập, Djoser (hay còn được đọc là Djeser và Zoser) - vị Pharaoh nổi tiếng nhất, giữ chức vụ Tể tướng và là thầy tế cấp cao của thần mặt trời Ra - vị thần tối cao trong văn hóa Ai Cập cổ - tại Heliopolis (thành phố mặt trời).

Với những đóng góp to lớn của mình, sau khi mất, Imhotep trở thành một trong số rất, rất ít người thường được tạc tượng thánh. Cũng giống như các vị thần Ai Cập khác, Imhotep có các linh mục của riêng mình, những người chịu trách nhiệm về việc chăm sóc đền thờ, các nghi lễ và tôn vinh các vị thần.

Một trong số những linh mục của Imhotep và cũng là nhân vật chính của bài chính là Nespamedu. Đây là một nhân vật quan trọng trong thời kỳ Ptolemaic (năm 300 - 200 TCN), sinh ra và lớn lên tại Alexandria và Saqqara, và cũng là một bác sĩ của Pharaoh.

Xác ướp của vị linh mục này được bảo quản trong một cỗ quan tài nạm vàng, khắc đầy những hình ảnh, ký tự tôn giáo và được tặng cho Bảo tàng Khảo cổ học Quốc gia (MAN) Tây Ban Nha vào năm 1925. Điều này chứng tỏ rằng, kỹ thuật ướp xác của người Ai Cập là quá hoàn hảo. Cần phải điểm qua một chút về quy trình ướp xác của người Ai Cập.

Tái tạo lại khuôn mặt của Nespamedu.
Tái tạo lại khuôn mặt của Nespamedu.

Đầu tiên, não và các cơ quan nội tạng phải được tách khỏi xác, ngâm rửa trong rượu cọ rồi được cất giữ trong các bình thảo dược đặc biệt. Cơ thể còn lại sau đó được bỏ thêm vào bột nhựa thơm và các chất nhựa khác cùng nước hoa trước khi được khâu lại.

Tiếp đó, cơ thể được bảo quản trong kali nitrat 70 ngày. Sau thời gian này, thi hài được rửa sạch lại một lần nữa và bọc lại trong cuộn băng mà ta vẫn thường thấy ở các xác ướp trong phim ảnh, game rồi được nhúng qua chất keo dính. Và cuối cùng, khi xử lý xong, xác ướp sẽ được đặt vào trong quan tài và đem đi chôn cất.

MAN phối hợp với bệnh viện Đại học Quirónsalud ở Madrid, sau một năm nghiên cứu xác ướp Espemadu cùng 3 xác ướp khác, đã khám phá các chi tiết ẩn giấu của chúng. Trong trường hợp Espamedu, sau các lớp băng, người ta tìm thấy một vòng cổ usekh (được giới quý tộc Ai Cập cổ sử dụng như một lá bùa có liên quan tới Hathor), vòng tay và bùa hộ mệnh.

Ngoài ra, trong số tài sản của vị linh mục này còn có: hai bộ đĩa khắc hình bốn người con của Horus - tên gọi chung của 4 vị thần bảo vệ 4 cơ quan nội tạng quan trọng (gan, dạ dày, phổi và ruột) của xác ướp Pharaoh; hai bộ đĩa khắc hình thần Thoth - Thần mặt trăng, cai quản về kiến thức, chữ viết và sự thông thái; hai bộ đĩa khắc hình thần Isis - nữ thần của tình mẹ, phép thuật và sự sinh sản - và thần Neftys - thần chết; 2 mắt udjat (còn được gọi là Con mắt của Horus - con mắt của Thần chim ưng Horus, tượng trưng cho mặt trời và có liên hệ với Thần mặt trời Ra), cùng 25 món đồ khác.

Các chuyên gia ở Quirónsalud đã chụp cắt lớp vi tính độ phân giải cao cả 4 xác ướp của MAN, gồm 3 xác ướp Ai Cập và 1 xác ướp người Guanche (thuộc đảo Tenerife). Kết quả thu lại từ những hình ảnh xác định rằng 2 trong số đó là phụ nữ và đều có dấu hiệu từng mang thai. Cả hai xác ướp đều được chuyển tới MAN vào năm 1887.

Người thứ nhất là một người phụ nữ trẻ, khoảng 20-35 tuổi và sống trong khoảng giữa thế kỷ IX và VII TCN) và người còn lại thì già hơn, vào khoảng 35-50 tuổi, thuộc thời kỳ Ptolemy và được chôn trong một chiếc quan tài nhiều màu sắc.

Xác ướp người Guanche.
Xác ướp người Guanche.

Xác ướp thứ tư là một xác ướp người Guanche, dân bản địa trên đảo Canary. Khi ướp xác, người Guanche loại bỏ các cơ quan nội tạng mềm và làm đầy các phần trống của cơ thể bằng muối và bột được bào chế từ các loại thực vật trên đảo. Đây là một trong những cách bảo tồn tốt nhất của nền văn hóa Guanche, thống trị quần đảo Canary trước khi người Tây Ban Nha xuất hiện và chinh phục vào năm 1496 và có di truyền liên kết với người Berber ở Bắc Phi.

Các phân tích cho thấy, quá trình ướp xác là khác với những gì đã được sử dụng ở Ai Cập và họ sử dụng kỹ thuật gọi là Mirlado để bảo quản nội tạng. Xác ướp này được tìm thấy tại một hang động ở Barranco de Herques, tỉnh Santa Cruz, phía tây nam đảo Tenerife.

Vào năm 1764, chỉ ít lâu sau khi được tìm thấy, xác ướp này được gửi tới Madrid và từ năm 1776 nó được chuyển tới Khu trưng bày của Hoàng gia về Lịch sử Tự nhiên, được Vua Carlos III thành lập vào đầu những năm 1770.

Các nghiên cứu đã được công bố hôm 13-6 và hiện khuôn mặt của 3 xác ướp Ai Cập đang được tái tạo lại ở dạng 3D.

Hà Linh

Các tin khác

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Mỹ được, mất gì sau một năm áp thuế đối ứng?

Thuế đối ứng giúp Mỹ cải thiện một số chỉ số kinh tế vĩ mô và thu hút đầu tư, nhưng đồng thời làm gia tăng chi phí cho doanh nghiệp và người tiêu dùng. Sau một năm, bức tranh kinh tế Mỹ hiện lên với cả gam sáng và những khoảng tối đáng chú ý.

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Chuyên gia nước ngoài nâng tầm thể thao Việt Nam

Trong hành trình vươn ra đấu trường châu lục và thế giới, thể thao Việt Nam đang đứng trước một bài toán quen thuộc nhưng chưa bao giờ dễ giải: làm thế nào để rút ngắn khoảng cách với các cường quốc. Và một trong những cách không bao giờ lỗi thời đó là chiêu mộ HLV đẳng cấp từ các nền thể thao phát triển hơn.

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

AI đang tái định hình điện ảnh Trung Quốc

Làn sóng AI đang len lỏi vào mọi khâu sản xuất, từng bước tái định hình ngành điện ảnh Trung Quốc. Cơ hội mở ra cho nhiều người làm nghề, nhưng cũng kéo theo không ít thách thức về bản sắc và sự cạnh tranh trong tương lai.