Những bước chân không mỏi giữa đá núi Lục Khu

Gieo mầm bình yên - bắt đầu từ điều nhỏ nhất

Lũng Nặm - xã biên giới của tỉnh Cao Bằng (trước kia thuộc hai xã Lũng Nặm và Thượng Thôn - huyện Hà Quảng cũ) - nay đã khoác lên mình diện mạo mới sau quá trình sáp nhập. Với diện tích hơn 97,59 km², xã có 27 xóm, trong đó có 3 xóm giáp biên giới, hơn 7.000 nhân khẩu sinh sống rải rác giữa những thung lũng, sườn núi. Từng là địa bàn tiềm ẩn nhiều vấn đề về an ninh, trật tự (ANTT), đặc biệt là ảnh hưởng của tổ chức bất hợp pháp Dương Văn Mình (TCBHPDVM) trong cộng đồng người Mông, Lũng Nặm từng có những ngày rất gian khó. Nhưng, hôm nay, vùng đất ấy đang dần thay da đổi thịt. Giữa lặng lẽ núi rừng, có những con người vẫn kiên trì từng bước mang ánh sáng của bình yên và niềm tin đến với từng xóm - như cách bà con nơi đây vẫn gọi: "Gùi theo mình niềm tin và hy vọng".

Một trong những người luôn gắn bó, tận tụy với vùng đất biên cương Lục Khu chính là Thiếu tá Lầu Văn Chinh - cán bộ Công an xã Lũng Nặm. Là người Mông, Thiếu tá Chinh hiểu tiếng nói, phong tục, hiểu cả nỗi lo thường ngày của bà con - từ bữa ăn chưa đủ no, đến mong mỏi cho con cái được học chữ, biết cái lý, cái phải. Bởi thế, khi đến với từng xóm, từng nhà, anh không chỉ mang theo sắc phục, mà còn mang theo tình cảm chân thành như người con đi xa nay trở về với xóm. Với anh, bình yên của xóm không chỉ là đảm bảo ANTT, mà còn là khi bà con có cái ăn, cái mặc, trẻ con được đến trường, người già được chăm sóc và tiếng cười vang vọng giữa núi rừng.

Với 14 năm ở Công an xã Thượng Thôn cũ, rồi công tác tại Đội Xây dựng phong trào Công an huyện Hà Quảng cũ, nay được bố trí công tác tại Công an xã Lũng Nặm, Thiếu tá Chinh xúc động chia sẻ: “Mỗi con đường, mỗi vạt cỏ, từng nếp nhà nơi đây tôi đều thuộc nằm lòng. Bà con tin tôi, bởi tôi không chỉ đến để làm nhiệm vụ, mà đến như một người con trong nhà”. Giản dị, chân thành mà ấm áp, Thiếu tá Chinh không chỉ giữ gìn bình yên, mà còn gìn giữ cả niềm tin và hơi thở ấm áp giữa núi rừng quê hương.

Niềm tin ấy không đến từ những khẩu hiệu hay vài lần xuống xóm, mà được gây dựng bằng hàng ngàn ngày sát cánh cùng dân: Cùng ăn, cùng ở, cùng gieo trồng, cùng chịu cái rét cắt da giữa lán rẫy. Đó là những đêm ngủ lại trong núi, những lần dầm mưa vượt núi để kịp đến nhà dân khi có vụ việc. Dần dần, cái tên “Chú Chinh công an” không còn xa lạ mà trở thành người thân trong lòng đồng bào Mông nơi đây.

Trung tá Hoàng Văn Thắng, Phó trưởng Công an xã Lũng Nặm chia sẻ: Trước đây, xã Thượng Thôn cũ từng là nơi chịu ảnh hưởng của TCBHPDVM - một tổ chức núp bóng tín ngưỡng tôn giáo, cổ xúy tư tưởng ly khai, tự trị với mưu đồ lập ra cái gọi là “Nhà nước Mông”. Bà con khi ấy còn nhiều khó khăn, cái chữ chưa thông, nên dễ bị dụ dỗ, nghe theo. Trước thực tế ấy, những cán bộ công an đã bắt đầu bằng sự kiên trì cảm hóa. Tuyên truyền, vận động được đặt lên hàng đầu - để người dân hiểu rõ bản chất, thủ đoạn chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc và những hệ lụy đau lòng mà tổ chức bất hợp pháp ấy mang lại. Đồng thời, vận động người dân xây dựng nếp sống văn minh, tiết kiệm, nhất là từ bỏ những hủ tục tốn kém trong việc tang, việc cưới... để tập trung lao động sản xuất, cải thiện, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần.

Không phải chỉ đến tuyên truyền rồi rời đi, những cán bộ công an đã chọn cách gắn bó sâu sắc với người dân - “3 cùng”: Cùng ăn, cùng ở, cùng làm. Ngày này qua ngày khác, từng bước chân lặng lẽ của các anh đã in dấu tại các xóm, để rồi như mưa dầm thấm lâu, họ dần thấm vào lòng dân, từng chút một gây dựng lại niềm tin, khơi dậy ý chí tự vươn lên trong cộng đồng. Nhờ sự bền bỉ ấy, đến nay, TCBHPDVM đã bị xóa bỏ khỏi các xóm trong toàn xã. Những đồng bào Mông từng lầm lạc nay đã tỉnh ngộ, ký cam kết từ bỏ và hòa nhập với cộng đồng, cùng nhau hướng tới cuộc sống ổn định, bình yên. Cũng từ đó, vùng đất từng là “điểm nóng” đã lặng lẽ chuyển mình. Hôm nay, xã Lũng Nặm mới đã đổi thay đang dần trở thành điểm sáng của sự đoàn kết, bình yên và hồi sinh.

Trung tá Hoàng Văn Thắng nhớ lại: “Thách thức lớn nhất không phải là leo núi, không phải thiếu điện, thiếu sóng điện thoại, thiếu nước - mà là thay đổi tư duy. Có người chưa từng đi ra khỏi thung lũng, không biết tiếng phổ thông, sống khép kín, e dè, thậm chí phản ứng dữ dội khi thấy cán bộ đến nhà”. Nhưng, cán bộ công an không bỏ cuộc. Không gặp được hôm nay thì quay lại ngày mai, không nói được thì tìm người phiên dịch và cán bộ biết tiếng Mông đi cùng, không hiểu thì giải thích lại bằng cách gần gũi nhất. Có lần, mang theo cả ngô, mèn mén để “phá băng” khoảng cách. Tất cả xuất phát từ một niềm tin giản dị: Nếu không kiên trì với dân, thì mọi thành quả đều khó giữ vững.

Một trong những câu chuyện điển hình là trường hợp ông Dương Văn Vị ở xóm Sĩ Điêng. Ông là người từng khó bị thuyết phục nhất, nhiều lần từ chối tiếp xúc với cán bộ. Nhưng rồi, bằng sự chân thành và bền bỉ, những cán bộ công an đã giúp ông thay đổi, không những ký cam kết từ bỏ TCBHPDVM, sau này ông Vị còn cùng cán bộ đi vận động bà con khác, trở thành “người truyền lửa” trong cộng đồng.

Lũng Chẩn - một trong những xóm khó khăn nhất xã, nằm tít sâu trong núi. Muốn đến nơi, phải đi bộ mất gần 2 tiếng qua những đoạn đường dốc dựng, cheo leo. Nhưng, dù xa xôi, Lũng Chẩn hôm nay đã có đường mới, có nhà mới và điều quan trọng nhất - có niềm tin mới. Từng có 10 hộ bị ảnh hưởng bởi TCBHPDVM, thì đến nay, 6 hộ đã được hỗ trợ xây nhà kiên cố. Cuộc sống tuy còn khó khăn, nhưng người dân đã hiểu, đã tin và đang tự tay vun vén tương lai. Những vạt ngô xanh, những đàn bò béo tốt, tiếng cười trẻ nhỏ vang lên giữa đại ngàn - là bằng chứng cho thấy sự hồi sinh đang diễn ra từng ngày.

Giữ yên bình ở Lũng Nặm không phải là những chiến công ồn ào, mà là những hành động giản dị: Một lời động viên đúng lúc, một buổi họp xóm cùng lắng nghe dân, hay một cái nắm tay giữa đêm lạnh khi xóm xảy ra sự việc. Là khi cán bộ công an xã sẵn sàng mang từng can nước vượt núi vào mùa khô cho bà con thiếu nước ở Lũng Giàng. Là khi họ bỏ hằng tháng trời chỉ để làm bạn với một hộ dân đang nghi ngờ, sợ hãi, lánh mặt cán bộ. Là khi họ sống như người trong nhà, ăn cơm, mèn mén, ngủ trên sàn, đi rẫy sớm hôm - để không còn khoảng cách giữa cán bộ công an và đồng bào Mông nơi đây.

Trong cái gian khó, sự bình yên được xây nên từ những điều nhỏ bé mà bền bỉ. Từng câu nói kiên nhẫn, từng đêm nằm lại xóm xa, từng bước chân âm thầm giữa núi đá - tất cả đã góp phần giữ yên mảnh đất biên cương này. “Đổi thay không tự nhiên mà đến. Nó được xây bằng niềm tin - mà niềm tin thì không thể ban phát, chỉ có thể trao đi bằng cả tấm lòng”, Thiếu tá Lầu Văn Chinh chia sẻ.

Gánh nước, dựng nhà, gieo hy vọng

Từ trung tâm xã Lũng Nặm, men theo con đường núi quanh co gần 15 km, chúng tôi đến xóm Lũng Giàng - nơi được xem là xóm khó khăn nhất của xã, 99% trong số 44 hộ dân là hộ nghèo, 100% là đồng bào dân tộc Mông, sống rải rác trên những sườn núi cheo leo. Ông Dương Văn Tu, trưởng xóm, trầm ngâm kể: “Cả xóm có 245 nhân khẩu, người dân chủ yếu sống bằng nghề trồng ngô, gừng, chăn nuôi. Nhà nào cũng có vài con bò, nhưng nghèo vẫn hoàn nghèo, vì quanh năm thiếu nước, nhất là vào mùa khô. Không ít hộ không biết tiếng phổ thông, giao tiếp còn hạn chế, đời sống vốn đã khó nay lại càng thêm gian nan”.

Nước sinh hoạt phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nước mưa. Những nỗ lực xây hồ chứa nước trên núi dù có nhưng cũng chỉ đáp ứng được một phần rất nhỏ cho các xóm gần. Địa hình chia cắt, đường sá hiểm trở khiến việc đưa nước lên núi là hành trình gian nan - mỗi can nước là cả một chặng đường. Trong những tháng khô hạn, lực lượng Công an vẫn miệt mài cõng từng can nước lên xóm để hỗ trợ bà con. Thế nhưng, giữa gian khó ấy, một Lũng Giàng mới đang dần hiện lên. Tháng 7 này, Lũng Giàng như bừng sáng giữa vùng núi đá bởi 12 ngôi nhà mới, trong đó 9 căn được xây dựng từ nguồn hỗ trợ của Bộ Công an. Ngay bên con dốc là một bể nước lớn 140 m³ đang hoàn thiện - nguồn nước quý giá được dẫn về từ hồ chứa cách xóm gần 2 km qua đường đồi núi hiểm trở.

“Nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và lực lượng Công an, người dân Lũng Giàng giờ có nhà kiên cố để ở, có nước sinh hoạt - đó là điều mà nhiều năm qua chúng tôi chỉ dám mơ. Tuy chưa hết khó khăn, nhưng bà con cảm nhận rõ sự đổi thay và rất biết ơn. Chúng tôi mong muốn được tiếp tục đồng hành, vươn lên thoát nghèo bằng chính đôi tay của mình”, ông Dương Văn Tu xúc động nói.

Giữa những triền núi đá tai mèo, xóm Sĩ Điêng nằm lặng lẽ, ẩn mình quanh các thung lũng hẻo lánh, nơi 48 hộ dân, 100% là đồng bào Mông, sống rải rác và biệt lập. Nhưng, ở nơi tưởng như tách biệt, lặng lẽ giữa núi, một câu chuyện về sự chuyển mình thầm lặng và mạnh mẽ đang diễn ra mỗi ngày, nhờ sự đồng hành của lực lượng Công an xã.

Ông Dương Văn Dùng, 81 tuổi - người có uy tín trong cộng đồng, bồi hồi chia sẻ: “Xưa kia, bà con trong xóm còn hoang mang, nghe theo lời kẻ xấu, có nhiều hộ bị ảnh hưởng bởi TCBHPDVM. Nhưng rồi, cán bộ công an không ngại khó, xuống tận nơi, cùng ăn, cùng ở, cùng đi rẫy, giải thích từng điều, từng chữ... Bà con dần hiểu ra, không còn nghe theo nữa, giờ ai cũng tuân thủ pháp luật, lo làm ăn, phát triển kinh tế”.

Ông Dùng nói chậm rãi mà đầy tin tưởng: “Bà con bây giờ vui vẻ, lao động sản xuất bình thường. Khi triển khai chính quyền địa phương cấp, ai cũng ủng hộ, vì thấy rõ chính quyền vì dân. Từ chỗ từng là điểm nóng về nhận thức, Sĩ Điêng giờ đã trở thành một trong những điểm sáng về ANTT, không có ma túy, không cờ bạc, không trộm cắp”, ông Dùng nói và cho rằng, niềm tin đã được vun đắp bằng những hành động kiên trì, bằng sự đồng hành lặng thầm - và giờ đây, niềm tin ấy đã bén rễ vững chắc giữa đại ngàn Lục Khu.

Ông Hoàng Chí Cốt, người có uy tín ở xóm Lũng Tu, bồi hồi nhớ lại: Hơn 20 năm trước, nơi đây chỉ là rừng rậm, đá tai mèo lởm chởm, không đường đi, không điện. Gia đình ông là một trong những hộ đầu tiên dựng nhà, khai hoang giữa vùng núi heo hút. Từng có lúc, đói nghèo và nhận thức hạn chế khiến 6 hộ dân trong xóm bị ảnh hưởng bởi TCBHPDVM. Nhưng rồi, nhờ sự kiên trì bám bản, tuyên truyền gần gũi của chính quyền và công an, bà con đã hiểu rõ, quay về với cuộc sống bình yên. ANTT cũng thay đổi rõ nét. Được cán bộ công an xã thường xuyên tuyên truyền, bà con đã biết cảnh giác với lừa đảo, chấp hành tốt luật giao thông, tránh xa ma túy. “Giờ ở đây không có ma túy, không cờ bạc, không trộm cắp. Người dân chăm chỉ làm ăn, trồng trọt và chăn nuôi, gia tăng thu nhập. Một xóm vùng cao đã thật sự yên bình”, ông Cốt tự hào nói.

Ở những xóm vùng cao này, mỗi bước chân của cán bộ công an là một lần gieo niềm tin, là nhịp cầu đưa pháp luật gần hơn với đồng bào Mông. Khi bà con có khó khăn, chỉ cần phản ánh là có mặt; khi xóm có vụ việc, công an xã lập tức bám sát nắm tình hình - nhờ đó, ANTT luôn được giữ vững, xóm bản yên bình, đời sống tinh thần được nâng lên rõ rệt.

Lũng Nặm hôm nay vẫn còn nhiều gian khó, nhưng niềm tin thì đang lớn dần lên từng ngày. Niềm tin ấy được vun đắp từ những bước chân bền bỉ, lặng lẽ của những chiến sĩ công an bám xóm, bám dân; không chỉ giữ bình yên nơi xóm núi, mà còn âm thầm “gánh nước, dựng nhà, gieo hy vọng” cho vùng cao còn nhiều thiếu thốn. Trên những con đường gập ghềnh đá núi, dấu chân các anh in đậm trong lòng dân hơn cả mọi lời nói. Họ không gõ cửa bằng mệnh lệnh, mà bằng sự chân thành và kiên nhẫn. Họ không chỉ gìn giữ an ninh, mà còn thắp lên ánh sáng hy vọng ở những nơi tưởng chừng như không thể đổi thay.

Thiếu tá Phạm Thị Như Nhàn, Trưởng Công an xã Lũng Nặm cho biết, ngay sau sáp nhập, công an xã được kiện toàn: "Chúng tôi bắt tay vào việc ngay, không để trống địa bàn. Nhiều cán bộ có kinh nghiệm, được bà con tin tưởng, giúp công tác dân vận và xử lý tình huống đạt hiệu quả rõ rệt".