Apple Vision Pro - tương lai của khoa học Y khoa

Chiếc kính thực tế ảo Vision Pro giá 3.500 USD của Apple nghe có vẻ hời so với giá của một tử thi tươi đạt chuẩn y tế để phục vụ cho mục đích y học - chỉ riêng một cơ thể có thể có giá “lên tới 10.000 USD” trước khi tính chi phí làm lạnh và vận chuyển. Một năm sau khi ra mắt, thiết bị đeo đầu này đã xuất hiện nhiều trong phòng phẫu thuật và phòng khám của bác sĩ.

Và một số cơ sở y tế đã bắt đầu thực hành phẫu thuật bằng tai nghe điện toán không gian, không yêu cầu cơ thể người thực sự. Việc thay thế tử thi chỉ là một ví dụ về cách Vision Pro thâm nhập vào lĩnh vực y tế kể từ khi ra mắt thị trường vào tháng 2/2024. Ngày 30-31/1/2025, Sharp Healthcare tổ chức Hội nghị thượng đỉnh về chăm sóc sức khỏe Spatial Computing đầu tiên, nơi nhiều nhà cung cấp dịch vụ y tế tập trung thảo luận về việc sử dụng điện toán không gian, nhúng các đối tượng kỹ thuật số vào nguồn cấp dữ liệu trực tiếp của thế giới thực. Cùng một công nghệ cho phép mọi người chơi Battleship ảo với nhau đã chuyển sang những ứng dụng bao gồm mọi thứ từ đào tạo và giáo dục đến các hoạt động đầy đủ trên bệnh nhân.

Apple Vision Pro - tương lai của khoa học Y khoa -0
Nhóm bác sĩ phẫu thuật ít xâm lấn tại UC San Diego Health là những người đầu tiên trên toàn quốc đánh giá tiềm năng sử dụng của các ứng dụng điện toán không gian trên Apple Vision Pro trong phòng phẫu thuật. 

Phòng phẫu thuật trong một chiếc hộp

Tiến sĩ Ryan Broderick, bác sĩ phẫu thuật ít xâm lấn và là giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Tương lai tại Khoa Phẫu thuật thuộc Đại học California San Diego (UCSD), giải thích: “Phòng phẫu thuật là một nơi khá lộn xộn. Có khoảng 5 đến 6 màn hình trong một phòng trong một ca phẫu thuật”. Những màn hình đó cũng cần phải tồn tại giữa nhiều thiết bị khác như máy theo dõi dấu hiệu sinh tồn, bình oxy và chuyên gia y tế. Bố cục đông đúc hiện tại có thể ngăn cản giao tiếp và khiến việc kiểm tra các dấu hiệu quan trọng trở thành nhiệm vụ tốn thời gian và gây đau đớn cho cơ thể.

Broderick cho biết: “Cách bố trí màn hình không được khoa học có thể dẫn đến căng cơ cổ, căng cơ vai và chấn thương cho bác sĩ phẫu thuật. Bằng cách di chuyển màn hình vào môi trường điện toán không gian, thông tin sẽ tồn tại ở bất cứ nơi nào bác sĩ phẫu thuật và y tá nhìn vào tại một thời điểm nhất định”. Hội đồng đánh giá điều tra của UCSD đã giám sát hơn 50 ca phẫu thuật trực tiếp trong đó bác sĩ phẫu thuật chính đeo phần cứng Apple Vision Pro để cung cấp màn hình ảo.

Broderick chia sẻ: “Hiện tại, tôi đã thiết lập Vision Pro để tôi và trợ lý phẫu thuật của tôi - người thường là thực tập sinh - và kỹ thuật viên phẫu thuật của chúng tôi đều có thể đeo tai nghe trong khi phẫu thuật. Mỗi chúng tôi đều có màn hình ảo riêng mà chúng tôi đặt trong không gian vật lý khắp phòng để chúng tôi có vị trí công thái học và có thể thực hiện ca phẫu thuật mà không cần những màn hình bổ sung mà chúng tôi thường có”. Giảm mệt mỏi là một điều tốt, đặc biệt là khi bác sĩ phẫu thuật cuối cùng có thể đeo những thiết bị này trong những thủ thuật kéo dài tới 12 giờ.

Apple Vision Pro - tương lai của khoa học Y khoa -0
Nhóm tại Bệnh viện Nhi Boston tạo ra CyranoHealth - ứng dụng cung cấp chương trình đào tạo toàn diện, chuyên sâu về thiết bị y tế mới dành cho những người tuyến đầu.

Đào tạo trong môi trường điện toán không gian

Trong khi loạt thử nghiệm phẫu thuật trực tiếp Vision Pro vẫn đang trong giai đoạn đầu, thì tai nghe này đã xuất hiện trong những tình huống đào tạo cho chuyên gia y tế. Susan Prescott, phó chủ tịch Quan hệ nhà phát triển toàn cầu và Thị trường doanh nghiệp & giáo dục của Apple, nói: “Bệnh viện nhi Boston đang sử dụng Vision Pro đào tạo y tá cách sử dụng máy bơm truyền dịch”. Ứng dụng mà Susan Prescott đang nhắc đến có tên là CyranoHealth, và nó cung cấp những tình huống đào tạo chi tiết và toàn diện ấn tượng cho các quy trình và tình huống phổ biến. Prescott cũng quảng cáo sự xuất hiện của “bản sao kỹ thuật số”, là các mô hình 3D rất chi tiết của con người, trong một số trường hợp, có thể thay thế xác chết trong đào tạo phẫu thuật. Mặc dù có vẻ lạ khi thêm một lớp công nghệ giữa bệnh nhân và bác sĩ phẫu thuật, nhưng điều đó đã tồn tại trong nhiều trường hợp.

Broderick giải thích: “Một phần của đào tạo phẫu thuật, đặc biệt là đối với phẫu thuật nội soi, là tách biệt những gì tay bạn đang làm với những gì mắt bạn đang nhìn thấy. Bạn phải thực hiện chuyển động tay thực hiện một số cử chỉ nhất định ở bên trong có thể không giống với những gì bạn đang làm bên ngoài cơ thể. Nhưng với điều này, tôi có thể đặt màn hình gần hơn nhiều so với thao tác phẫu thuật. Và cảm giác tự nhiên hơn nhiều với cách tay tôi di chuyển”. Và thiết lập đó không cần phải thay đổi từ phòng này sang phòng khác vì màn hình tồn tại bên trong môi trường điện toán không gian.

Apple Vision Pro - tương lai của khoa học Y khoa -0
Tiến sĩ Korn đeo Apple Vision Pro.

Phát lại ngay lập tức

Bác sĩ đang hành nghề cũng áp dụng điện toán không gian để tiếp tục học tập. Tommy Korn, bác sĩ nhãn khoa của Sharp HealthCare và là một trong những người ủng hộ Apple Vision Pro lớn nhất trong lĩnh vực y tế, lập luận: “Việc xem lại ca phẫu thuật sau khi thực hiện thủ thuật có thể mất rất nhiều thời gian. Mất khoảng 12 phút. Nhưng hiện nay, phần mềm AI thực sự có thể phân tích cú pháp và cho phép tôi chuyển đến những điểm cụ thể và quan sát chúng với tất cả dữ liệu quan trọng khác được trình bày cùng với nó. Sau đó, sinh viên có thể xem lại ca phẫu thuật và quan sát quá trình bằng dữ liệu để ngữ cảnh hóa nó”.

Nhà cung cấp cũng có thể yêu cầu đồng nghiệp của họ xem lại ca phẫu thuật bằng nguồn cấp dữ liệu trực tiếp từ một công cụ như kính hiển vi 3D, công cụ mà Korn thường sử dụng trong quá trình phẫu thuật. Korn khẳng định: “Nó sẽ cho tôi biết tôi mất bao lâu để thực hiện một ca phẫu thuật và tôi có thể biết liệu mình có mất quá nhiều thời gian cho một phần hay phần khác hay không”. Tai nghe có thể hiển thị ký hiệu, bộ đếm thời gian, mọi dấu hiệu sinh tồn được đồng bộ hóa, ghi chú và dữ liệu khác giúp buổi xem lại hiệu quả hơn.

Một tai nghe

Tai nghe Vision Pro được sử dụng trong trường đại học và phòng phẫu thuật là những mẫu tương tự mà bạn có thể mua tại cửa hàng Apple và đó là một phần quan trọng trong kế hoạch của Apple cho thiết bị này. Susan Prescott của Apple, bình luận: “Chúng tôi tạo ra Vision Pro. Có những điểm khác biệt về phần mềm mà hầu hết người tiêu dùng không cần, như MDM [quản lý nhiều thiết bị] hoặc VPN, nhưng Vision Pro thì giống nhau đối với tất cả mọi người”.

Cách tiếp cận SKU  (Stock Keeping Unit  - mã sản phẩm lưu kho - là một mã định danh duy nhất cho từng sản phẩm giúp theo dõi hàng tồn kho dễ dàng hơn) góp phần vào con đường đầy biến động của Vision Pro trên thị trường tiêu dùng, nơi mức giá 3.500 USD và hệ sinh thái xa lạ đã dẫn đến các báo cáo về doanh số chậm hơn dự kiến. Và trong khi thị trường tiêu dùng khác biệt đáng kể so với khách hàng doanh nghiệp, một số lợi thế đi kèm với một sản phẩm nhất quán trên tất cả người dùng.

Một số ứng dụng như Cinematic Reality từ Siemens Healthineers cung cấp quyền truy cập vào các bản quét giải phẫu chi tiết, độ phân giải cao được sử dụng cho mục đích đào tạo và giáo dục. Đó là dữ liệu y tế thực sự, nhưng được trình bày theo cách trực quan, mượt mà mà bạn mong đợi từ một ứng dụng hướng đến người tiêu dùng.

Broderick giải thích rõ ràng về quy trình cho từng bệnh nhân trước khi nhận được sự đồng ý của họ: “Chúng tôi cho họ xem hình ảnh về cách thức phẫu thuật trong phòng mổ và cách thức phẫu thuật sẽ trông như thế nào khi đeo tai nghe. Tôi nghĩ chúng tôi có một bệnh nhân rất lo lắng về ca phẫu thuật và không muốn làm bất cứ điều gì khác so với những gì đã được thực hiện trong quá khứ, nhưng tất cả những người khác đều đồng ý và rất thoải mái với quy trình này”. Đeo tai nghe cho bệnh nhân là một cách hiệu quả để khiến bệnh nhân đồng ý.

Apple Vision Pro - tương lai của khoa học Y khoa -0
Ứng dụng Siemens Healthineers Cinematic Reality cung cấp mô hình tương tác chi tiết.

Tương lai của điện toán không gian trong lĩnh vực y tế

Apple Vision Pro hiện vẫn còn trong giai đoạn tương đối sơ khai, nhưng nhiều nhà cung cấp thấy những trường hợp sử dụng tiềm năng chưa được thử nghiệm. Broderick thấy tiềm năng cho việc tiếp tục cố vấn, ngay cả trong quá trình phẫu thuật. Ông cho rằng: “Nếu một bác sĩ phẫu thuật đeo tai nghe và gặp khó khăn, họ có thể gọi điện cho bạn bè và video đó vẫn có thể được bác sĩ phẫu thuật chuyên gia đó xem và cung cấp phản hồi. Hoặc một bác sĩ phẫu thuật có thể xem lại ca phẫu thuật với một đồng nghiệp sau đó phân tích thêm”.

Broderick cũng thấy tiềm năng trong việc chồng hình ảnh y khoa lên góc nhìn của thế giới thực: “Vì vậy, việc có thể chụp CT hoặc hình ảnh và tạo ra mô hình ba chiều mà sau đó bạn có thể chồng lên giải phẫu thực sự có thể hướng dẫn phẫu thuật. Bạn có thể coi đó giống như một ca phẫu thuật theo số hoặc một tình huống tô màu theo số có thể trở nên đáng kinh ngạc trong tương lai”.

Apple Vision Pro - tương lai của khoa học Y khoa -0
Chiếc kính thực tế ảo Vision Pro giá 3.500 USD của Apple.

Nhưng còn AI thì sao?

Trong khi các ứng dụng và hướng dẫn trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ đóng vai trò lớn trong việc đưa điện toán không gian vào lĩnh vực y tế, Apple và các nhà cung cấp thực hiện thử nghiệm tin tưởng rằng loại công nghệ này không được thiết lập để thay thế nhà cung cấp bằng tự động hóa. Korn lý giải: “AI có thể đưa ra một số gợi ý hoặc hợp lý hóa một số quy trình. Nhưng cuối cùng, bác sĩ hoặc bác sĩ lâm sàng hoặc, trong trường hợp này, con người vẫn có quyền kiểm soát. Giống như robot trong phòng phẫu thuật, chúng ở đó như những công cụ”.

Trung tâm Xuất sắc về Điện toán Không gian tại Trung tâm Đổi mới và Giáo dục của trường tại khuôn viên công ty Sharp hiện đã chính thức mở cửa và UCSD - cùng với nhiều trường đại học và tổ chức khác - có kế hoạch tiếp tục nghiên cứu thực địa về Vision Pro và điện toán không gian nói chung. Theo Prescott, Apple đang lắng nghe phản hồi từ nghiên cứu này và hành động nhanh hơn bình thường.

Prescott báo cáo: “Chúng tôi đã thực hiện ba bản cập nhật cho phần mềm trên Vision Pro, đây là tốc độ khá nhanh đối với chúng tôi. Mỗi bản cập nhật đều bổ sung các tính năng mà người dùng trong thế giới thực yêu cầu. Và với mỗi bản cập nhật, những xác chết ảo đó sẽ chỉ trở nên thực tế hơn”.

Trang Thuần (Tổng hợp)

Các tin khác

Những chiếc bẫy tâm linh trên không gian mạng

Những chiếc bẫy tâm linh trên không gian mạng

Không còn là những lời phán truyền miệng ở cổng chùa hay góc chợ, mê tín dị đoan đang được nâng cấp thành những chiếc bẫy tinh vi trên không gian mạng. Từ vụ nữ thầy bói lừa 31 người chiếm đoạt hơn 28 tỷ đồng đến các đường dây sử dụng hàng chục nhân viên gọi điện tự xưng "cô đồng", hàng nghìn người đã trở thành nạn nhân khi nỗi sợ bị biến thành công cụ thao túng và niềm tin mù quáng trở thành món hàng để trục lợi.

Từ trào lưu phim kinh dị đến bài toán phát triển điện ảnh bền vững

Từ trào lưu phim kinh dị đến bài toán phát triển điện ảnh bền vững

Doanh thu hàng trăm tỷ đồng và sức hút mạnh mẽ với khán giả đang đưa phim kinh dị trở thành thể loại nổi bật nhất của điện ảnh Việt. Nhưng khi ngày càng nhiều tác phẩm chạy theo yếu tố giật gân, máu me và tâm linh, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để thị trường không rơi vào vòng xoáy của những trào lưu ngắn hạn.

Giới siêu giàu thưởng thức bóng đá theo cách nào?

Giới siêu giàu thưởng thức bóng đá theo cách nào?

Khi các cầu thủ bước ra sân trước hàng chục nghìn khán giả, phần lớn người hâm mộ trên thế giới chỉ quan tâm đến một điều: điều gì sẽ xảy ra trong 90 phút trên sân cỏ. Nhưng ở World Cup 2026, có một cuộc chơi khác cũng đang diễn ra song song. Đó là cuộc chơi của tiền bạc, quyền lực và những trải nghiệm xa xỉ mà phần lớn người hâm mộ chỉ có thể hình dung qua những con số.

Tính trung thực trong sáng tạo nghệ thuật

Tính trung thực trong sáng tạo nghệ thuật

Trong bối cảnh công nghệ số và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, vấn đề giữ gìn sự trung thực và đạo đức trong sáng tạo nghệ thuật của nghệ sĩ đang là vấn đề cấp thiết được đặt ra.

Châu Á tăng cường khai phá “kinh tế bạc”

Châu Á tăng cường khai phá “kinh tế bạc”

Dân số nhiều nước châu Á đang già đi với tốc độ chưa từng có. Nhưng, thay vì nhìn nhận xu hướng đó như một gánh nặng, lục địa này đang chọn cách nhìn nhận tích cực hơn, khi xem người cao tuổi cũng là một động lực kinh tế.

Nhìn lại lỗ hổng nhận thức bản quyền

Nhìn lại lỗ hổng nhận thức bản quyền

Vụ việc xuất hiện yếu tố từ tác phẩm sắp đặt Tàn Chỉ của nghệ sĩ Lê Giang trong MV “Come My Way” của ca sĩ Sơn Tùng M-TP đã bộc lộ những hạn chế trong quy trình kiểm soát sở hữu trí tuệ và xử lý khủng hoảng của các đơn vị sản xuất nội dung thương mại, đồng thời đặt ra yêu cầu về năng lực quản trị quyền tác giả trong công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Những "thánh ăn quỵt" hay câu chuyện suy đồi nhân cách

Những "thánh ăn quỵt" hay câu chuyện suy đồi nhân cách

Người phụ nữ gây "ám ảnh" nhất đối với chị em bỉm sữa hành nghề kinh doanh online thời gian vừa qua đó chính là Hoàng Lê Ngọc My, sinh năm 1992, trú tại một con ngõ trên phố Lê Duẩn, phường Cửa Nam, Hà Nội. Hàng xóm nơi đây đã quá quen với cảnh hầu như ngày nào cũng có shipper hoặc chủ shop đến đòi nợ vì My nhận hàng, ăn xong rồi nhưng... không trả.

Vàng tăng nhanh, dầu giảm mạnh sau bước ngoặt Mỹ - Iran

Vàng tăng nhanh, dầu giảm mạnh sau bước ngoặt Mỹ - Iran

Thị trường hàng hóa diễn biến trái chiều sau thỏa thuận Mỹ - Iran: giá vàng tăng mạnh do rủi ro địa chính trị chưa hoàn toàn hạ nhiệt, còn dầu lao dốc khi nhà đầu tư kỳ vọng nguồn cung Iran sớm quay lại thị trường.

Chờ đợi phán quyết của tòa án Pháp

Chờ đợi phán quyết của tòa án Pháp

Sau nhiều năm theo đuổi vụ kiện chất độc da cam, bà Trần Tố Nga tiếp tục chờ Tòa Phá án Pháp xem xét liệu các tập đoàn hóa chất Mỹ có được hưởng quyền miễn trừ tài phán hay không.

Siết quản lý bằng AI và truy xuất nguồn gốc

Siết quản lý bằng AI và truy xuất nguồn gốc

Hơn 2.000 gian hàng có dấu hiệu vi phạm bị chặn, hơn 9.100 sản phẩm bị gỡ khỏi các sàn thương mại điện tử chỉ trong chưa đầy 1 tháng cao điểm kiểm tra. Những con số này cho thấy hàng giả, hàng nhái đang ngày càng dịch chuyển lên môi trường số, buộc cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các nền tảng thương mại điện tử phải đẩy nhanh ứng dụng công nghệ, từ trí tuệ nhân tạo (AI) đến truy xuất nguồn gốc, để bảo vệ người tiêu dùng và giữ niềm tin cho nền kinh tế số.

Lật tẩy đường dây mua bán trái phép hóa đơn khống trên 5.000 tỷ đồng

Lật tẩy đường dây mua bán trái phép hóa đơn khống trên 5.000 tỷ đồng

Nguyễn Văn Tuyến, sinh năm 1984, ngụ phường Phước Tân, TP Đồng Nai thành lập “công ty ma” rồi bán hóa đơn để hưởng phí chênh lệch. Nghĩ rằng với kinh nghiệm nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, sử dụng những trò ma mãnh để qua mặt cơ quan chức năng, Tuyến nhanh chóng thành lập 17 công ty, móc nối với nhiều đối tượng xuất bán khống hàng ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi trên 5.077 tỷ đồng, thu lợi bất chính hàng trăm tỷ đồng. 

Cá độ núp bóng trò chơi có thưởng

Cá độ núp bóng trò chơi có thưởng

Những lời quảng cáo có cánh, mời gọi tham gia hội nhóm để được “tặng ngay tiền mặt, đầu tư sinh lời, chơi là trúng…” xuất hiện kín đáo và khéo léo trên màn hình trò chơi trực tuyến. Ít ai ngờ, “miếng bánh” ấy lại chính là cạm bẫy dẫn vào các trang web cá độ bóng đá, cờ bạc online khi mùa World Cup bắt đầu.

Đâu rồi, tính chân thật của sân khấu đương đại?

Đâu rồi, tính chân thật của sân khấu đương đại?

Sự phổ biến của hát nhép, hát đè và các công nghệ xử lý âm thanh đang đặt ra câu hỏi về tính chân thực của sân khấu đương đại. Giới chuyên môn cho rằng đã đến lúc cần những chế tài đủ mạnh để bảo vệ giá trị cốt lõi của nghệ thuật biểu diễn.

 Phát triển bóng đá hay trục lợi?

Phát triển bóng đá hay trục lợi?

World Cup 2026 sẽ là giải đấu lớn nhất lịch sử với 48 đội tuyển và 104 trận đấu. FIFA gọi đây là bước tiến cho sự phát triển bóng đá toàn cầu, nhưng những con số doanh thu khổng lồ phía sau khiến cuộc tranh luận về mục đích thật sự của FIFA trở nên gay gắt hơn.

Vì sao ngành pin mặt trời Trung Quốc thua lỗ nặng?

Vì sao ngành pin mặt trời Trung Quốc thua lỗ nặng?

Chiếm tới 80% thị phần toàn cầu, sau giai đoạn tăng trưởng nóng, ngành pin mặt trời Trung Quốc từng là biểu tượng trong “Bộ ba chủ lực mới” nay lại rơi vào vòng xoáy dư cung, giảm giá và thua lỗ kéo dài.

Giới trẻ Việt vẫn lao vào tiền ảo

Giới trẻ Việt vẫn lao vào tiền ảo

Tiền ảo mới du nhập vào Việt Nam bằng con đường phi pháp. Nhưng ít ai biết rằng, từ lâu, chúng âm thầm len lỏi khắp ngõ ngách từ thành phố, nông thôn tới miền núi với số lượng tài khoản thống kê lên tới hơn 17 triệu, gần gấp đôi tài khoản chứng khoán dù tuổi đời chỉ bằng 1/2. Thị trường tiền ảo phi pháp này đã mê hoặc giới trẻ, cả người có học thức, thậm chí kỹ sư công nghệ thông tin (IT) các trường nổi tiểng, tới người lao động, du học sinh dù nhiều người đã không ít lần trắng tay chỉ sau vài buổi giao dịch. Đâu là sự thật?