1. Ngôi nhà bằng gỗ to gần nhất bản của anh Giàng A Thái nằm ngay trục đường chính là kết quả của những ngày nỗ lực không ngừng nghỉ của anh cùng sự giúp đỡ của ông Giàng Sộng Câu. Nhìn cơ ngơi này, khó có thể hình dung được 18 năm trước, chủ nhân của nó từng tin lời kẻ xấu, bỏ bản đi tìm miền đất hứa.
Năm 2003, đang học Đại học Nông Lâm Thái Nguyên năm thứ 3, về nghỉ hè, Giàng A Thái nghe đám thanh niên trong bản nói về việc sang Lào theo Vua Mông cùng anh em sẽ có cuộc sống sung sướng mà không phải vất vả, lam lũ làm nương rẫy, người nào có học, hoặc đang làm cán bộ, Vua sẽ cho làm quan to, người nào làm lính của Vua sẽ được trả tiền và đô la. Hết kỳ nghỉ hè năm ấy, Giàng A Thái bỏ học, cùng đám thanh niên bản vượt biên sang Lào.
Khi ấy anh mới biết mình đã bước sai. Là người có học thức nên anh được trọng dụng ở vị trí cao hơn những người khác nhưng lại giống nhau ở chỗ phải ở trong rừng, ăn uống kham khổ và nghe theo mệnh lệnh của tổ chức chứ không hề có tờ đô la nào như lời hứa ban đầu. Hối hận cũng đã muộn, anh không biết làm sao để quay về thì trong một lần đụng độ với quân đội Lào, Giàng A Thái bị thương ở cánh tay.
Nhân cơ hội ấy, anh đã bỏ chạy, lần tìm đường về bản Pu Hao và trốn ở trong hang trên ngọn núi gần bản vì sợ bị lực lượng chức năng bắt giữ. Và ông Giàng Sộng Câu chính là người cứu Giàng A Thái khi cùng các lực lượng chức năng vận động Giàng A Thái trở về bản. Sau đó được lực lượng Công an đưa đi chữa trị vết thương tại Bệnh viện 198, Bộ Công an và đưa anh về lại nơi anh đã từng dứt áo ra đi...
Khi trở về địa phương, anh gần như mất phương hướng, vừa mặc cảm với tội lỗi của mình, vừa không biết làm gì để sống, ngôi nhà tranh vách đất vắng bóng anh lâu ngày cũng mục nát dần… Lúc ấy, ông Câu đã cùng cấp ủy, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng thường xuyên đến động viên, giúp đỡ, hướng dẫn cách làm ăn kinh tế để bắt đầu một cuộc sống mới. Giờ đây anh A Thái đã có việc làm, hai vợ chồng cùng nhau trồng 2 ha ngô, 1ha sắn, chăn nuôi bò, gà…thu nhập trung bình mỗi năm trên 60 triệu đồng.
Anh Thái xúc động nói: “Những ngày khó khăn nhất của tôi luôn có ông Giàng Sộng Câu ở bên thường xuyên gần gũi, động viên, dần dần tôi cũng xóa được mặc cảm, tập trung lao động sản xuất và ổn định cuộc sống. Lại được bác hướng dẫn cách trồng lúa trên đất dốc, hai vợ chồng tôi tập trung cùng làm. Giờ có được cuộc sống hôm nay, tôi thật sự biết ơn bác Câu nhiều lắm”.
2. Cũng giống như Giàng A Thái, năm 2003, nghe theo lời kẻ xấu, anh Giàng A Ly di cư sang Lào tìm cuộc sống mới nhưng thực chất là tham gia hoạt động phỉ tại Lào. Không lâu sau, anh bị Công an Lào bắt, bị kết án 13 năm tù về tội bạo loạn và chấp hành án phạt tù ở Lào…
Nhưng đó là chuyện xưa. Dẫn chúng tôi đi thăm nương ngô đang kỳ thu hoạch, anh Giàng A Ly phấn khởi cho biết: “Năm nay gia đình tôi thu được trên 20 tấn ngô, trị giá hàng trăm triệu đồng đấy. Sau khi chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương năm 2016. Được sự gần gũi, giúp đỡ của ông Giàng Sộng Câu, tôi đã nhận rõ lỗi lầm của mình, chấp hành tốt mọi chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước.
Được ông Câu và Bộ đội Biên phòng hướng dẫn cách làm ăn kinh tế, hai vợ chồng đã cùng nhau trồng sắn, trồng ngô, phát triển vườn mận, dứa…Cuộc sống giờ đây đã khác xưa rất nhiều. Nghĩ lại những ngày nằm trong rừng ở bên nước bạn Lào, chịu đói, chịu rét, khổ cực trăm bề không bao giờ tôi dám mơ mình sẽ có được cuộc sống như ngày hôm nay. Vậy mà giấc mơ đó đã thành sự thật. Cảm ơn bác Câu nhiều lắm”.
Do gương mẫu, chấp hành tốt mọi quy định của Đảng, Nhà nước và địa phương, mới đây, Giàng A Ly đã được tín nhiệm bầu làm trưởng dòng họ Giàng, một dòng họ lớn nhất bản Pu Hao.
3. Nằm khuất sâu giữa đồi núi trập trùng và những cánh rừng nguyên sinh dọc biên giới Việt - Lào là bản Pu Hao, xã Mường Lạn. Đây là bản biên giới có 136 hộ, trên 700 nhân khẩu, 100% là người dân tộc Mông sinh sống, đời sống của người dân còn nhiều khó khăn. Năm 2003, lợi dụng sự thiếu hiểu biết của người dân, các đối tượng xấu đã trà trộn, dụ dỗ, lôi kéo bà con vượt biên sang Lào, tham gia hoạt động chống phá Đảng, Nhà nước, chống phá chính quyền cơ sở, ảnh hưởng đến tình hình ANTT tại địa bàn. Thanh niên trong bản lúc ấy truyền tai nhau về một cuộc sống sung sướng nơi đất khách để rồi lũ lượt kéo nhau vượt biên sang Lào tìm miền đất hứa…
Nhắc lại chuyện xưa, ông Giàng Sộng Câu kể rằng ngày ấy, chính quyền xã Mường Lạn, lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng đã tiến hành vận động, thuyết phục, khơi dậy tinh thần đoàn kết của đồng bào dân tộc Mông dang rộng cánh tay nhân ái cưu mang, giúp đỡ để những người từng có ảo vọng, một thời lầm lỗi yên tâm sinh sống.
Trong những thời điểm khó khăn nhất, ông Giàng Sộng Câu đã đến từng nhà, gặp những người từng tham gia hoạt động phỉ bên nước bạn Lào trở về để động viên, khuyên nhủ họ bỏ qua mặc cảm, chấp hành tốt chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, quy định của địa phương. Ông còn huy động thanh niên trong bản giúp đỡ họ việc phát nương, làm rẫy, rồi đích thân ông hướng dẫn họ cách trồng trọt, chăn nuôi, hướng dẫn cách vay vốn ngân hàng để đầu tư làm ăn kinh tế với mong muốn những người này gây dựng lại được cuộc sống no ấm trên chính mảnh đất quê hương mình thì họ sẽ yên tâm phát triển bản làng, không còn ngóng trông về một “miền đất hứa” xa xôi và đầy nguy hiểm rình rập.
Ông còn cùng với lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng tham gia giải quyết các vấn đề phát sinh từ cơ sở, đặc biệt là các vấn đề liên quan đến dân tộc, tôn giáo, an ninh biên giới, góp phần đảm bảo ANTT tại địa bàn. Từ năm 2015 đến nay, ông Giàng Sộng Câu đã phối hợp với lực lượng Công an và Bộ đội Biên phòng tổ chức trên 30 hội nghị tuyên truyền tại bản thu hút hàng nghìn lượt người tham gia.
Giờ đây, gia đình anh Giàng A Thái, Giàng A Ly cùng nhiều người dân ở bản Pu Hao với sự giúp đỡ của lực lượng Công an, Bộ đội Biên phòng và đặc biệt là sự tận tâm, tận lực của ông Giàng Sộng Câu luôn gần gũi tuyên truyền, vận động bà con chấp hành nghiêm mọi chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, cùng với sự quan tâm của các cấp chính quyền đầu tư, hỗ trợ các chương trình, dự án giúp nhân dân phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo mà đã thay đổi nhận thức, không nghe, không tin theo kẻ xấu, tích cực tham gia phong trào Toàn dân bảo vệ ANTQ, phòng chống tội phạm, không vượt biên trái phép, không di cư tự do, từng bước ổn định cuộc sống, vươn lên làm giàu chính đáng trên chính quê hương mình, xây dựng bản làng bình yên, kinh tế phát triển. Nhiều hộ gia đình từ đời sống kinh tế khó khăn nay đã có thu nhập ổn định…
4. Ông Giàng Sộng Câu chia sẻ: “Thấy cuộc sống của người dân trong bản đang dần thay đổi, tôi vui mừng lắm, chỉ mong sao bà con cố gắng làm ăn chân chính và cảnh giác trước sự xúi giục, lôi kéo của kẻ xấu để góp phần làm cho vùng biên giới của đất nước mình được bình yên và ngày càng phát triển”.
Cùng với việc tuyên truyền, vận động bà con chấp hành hành tốt đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước, quy định của địa phương, không kể nắng mưa, hầu như tháng nào ông Giàng Sộng Câu cũng cùng cán bộ chiến sĩ Đồn Biên phòng Mường Lạn đi kiểm tra, dọn dẹp, phát quang đường biên, cột mốc tuyến biên giới. Ông bảo: “Đất đai của tổ tiên để lại thì mình phải có trách nhiệm giữ gìn. Biên giới có ổn định thì người dân mới yên tâm phát triển kinh tế. Mỗi người dân phải góp một chút công sức để giữ gìn biên cương của Tổ quốc chứ”.
Nói về những đóng góp của ông Giàng Sộng Câu, Trung tá Nguyễn Tiến Hiếu, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Mường Lạn, Bộ đội Biên phòng Sơn La cho biết, ông Giàng Sộng Câu luôn là người có uy tín, trách nhiệm, gương mẫu, được nhiều quần chúng yêu mến. Ông đã cùng với cấp ủy, chính quyền xã và Công an, Bộ đội Biên phòng tích cực tuyên truyền vận động quần chúng nhân dân chấp hành nghiêm các chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước, quy định của địa phương, xóa bỏ các hủ tục lạc hậu, chấp hành tốt Hiệp định về Quy chế quản lý biên giới và phòng chống dịch COVID-19. Ông cũng là người tiêu biểu trong tham gia các phong trào phát triển kinh tế xã hội, xóa đói giảm nghèo, bảo vệ ANTT ở khu vực biên giới, xây dựng khối đại đoàn kết các dân tộc, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc tốt đẹp của địa phương.
Người có uy tín góp phần đảm bảo an ninh, trật tự tại thôn, bản 
Phát huy vai trò người có uy tín trong vùng đồng bào thiểu số 
