Đổ xô đi làm chuyên gia “sáng tạo nội dung”
Trong thời đại công nghệ số hiện nay, việc kinh doanh khóa học trực tuyến đã trở thành một trào lưu phổ biến. Ai cũng có thể trở thành “giảng viên”, “nhà quản lý”, “ông trùm sáng tạo nội dung”, sau đó thì bán khóa học của riêng mình. Có thể nhận thấy, công thức chung nhưng rất đơn giản, thực tế là: khoe khoang thu nhập từ một lĩnh vực mình làm, sau đó bán khóa học hướng dẫn cách làm theo công thức đó.
Gần đây, mạng xã hội nổi lên các tài khoản Facebook, TikTok khoe kiếm được hàng trăm triệu/tháng từ việc “sáng tạo nội dung”. Những nội dung “sáng tạo”, thực tế chỉ là các clip về cuộc sống đời thường, ẩm thực lạ đời, kinh dị hoặc hài nhảm nhí... Không ai biết số lượng người xem bao nhiêu, lượt tương tác khủng cỡ nào nhưng một thời gian sau, chủ tài khoản lên khoe về nguồn thu nhập hàng trăm triệu đồng/tháng và ngỏ ý muốn chia sẻ lại bí quyết trở thành triệu phú Facebook và TikTok.
“Cơ hội kiếm tiền không giới hạn, ai cũng có thể trở thành triệu phú. Bạn nào muốn biết bí quyết thì inbox cho mình nhé”, tài khoản T.D Vlog vừa khoe tiền vừa quảng cáo bí quyết làm giàu của mình. Hàng loạt bình luận “xin vía” làm giàu và đăng ký khóa học “triệu phú” cấp tốc từ tài khoản T.D Vlog.
Phản hồi tin nhắn xin học cách làm giàu của phóng viên, tài khoản T.D Vlog hỏi: “Bạn bấm like (thích) và share (chia sẻ) các nội dung của mình nhé. Nếu là fan (người hâm mộ) mình sẽ tặng miễn phí một clip hướng dẫn nội dung sáng tạo”. Thực hiện theo các bước, chúng tôi nhận được một video ngắn hướng dẫn cách câu view, câu like qua nội dung nhảm nhí, thực hiện các màn mukbang (phát sóng ăn uống) độc lạ, kinh dị...
“Đây chỉ là bước đầu để xây dựng thương hiệu cá nhân. Bạn muốn tài khoản của mình nhanh lên xu hướng, có thể mua khóa học cấp tốc bên mình”, tài khoản T.D Vlog chào mời.
Giá của khóa học “xu hướng” được rao là 3 triệu/tháng và đạt chế độ kiếm tiền là 10 triệu đồng. “Chỉ cần tài khoản của bạn có chế độ bật kiếm tiền thì mỗi ngày bạn có thể kiếm được từ 5-10 triệu”, tài khoản T.D Vlog cho biết.
Rất nhiều người tin tưởng đã đăng ký khóa học này và sẵn sàng bỏ ra 10 triệu để “bậc thầy” chỉ cho cách đưa nội dung sáng tạo lên xu hướng. “Ban đầu, tôi bỏ ra 3 triệu mua một video dạy cách làm nội dung. Sau đó, bỏ thêm 5 triệu nữa học cách câu view, câu like. Hơn một tháng, tài khoản của tôi vẫn lẹt đẹt người xem, tôi lại bỏ thêm 10 triệu nữa để mua lượt tương tác, nhưng một thời gian vẫn chưa thể bật chức năng kiếm tiền. Làm được vài tháng, tôi chán nản bỏ cuộc và chấp nhận mất gần 30 triệu cho khóa học “triệu phú online”, anh P.V.D (30 tuổi, ngụ Đắk Lắk) chia sẻ cú sốc khi tham gia các khóa học làm giàu của “chuyên gia” mạng.
Thực tế, các “thầy bà”, “chuyên gia”, “nhà sáng tạo nội dung” đều là những danh xưng hão huyền. Một chị bán cá sau khi có clip triệu view bỗng chốc thành “chuyên gia sáng tạo nội dung”, một ông cả đời cày sâu cuốc bẫm, một ngày lên TikTok nhảy múa, hát hò rồi thực hiện clip hài nhảm được lên xu hướng, kiếm được chút tiền từ nhà mạng rồi tự xưng “thầy bà” mang bí quyết đi dạy lại thiên hạ.
Mô hình này khiến người xem cảm thấy mình đang có những cơ hội tuyệt vời, chỉ cần bỏ ra một số tiền nhỏ là có thể thu về lợi nhuận khổng lồ như chị bán cá hay ông chăn trâu. Nhưng, thực tế, không phải tất cả các khóa học đều mang lại giá trị thực sự. Nhiều khóa học chỉ đơn thuần là những lời hứa hẹn viển vông, không có nội dung cụ thể hay phương pháp giảng dạy hiệu quả. Nhiều người đã sập bẫy khóa học này.
“Tôi đã bỏ ra 50 triệu đồng để mua lại tài khoản đang có hơn 10.000 người theo dõi và đã có tính năng bật kiếm tiền. Cứ nghĩ chỉ cần nuôi nó mỗi ngày vài clip đời thường, đi chợ, nấu ăn... là hằng tháng kiếm trăm triệu như chủ tài khoản quảng cáo. Tuy nhiên, tôi xây dựng hơn 3 tháng mà chưa được Facebook trả tiền với lý do nội dung của tôi ít lượt tương tác. Tôi đã đầu tư máy móc, thiết bị, đồ nghề để quay clip cho tài khoản này hơn 100 triệu đồng, nhưng chẳng thu về được đồng nào sau mấy tháng theo đuổi khóa học “đánh thức triệu phú”, anh P.V.L (35 tuổi, ngụ Lâm Đồng) chua chát chia sẻ.
Theo anh L., mọi người bị cuốn vào những lời quảng cáo hấp dẫn về việc làm giàu nhanh chóng, nhưng khi tham gia khóa học, họ lại nhận ra rằng nội dung chỉ lặp đi lặp lại những điều đã biết hoặc thậm chí là những mánh lới không hiệu quả. Những khóa học như vậy không chỉ lãng phí thời gian mà còn gây thất vọng lớn cho người học.
Đặc biệt, nhiều người dễ dàng sập bẫy vì tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội. Những lời đồn đoán về việc khóa học sắp hết chỗ hoặc giá sẽ tăng lên trong thời gian tới khiến người dùng mạng xã hội cảm thấy áp lực và quyết định mua ngay mà không suy nghĩ kỹ. Cuối cùng, tiền chảy vào túi “chuyên gia” bán khóa học, còn việc trở thành triệu phú nền tảng mạng xã hội thì... thân ai nấy lo.
Vỡ mộng “triệu phú online”
Việc bán khóa học không phải là điều xấu, nhưng sự phát triển ồ ạt của nó đang tạo ra một thị trường bão hòa với nhiều sản phẩm không đáng tin cậy.
Với những người thường xuyên sử dụng nền tảng mạng xã hội, nếu tinh mắt có thể dễ dàng nhận ra, chiêu trò quen thuộc chính là một kịch bản về cuộc sống đáng mơ ước: thu nhập hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng mỗi tháng chỉ với vài thao tác đơn giản trên Facebook và TikTok. Đi kèm đó là những hình ảnh sống ảo lộng lẫy, biệt thự sang trọng, xe hơi đắt tiền, những chuyến du lịch xa hoa, tất cả đều được gắn mác “thành quả từ TikTok”.
Khi đã lòe bịp được cư dân mạng, những “triệu phú TikTok” bắt đầu khoe khoang những con số khủng về lượt xem, doanh thu ảo để tạo niềm tin. Các buổi hội thảo online thường được dàn dựng công phu, với sự xuất hiện của những “diễn viên” được thuê để kể lể những câu chuyện thành công giả tạo, tạo hiệu ứng đám đông và thôi thúc những người tham dự khác xuống tiền ngay lập tức. Mức học phí thì luôn trên trời, đôi khi lên đến hàng chục triệu đồng, nhưng nội dung thì chung chung, mơ hồ, không có bất kỳ giá trị thực tiễn nào. Và, dĩ nhiên, một khi bạn đã chuyển khoản, việc đòi lại tiền gần như là điều không thể.
Chị P.V (23 tuổi, ngụ phường Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh) sinh viên vừa ra trường với ước mơ tự chủ tài chính, đã từng “tin sái cổ” vào những lời quảng cáo “kiếm 100 triệu/tháng chỉ sau 30 ngày với TikTok”. V. gom góp toàn bộ số tiền tiết kiệm ít ỏi và vay mượn thêm gia đình để đóng 5 triệu đồng cho một khóa học và bỏ ra 30 triệu mua lượt tương tác. “Suốt khóa học, nội dung chỉ dừng lại ở những kiến thức cơ bản có thể tìm thấy miễn phí trên mạng, hoặc những mẹo vặt không mang lại hiệu quả đáng kể. “Bí quyết triệu view” thực chất chỉ là những thủ thuật tăng tương tác giả, dễ dàng bị nền tảng TikTok phát hiện và khóa kênh. Còn “bí mật chốt đơn” thì chỉ là cách thuyết phục người khác mua những khóa học tương tự”, P.V kể lại quá trình tham gia khóa học làm giàu từ “chuyên gia” TikTok tự xưng.
4 tháng xây dựng kênh thương hiệu bản thân từ những chuyến đi, những món ẩm thực vùng miền, tài khoản của P.V không kiếm được đồng nào mà kênh TikTok của cô còn bị bóp tương tác, thậm chí bị khóa vĩnh viễn do vi phạm chính sách. Số tiền hơn 30 triệu đầu tư khóa học và hơn 50 triệu chi phí xây dựng kênh ra đi không lời từ biệt, để lại cho P.V gánh nặng nợ nần và cảm giác thất bại cay đắng.
Theo chuyên gia công nghệ thông tin Võ Đỗ Thắng (Giám đốc Trung tâm An ninh mạng Athena) mọi lời hứa hẹn về thu nhập khủng chỉ sau vài ngày hay vài tuần mà không cần bỏ ra công sức đáng kể đều có dấu hiệu của sự lừa đảo. Những bài học được vẽ ra đầy hấp dẫn trên mạng xã hội thường là cái bẫy tinh vi, đánh trúng vào tâm lý muốn kiếm tiền nhanh, nhẹ nhàng của những người thiếu kinh nghiệm. Để tự bảo vệ mình, người dùng cần nâng cao cảnh giác tối đa, luôn đặt câu hỏi và hoài nghi trước những lời mời chào phi thực tế và những màn khoe mẽ hàng trăm triệu tiền thu nhập.
“Mạng xã hội là một công cụ mạnh mẽ, nhưng nó cũng là con dao hai lưỡi. Đừng để khao khát làm giàu nhanh chóng làm mờ mắt bạn trước những chiêu trò lừa đảo tinh vi. Hãy là một người dùng thông thái, trang bị kiến thức vững chắc để bảo vệ bản thân và tài chính của mình trước những cạm bẫy trên không gian mạng”, chuyên gia Võ Đỗ Thắng chia sẻ.
