Bê bối trần trụi liên quan giáo phái Scientology

David Miscavige, Chủ tịch Ban quản trị giáo phái Scientology bí ẩn, đang vướng vào một cuộc chiến xung quanh cuốn sách mới xuất bản ngày 3/5 của cha mình là Ron Miscavige. Cuốn sách tiết lộ những thông tin chấn động chưa biết về bản thân David và giáo phái Scientology, khiến ông này và đội ngũ luật sư phải tìm mọi cách để ngăn chặn cuốn sách được xuất bản.

Vậy sự thật gì trong cuốn sách khiến người đứng đầu giáo phái Scientology phải phát hoảng lên như vậy?

Cha con chia đôi đường

Ông Humfrey Hunter ở London cách đây một tuần đang chuẩn bị xuất bản cuốn sách “Ruthless: Scientology, My Son David Miscavige, and Me” (tạm dịch “Sự tàn độc: Scientology, con trai David Miscavige và tôi” của Ron Miscavige. Một cuốn sách viết về những sự thật trần trụi do chính cha đẻ của lãnh đạo giáo phái Scientology tiết lộ.

Lúc đó, ông Hunter nhận được một bức thư lời lẽ gay gắt từ giáo phái Scientology, đe dọa kiện ông nếu ông cho xuất bản cuốn sách theo kế hoạch. Ông Hunter cho rằng đây là một bước đi sai lầm của Scientology trong bảo vệ danh tiếng của mình. Do sự nôn nóng muốn ngăn chặn cuốn sách ra sạp của ông David mà bạn đọc ngày càng tò mò về nội dung cuốn sách.

Ông Ron chính là người đưa con trai David cũng như ba người con khác và người vợ đầu đến với Scientology vào những năm 1970, khi đó David mới 16 tuổi và đang bị hen. Ông Ron thích giáo phái Scientology vì nó không bàn đến thiên đường, địa ngục và tội lỗi, mà hứa hẹn tạo đột phá trong các mối quan hệ, hôn nhân, sự nghiệp, giao tiếp, thể chất và tình cảm.

Cả gia đình ông Ron rời nhà ở Willingboro, bang New Jersey tới Scientology. Lúc đầu họ tới England để tập huấn và cả nhà đã ở trong giáo hội này hơn 25 năm cho đến khi một con trai của ông Ron là Ron Jr. bỏ giáo phái năm 2000.

Ông Ron trên bìa cuốn sách.
Ông Ron trên bìa cuốn sách.

Tại Scientology, sáng lập viên Hubbard nhanh chóng nhận ra tiềm năng của David và anh ta chẳng bao lâu đã leo lên các thứ bậc cao trong giáo hội. Khi chính thức đảm nhiệm vai trò lãnh đạo giáo hội khi ông Hubbard chết được một năm, David mới 26 tuổi.

Trong khi đó, ông Ron trở nên vỡ mộng và trốn chạy khỏi giáo phái này năm 2012. Cuộc trốn chạy của ông Ron đã khiến con trai phải phái thám tử tư với cả một kho vũ khí trong cốp xe ô tô để theo dõi ông.

Trong cuốn sách, ông Ron đã vẽ lại một bức tranh u ám về cuộc sống bên trong khu vực giáo hội chằng chịt dây thép gai ở California, gọi con trai là kẻ rối loạn nhân cách chống xã hội, cai trị các tín đồ bằng sự kinh hoàng. Mâu thuẫn cha con đã làm rạn nứt “đệ nhất gia đình” Scientology. Hai con gái của ông Ron cũng là thành viên Scientology hiện không cho ông thăm cháu ngoại của mình.

Giáo phái Scientology đã mô tả cuốn sách Ruthless là “dối trá hoàn toàn”, đồng thời ra một tuyên bố chỉ trích ông Ron vì tìm cách lật đổ con trai khỏi vị trí hiện nay với lời lẽ gay gắt: “Bất kỳ người cha nào lợi dụng con trai mình theo cách này đều bị coi là phản bội. Tín đồ Scientology toàn thế giới yêu mến và kính trọng ông David Miscavige vì hoạt động không mệt mỏi của ông nhân danh giáo phái”.

Giáo phái thậm chí còn thực hiện một bước đi chưa từng có tiền lệ là cho luật sư Monique Yingling trả lời phỏng vấn kênh ABC News để bác bỏ các cáo buộc.

Nhận định về cuộc chiến giữa hai cha con nhà Miscavige, một cựu trợ lý của ông David nói: “Việc này có thể đẫm máu. David Miscavige sẽ theo đuổi một cuộc chiến lớn… Mọi chuyện sẽ khó chịu và hỗn độn, một cuộc chiến toàn lực. Toàn bộ sức mạnh của giáo hội có thể sẽ giáng xuống ông Ron. Tôi hi vọng ông ấy biết ông ấy dấn thân vào điều gì”.

Đây không phải là lần đầu giáo phái Scientology bị phanh phui. Hoạt động mờ ám, bạo lực của giáo phái này đã bị phơi bày trong bộ phim tài liệu của HBO năm 2015. Một số thành viên nổi tiếng đã từ bỏ giáo hội và cũng công khai chỉ trích cách cai trị độc tài của David, trong đó có nhạc sĩ Lisa Marie Presley, nữ diễn viên Leah Remini, đạo diễn Paul Haggis.

Hai vợ cũ của Tom Cruise là Nicole Kidman và Katie Holmes cũng cắt đứt quan hệ với giáo hội. Tuy nhiên, theo nhận định, cuốn sách Ruthless có thể sẽ là “chiếc đinh đóng vào cỗ quan tài cho Scientology”.

David Miscavige.
David Miscavige.

Phần tối

Ông Ron và cả gia đình sống dưới giáo phái Scientology và gia nhập Sea Organization (Sea Org) - tổ chức điều hành giáo phái – năm 1985. Sau khi trở thành chủ tịch ban quản trị và là lãnh đạo giáo hội, David đặt ra ưu tiên ban đầu là biến những tín đồ Scientology nổi tiếng như nam diễn viên Tom Cruise và John Travolta thành các mỏ vàng quan hệ công chúng.

Tome Cruise đã là một thành viên giáo hội khi David tới thăm trường quay ở Florida, nơi Tom đang chuẩn bị cho bộ phim “Days of Thunder” với Nicole Kidman.

Theo cuốn sách, David trở nên ám ảnh với Tom Cruise – người vẫn không muốn dư luận biết nhiều về tư cách thành viên giáo hội. Mỗi khi Tom Cruise tới thăm David, ông này lại đón đãi nam diễn viên rất nồng nhiệt, trọng vọng theo kiểu nghi lễ hoàng gia. Họ trở nên thân thiết. Có lần còn đua xe giữa đêm với nhau ở Los Angeles.

Trong những năm sau đó, hình ảnh của hai người trước công chúng luôn là hình ảnh của một đôi bạn thân thiết nhất. David thậm chí còn là phù rể của Tom Cruise khi anh kết hôn với Katie Holmes năm 2006.

Với tư cách là chủ tịch ban quản trị, David đã rót hàng triệu USD vào xây dựng một khu vực bí mật cách Los Angeles 160 km về phía đông. Khu vực mang tên Gold Base, có 50 tòa nhà an ninh nghiêm ngặt. Tường cao dày đặc dây thép gai. Các ngạnh sắc nhọn của hàng rào thay vì hướng ra ngoài lại hướng vào trong một cách bất thường. Khu vực được tuần tra dày đặc, tháp canh và camera cảm biến giám sát mọi hoạt động, cảnh báo cho lực lượng an ninh bất kỳ động thái nào bất thường.

Tom Cruise (trái) và David Miscavige.
Tom Cruise (trái) và David Miscavige.

Theo Giáo hội Scientology, các biện pháp cực đoan này là để bảo vệ các thiết bị trị giá hàng triệu USD bên trong trường quay của mình. Thế nhưng, theo cuốn sách của ông Ron viết cùng một người cũng đã rời bỏ Scientology, các biện pháp an ninh đó được sử dụng để “quây” các thành viên. Nhiều nhóm thành viên vi phạm các quy tắc của giáo phái đã bị giữ làm con tin hàng tháng trời, thậm chí hàng năm trong một khu vực gọi là “The Hole” (cái hố). Người phạm lỗi bị bắt phải thú tội trước giáo phái rồi bị các thành viên khác tấn công.

Giáo hội Scientology khẳng định rằng khi David biết các thành viên lạm dụng bạo lực với nhau, ông đã ra lệnh ngừng ngay. Tuy nhiên, Ron lại có cái nhìn khác, rằng con trai ông cũng ưa bạo lực không kém. Ông kể trong cuốn sách rằng David có lần buộc một nhóm tín đồ Scientology chơi một trò chơi kinh hoàng mang tên “musical chairs” (người chơi đi quanh một vòng tròn xếp bằng ghế với số ghế ít hơn số người và phải nhanh chân ngồi lên một trong các ghế khi tiếng nhạc ngừng). Trong quá trình chơi, các tín đồ xô đẩy nhau bạo lực, xé quần xé áo, đập vỡ ghế khi tranh nhau chiếc ghế cuối cùng.

Hay, David đã thẩm vấn một thành viên trước mặt những người khác, vừa thét ra câu hỏi vừa nhổ bọt vào mặt người này. Một người khác thì bị trục xuất, buộc phải sống trong đầm lầy, tự mày mò tìm cách dựng lều và không được ra khỏi khu vực có hàng rào chắn trong vòng một năm. Giáo phái Scientology bác bỏ cả hai câu chuyện trên.

Theo lời Ron, con trai ông áp đặt các biện pháp hà khắc với thành viên. Thành viên mới phải ký “Hợp đồng tỷ năm”, từ bỏ mọi quyền cá nhân. Họ buộc phải làm việc cả bảy ngày trong tuần từ sáng sớm đến nửa đêm. Họ thường xuyên bị dựng khỏi giường vào tinh mơ để thực hiện các nhiệm vụ khẩn cấp.

Bản thân Ron đã trải qua 12 năm trong giáo phái Scientology mà không có lấy một ngày nghỉ. Ông không thể tham gia nhiều công việc của gia đình và chỉ được dự đám tang anh trai khi có hai người trông giữ và một điều tra viên mang vũ khí đi cùng. Ông cũng không được nói chuyện với con trai cả Ronnie – người đã rời bỏ Scientology nhiều năm trước.

Trong khi David được ăn những bữa tối ngon lành do đầu bếp riêng nấu thì các tín đồ Scientology chỉ được cấp các khẩu phần ăn nghèo nàn trị giá 20 USD cho cả tuần. Trong khi David và chừng 10 nhân viên phục vụ sống trong một tòa nhà văn phòng sang trọng rộng hơn 4.000 mét vuông được sửa sang theo yêu cầu riêng thì các tín đồ khác với số lượng cả nghìn người lại phải chen chúc trong các ký túc xá. Tại đây, chỉ phòng sinh hoạt chung mới có TV. Nhiều người còn sợ không dám xem TV.

Ron cho biết các biện pháp hạn chế này ngày càng trở nên khắc nghiệt. Thư từ gửi đi và đến đều bị bóc và kiểm duyệt. Thành viên bị bắt nộp đơn viết tay xin phép gọi điện cho gia đình. Các cuộc gọi đều bị giám sát bằng một máy phụ.

Biện pháp trừng phạt kinh khủng nhất của giáo phái Scientology là “trấn nước”, có từ thời người sáng lập Hubbard còn sống và được David áp dụng trở lại. Theo đó, các thành viên bị trừng phạt bằng cách bị nhúng sâu xuống nước biển tới 6 mét. Bản thân Ron cũng từng bị trừng phạt kiểu này. Ông bị đưa ra một cây cầu bằng đá bắc qua một cái hồ. Chỉ được cởi giày và đồng hồ rồi Ron bị đẩy xuống mặt hồ.

Cuộc bỏ trốn

Trong cảnh tù túng, vỡ mộng đó, Ron khao khát bỏ trốn nhiều năm rồi nhưng ông lại kết hôn lần hai với một tín đồ Scientology tên là Becky Bigelow và bà này ngần ngại. Cuối cùng, chủ nhật ngày 25/3/2012, họ mới quyết định bỏ trốn. Họ vẫn theo lịch trình công việc như hàng ngày là lái xe tới tuyến đường cao tốc State Route 79 tới chỗ để chiếc tủ lạnh duy nhất mà các thành viên được sử dụng. Họ sẽ ăn ít pho mát và xúc xích.

Sáng hôm đó, khi băng qua nhà bảo vệ, hai người lái xe dọc cao tốc. Họ biết rằng đang bị các ô tô bám đuổi theo dõi. Khi thoát khỏi người theo dõi, họ lái xe hai ngày tới Whitewater, bang Wisconsin, tới nhà mẹ của Becky.

Chẳng bao lâu, hai thành viên Scientology xuất hiện liên tục, yêu cầu ông Ron quay về. Một tháng sau, không thấy ai đến làm phiền nữa và vợ chồng Ron cho rằng cơn ác mộng đã qua. Có lúc, Ron còn viết thư yêu cầu David gửi tiền. Sau 27 năm làm việc trong Sea Org, ông không đủ điều kiện để nhận phúc lợi xã hội.

Ron ngạc nhiên và biết ơn con trai khi nhận được tờ séc 100.000 USD. Rồi ông mua nhà, vui mừng gặp lại con trai cả Ronnie và hai cháu nội ở Clearwater. Ông nói chuyện và nhắn tin thường xuyên với con trai Denise và Lori – anh sinh đôi với David. Tuy nhiên, ông không hay biết David đang mưu tính gì sau lưng.

Tháng 7/2013, giới chức địa phương tới nhà Ron để thông báo cho ông biết rằng có hai điều tra viên tư nhân của Giáo hội Scientology đã theo dõi ông hơn một năm trời. Khi nói chuyện với cảnh sát, Ron mới hay biết hàng xóm đã báo cảnh sát về chuyện có hai gã đàn ông khả nghi rình mò quanh khu vực nhà ông. Họ là hai cha con Daniel và Dwayne Powell, nhận tiền công 10.000 USD mỗi tuần từ Scientology để theo dõi ông. Scientology đã bỏ 500.000 USD để làm công việc này.

Trong cốp chiếc SUV của cha con nhà Powell, cảnh sát tìm thấy súng ngắn, súng trường, đạn, súng gây choáng, camera tầm xa và một máy tính vệ tinh. Khách hàng của họ là David Miscavige và đơn đặt hàng là “tìm thông tin xấu về người này để đảm bảo ông ta không thể làm gì để phá hủy giáo hội”.

Dwayne Powell khai với cảnh sát rằng có lần nhìn thấy Ron cúi gập xuống và ôm ngực trong một bãi đỗ xe ở cửa hàng bách hóa. Powell cho rằng Ron đang bị đau tim và gọi ngay cho David. David chỉ nói lạnh lùng: “Nếu ông ta chết, cứ để ông ta chết. Đừng can thiệp”. Tuy nhiên, lúc đó, Ron chỉ tìm cách ngăn không cho điện thoại di động rơi khỏi túi áo sơ mi.

Về chuyện theo dõi Ron, viên luật sư Yingling của giáo hội nói với Kênh ABC News rằng một nhóm luật sư đã thuê điều tra viên và David không biết gì về việc họ theo dõi bố ông. Ông Yingling còn bịa ra các tuyên bố viết tay từ các anh em của David, nói rằng tuổi thơ bị bố đánh đập thậm tệ.

Để bôi đen nhân cách của Ron, Giáo hội Scientology còn lật lại vụ năm 1985 khi đó Ron bị cáo buộc âm mưu cưỡng hiếp ở Pennsylvania. David đã cử một luật sư của giáo hội để bào chữa cho cha mình. Sau đó, cáo buộc bị bác bỏ vì không có bằng chứng.

Scientology là một tôn giáo mới, đưa ra cho các tín đồ một con đường để thấu hiểu bản chất linh hồn đích thực của con người và mối quan hệ của họ với bản thân, gia đình, cộng đồng, loài người. Scientology chỉ tập trung vào phần linh hồn chứ không phải thể xác, trí tuệ và cho rằng con người không chỉ là một sản phẩm của môi trường hay nguồn gien nào đó. Giáo phái này bị một số nước coi là tà đạo, lợi dụng thành viên để kinh doanh, trục lợi.

Nhật Minh (tổng hợp)

Các tin khác

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Khơi thông nguồn lực từ dữ liệu văn hóa

Việt Nam đã tạo lập ngày càng nhiều dữ liệu số về di sản, nhưng phần lớn vẫn phân tán, thiếu liên thông và chưa được khai thác như một nguồn lực. Chuyển từ những bản sao số rời rạc sang hạ tầng tri thức dùng chung vì thế là điều kiện để di sản tiếp tục tạo ra giá trị cho nghiên cứu, giáo dục, sáng tạo và cộng đồng.

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Vì sao Mỹ ra tay cứu đồng yen Nhật Bản?

Trước đà lao dốc của đồng yen, Mỹ đã ra tay hỗ trợ Nhật Bản sau gần 3 thập kỷ, đánh dấu động thái phối hợp hiếm hoi giữa lúc những tác động từ tỷ giá ngày càng lan rộng.

Các nghệ sĩ trẻ với tư duy mới mẻ mang đến sức sống mới cho làng nghề.

Tái sinh di sản làng nghề

Hà Nội sở hữu hơn 1.300 làng nghề. Thế nhưng, nhiều làng nghề đang đứng trước nguy cơ mai một vì thiếu thị trường, thiếu người kế nghiệp và thiếu không gian để kể câu chuyện của mình. Trước thềm Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, những người trẻ đã chọn làng nghề làm chất liệu sáng tạo, mở ra một cách tiếp cận mới, tái sinh di sản làng nghề…

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Khi cổ vật thành “mồi” của kẻ gian

Những pho tượng, sắc phong trong đình chùa đến những cấu kiện nguyên gốc của các công trình cổ, nhiều di sản đang trở thành mục tiêu của nạn trộm cắp ngày càng tinh vi, táo tợn. Mỗi cổ vật bị thất lạc không chỉ là mất đi một tài sản quý giá, mà còn là sự đứt gãy một phần ký ức lịch sử, văn hóa của dân tộc.

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Từ nâng tầm quản trị đến khát vọng chuyên nghiệp hóa

Trước đòi hỏi của kỷ nguyên phát triển mới, thể thao Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt chiến lược: chuyển đổi mạnh mẽ từ quản lý hành chính sang quản trị hiện đại và thương mại hóa chuyên nghiệp. Nâng cao năng lực tổ chức sự kiện không chỉ là thước đo điều hành, mà còn là chìa khóa mở ra không gian kinh tế thể thao đầy tiềm năng.

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Tuân thủ nguyên tác hay dũng cảm bước qua?

Khi “The Odyssey” - bộ phim điện ảnh lấy cảm hứng từ sử thi kinh điển của Homer công bố dàn diễn viên, lựa chọn của đạo diễn Christopher Nolan tựa như “quả táo bất hòa”, tạo ra những luồng tranh luận sôi nổi, độc giả lan tỏa những bài viết phân tích, so sánh với nguyên tác sử thi. Cùng thời gian, điện ảnh Việt Nam dậy sóng khi công bố Tăng Thanh Hà vào vai Nam Phương Hoàng hậu. Tại sao đạo diễn lại thích đảo lộn những hình mẫu vốn đã quá đỗi quen thuộc và thành công từ nguyên tác? Liệu việc tuân thủ tuyệt đối tác phẩm gốc có phải “lá bùa hộ mệnh”, hay sự phóng tác dũng cảm mới giúp tác phẩm đến gần hơn với thế hệ khán giả mới?

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Cần hệ sinh thái sáng tạo cho họa sĩ trẻ

Festival Mỹ thuật trẻ lần thứ 8 năm 2026 đang diễn ra tại Hà Nội, mở ra một không gian đối thoại đa chiều của nghệ thuật đương đại, phản ánh tiếng nói của những người trẻ trước cuộc sống và những thay đổi của thời cuộc. Tuy nhiên, hơn cả một kỳ liên hoan, mỹ thuật trẻ cần có một chiến lược phát triển dài hạn trong thời gian tới.

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Mỹ thâm hụt ngân sách do hoàn thuế nhập khẩu

Sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ cơ sở pháp lý của nhiều mức thuế quan, Chính phủ Mỹ phải hoàn hàng chục tỷ USD cho doanh nghiệp nhập khẩu, gây ra hậu quả ngân sách tháng 6/2026 thâm hụt 120 tỷ USD.

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Hình tượng người chiến sĩ - từ nguyên mẫu đến màn ảnh

Thời gian gần đây, nhiều bộ phim có chất liệu từ những chuyên án và nguyên mẫu có thật trong lực lượng CAND đã được đưa vào sản xuất. Những tác phẩm điện ảnh ấy không chỉ mang đến những câu chuyện chân thực, giàu tính nhân văn, tái hiện sinh động cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh Tổ quốc mà còn khắc họa bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh của các chiến sĩ Công an trong nhiều giai đoạn lịch sử.

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Đào tạo trẻ - nền móng bền vững của Thể thao CAND

Trong thể thao thành tích cao, mỗi tấm huy chương không chỉ được quyết định ở khoảnh khắc thi đấu, mà được vun đắp từ rất sớm: từ khâu phát hiện năng khiếu, lựa chọn môn phù hợp, xây dựng giáo án huấn luyện, tạo dựng môi trường rèn luyện cho đến bồi dưỡng bản lĩnh qua từng giải đấu. Với Thể thao Công an nhân dân (CAND), công tác đào tạo trẻ vì thế luôn mang ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là nhiệm vụ chuẩn bị lực lượng kế cận cho thể thao CAND, mà còn là sự đóng góp thiết thực vào thành tích chung của thể thao Việt Nam.

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Chuỗi cung ứng và mặt trận an ninh mới

Đầu năm 2026, khi xung đột Mỹ - Iran đẩy eo biển Hormuz vào tình trạng gián đoạn nghiêm trọng, nỗi lo của thế giới không chỉ là giá dầu, mà còn là chip bán dẫn.

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Hành trình đưa các anh trở về đất mẹ

Những tấm thân vùi sâu dưới đất, nằm yên lặng hơn nửa thế kỷ, có những tình yêu không được viết bằng đám cưới, mà được viết bằng cả một đời chờ đợi. Đó là những thước phim chân thực và sống động nhất đã và đang diễn ra trong “chiến dịch 500 ngày đêm” tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Tiệm cận thế giới để vươn xa

Trong những năm gần đây, điện ảnh Việt Nam ghi nhận bước tiến rõ rệt cả về quy mô thị trường lẫn năng lực sản xuất. Chất lượng hình ảnh, thiết kế mỹ thuật, diễn xuất hay tổ chức sản xuất ngày càng tiệm cận những chuẩn mực mới. Tuy nhiên, để một bộ phim không chỉ thành công trong nước mà còn có thể bước ra các liên hoan phim, thị trường phát hành quốc tế, điểm nghẽn lớn nhất vẫn nằm ở kịch bản. Những câu chuyện giàu bản sắc Việt Nam cần được kể bằng một ngôn ngữ điện ảnh đủ sức tạo đồng cảm với khán giả toàn cầu.

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

"0% lãi suất" và góc khuất ứng lương qua app

Chỉ cần vài thao tác không quá 10 phút trên điện thoại, người lao động có thể nhận trước tiền lương nhờ những lời quảng cáo "0% lãi suất", "giải ngân trong 5 phút". Nhưng phía sau sự tiện lợi ấy là các khoản phí phát sinh mà người lao động chỉ biết khi đã nhận tiền và khả năng vi phạm pháp luật, nguy cơ phụ thuộc tài chính và nếu không tỉnh táo thì rất khó để phân biệt giữa dịch vụ ứng lương với hoạt động cấp tín dụng.

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Khi nắng nóng có thể làm “bốc hơi” GDP

Những đợt nắng nóng cực đoan đang hoành hành tại châu Âu không chỉ là vấn đề thời tiết hay môi trường, mà ngày càng hiện rõ như một thách thức kinh tế, đe dọa tới tốc độ tăng trưởng GDP và gây ra khó khăn cho mọi mặt đời sống.