Theo các nhà phân tích, động thái này sẽ đưa quyền lực tập trung nhiều hơn vào chính quyền dân sự, song nó cũng sẽ tạo một khoảng cách, thậm chí bất đồng khá lớn giữa chính phủ và lực lượng quân đội.
Theo tin từ hãng Reuters, trong cuộc họp báo chiều 12/8, người phát ngôn của Tổng thống Ai Cập Mohammed Mursi, ông Yasser Ali đã công bố việc nghỉ hưu của Bộ trưởng Quốc phòng, Thống tướng Hussein Tantawi và Tham mưu trưởng các lực lượng vũ trang Sami Annan.
Năm nay 75 tuổi, ông Marshall Hussein Tantawi là người có quyền lực nhất trong lực lượng quân đội, nắm giữ vị trí đứng đầu Hội đồng tối cao các lực lượng vũ trang của Ai Cập (SCAF) từ khi cựu Tổng thống Hosni Mubarak bị lật đổ hồi năm ngoái. Khi Tổng thống Mohammed Mursi đắc cử hồi tháng 6, đã có nhiều đồn đoán về việc nghỉ hưu của ông Hussein Tantawi nhưng không ai có thể đưa ra thời gian biểu cụ thể.
Bản thân ông Hussein Tantawi cũng úp úp mở mở về chuyện này. Tuy nhiên, theo nhận định của các nhà phân tích, khi mới lên nắm quyền Tổng thống Mohammed Mursi còn bận rộn với việc tập trung quyền lực và không muốn gây mâu thuẫn với quân đội. Vì thế, khi xảy ra vụ việc 16 binh sĩ Ai Cập bị một nhóm vũ trang Hồi giáo giết hại hồi tuần trước, ông Mohammed Mursi mới có "cớ" để cải tổ hệ thống quân đội nước này.
Đây cũng được coi là những bước đi đầu tiên để xây dựng nhà nước dân sự ở Ai Cập thời kỳ hậu Hosni Mubarak. Tổng thống Mohammed Mursi thừa nhận: "Quyết định tôi đưa ra ngày hôm nay không nhằm vào một cá nhân nào mà chỉ muốn thực hiện đúng theo nền dân chủ tự do mà chúng ta đang thực hiện".
Ngoài hai nhân vật được coi là chóp bu của lực lượng vũ trang Ai Cập, Tổng thống Mohammed Mursi còn sa thải Tư lệnh Sư đoàn vệ binh cộng hòa chịu trách nhiệm bảo vệ Tổng thống và các thành viên chính phủ để bổ nhiệm Thiếu tướng Hamed Zaky, người vốn trung thành với tổ chức "Anh em Hồi giáo".
Một số vị trí chủ chốt khác như Chủ tịch Hội đồng liên quân, Thứ trưởng Quốc phòng, Tư lệnh hải quân, Tư lệnh không quân và Bộ trưởng Công nghiệp quốc phòng cũng được Tổng thống Mohammed Mursi bổ nhiệm mới. Riêng vị trí của Thống tướng Hussein Tantawi, sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, Giám đốc Tình báo quân sự Abdel Fatah al-Sissi đã được lựa chọn làm nhân vật thay thế, đảm đương vị trí Bộ trưởng Quốc phòng kiêm Chủ tịch Hội đồng tối cao các lực lượng vũ trang Ai Cập.
Tướng Sami Enan được đưa về ở vị trí cố vấn Tổng thống trong khi ông Sediqi Sobhi tiếp quản chiếc ghế Tham mưu trưởng các lực lượng vũ trang. Theo quyết định của Tổng thống, ông Mahmuod Mekki, Phó Chánh án Tòa thượng thẩm Ai Cập cũng được chỉ định làm Phó Tổng thống. Ngay trong chiều 12/8, cả tân Phó Tổng thống và Bộ trưởng Quốc phòng đã chính thức tuyên thệ nhậm chức.
Cùng với việc cải tổ hệ thống quân đội, Tổng thống Mohammed Mursi đã hủy bỏ bản tuyên bố của Hội đồng tối cao các lực lượng vũ trang Ai Cập, trong đó cho phép các chỉ huy cấp cao nhất có quyền hành rộng rãi. Chưa có phản ứng hay bình luận nào của giới chỉ huy quân sự về động thái này.
Theo Tướng Mohammed el-Assar, thành viên của SCAF, các quyết định của ông Mohammed Mursi đều "dựa trên tham vấn với ông Hussein Tantawi và toàn bộ thành viên SCAF". Tuy nhiên, người ta vẫn không loại trừ khả năng sẽ có những phản đối gay gắt từ phía SCAF và cả tòa án Hiến pháp tối cao (SCC).
Bởi cách đây chưa đầy một tháng, Hội đồng tối cao các lực lượng vũ trang Ai Cập đã thách thức chính phủ khi giải tán Quốc hội bất chấp sắc lệnh khôi phục Quốc hội của Tổng thống Mohammed Mursi. Cuộc "đối đầu" này sau đó đã bị các đối thủ chính trị của Tổng thống Ai Cập dùng làm lý do để khoét thêm mâu thuẫn giữa chính phủ và quân đội với cáo buộc "đây là cuộc đảo chính Hiến pháp"
