Bài cuối: Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư dần thay thế nhiều loại giấy tờ cá nhân

Thủ đô Hà Nội đã hoàn thiện việc xây dựng CSDL về dân cư dùng chung cho Công an TP Hà Nội. Nhiều địa phương trên cả nước đã thí điểm tổ chức thu thập thông tin dân cư với 16 trường thông tin. 

Dự kiến tới năm 2020, CSDL quốc gia về dân cư sẽ đi vào hoạt động do Bộ Công an thống nhất, quản lý, phục vụ quản lý nhà nước và giao dịch của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Nhiều địa phương đã thí điểm thu thập thông tin dân cư

Theo Thượng tá Trần Hồng Phú, Phó cục trưởng Cục Cảnh sát đăng ký quản lý cư trú và dữ liệu quốc gia về dân cư, Tổng Cục Cảnh sát, Bộ Công an, hiện nay, việc quản lý dân cư do nhiều bộ, ngành cùng thực hiện. Công dân sở hữu nhiều loại giấy tờ với những con số khác nhau như giấy khai sinh, giấy đăng ký khai sinh, giấy đăng ký kết hôn, sổ hộ khẩu, CMND… 

Thông tin trong các loại giấy tờ có những nội dung trùng lặp. Khi tham gia các giao dịch, công dân lại không thể sử dụng một trong các giấy tờ để chứng minh nhân thân của mình. Việc xây dựng các cơ sở dữ liệu mới chỉ tập trung vào mục tiêu quản lý nhà nước của từng ngành, lĩnh vực mà chưa đặt vấn đề kết nối, chia sẻ thông tin chung về công dân giữa các cơ sở dữ liệu, gây lãng phí nguồn lực về tài chính, nguồn nhân lực. 

CSDL quốc gia về dân cư đi vào hoạt động sẽ giúp chia sẻ, khai thác, sử dụng thông tin về công dân trong giải quyết thủ tục hành chính.
CSDL quốc gia về dân cư đi vào hoạt động sẽ giúp chia sẻ, khai thác, sử dụng thông tin về công dân trong giải quyết thủ tục hành chính.

Để khắc phục những hạn chế, bất cập trong công tác quản lý dân cư, ngày 8-6-2013, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 896/QĐ-TTg phê duyệt đề án đơn giản hóa thủ tục hành chính, giấy tờ công dân và các cơ sở dữ liệu liên quan đến quản lý dân cư giai đoạn 2013-2020, khẳng định vai trò của CSDL quốc gia về dân cư.

Luật Căn cước công dân có hiệu lực thi hành từ 1-1-2016 trong đó quy định CSDL quốc gia về dân cư là tập hợp thông tin cơ bản của tất cả các công dân Việt Nam được chuẩn hóa, số hóa, lưu trữ, quản lý bằng cơ sở hạ tầng thông tin để phục vụ quản lý nhà nước và giao dịch của cơ quan, tổ chức, cá nhân do Bộ Công an thống nhất, quản lý.

Năm 2009, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt danh mục dự án “Xây dựng hệ thống quản lý dân cư” sử dụng tín dụng ưu đãi của Chính phủ Hungary, giao Bộ Công an là cơ quan chủ quản đồng thời lựa chọn TP Hải Phòng là đơn vị triển khai dự án. 

Tháng 12-2016, hệ thống CSDL dân cư TP Hải Phòng đã phục vụ công tác đăng ký, quản lý cư trú, cấp, quản lý căn cước công dân, bước đầu hỗ trợ việc lập danh sách cử tri phục vụ bầu cử Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2016-2021, hỗ trợ tra cứu thông tin dân cư. 

Những kết quả đạt được trong công tác triển khai dự án tại Hải Phòng là tiền đề quan trọng để xây dựng CSDL quốc gia về dân cư trên phạm vi toàn quốc.

Từ tháng 12-2016, Tổng cục Cảnh sát, Bộ Công an đã phối hợp với Tập đoàn Viễn thông Quân đội tổ chức triển khai thí điểm việc thu thập thông tin dân cư theo “Phiếu thu thập thông tin dân cư” với 16 trường thông tin tại thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam và thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình để đánh giá rút kinh nghiệm trong quá trình triển khai toàn quốc. 

Đồng thời tiến hành khảo sát tại một số địa phương như Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Đồng Nai, TP Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Hậu Giang, Đăk Lăk, Nghệ An, Thanh Hóa, Thừa Thiên Huế, Long An, Tây Ninh…; tổ chức thí điểm triển khai phần mềm quản lý dân cư tại các đơn vị của Công an tỉnh Thừa Thiên Huế đánh giá, rút kinh nghiệm trong quá trình thực hiện để hoàn thiện phần mềm triển khai trên toàn quốc.

Kết nối, chia sẻ thông tin

Theo dự kiến, năm 2020, CSDL quốc gia về dân cư sẽ đi vào hoạt động. Khi đó, các CSDL quốc gia khác, CSDL chuyên ngành được kết nối với CSDL quốc gia về dân cư thông qua mạng viễn thông, mạng internet, mạng máy tính để thu thập, cập nhật, chia sẻ, khai thác, sử dụng thông tin về công dân.

Thượng tá Trần Hồng Phú cho biết, các CSDL quốc gia khác, CSDL chuyên ngành được kết nối với CSDL quốc gia về dân cư nếu đáp ứng đủ các điều kiện sau: Có cơ sở hạ tầng thông tin để kết nối; Đáp ứng tiêu chuẩn kết nối theo quy chuẩn tại Thông tư số 02/2017/TT-BTTTT ngày 4-4-2017 về việc Ban hành “Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về cấu trúc thông điệp dữ liệu công dân trao đổi với CSDL quốc gia về dân cư”. 

Cơ quan quản lý CSDL quốc gia, CSDL chuyên ngành, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị-xã hội được khai thác thông tin trong CSDL quốc gia về dân cư thuộc phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình thông qua các hình thức: Kết nối mạng viễn thông, mạng máy tính với CSDL quốc gia về dân cư; qua cổng thông tin điện tử do cơ quan quản lý CSDL quốc gia về dân cư quy định và văn bản yêu cầu. 

Công dân được khai thác thông tin của mình trong CSDL quốc gia về dân cư thông qua việc giải quyết thủ tục hành chính, văn bản yêu cầu khai thác thông tin hoặc qua dịch vụ viễn thông. Giám đốc Công an cấp tỉnh, Trưởng Công an cấp huyện có thẩm quyền cho phép khai thác thông tin về công dân cư trú tại địa phương. 

Thủ trưởng cơ quan quản lý CSDL quốc gia về dân cư Bộ Công an có thẩm quyền cho phép khai thác các thông tin về công dân trên phạm vi toàn quốc.

“Bãi bỏ kết quả giải quyết thủ tục là “Sổ hộ khẩu” và thay thế bằng hình thức cập nhật thông tin trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư quy định tại Luật Cư trú và Luật sửa đổi, bổ sung Luật Cư trú; Nghị định số 31/2014/NĐ-CP ngày 18 tháng 4 năm 2014 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Cư trú...

Bãi bỏ kết quả giải quyết thủ tục là “Sổ tạm trú” và thay thế bằng hình thức cập nhật thông tin trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư quy định tại Luật Cư trú và Luật sửa đổi, bổ sung Luật Cư trú; Nghị định số 31/2014/NĐ-CP ngày 18 tháng 4 năm 2014 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Cư trú”. (Nghị quyết 112/NQ-CP của Chính phủ về việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, giấy tờ công dân liên quan đến quản lý dân cư thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Công an).

Nguyễn Hương

Các tin khác

Khi nào phải làm thủ tục khai nhận di sản thừa kế?

Khi nào phải làm thủ tục khai nhận di sản thừa kế?

Hỏi: Anh trai tôi không may qua đời khi đang còn trẻ. Ngoài những tài sản có giấy tờ sở hữu thì anh trai tôi còn có sổ tiết kiệm 6 tỷ đồng gửi ngân hàng. Xin tòa soạn cho biết, gia đình tôi phải làm gì để lấy được tiền thay anh trai tôi? (Lan Hà, phường An Hải, TP Đà Nẵng)

Vi phạm quy định về an toàn lao động có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Vi phạm quy định về an toàn lao động có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Hỏi: Bác tôi làm thuê cho một chủ thầu xây dựng nhưng không ký hợp đồng lao động. Do điều kiện an toàn không bảo đảm nên bác bị tai nạn lao động, tỷ lệ thương tật là 61%. Chủ thầu từ chối bồi thường với lý do không ký hợp đồng lao động. Xin hỏi, gia đình tôi cần làm gì để được đảm bảo quyền lợi? (Hải Hà, xã Cẩm Tú, tỉnh Thanh Hóa)

Thừa kế trong trường hợp đang xin ly hôn mà một bên chết

Thừa kế trong trường hợp đang xin ly hôn mà một bên chết

Hỏi: Anh chị tôi nộp đơn thuận tình ly hôn và đã được Tòa án thụ lý. Tuy nhiên, trong thời gian này anh trai tôi bị mất do tai nạn giao thông. Xin hỏi, chị dâu tôi có được thừa kế di sản mà anh tôi để lại không? (Phạm Thị Hà, phường Yên Dũng, tỉnh Bắc Ninh)

Nhà giải tỏa đang thế chấp ngân hàng giải quyết như thế nào?

Nhà giải tỏa đang thế chấp ngân hàng giải quyết như thế nào?

Một số hộ dân trong vùng giải phóng mặt bằng để xây dựng các dự án lớn đang băn khoăn, nhà của họ phải giải toả nhưng lại đang được thế chấp vay vốn ngân hàng. Chuyên gia khẳng định, đây không được coi là sự kiện bất khả kháng để miễn trừ nghĩa vụ thanh toán của người vay.

Đối tượng nào được tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung?

Đối tượng nào được tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung?

Hỏi: Tôi đang tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo hợp đồng lao động với một doanh nghiệp. Xin tòa soạn cho biết, muốn tăng mức lương hưu được hưởng khi nghỉ hưu tôi có được nộp thêm bảo hiểm xã hội tự nguyện hoặc có cách nào khác không? (Đỗ Huy, phường Hải Châu, TP Đà Nẵng)

Giấy tờ nào là căn cứ xác định sử dụng ổn định khi cấp sổ đỏ?

Giấy tờ nào là căn cứ xác định sử dụng ổn định khi cấp sổ đỏ?

Hỏi: Năm 1988, tôi mua mảnh đất của gia đình hàng xóm. Việc mua bán có giấy viết tay nhưng hiện tại đã thất lạc, người bán cũng chuyển đi nơi khác. Nay tôi muốn làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, UBND cấp xã yêu cầu tôi cung cấp căn cứ chứng minh đất đã sử dụng ổn định. Xin hỏi, căn cứ nào để chứng minh sử dụng đất ổn định theo yêu cầu của UBND cấp xã? (Phạm Khôi, phường Cửa Lò, tỉnh Nghệ An)

Hoàn thiện chính sách hình sự về không tố giác tội phạm theo hướng cân bằng giữa công lý và nhân văn

Hoàn thiện chính sách hình sự về không tố giác tội phạm theo hướng cân bằng giữa công lý và nhân văn

Trong tiến trình sửa đổi chính sách hình sự năm 2026, đề xuất của Bộ Công an về việc điều chỉnh chế định không tố giác tội phạm đã đặt ra một vấn đề cốt lõi: pháp luật phải xử lý như thế nào đối với “sự im lặng” khi biết tội phạm đang chuẩn bị hoặc đang diễn ra? Đồng thời, đâu là ranh giới hợp lý giữa nghĩa vụ công dân với đạo lý gia đình?

Tiền lương làm ban đêm có được miễn thuế thu nhập cá nhân không?

Tiền lương làm ban đêm có được miễn thuế thu nhập cá nhân không?

Hỏi: Tôi là công nhân một khu công nghiệp lớn tại Hải Phòng, có thời gian làm việc ban đêm và tăng ca. Xin hỏi theo quy định tiền lương làm ban đêm, tăng ca có phải nộp thuế không? Hiện nay, mức giảm trừ gia cảnh là bao nhiêu? (Trần Thị Mai, phường An Phong, TP Hải Phòng)

Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất để đảm bảo vay tiền có hợp pháp?

Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất để đảm bảo vay tiền có hợp pháp?

Hỏi: Khi vay tiền, người cho vay có yêu cầu tôi ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất có công chứng để đảm bảo cho khoản vay. Họ cam kết sau khi tôi trả hết nợ sẽ hủy hợp đồng và trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Xin hỏi việc ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất để đảm bảo trả nợ có tồn tại rủi ro không? (Trần Thị Thúy, phường Trần Phú, tỉnh Hà Tĩnh)

Hộ kinh doanh nào phải mở tài khoản ngân hàng riêng phục vụ kinh doanh?

Hộ kinh doanh nào phải mở tài khoản ngân hàng riêng phục vụ kinh doanh?

Hỏi: Tôi là chủ hộ kinh doanh buôn bán các mặt hàng tạp hóa. Tôi được biết từ ngày 1/3/2026, hộ kinh doanh bắt buộc phải mở tài khoản ngân hàng riêng và việc mở tài khoản ngân hàng phục vụ hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh phải đúng tên đăng ký trên giấy chứng nhận có đúng không? (Nguyễn Thị Thu, phường Thanh Xuân, Hà Nội)

Đất đã có quyết định thu hồi có được cấp sổ đỏ không?

Đất đã có quyết định thu hồi có được cấp sổ đỏ không?

Hỏi: Thửa đất gia đình tôi đang sử dụng được hình thành từ những năm 1980 và chưa được cấp sổ đỏ. Năm 2010, thửa đất trên nằm trong quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhưng đến nay quyết định thu hồi đất vẫn chưa được thực hiện, gia đình tôi vẫn đang quản lý, sử dụng ổn định. Vậy gia đình tôi muốn xin cấp sổ lần đầu thì có đủ điều kiện để được cấp không? (Lê Văn Hà, phường Thanh Vinh, tỉnh Nghệ An)

Thẩm quyền cấp sổ đỏ lần đầu theo quy định mới?

Thẩm quyền cấp sổ đỏ lần đầu theo quy định mới?

Hỏi: Tôi đang chuẩn bị thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu đối với thửa đất do ông bà để lại. Xin hỏi tôi có thể nộp hồ sơ ở đâu và cơ quan nào có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu? (Hoàng Thị Hiền, phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa).

Cá nhân mua bán vàng không có hóa đơn có bị tịch thu không?

Cá nhân mua bán vàng không có hóa đơn có bị tịch thu không?

Hỏi: Gần đây tôi thấy có lan truyền thông tin khi mua bán vàng phải có hóa đơn, nếu cá nhân mua vàng không có chứng từ hóa đơn thì khi bán vàng sẽ bị tịch thu. Xin tòa soạn cho biết như vậy có đúng không? (Nguyễn Thị Hạnh, phường Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh)

Các trường hợp xử lý dữ liệu cá nhân không cần sự đồng ý của chủ thể

Các trường hợp xử lý dữ liệu cá nhân không cần sự đồng ý của chủ thể

Hỏi: Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân đã quy định rõ các trường hợp xử lý dữ liệu cá nhân không cần sự đồng ý của chủ thể dữ liệu cá nhân. Xin Báo CAND cho biết các trường hợp cụ thể? Cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan phải thiết lập cơ chế giám sát khi xử lý dữ liệu cá nhân trong trường hợp không cần sự đồng ý của chủ thể dữ liệu cá nhân như thế nào? (Thanh Hằng, tỉnh Cao Bằng)