Bên trong cuộc chiến tranh bí mật của Iran ở Syria

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) trong thời gian qua đang dấn sâu vào cuộc nội chiến ở Syria nhằm cố gắng bảo vệ chế độ Tổng thống Bashar al-Assad và đã hứng chịu không ít tổn thất nhân mạng với hơn 40 người chết.

Cụ thể là Quds Force - đơn vị tác chiến bí mật đặc biệt của IRGC nằm dưới sự chỉ huy của Tư lệnh trưởng Qassem Soleimani - đã mất khá nhiều người khi bảo vệ chính quyền Syria chống lại các phe nổi dậy ngày càng được vũ trang mạnh mẽ. Nhưng hiện nay nhờ sự hỗ trợ của Nga ở trên không, Iran đang tăng cường thêm nhiều cố vấn ở Syria, với số lượng gần 2.000 người - theo tiết lộ từ tướng Joseph Dunford, tân Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Mỹ.

Chuyên gia Afshon Ostovar.
Chuyên gia Afshon Ostovar.

Theo Afshon Ostovar, chuyên gia Iran của Trung tâm Phân tích Hải quân Mỹ (CNA) được chính quyền liên bang tài trợ nghiên cứu và phát triển, IRGC hỗ trợ quân đội chính quyền Syria ở mọi cấp độ khác nhau như cách sử dụng vũ khí hạng nặng, pháo tự hành, vạch chiến dịch và tổ chức hậu cần…nghĩa là mọi thứ, từ chiến thuật cho đến chiến lược. Đơn vị Thiết giáp số 8 Najaf Ashraf của Quds Force chịu trách nhiệm vận hành và cố vấn về các thiết bị quân sự cho quân đội Syria.

Tướng IRGC Hossein Hamadani bị giết chết ở miền bắc Syria.
Tướng IRGC Hossein Hamadani bị giết chết ở miền bắc Syria.

Galen Wright, nhà nghiên cứu ở Viện Nghiên cứu vũ khí (ARES), cho biết đơn vị thiết giáp Najaf Ashraf huấn luyện cho quân đội Syria sử dụng xe tăng T-55 và T-72, xe chiến đấu bộ binh BMP-2 và pháo tự hành 2S1 Gvozdika của Nga. Theo Cơ quan thông tấn Iran Isfahan Metropolis, 9 binh sĩ thuộc đơn vị Najaf Ashraf bị giết chết ở Syria vào năm 2013 và họ được tôn vinh là "những người tử vì đạo để bảo vệ chế độ Assad". Trong khi đó, giới chức Tehran cho rằng binh sĩ Iran hiện diện ở Syria chỉ với vai trò cố vấn và bác bỏ các thông tin lan truyền rằng họ trực tiếp tham gia chiến đấu.

Những vụ thiệt mạng của chiến binh người Shiite ở Syria thuộc nhóm Liwa Fatemiyoun chứng minh IRGC không chỉ đảm trách vai trò cố vấn. Theo Philip Smyth, Fatemiyoung "là đơn vị con của Quds Force phụ trách những chiến dịch ở nước ngoài". Philip Smyth là nhà nghiên cứu ở Đại học Maryland (Mỹ), chuyên về chiến binh Shiite và nhóm Liwa Fatemiyoung của Iran nhấn mạnh Iran gửi những sĩ quan dạn dày kinh nghiệm nhất đến Syria để giúp các nhóm chiến binh mà họ hỗ trợ.

Đơn vị Quds Force.
Đơn vị Quds Force.

Tháng 10-2015, tướng Hossein Hamadani của IRGC bị giết chết ở miền Bắc Syria. Hamadani là người chịu trách nhiệm tổ chức đơn vị bán quân sự Basij của IRGC trong suốt cuộc trấn áp những người biểu tình ở Tehran sau cuộc bầu cử tổng thống năm 2009 và sau đó được chọn vào vị trí huấn luyện các lực lượng không chính quy ở Syria để bảo vệ chế độ Assad.

Đặc nhiệm Saberin.
Đặc nhiệm Saberin.

Hiện diện ở Syria còn có các sĩ quan cao cấp của Ansar al-Mahdi - tổ chức của IRGC đặc trách bảo vệ giới chức cao cấp trong chính quyền. Đơn vị này có nhiệm vụ bí mật bảo vệ  các nhà khoa học hạt nhân Iran trước hàng loạt vụ ám sát từ phía tình báo Israel. Ansar al-Mahdi là bộ phận của Tổ chức Bảo vệ và an ninh của IRGC, hoạt động bên cạnh Đơn vị Cận vệ Vali-ye Amr của Lãnh đạo Tối cao Iran Ali Khamenei - theo Marie Donovan, chuyên gia Iran Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI), một tổ chức nghiên cứu và tư vấn phi lợi nhuận trụ sở tại Washington DC. Ít nhất 2 sĩ quan Ansar al-Mahdi bị giết chết tại Syria - đó là Amin Karimi và Abdollah Baqeri Niyaraki, cựu vệ sĩ của Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad.

Truyền thông Iran xác nhận có 4 thành viên đội đặc nhiệm Saberin của IRGC bị giết chết ở Syria từ tháng 10-2015, trong đó có một đại tá. Một hình ảnh cho thấy 2 binh sĩ Ruhollah Emadi và Sajjad Tahernia bị giết chết ở Syria mặc quân phục mang huy hiệu đặc nhiệm Saberin. Điều đó cho thấy không chỉ có cấp sĩ quan Iran có mặt tại Syria.

Đặc nhiệm Saberin có mặt ở khắp các địa phương Iran để chống lại những nhóm nổi dậy trong nước như PJAK của người Kurd và Jundullah của người Hồi giáo Sunni - theo báo cáo năm 2010 của Bộ Quốc phòng Mỹ được giải mật. Chuyên gia CNA Afshon Ostovar nhận định, trong hơn 4 năm qua, các lực lượng vũ trang của Iran ở Syria gặp nhiều thất bại hơn là thành công trong cuộc chiến tranh đẫm máu để bảo vệ chính quyền Bashar al-Assad.

Duy Minh (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Cuộc đua giữa tàu ngầm Nga và đội săn ngầm từ trên cao của NATO

Kể từ khi Chiến tranh lạnh kết thúc, khả năng tác chiến chống tàu ngầm của Khối quân sự NATO đã suy yếu đáng kể do việc giảm đầu tư và thay đổi ưu tiên. Tuy nhiên, trước sự gia tăng các cuộc tuần tra bằng tàu ngầm của Nga - đặc biệt là các tàu lớp Borei và Yasen tiên tiến - gần biên giới các nước NATO và ở các vùng biển chiến lược như Biển Baltic, Bắc Cực, Bắc Đại Tây Dương và Địa Trung Hải đã khiến các đồng minh châu Âu lo ngại.

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Về 2 quả bom nhiệt hạch trong vụ tai nạn Broken Arrow

Cách đây hơn 65 năm, rạng sáng ngày 24/1/1961, một vụ tai nạn máy bay kinh hoàng diễn ra, khiến máy bay ném bom B-52 của Không quân Mỹ (USAF) văng ra hai trái bom nhiệt hạch xuống North Carolina nhưng chưa kích nổ. Sự may mắn tình cờ này đã cứu nước Mỹ khỏi thảm họa “gậy ông đập lưng ông”.

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Stanley Weyman: Từ mạo danh đến hào quang quyền lực

Khuôn viên Nhà Trắng, Washington D.C., một ngày cuối tháng 7/1921. Trong bức ảnh chụp chính thức hôm đó, một người đàn ông trong lễ phục trắng đứng cạnh một người phụ nữ được báo chí Mỹ khi đó gọi là Công chúa Fatima của Afghanistan và đoàn tùy tùng, ngay sau cuộc tiếp kiến Tổng thống Warren G. Harding. Trên ngực người đàn ông ấy lấp lánh những tấm huân chương. Bức ảnh nhanh chóng xuất hiện trên báo chí Mỹ. Ít lâu sau, một lá thư khiếu nại gửi tới Bộ Ngoại giao Mỹ bắt đầu kéo sập vai diễn ấy. Người đàn ông trong ảnh không giữ bất kỳ chức vụ nào ở bộ trên, mà chỉ là một kẻ giả danh đến từ Brooklyn, chưa học xong trung học.

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Vì sao Mỹ mất 20 năm vẫn không thể đánh bại Taliban?

Tháng 10/2001, Mỹ cùng các đồng minh mở chiến dịch quân sự tại Afghanistan với mục tiêu truy quét Al-Qaeda và buộc Taliban giao nộp Osama bin Laden. Chỉ trong vài tuần, chính quyền Taliban sụp đổ, Kabul thất thủ. Nhưng chiến thắng đấy không khép lại cuộc chiến. 20 năm sau, khi quân đội Mỹ và NATO rời Afghanistan, Taliban trở lại thủ đô. Từ một chiến dịch chống khủng bố có mục tiêu tương đối rõ, Washington đã bước vào cuộc chiến kéo dài hai thập niên. Vì sao một lực lượng từng bị đánh bật khỏi quyền lực lại có thể trở lại sau 20 năm?

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Một góc KGB qua lời kể của Aleksei M. Kozlov

Đây là cuộc phỏng vấn đặc biệt diễn ra ngày 20/12/2009 giữa Anh hùng, Đại tá KGB Aleksei M. Kozlov với tờ Izvestia của Nga về hoạt động quy mô toàn cầu của “Cục S” hay còn gọi là “Cục tình báo bất hợp pháp” trong thời gian Chiến tranh Lạnh.

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Mossad tiếp cận cựu Tổng thống Iran Ahmadinejad như thế nào?

Tháng 5/2026, tờ The New York Times (NYT) khẳng định rằng Israel và Mỹ có kế hoạch thay đổi chế độ tại Iran - và cựu Tổng thống Mahmoud Ahmadinejad sẽ là người lên lãnh đạo đất nước. Vào thời điểm đó, bài báo nghe có vẻ khá hoang đường. Nhưng mới đây, NYT đã tiến xa hơn nhiều. Trong một bài phóng sự điều tra mới, các nhà báo của NYT đã kể lại câu chuyện về chiến dịch kéo dài nhiều năm của tình báo Israel nhằm tiếp cận ông Ahmadinejad.

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Cái giá của nạn phân biệt chủng tộc

Ngày 17/7/1944 đã xảy ra một thảm họa tồi tệ nhất trên đất Mỹ trong thời kỳ Thế chiến II. Mặc dù các cuộc điều tra không thể xác định được thủ phạm, nhưng rõ ràng một trong những nguyên nhân chính gây ra biến cố đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm người này chính là chế độ phân biệt chủng tộc trong Lực lượng Hải quân Mỹ.

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Giải mật vũ khí “Vòm Sáng” của Liên Xô

Vào mùa thu 1988, một máy bay do thám Mỹ phát hiện một hiện tượng độc lạ: “Vòm Sáng” sau khi tên lửa đạn đạo tầm trung SS-20 Saber của Liên Xô (cũ) được phóng đi. Quá trình trên tạo ra cực quang gây tranh cãi trong suốt thập kỷ, thậm chí còn bị nhầm là UFO.

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Mỹ đầu tư hàng tỷ USD cho tình báo phát triển AI

Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức Mỹ, Nhà Trắng đã phê duyệt một đề xuất ngân sách mật trị giá 9 tỷ USD để mua các chip máy tính tiên tiến. Đây là những linh kiện cần thiết để các cơ quan tình báo Mỹ có thể khai thác tối đa tiềm năng của các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới nhất.

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Cuộc truy lùng “kẻ sát nhân bị quỷ ám”

Suốt gần hai năm, lực lượng điều tra Tây Ban Nha lần theo những dấu vết mong manh từ các hiện trường, rà soát hơn 3.000 hồ sơ và chờ kết quả đối chiếu ADN quốc tế để xác định danh tính kẻ gây ra chuỗi án mạng ở Alicante.

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Đằng sau việc Mỹ quyết định tham chiến tại Triều Tiên

Mùa hè năm 1950, tại vĩ tuyến 38, đường phân giới giữa hai miền Triều Tiên được thiết lập sau Thế chiến II bất ngờ bùng phát cuộc khủng hoảng chiến lược. Những rạn nứt của trật tự hậu chiến tại Đông Bắc Á hiện rõ, buộc nước Mỹ phải đối diện với thách thức quyền lực của thời Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Nguyên nhân bất đồng Ba Lan - Ukraine và triển vọng hòa giải

Ngày 19/6, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ký quyết định tước Huân chương Đại bàng Trắng trao tặng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023. Đáp lại, ông Zelensky cùng nhiều cựu tổng thống và thành viên chính phủ Ukraine đã gửi trả các huân chương do Ba Lan trao tặng. Xin trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của Giáo sư Lukasz Tomasz Sroka, chuyên gia về lịch sử Trung và Đông Âu, trên tờ DW, về nguyên nhân căng thẳng giữa Ba Lan - Ukraine.

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Những cuốn sổ tay chứa “bí mật quốc gia”

Không còn bó hẹp trong hệ thống hồ sơ chính thức, thông tin mật ngày nay có thể hiện diện ngay trong những ghi chép cá nhân tưởng như riêng tư. Vụ việc gần đây cho thấy, khi các “nhật ký công vụ” chứa nội dung nhạy cảm, việc lưu giữ, chia sẻ hoặc bảo quản không đúng quy định đều có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro rò rỉ thông tin.

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

“Cái gai trong mắt” nước Mỹ

Cuối thập niên 1950, khi Fidel Castro lên nắm quyền ở Cuba, Liên Xô vẫn thận trọng trong việc đánh giá chế độ mới vì hiểu biết còn hạn chế về ban lãnh đạo Cuba và lo ngại ảnh hưởng đến quan hệ với Mỹ. Tuy nhiên, sau Khủng hoảng Caribe đưa thế giới đến bờ vực chiến tranh hạt nhân, Liên Xô nhận ra những hạn chế trong hoạt động tình báo đối với Mỹ. Từ đó, GRU chuyển hướng tăng cường triển khai các lực lượng và phương tiện tình báo vô tuyến điện tử ở Cuba.

Thất bại của những “khung trời hẹp”

Thất bại của những “khung trời hẹp”

9 năm tiêu tốn khoảng 4 tỷ euro mà không một nguyên mẫu nào được chế tạo. Đó là tổng kết của chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới FCAS - dự án quốc phòng tham vọng nhất trong lịch sử châu Âu - khi Pháp và Đức chính thức tuyên bố khai tử nó ngày 8/6/2026. Vì sao siêu dự án này đổ vỡ?

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Đằng sau vụ rò rỉ dữ liệu từ nội bộ Twitter

Bản án đối với Ahmad Abouammo được điều chỉnh một phần về mặt pháp lý. Tuy nhiên, các cáo buộc cốt lõi liên quan đến việc thu thập và chuyển giao dữ liệu người dùng vẫn tiếp tục được duy trì.

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Thiết bị nghe lén gây chấn động tình báo Mỹ thời hậu chiến

Năm 1946, một nhóm học sinh Liên Xô đã tặng Đại sứ Mỹ tại Liên Xô William Harriman bức phù điêu quốc huy Hoa Kỳ bằng gỗ, biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước trong Thế chiến II. Được treo trong phòng làm việc của Đại sứ tại Moscow suốt 7 năm, món quà tưởng như vô hại này sau đó được phát hiện là “con ngựa thành Troy”, bên trong chứa một thiết bị nghe lén tinh vi do Liên Xô chế tạo.