Tình trạng tảo hôn ở Lào Cai: Vẫn còn nan giải

Lời ru buồn trên đỉnh non cao

Tại một xã ở tỉnh Lào Cai hiện vẫn còn tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống còn tồn tại đã để lại nhiều hệ lụy về sức khỏe, tinh thần cho người dân. Bước vào cuộc sống hôn nhân ở cái tuổi “ăn chưa no, lo chưa tới” các em dần thấm thía sự nghèo khổ, mơ ước được quay trở lại trường cùng chúng bạn nhưng mọi thứ đã quá muộn màng.

1. Con đường từ trường THCS Tả Giàng Phình, thị xã Sapa, vào nhà em Sùng Thị Sáo, xã Tả Giàng Phình toàn dốc quanh co khúc khuỷu. Nếu không nhờ vào “tay lái lụa” của cô giáo Nông Thị Thực và thầy Hiệu phó Hoàng Văn Tiến, có lẽ chúng tôi không thể nào đến được tới nơi.

Nhưng, với các thầy cô, những cung đường này đã quá quen thuộc, thậm chí vẫn còn dễ đi so với những con đường nhỏ còn nguy hiểm, khó đi hơn gấp nhiều lần. Có những tuần, các thầy cô phải đi lại cả chục lần trên những con đường ấy rồi cuốc bộ vào những thôn, bản sâu xa, vận động, tuyên truyền các em học sinh tảo hôn quay lại trường học.

Trường hợp của Sùng Thị Sáo có lẽ là trường hợp cô Nông Thị Thực tiếc nuối nhất bởi Sáo là học sinh giỏi của lớp. Dù cô đã vào khuyên nhủ, phân tích rất nhiều lần, thậm chí còn nhờ chính quyền địa phương can thiệp, nhắc nhở gia đình nhưng Sáo vẫn nhất quyết bỏ học đi lấy chồng.

Kì 1: Lời ru buồn trên đỉnh non cao -0
Thầy Hoàng Văn Tiến chia sẻ những khó khăn trong cuộc chiến chống tảo hôn ở Tả Giàng Phình.

Sáo sinh năm 2008, chồng Sáo sinh năm 1993. Hai đứa yêu nhau được 2 năm thì đến năm lớp 7, Sáo quyết định bỏ học lấy chồng dù thầy cô bạn bè ra sức ngăn cản. Khi chúng tôi đến, Sáo mới sinh con được gần 4 tháng. Thằng bé ngủ trong chiếc giỏ đựng hoa quả đặt ngay dưới nền nhà ẩm thấp, tối tăm. Căn nhà lụp xụp của gia đình chồng Sáo lắp ghép bằng những thanh gỗ là nơi sinh sống của mấy thế hệ. Mùi hôi nồng, ẩm thấp, cùng mùi phân gà, chó ngay cửa ra vào xộc vào mũi khiến chúng tôi rùng mình. Dù là ngày nắng nhưng căn nhà tuềnh toàng vẫn khiến chúng tôi cảm nhận được cái lạnh của vùng núi cao theo những cơn gió rít qua khe cửa. Ngày đông, căn nhà còn lạnh lẽo, ẩm thấp hơn gấp nhiều lần.

Hằng ngày chỉ có mẹ con Sáo cùng bà mẹ chồng ở nhà trông cháu. Chồng Sáo đi làm công nhân ở đâu, Sáo cũng không biết.Gần đây, Sáo nghe nói chồng mới xin đi làm công nhân phun thuốc sâu tại một khu trồng hoa ở trên thị xã Sapa, công việc vất vả và độc hại.Trước đó, cả nhà chồng Sáo chỉ ở nhà làm nương rẫy, trồng rau nuôi gà.

16 tuổi đã phải làm mẹ, giờ đây hằng ngày đối mặt với cuộc sống vất vả, thiếu thốn đủ bề, bà mẹ trẻ con này mới hối hận.Hỏi gì Sáo cũng bẽn lẽn không muốn trả lời. Nhưng, khi cô Thực tâm sự hỏi han, Sáo lại rơm rớm nước mắt, bảo em thấy hối hận vì không nghe lời cô. Vậy là cô trò lại sụt sùi an ủi, động viên nhau.

Kì 1: Lời ru buồn trên đỉnh non cao -0
Mỗi khi rảnh, Sùng Thị Mai ngồi bần thần nhìn ra phía cổng trường đầy tiếc nuối.

Cũng như Sáo, Vừ A Diệp sinh năm 2007, cũng bỏ học khi đang học lớp 9 để lấy chồng. Khác với Sáo được bố mẹ ủng hộ vì cho rằng con gái đã đến tuổi lấy chồng thì bố mẹ Diệp luôn động viên con tiếp tục việc học hành. Sau này tốt nghiệp cấp 3 thì có thể đi học lấy cái nghề để thay đổi cuộc sống. Thế nhưng, chỉ vì mải mê yêu đương, Diệp bỏ ngoài tai lời thầy cô và bố mẹ khuyên nhủ.

Chồng Diệp cũng chỉ hơn vợ 2 tuổi.Sau khi cưới, hai vợ chồng chỉ ở nhà làm nương.Công việc đồng áng vất vả khiến Diệp bắt đầu thấm thía cái khổ sở của việc lấy chồng sớm.Thấy các bạn cùng lớp hằng ngày vẫn được đến trường, không phải vất vả việc nhà, Diệp thèm được quay lại trường học nhưng đã quá muộn.

Trong số những em học sinh bỏ học sớm ở Tả Giàng Phình, có lẽ Hồ Thị Tùng may mắn hơn cả vì hai vợ chồng chung vốn với người họ hàng mở quán bún phở ở gần trung tâm xã nên có nghề để nuôi sống gia đình mà không phải vất vả việc đồng áng nặng nhọc như nhiều bạn bè cùng trang lứa khác. Lấy chồng cách đây 3 năm khi mới 15 tuổi, hiện Tùng đã có một bé trai hơn 2 tuổi. Nhưng, ở Tả Giàng Phình không phải ai cũng may mắn như Tùng.

Sùng Thị Mai cũng bỏ học lấy chồng cách đây hơn 1 năm khi mới 15 tuổi.Mai không đi làm nương mà xin làm thuê ở một quán bún phở gần trường THCS Tả Giàng Phình. Hằng ngày chứng kiến bạn bè cùng trang lứa đến trường, vui vẻ nô đùa khiến Mai hối hận lắm. Vừa ăn vội bát cơm, Mai vừa cúi mặt né tránh câu hỏi của chúng tôi vì ngượng, vì xấu hổ và cả vì buồn chán. Vợ chồng Mai vẫn chưa có con nên chồng Mai quyết định đi làm công nhân xa còn Mai ở nhà bưng bê, rửa bát thuê cho quán phở để kiếm đồng ra đồng vào. Mai bảo nếu bây giờ được quyết định lại, em chỉ muốn đi học như các bạn thôi.

Kì 1: Lời ru buồn trên đỉnh non cao -0
Dù cô Thực hết lời khuyên nhủ nhưng Sùng A Sáo vẫn quyết bỏ học giữa chừng để lấy chồng. Ảnh: BáoHà Nam.

Trong số những học sinh của cô Thực bỏ học giữa chừng để lấy chồng còn có Giàng A Say. Tình cờ, chúng tôi gặp Say đưa đứa con mới hơn 1 tuổi vào quán ăn trưa. Bập bẹ nói được vài tiếng Kinh, Say kể mình lấy chồng từ năm 16 tuổi.Năm nay, 19 tuổi đã một nách hai con.Người xã Giàng Tả Phình nhưng Say lấy chồng ở xã khác. Chồng đi làm công nhân xa, mấy mẹ con chỉ ở nhà nương rẫy, lo việc đồng áng, nhà cửa. Thỉnh thoảng không hỏi được chuyện Say, chúng tôi đành phải nhờ chị chủ quán phiên dịch.

2.Theo số liệu thống kê, giai đoạn 2018-2020, Lào Cai có 897 người tảo hôn và 5 cặp hôn nhân cận huyết thống, tập trung nhiều nhất ở các huyện Bắc Hà, Bảo Yên, Bát Xát và thị xã Sapa. Không chỉ vi phạm pháp luật, tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết còn để lại nhiều hệ lụy nghiêm trọng, lâu dài đối cho cá nhân, gia đình và xã hội. Riêng năm 2020 có 311 người tảo hôn, chiếm 6,22%. Độ tuổi tảo hôn đối với nam từ 14-16 tuổi: 24 người; từ 17->19 tuổi: 102 người; đối với nữ từ 14->15 tuổi: 92 người; từ 16->17 tuổi: 82 người, chia theo dân tộc: Dân tộc Mông 244 người, dân tộc Dao 14 người và còn các dân tộc khác. Hôn nhân cận huyết thống có 1 cặp ở xã Nậm Mả, huyện Văn Bàn.

Hôm đến xã Y Tý, huyện Bát Xát, hỏi chuyện Phó Chủ tịch UBND xã Y Tý Lồ A Lử, anh bảo năm nay cũng có 4 trường hợp tảo hôn nhưng chính quyền cũng đã can thiệp kịp thời. “Một số trường hợp lấy từ xã khác thì chúng tôi trục xuất ra khỏi xã đồng thời liên hệ với xã bên kia đến đón người về.Năm ngoái, tôi cũng đã từng đi giải cứu 2 trường hợp tảo hôn. Một trường hợp mới 15 tuổi, khi nghe thông tin đôi trẻ đó đưa nhau về ra mắt gia đình là chúng tôi đã làm công văn đến UBND xã Nậm Chạp, yêu cầu họ đưa người lên ủy ban xã để chúng tôi đón về”, anh Lử kể.

Kì 1: Lời ru buồn trên đỉnh non cao -0
Giàng A Say tranh thủ cho con ăn bữa trưa rồi còn về lên nương.

Xã Pa Cheo cũng không ngoại lệ khi đây là xã đặc biệt khó khăn của huyện Bát Xát, với 624 hộ, hơn 3.000 nhân khẩu, 100% là đồng bào Mông, sinh sống ở 5 thôn. Đời sống của người dân nơi đây còn nhiều khó khăn, nhận thức của bà con còn hạn chế, trong đó tỷ lệ hộ nghèo chiếm 77,24%. Tình trạng tảo hôn trên địa bàn vẫn xảy ra và là nỗi trăn trở của chính quyền địa phương. Năm 2020, trên địa bàn xã có 20 trường hợp tảo hôn.Tình trạng này có xu hướng giảm trong năm 2021, với 13 trường hợp tảo hôn.

Theo các cơ quan chức năng, nguyên nhân tình hình tảo hôn tăng là do ảnh hưởng từ dịch COVID-19, học sinh nghỉ học dài ngày, bố, mẹ đi làm ăn xa không về được, không có ai chăm sóc nên dẫn đến tình trạng các em có ý định tự về chung sống với nhau như vợ chồng. Bên cạnh đó, nguyên nhân quan trọng nhất vẫn là do trình độ hiểu biết về pháp luật và những hệ lụy của tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống của đồng bào dân tộc thiểu số ở nhiều nơi còn chưa cao. Một số địa phương do quan niệm, hủ tục lạc hậu đã ăn sâu vào nhận thức, trực tiếp ảnh hưởng và chi phối đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số. Họ cho rằng, con kết hôn sớm gia đình sẽ có thêm người lao động, kết hôn trong cùng họ tộc thì mới giữ được tài sản của gia đình, dòng họ. Điều đó dẫn đến việc dù tình trạng tảo hôn đã có xu hướng giảm nhưng vẫn chưa thể giải quyết triệt để ở những vùng sâu vùng xa.

(Còn tiếp)

Ngọc Trâm - Ngọc Anh

Các tin khác

Quả đắng từ... du lịch khuyến mãi

Quả đắng từ... du lịch khuyến mãi

Fanpage, website, hình ảnh giả mạo các khách sạn, resort 5 sao đi kèm với tài khoản tích xanh, lượt tương tác mạnh, bình luận tốt… đã tạo vỏ bọc hoàn hảo “đánh gục” tâm lý khách hàng, dẫn dắt họ vào “mê hồn trận” combo du lịch...

Thận trọng với chất làm đầy, xóa nhăn rao bán tràn lan mạng xã hội

Thận trọng với chất làm đầy, xóa nhăn rao bán tràn lan mạng xã hội

Filler, botox (chất làm đầy, chất xóa nhăn) được rao bán trên mạng với những lời quảng cáo “chính hãng”, “nhập khẩu”, giá sỉ hấp dẫn, trong khi nguồn gốc và chất lượng khó kiểm chứng. Vụ Công an Hà Nội khởi tố 21 bị can trong đường dây kinh doanh sản phẩm dùng trong thẩm mỹ, doanh thu hơn 500 tỷ đồng, đặt ra yêu cầu kiểm soát cả nguồn hàng và cơ sở sử dụng.

Sin Suối Hồ hồi sinh

Sin Suối Hồ hồi sinh

Từ một bản làng từng chìm trong đói nghèo, thuốc phiện và những hệ lụy kéo dài qua nhiều thế hệ, Sin Suối Hồ (tỉnh Lai Châu) hôm nay đã đổi thay với những nếp nhà sạch đẹp, phiên chợ rộn ràng, homestay đón khách gần xa. Đằng sau diện mạo ấy là nỗ lực vươn lên của người dân, những người tiên phong như ông Vàng A Chỉnh và sự đồng hành của lực lượng Công an trong giữ gìn bình yên, tạo nền tảng phát triển bền vững.

Những vị “cứu tinh” của loài gấu

Những vị “cứu tinh” của loài gấu

Giữa bộn bề của cuộc sống hiện đại, có những người âm thầm “giữ lửa" bình yên giữa ngàn xanh. Từ những vùng đất xa xôi, bằng tinh thần trách nhiệm, sự thấu cảm sâu sắc dành cho loài vật, họ đã tự nguyện gắn bó với Việt Nam, kiên trì giải cứu những con gấu bị nuôi nhốt lấy mật. Hành trình đưa những cá thể gấu từ lồng sắt chật hẹp, tăm tối trở về với thiên nhiên tại Trung tâm Cứu hộ gấu Việt Nam là một bài ca đẹp về lòng nhân ái.

“Bẫy tình” bằng công nghệ AI

“Bẫy tình” bằng công nghệ AI

Tình yêu ở lứa tuổi nào cũng đáng được trân trọng; ngày nào con người còn sống, thì ngày đó người ta còn khóc cười vì yêu. Trước nhu cầu tìm bạn đời ngày càng cao, nhiều kênh “kết nối yêu thương”, các hội nhóm mai mối, tìm mảnh ghép đồng loạt ra đời. Đây lại là “miếng mồi” béo bở để đối tượng lừa đảo “giăng lưới” tình bằng công nghệ AI.

Hãi hùng thịt heo siêu nạc

Hãi hùng thịt heo siêu nạc

Dùng từ lóng, ký tự, mật mã để trao đổi về quy trình đưa thứ bột trắng mang tên Salbutamol vốn là thuốc dùng trong y khoa vào thức ăn cho heo, phù phép heo bình thường thành siêu tăng trưởng, siêu nạc để nhanh chóng xuất chuồng, đưa vào bao tử người tiêu dùng. Đây là một thực trạng nhức nhối, phản ánh mặt tối của nền kinh tế thị trường, khi lòng tham vượt lên trên đạo đức. Khi nào mới chấm dứt được tình trạng này?

Mượn danh “thuốc rừng” để trục lợi

Mượn danh “thuốc rừng” để trục lợi

Gắn mác dược liệu miền núi, quảng cáo chữa bách bệnh, đánh vào tâm lý chuộng thuốc Nam và mong muốn tìm kiếm phương pháp điều trị ít tốn kém của người dân, nhiều đối tượng đang biến các sản phẩm dược liệu không rõ nguồn gốc thành công cụ trục lợi. Đằng sau những lời quảng cáo hấp dẫn là hàng hóa trôi nổi, chất lượng không được kiểm chứng, tiềm ẩn nguy cơ gây tổn hại sức khỏe và khiến người bệnh bỏ lỡ thời gian điều trị cần thiết.

Livestream chuyện người khác - Coi chừng vi phạm pháp luật!

Livestream chuyện người khác - Coi chừng vi phạm pháp luật!

Không rõ đầu đuôi nhưng vẫn quay phim, livestream, gán chuyện riêng cho người xuất hiện trong khung hình, một số người đang biến sự hiếu kỳ thành cách câu tương tác. Hình ảnh và lời bình thiếu căn cứ có thể xâm phạm danh dự, đời tư, khiến người trong cuộc chịu tổn hại và vụ việc thêm phức tạp.

Ghi ở ngôi nhà chung đem cơ hội đổi đời

Ghi ở ngôi nhà chung đem cơ hội đổi đời

Sau ngày khai giảng năm học mới đúng một tháng, chúng tôi trở lại Trường Văn hóa CAND VI, cảm nhận rõ rệt đầu tiên là gần 300 con người đến từ khắp mọi miền của tỉnh Nghệ An đã nhanh chóng bắt nhịp, hòa nhập để trở thành một gia đình thực thụ.

 Tuyên truyền pháp luật bằng những vai diễn

Tuyên truyền pháp luật bằng những vai diễn

Từ những điều luật tưởng như khô khan, Phòng Cảnh sát giao thông Công an TP Hà Nội đã chuyển tải thành những câu chuyện đời thường, những tình huống hài hước và dễ nhớ bằng những tiểu phẩm ngắn gọn, vô cùng sinh động. Trong đó, Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến và Thiếu tá Trần Quân Thụy trở thành hai gương mặt quen thuộc trong nhiều clip tuyên truyền về trật tự, an toàn giao thông.

Hành trình lật tẩy đường dây “khoác áo” ngoại nhập và hàng giả khổng lồ

Hành trình lật tẩy đường dây “khoác áo” ngoại nhập và hàng giả khổng lồ

Từ một tài khoản trên mạng xã hội rao bán những hộp An Cung được giới thiệu là hàng ngoại nhập, những lời quảng cáo về nguồn gốc Hàn Quốc, công dụng liên quan đến phòng, chống đột quỵ thu hút sự chú ý của người tiêu dùng, đặc biệt là người cao tuổi. Nhưng, phía sau những hộp sản phẩm có bao bì bắt mắt ấy lại là những viên thuốc không rõ nguồn gốc, được mua trôi nổi, đóng gói, dán tem nhãn rồi “khoác áo” hàng ngoại nhập. Từ những dấu hiệu bất thường trên không gian mạng, các trinh sát Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Thanh Hóa lần theo từng manh mối. Và, khi những mắt xích đầu tiên được bóc tách, một đường dây sản xuất, buôn bán hàng giả hoạt động liên tỉnh dần lộ diện. Không chỉ có An Cung giả, phía sau đó còn là một cơ sở sản xuất mỹ phẩm giả với quy mô đặc biệt lớn.

Khi quá khứ bất hảo được khoác áo "quân tử giang hồ"

Khi quá khứ bất hảo được khoác áo "quân tử giang hồ"

Tám tiền án, một tiền sự, từng cầm đầu một băng nhóm và thường xuyên kể lại quá khứ bất hảo trên mạng xã hội, Nguyễn Minh Đức, tức Đức "Cộng", sinh năm 1981, ở Nam Định, đã biến hình ảnh giang hồ thành nội dung thu hút hơn 115.000 lượt theo dõi. Điều đáng lo không chỉ nằm ở những câu chuyện được kể, mà còn ở việc một bộ phận người xem coi nhân vật này như hình mẫu của bản lĩnh, nghĩa khí quân tử.

Cạm bẫy mã độc

Cạm bẫy mã độc

Một cú click tưởng chừng vô hại trên mạng xã hội, một lời nhờ “xem hộ thông tin”, một tin nhắn “chuyển nhầm tiền”, hay một tấm ảnh gửi qua ứng dụng hẹn hò... là người dùng có thể rơi vào cảnh “tiền mất, dữ liệu bay”, thậm chí mất cả danh dự, nhân phẩm trên không gian mạng.

Nỗ lực chấm dứt nạn nuôi nhốt gấu tại Việt Nam: Không có lồng sắt nào vĩnh cửu!

Nỗ lực chấm dứt nạn nuôi nhốt gấu tại Việt Nam: Không có lồng sắt nào vĩnh cửu!

Từ chiếc chuồng sắt chật hẹp, tối tăm tại một hộ gia đình ở Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 11/9 vừa qua, chú gấu Millie đã được về sống dưới mái nhà bán tự nhiên xanh mướt tại Vườn quốc gia Bạch Mã. Câu chuyện về hành trình giải cứu Millie mang thông điệp đầy ý nghĩa: Khi lòng trắc ẩn được đánh thức, khi những nỗ lực phối hợp giữa nhà nước, kiểm lâm, tổ chức quốc tế và người dân hòa làm một, thì không có chiếc lồng sắt nuôi nhốt gấu nào là vĩnh cửu.

“Làm nhiệm vụ” hay bẫy lừa độc ác

“Làm nhiệm vụ” hay bẫy lừa độc ác

Phía sau một đứa trẻ bị hội chứng tự kỷ và chậm phát triển là trăm ngàn nỗi lo của người làm cha mẹ. Họ tìm đủ mọi cách để cho con mình có thể hòa nhập, phát triển như bao đứa trẻ cùng trang lứa. Cũng từ đây, các chiêu thức lừa đảo được giăng ra như: Làm nhiệm vụ siêu nhân nhí, thi tuyển người mẫu ảnh, cùng con bước ra thế giới… Nhân vật chính thực hiện các phi vụ “siêu nhân” cho con lại là phụ huynh, với kết quả tiền mất, tật mang, niềm tin vỡ vụn...

Khi khai tử doanh nghiệp khó hơn khai sinh

Khi khai tử doanh nghiệp khó hơn khai sinh

Nhiều người thành lập doanh nghiệp với kỳ vọng khởi nghiệp nhưng công việc không thuận lợi, công ty gần như chưa kịp hoạt động đã bị bỏ quên. Vài năm sau, khi làm thủ tục giải thể, họ mới phát hiện dù không có doanh thu vẫn phải nộp hàng chục triệu đồng tiền phạt và nghĩa vụ tồn đọng.

Lá chắn thép trên không gian số

Lá chắn thép trên không gian số

Không có tiếng súng, không có những cuộc truy bắt giữa đêm trên những cung đường, nhưng trên một “mặt trận” đặc biệt, cuộc chiến vẫn diễn ra từng ngày, từng giờ. Đó là không gian mạng với những loại tội phạm vô cùng phức tạp. Ở mặt trận ấy, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Bắc Ninh vẫn hàng ngày hàng giờ thầm lặng đấu tranh và đã giành được những chiến công đặc biệt xuất sắc.

Khi giao dịch thanh toán trở thành vỏ bọc cho dòng tiền bất minh

Khi giao dịch thanh toán trở thành vỏ bọc cho dòng tiền bất minh

Thiết bị chấp nhận thanh toán thẻ (POS) vốn được sử dụng để phục vụ hoạt động mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ và thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt. Tuy nhiên, thực tế xuất hiện tình trạng một số cá nhân, hộ kinh doanh, tổ chức lợi dụng POS để thực hiện giao dịch rút tiền mặt cho khách hàng dù không phát sinh hoạt động mua bán thực tế. Những giao dịch “không hàng hóa, không dịch vụ” này tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng để hợp thức hóa, che giấu nguồn gốc dòng tiền bất hợp pháp.

Bơm ma túy vào tinh dầu thuốc lá điện tử

Bơm ma túy vào tinh dầu thuốc lá điện tử

Những lọ dung dịch nhỏ, đầu pod (thuốc lá điện tử) nhiều màu sắc và các lời mời “thư giãn”, “không lên test” đã trở thành lớp vỏ che giấu một thủ đoạn sử dụng ma túy mới khá tinh vi. “Hàng” được chia nhỏ, chuyển qua nhiều tầng trung gian và thanh toán bằng tài khoản không chính chủ trước khi tới tay người sử dụng.