Bao nhiêu nhà dạng ống có lối thoát hiểm?

• Chuyện chưa biết về vụ cháy kinh hoàng khiến 4 người trong một gia đình tử vong
• Từ vụ cháy làm 4 người tử vong: Cần tìm lối thoát hiểm cho nhà ống
• Vụ cháy 4 người chết: Người chồng phá cửa cứu vợ con bất thành

Điện bị ngắt, khói phủ kín bên trong không thoát ra ngoài được, gây ngạt. hầu hết những căn nhà dạng ống này, những khu vực có thể thoát hiểm thì đã bị gia chủ rào kín để... chống trộm. Ngôi nhà bị chính chủ nhà biến thành một cái lồng bẫy, rất nguy hiểm khi có cháy nổ xảy ra.

Một đêm mất cả gia đình

4 nạn nhân gồm: Nguyễn Xuân Trang (26 tuổi, quê quán Bình Thuận), Huỳnh Tường Vân, Huỳnh Tường Vi (5 tuổi, sinh đôi, con chị Trang), Nguyễn Xuân Trí (23 tuổi, em chị Trang) đã được đưa về Bình Thuận mai táng. 4 chiếc quan tài nằm sát bên nhau khiến những người đến viếng ai cũng đau xót, nhất là khi nhìn vào di ảnh của 2 cháu gái song sinh, ai cũng quay đầu quệt vội dòng nước mắt.

Người nhà chị Trang cho hay, cha chị Trang vừa mới qua đời vì bệnh ung thư chưa được 1 năm thì nay 2 đứa con và 2 đứa cháu ngoại cũng ra đi. Ngất lên ngất xuống nhiều lần, nhiều đêm không chợp mắt kể từ đêm kinh hoàng xảy đến với gia đình mình, anh Huỳnh Văn Hiến (32 tuổi, quê quán Quảng Ngãi, chồng chị Trang) đã phải cố gắng gượng, cắn răng nén nỗi đau để đứng vững lo chu toàn nơi yên nghỉ cho vợ con và người em vợ.

Căn nhà bốc cháy trong đêm được phong tỏa phục vụ công tác điều tra làm rõ nguyên nhân gây ra cháy. Những mảng tường rạn nứt khiến căn nhà có thể đổ sập bất cứ lúc nào. Bên trong đống tro tàn này, nhiều vật dụng của 2 đứa trẻ cháy nham nhở khiến những người trong xóm chứng kiến chạnh lòng. Một người dân sống ở con hẻm 1686 chua xót: “Nếu tối hôm đó vợ con thằng Hiến đi ăn cùng với nó thì đâu có cảnh tang thương này. Đúng là định mệnh”.

Anh Hiến đau đớn báo thông tin sự cố với gia đình.

Hoàn cảnh khó khăn, sau khi cưới nhau, anh Hiến dẫn vợ con vào TP Hồ Chí Minh lập nghiệp. Cách đây vài tháng, Hiến thuê căn nhà phía sau trại hòm Đức Lập để vợ con và em vợ cùng mình sinh sống. Hằng ngày Hiến đi chở hàng cho tiệm gỗ cách nơi ở vài căn nhà, chị Trang ở nhà chăm 2 đứa trẻ.

Tối 11-3, sau khi làm việc xong, anh Hải (em họ của chị Trang) rủ vợ chồng anh Hiến, Trí và 2 đứa cháu đi ăn. Thấy trời tối, 2 đứa nhỏ lại buồn ngủ nên chị Trang không đi mà ở nhà dỗ 2 con ngủ, Trí cũng ở lại trong nhà.  Sau khi anh Hiến và Hải đi, chị Trang khóa cửa lại và lên gác cùng các con.

Ngồi ăn uống được vài ngụm bia, anh Hiến nhận được điện thoại của hàng xóm “Nhà mày cháy, cửa khóa rồi không phá được!”, Hiến và Hải bỏ bàn ăn chạy về nhà. Lúc này căn nhà bốc cháy ngùn ngụt, vợ con Hiến và đứa em vợ bị nhốt bên trong, Hiến la hét lao vào phá cửa nhưng không thành. Cánh cửa sắt bị khóa bên trong nên khi phá được thì cả căn nhà đã bốc cháy.

Đám cháy được dập tắt, cảnh tượng đau lòng hiện ra trước mắt mọi người, 4 thi thể nằm chồng lên nhau tử vong trên gác gỗ. Anh Hiến vật vã trong cơn đau ngất lịm khi lực lượng cứu hộ đưa 4 nạn nhân từ căn nhà ra ngoài.

Chị Lan, một người sống ở khu vực này xót xa: “Đau quá! Mẹ con nó mới từ Bình Thuận vào đây được vài ngày thì gặp nạn. Hai đứa sinh đôi dễ thương ngoan ngoãn ấy vậy mà vắn số!”.

Cửa bị khóa nên 4 người trong nhà không thể thoát ra được.

Cháy ngay cửa thoát hiểm bít đường thoát

Căn nhà bị cháy thuộc dạng cấp 4, tường gạch, mái tôn, gác gỗ có tổng diện tích sử dụng khoảng 120m2 xây phía sau trại hòm Đức Lập, ngăn giữa căn nhà này và trại hòm là một bức tường bằng sắt. Căn nhà có 4 cửa sổ và duy một cửa chính trổ ra hẻm 1686 làm nơi đi lại của những người trong nhà. Bên trong hiện trường 3 xe máy cháy trơ khung nằm cạnh 200 tấm ván ép bị cháy thành than  đặt ngay khu vực cửa chính.

Bước đầu các đơn vị chức năng xác định, ngọn lửa xuất phát tại khu vực cửa chính sau đó bén vào đống ván ép và các vật dụng trong nhà gây cháy. Do điểm phát cháy nằm tại cửa chính, cửa nhà lại bị khóa nên trong lúc hoảng loạn, người bên trong không thể tiếp cận cửa chính để mở vì đã bị lửa bao phủ.

Người trực tiếp chỉ huy lực lượng chữa cháy trong đêm, Thượng tá Lê Văn Khương - Phó Trưởng phòng Cảnh sát PCCC quận Bình Tân cho hay, vụ cháy không lớn nhưng hậu quả của nó quá nặng nề. “Khi chúng tôi tiếp cận hiện trường 3 xe gắn máy bị cháy rụi, gác gỗ đổ sập, các nạn nhân tử vong nằm chồng lên nhau, không nguyên vẹn. Cửa chính là nơi để thoát hiểm bị khóa, bị lửa bao phủ nên các nạn nhân khó có thể xoay xở trong khói lửa mù mịt để thoát ra”.

Đây không phải là vụ cháy trong những căn nhà cho thuê dạng ống dùng làm nơi sinh hoạt cũng như buôn bán khiến nhiều người tử vong. Cũng với nguyên nhân, lửa xuất phát từ khu vực cửa chính, nơi thoát hiểm duy nhất của tất cả mọi người trong nhà trong 2 vụ cháy gần đây đã khiến 9 người thiệt mạng, trong đó có nhiều trẻ nhỏ.

Cơ quan chức năng khám nghiệm hiện trường một vụ cháy nghiêm trọng.

Vụ cháy gần đây nhất là cuối năm 2016, tại căn nhà số 453/6, đường Lê Văn Sỹ, quận 3 khiến 6 người tử vong. Căn nhà xập xệ vừa dùng làm nơi kinh doanh giải khát vừa ngăn phòng cho thuê. Đám cháy xuất phát từ tầng trệt, ngay cửa chính nơi đặt 6 xe gắn máy, 4 người ở tầng trên đã phá cửa sổ thoát qua ban công nhà bên cạnh nên may mắn thoát chết, 6 người ở các tầng dưới do bị khói bao phủ, không tìm được lối thoát, ngạt khói tử vong.

Hay vụ cháy hồi đầu tháng 10-2016 tại căn nhà kinh doanh rạp đám cưới trên đường Nguyễn Quá, phường Đông Hưng Thuận, quận 12, ngọn lửa bùng phát tại khu vực cửa chính nơi có 3 lớp cửa kiên cố khiến 3 người bên trong nhà (2 vợ chồng và một đứa con gái 2 tuổi) tử vong do ngạt khói.

Một cán bộ Phòng Pháp chế điều tra xử lý cháy nổ - Cảnh sát PCCC TP Hồ Chí Minh cho biết, các vụ cháy lớn gây thiệt hại nặng về người và tài sản trong thời gian gần đây đều có chung một mẫu số. Đó là, khu vực cháy là nhà dạng ống, lối thoát hiểm duy nhất cũng chính là cửa chính bị khóa kín, bít bùng vì chứa hàng hóa. Những vụ cháy này đều xảy ra vào ban đêm khi các nạn nhân đã ngủ say, không có đủ sự bình tĩnh để tìm cách thoát khỏi sự cố.

Mặt khác, do nhà dạng ống lại kinh doanh nên cửa chính được gắn 2-3 lớp cửa, khóa chặt. Các cửa sổ, khu vực sân thượng đều được dựng khung sắt, rào kín để... chống trộm. Khi sự cố cháy xảy ra, các nạn nhân như bị nhốt bên trong lồng, khó thoát.

Nhà ống, lối thoát hiểm riêng như hàng... xa xỉ

Hai vụ cháy lớn gần đây, nguyên nhân dẫn đến cháy đa phần đều nghiêng về giả thuyết, sự cố chập bình ắc quy xe máy dựng trong nhà gây ra cháy, ngoài ra các vụ cháy khác luôn bắt nguồn từ sự cố chập điện. Trên thực tế, tại các đô thị lớn nói chung và TP Hồ Chí Minh nói riêng, nhà được thiết kế theo dạng ống chiếm đa số. Đối với những căn nhà mặt tiền, ngoài việc sinh sống, nơi đây còn là chỗ để tận dụng kinh doanh theo kiểu kinh tế “mặt tiền”.

Vì vậy, diện tích nhỏ, hàng hóa chất đống, bên trong căn nhà lối đi chật hẹp. Đã vậy, bao bọc xung quanh căn nhà ống là nhiều căn nhà cùng dạng, phía sau nhà lại đối đuôi một nhà khác nên tất cả những căn nhà dạng ống chỉ có cửa ra vào duy nhất ở phía mặt tiền. Những căn nhà dạng ống nhiều tầng, các cửa thoát hiểm được thiết kế nằm phía trong ban công, tuy nhiên chủ của những căn nhà này đã tận dụng khoảng trống thoát hiểm để cho thuê hoặc lắp đặt biển quảng cáo, bít lối thoát.

Do nhà trong đô thị, cửa nhà nào cũng khóa kín hoặc gắn thêm song sắt, tạo khung hình lồng sắt để chống trộm. Khi sự cố xảy ra, trong lúc tinh thần không được bình tĩnh, việc tìm chìa khóa mở cửa lối thoát hiểm cũng khó.

Xe gắn máy trong thời gian gần đây là một trong những nguyên nhân gây cháy nhà.

Những căn nhà dạng ống không có lối thoát hiểm nên nạn nhân không thể thoát khi sự cố cháy xảy ra.

Anh Tạ Đình Tuyền (kinh doanh tiệm tạp hóa, quận 6) cho chúng tôi biết: “Đâu ai muốn gắn khung sắt làm chi để xấu căn nhà nhưng nhiều lần bị trộm cạy cửa buộc tụi tôi phải làm vậy thôi! Cháy thì cũng sợ đó nhưng để thông thoáng thì trộm nó vào rinh tài sản đôi khi còn bị mất mạng như chơi!” (!?). Do nhà ống được thiết kế san sát nhau, không có khoảng không chung nên nhiều nhà muốn trổ cửa thứ 2 làm lối thoát hiểm cũng khó.

“Xin nhà nước mở cửa sổ bên hông nhà để thoáng, nhưng điều kiện là nhà hàng xóm phải đồng ý ký vào biên bản. Nhiều hàng xóm đâu muốn “khoảng không” của mình bị chiếm dụng nên không đồng ý. Trổ cửa sổ đã khó chứ đừng nói chi trổ lối thoát hiểm qua mái nhà người khác” - anh Lộc, một người dân trên đường 70, phường 10, quận 6 cho hay.

Trao đổi với báo chí qua những vụ cháy nghiêm trọng trong các căn nhà dạng ống vừa là nơi ở, sinh hoạt của gia đình, vừa là nơi kinh doanh, Đại tá Lê tấn Bửu - Giám đốc Cảnh sát PCCC TP Hồ Chí Minh cho biết, Cảnh sát PCCC TP Hồ Chí Minh đã phối hợp với các ban ngành tuyên truyền với người dân, nhất là các hộ dân kinh doanh, nhà ngăn phòng cho thuê nâng cao ý thức đề phòng cháy nổ, đặc biệt là hệ thống điện và các thiết bị điện trong nhà cùng với cách xử lý khi sự cố xảy ra. Những căn nhà dạng ống kết hợp với buôn bán đa phần không có lối thoát hiểm.

Các hộ gia đình thường bố trí vật dụng sinh hoạt trên lối thoát nạn như thang bộ, cửa đi,... làm tăng mức độ nguy hiểm khi có sự cố cháy xảy ra. Phía Cảnh sát PCCC TP Hồ Chí Minh phải thiết kế thêm cửa thoát hiểm tại các khu vực hông nhà hay lối thoát lên sân thượng để khi sự cố cháy xảy ra dễ dàng thoát qua nhà hàng xóm. Ngoài ra, bên trong nhà, tại những khu vực như tường, cửa sổ, nơi có thể phá khi có sự cố cháy, nên trang bị các thiết bị phá cửa, đập tường như kìm cắt, búa, cưa... để ứng phó kịp thời với sự cố cháy, nhằm đảm bảo tính mạng.