Đây là chiêu bài thường được sử dụng cho mục đích tranh giành ảnh hưởng ở khu vực Nam Á, đặc biệt là giữa Afghanistan và Pakistan.
Tuyên bố của ông Rahmatullah Nabil là một biểu hiện của mối quan hệ không êm thấm giữa Afghanistan với nước láng giềng Pakistan, đặc biệt là trong mối quan hệ tay ba có Mỹ tham gia. Chính phủ Afghanistan công khai xác nhận mối quan hệ và tuyên bố xem Mehsud là "sứ giả hòa bình", nhưng trong thâm sâu, người ta cho rằng đó là hành động trả đũa đối với quân đội Pakistan.
Lâu nay Afghanistan thường hay bị Pakistan "chơi trên cơ" trong việc hậu thuẫn, hỗ trợ Taliban ở Afghanistan gây ra nhiều cuộc tấn công, gây khó khăn cho chính quyền Kabul trong việc bảo đảm an ninh đất nước.
Giờ đây, không chấp nhận thua thiệt trong cuộc chiến "thế thân", Chính phủ Afghanistan quyết định tự mình tuyển mộ các "quân cờ" riêng bằng cách hậu thuẫn ngược trở lại lực lượng Taliban ở Pakistan trong cuộc chiến giữa lực lượng này với quân đội Pakistan.
Kế hoạch của Afghanistan đã được triển khai từ cuối năm 2012, với những cuộc tiếp xúc bí mật với các nhân vật chủ chốt của Taliban ở Pakistan, như Mehsud.
 |
| “Quân cờ” Latif Mehsud. |
Ngay sau khi được tái bổ nhiệm làm Giám đốc NDS, Nabil đã xúc tiến ngay cuộc tiếp xúc bí mật với Mehsud.
Nabil tin rằng, việc tiếp xúc và thương lượng với lực lượng Taliban Pakistan là cách tốt nhất để kiểm soát được phiến quân vùng biên giới với Pakistan.
Sau vài tháng tiếp xúc, thương lượng với Mehsud, ISI Afghanistan đã ký thỏa thuận sơ bộ với Mehsud, theo đó, Afghanistan sẽ không tiến hành các hoạt động truy lùng hay tấn công các lực lượng Taliban trú ẩn ở vùng núi dọc biên giới nếu các phiến quân Taliban không tấn công vào lực lượng quân đội, cảnh sát Afghanistan.
Giới chức tình báo Afghanistan cho biết, NDS đã có một chương trình lớn, Taliban Pakistan là một phần trong chương trình đó, và đây chỉ mới là bước đầu tiên trong tiến trình lâu dài. Hơn nữa mối quan hệ với Mehsud được giữ bí mật, không để cho người Mỹ biết.
Tuy nhiên, ý định của Nabil và NDS không giữ kín được lâu. Kế hoạch đã bị lộ. Tình báo Mỹ đã phát hiện ra kế hoạch các cuộc tiếp xúc nên bí mật phục kích.
Tháng 9/2013, một đoàn xe của NDS chở Mehsud từ Pakistan vượt qua biên giới miền Đông Afghanistan trên đường đến thủ đô Kabul để họp với Nabil.
Khi đoàn xe đi đến địa phận tỉnh Logar, lực lượng đặc nhiệm Mỹ được phái đến chặn đoàn xe và bắt Mehsud mang đi. Sau đó, Mehsud được đưa về giam ở nhà tù bên trong Căn cứ Không quân Bagram.
Tháng 12/2014, Mehsud được quân đội Mỹ chuyển giao cho cơ quan chức năng Pakistan quản thúc. Tuy nhiên, một số nguồn tin từ giới quan chức Pakistan lại nói rằng, Mehsud đã được thả và được bí mật đưa về Pakistan trên một chuyến bay đặc biệt.
Vụ bắt giữ Mehsud đã khiến Tổng thống Afghanistan khi đó là Hamid Karzai nổi giận vì nó đã làm hỏng kế hoạch lớn của Afghanistan.
Báo chí Pakistan cho biết, sau khi vụ việc xảy ra, Tổng thống Hamid Karzai đã quyết định hoãn vô thời hạn việc ký kết thỏa thuận an ninh với Mỹ. (Tuy nhiên, đến cuối năm 2014, sau nhiều lần vận động thuyết phục của Mỹ, thỏa thuận vẫn được ký kết với việc Mỹ tiếp tục duy trì một lực lượng quân sự tại Afghanistan thêm một thời gian).
 |
| Phiến quân Taliban ở Pakistan. |
Việc sử dụng Mehsud đã vấp phải sự phản đối của người Mỹ, vì Mehsud là đối tượng truy nã đồng thời của cả Mỹ lẫn Pakistan.
Mehsud bị Mỹ nghi là một trong những tên khủng bố đóng vai trò nhất định trong vụ khủng bố hụt tại Quảng trường Thời đại vào năm 2010.
Trước đây, y từng là phó tướng của Hakimullah Mehsud. Từ khi Hakimullah Mehsud bị tiêu diệt vào năm 2013, Latif mặc nhiên được xem là người kế nhiệm Hakimullah Mehsud.
Quan điểm của người Mỹ là việc dựa vào lực lượng phiến quân Taliban để gây bất ổn cho các quốc gia láng giềng trong khu vực là điều không được chấp nhận.
Nhưng, chính Mỹ lại không thể thuyết phục Pakistan không làm điều đó, và giờ đến lượt Afghanistan. Taliban ở Pakistan đã cho thấy họ không muốn chỉ bó hẹp phạm vi hoạt động bên trong Pakistan mà muốn vươn vòi ra toàn khu vực, thậm chí có thể triển khai các cuộc tấn công khủng bố ở tận phương Tây.
Cuộc chiến kéo dài 12 năm giữa lực lượng quân đội NATO với Taliban tại Afghanistan và Pakistan đã làm cho hơn 2.000 binh sĩ Mỹ và hàng ngàn binh sĩ các nước khác thiệt mạng, chưa kể hàng chục ngàn dân thường Afghanistan.
Ông Nabil nói rằng, cho dù Mehsud đã bị bắt và hiện đang bị giam giữ ở Pakistan, và cho dù Mỹ không đồng ý thì NDS vẫn sẽ tiếp tục chương trình của mình bằng cách tuyển mộ các phiến quân khác ngoài Mehsud, miễn là làm sao tình báo Afghanistan có được trong tay những quân bài quan trọng làm nội gián chống lại Pakistan.
