Nhấn mạnh sự ổn định ở Biển Đông là nhân tố quan trọng không thể thiếu đối với ASEAN, giới truyền thông của xứ sở hoa anh đào còn kêu gọi chính quyền Tokyo liên kết với các quốc gia đang bị Bắc Kinh đe dọa cướp chủ quyền ở Biển Đông và tăng cường các hình thức hợp tác với các quốc gia này để bảo vệ sự tự do hàng hải trên các tuyến đường biển quốc tế.
Ngày 30/7, tờ The Japan Times đã cho đăng bài viết của tác giả Michael Richardson, chuyên gia thuộc Viện Nghiên cứu Đông Nam Á ở Singapore với tiêu đề: "Chính sách ngoại giao pháo hạm của Trung Quốc". Trong bài viết của mình, tác giả khẳng định, thời gian gần đây, Trung Quốc đang từng bước có những động thái, hành động nhằm thôn tín, chiếm hữu tới 80% diện tích ở Biển Đông và điều này là không thể chấp nhận được.
Bài báo dẫn chứng việc hồi tháng 6, Trung Quốc cho mời thầu 9 lô dầu khí thuộc chủ quyền hợp pháp của Việt Nam và nhấn mạnh, động thái này cho thấy Bắc Kinh không tôn trọng quốc gia láng giềng và mục đích cuối cùng mà quốc gia này nhắm tới ở Biển Đông là nguồn tài nguyên phong phú, dồi dào ở vùng biển này. Đó là chưa kể đến hoạt động đánh bắt trái phép của đội tàu cá Trung Quốc cũng như việc quốc gia này tuyên bố thành lập cái gọi là "thành phố Tam Sa", bầu hội đồng nhân dân, thiết lập khu đồn trú, dự kiến trang bị vũ khí cho ngư dân...
Theo quan điểm của ông Michael Richardson, bên cạnh những hành động bành trướng, Trung Quốc còn đang thực hiện chính sách "ngoại giao pháo hạm" hay "ngoại giao súng ống". Bài báo có đoạn viết: "Bất chấp sự phản đối mạnh mẽ của Việt Nam cũng như của dư luận và giới học giả quốc tế, Trung Quốc vẫn trắng trợn vi phạm nghiêm trọng chủ quyền của Việt Nam...
Những hành động trên của Trung Quốc diễn ra chỉ vài ngày sau khi ASEAN kêu gọi tất cả các bên giải quyết xung đột ở Biển Đông thông qua con đường hòa bình. "Những đội tàu đánh cá lớn" của Trung Quốc có thể sẽ là một nhân tố chính trong chiến lược mở rộng sự hiện diện của nước này ở Biển Đông. Nhưng ông He Jianbin, Giám đốc Tập đoàn đánh bắt cá Baosha của nhà nước Trung Quốc, vẫn chưa muốn dừng lại ở đó. Ông này còn hung hăng đến mức đề xuất chính phủ Trung Quốc biến các ngư dân của họ thành lực lượng dân quân, đứng trên tuyến đầu của cuộc chiến tranh giành chủ quyền của nước này ở Biển Đông.
Tất cả những động thái trên đã cho thấy rõ nét chính sách "ngoại giao súng ống" mà Trung Quốc đang cấp tập tiến hành với các nước láng giềng". Cuối cùng, tác giả Michael Richardson nhận định: "Với việc ASEAN chưa tìm được tiếng nói chung trong cách thức xử lý cuộc tranh chấp ở Biển Đông giữa các nước thành viên với Trung Quốc và việc các cường quốc bên ngoài chưa có hành động quyết liệt nhằm kiềm chế Trung Quốc, cường quốc số 1 châu Á này được cho là sẽ còn tiếp tục bành trướng hơn nữa...''
Cùng phân tích những hành động gần đây của Trung Quốc trên Biển Đông, trang mạng của tờ Yomiuri hôm 27/7 lên tiếng thúc giục Trung Quốc kiềm chế các hành động đơn phương và làm dịu căng thẳng thông qua đối thoại với Việt Nam. Theo Yomiuri, Trung Quốc muốn đặt "thành phố Tam Sa" làm bàn đạp cho mưu đồ khai thác tài nguyên, nguồn lợi thủy sản và phát triển du lịch trên Biển Đông. Nghiêm trọng hơn, Trung Quốc còn thiết lập "khu vực cảnh giới", trong đó quân đội Trung Quốc xác lập cứ điểm phòng thủ trọng yếu ở "thành phố Tam Sa".
Tuy chỉ có một toán quân Trung Quốc đồn trú tại khu vực này với mục đích bảo vệ đường băng và các cơ sở khác, nhưng có thể nói đây chính là động thái xác lập một tư thế sẵn sàng nhằm dọn đường cho các hành động quân sự chính thức trên Biển Đông. Với quan điểm rằng, sự ổn định ở Biển Đông là nhân tố quan trọng không thể thiếu đối với ASEAN và đảm bảo an toàn cho các tuyến hàng hải, an ninh trên Biển Đông sẽ mang lại lợi ích quốc gia cho Nhật Bản, tác giả bài báo cho rằng, Nhật Bản cần liên kết với Philippines và Việt Nam (hai nước đang bị Trung Quốc đe dọa) và tăng cường các hình thức hợp tác với những nước này bằng cách cung cấp tàu tuần tra cũng như đào tạo nhân lực trong lĩnh vực đảm bảo an ninh trên biển.
Trong khi đó, tại Mỹ, các học giả tiếp tục đưa ra những khuyến cáo mới về vấn đề Biển Đông. Theo nhà phân tích Joshua Kurlantzick của Hội đồng quan hệ đối ngoại, trụ sở ở Washington (Mỹ), căng thẳng ở Biển Đông đã có từ nhiều thập kỷ trước nhưng đột ngột leo thang trong 2 năm qua bởi một số lý do như Bắc Kinh nhận thấy sức mạnh hải quân đang tăng trong lúc các công ty Trung Quốc muốn tăng cường khai thác tài nguyên ở vùng biển này.
Lo ngại tình hình Biển Đông sẽ bùng phát thành xung đột vũ trang nếu không có giải pháp giải quyết, ông Joshua Kurlantzick đã đề xuất Mỹ nên giúp thiết lập một đường dây nóng giữa Trung Quốc và các nước ASEAN có liên quan đến việc tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông nhằm ngăn chặn căng thẳng tiếp tục leo thang. Đồng thời, ông Joshua Kurlantzick cũng đưa ra ý kiến về việc ASEAN có thể nhờ Tòa án Quốc tế về Luật Biển (ITLOS) xem xét, giải quyết vấn đề Biển Đông.
Từ những cảnh báo này của các học giả quốc tế, hôm 28/7, trung tâm nghiên cứu các vấn đề chiến lược và quốc tế (CSIS) của Mỹ cũng đã đề xuất Lầu Năm Góc đưa thêm chiến hạm, tàu ngầm tấn công và cả hệ thống tên lửa đến Thái Bình Dương để kiềm chế Trung Quốc.
| Nhật Bản cảnh báo tham vọng bành trướng biển Hoa Đông của Trung Quốc Trong các bài báo của Nhật Bản phân tích tình hình ở Biển Đông, nhiều tác giả cũng đã nhắc đến các sự kiện trên biển Hoa Đông, tình hình xung quanh quần đảo Senkaku/Điếu Ngư cũng như việc các tàu ngư chính của Trung Quốc xâm phạm lãnh hải Nhật Bản gần quần đảo này trong thời gian vừa qua. Chẳng hạn, bài viết trên mạng của tờ Yomiuri cho rằng, Nhật Bản cần phải đề cao cảnh giác trước Trung Quốc trong vấn đề quần đảo Senkaku/Điếu Ngư. TS Dương Trung Mỹ - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Trung Quốc đương đại ở Nhật Bản cho rằng, Nhật Bản cần có sự điều chỉnh lớn về đường lối ngoại giao và quân sự đối với Trung Quốc và phải nhạy cảm, cảnh giác trước sự lớn mạnh của nước này trong lĩnh vực quân sự. Được biết, hiện tại, ngoài quần đảo Senkaku/Điếu Ngư đang tranh chấp với Nhật Bản, Trung Quốc còn đang dự định tuyên bố đòi chủ quyền ở quần đảo Ryukyu/Lưu Cầu ở phía Nam Nhật Bản, bao gồm cả đảo Okinawa, nơi Mỹ đặt nhiều căn cứ quân sự quan trọng. Tin từ tờ Thời báo Hoàn cầu cho hay, các học giả, chuyên gia Trung Quốc đã đề nghị Bắc Kinh thách thức quyền kiểm soát của Nhật đối với đảo Okinawa. Tờ báo này thậm chí cho rằng, Trung Quốc không cần e ngại gì trong cuộc tranh giành lãnh thổ với Nhật Bản. Phan Hiển |
