“Lộc rừng” giữa đại ngàn Trường Sơn

Từ trung tâm thành phố Huế, vượt chặng đường gần 100 km, chúng tôi đến với đại ngàn Trường Sơn ở huyện A Lưới (tỉnh Thừa Thiên - Huế). Tại đây, từ sau ngày rằm tháng Giêng, bông đót bắt đầu vàng ươm, tỏa mùi hương thơm giữa núi rừng Trường Sơn. Cũng vào thời điểm này, hàng ngàn người dân đồng bào các dân tộc Cơ Tu, Pa Cô, Tà Ôi, Vân Kiều… đi hái lộc rừng, giúp họ có thêm thu nhập.

1. Nắng ấm vừa lên, cũng là lúc chúng tôi dừng chân bên đèo A Co ở xã Hồng Hạ, huyện A Lưới. Giữa núi rừng Trường Sơn hùng vĩ, những cây đót đã nở hoa. Men theo triền đồi, chứng kiến người dân ở xã Hồng Hạ (huyện A Lưới) bàn tay đang thoăn thoắt bứt đót. Vừa bứt đót, bà Kăn Tin (67 tuổi, trú xã Hồng Hạ) cho biết: “Tôi bứt đót gần 20 năm nay. Số đót bứt được bán khoảng 120.000 đồng/ngày. Do tuổi cao nên tôi bứt được ít hơn so với những người khỏe mạnh trong làng. Nhưng với tôi, số tiền kiếm được từ bứt đót đã là quá quý. Nhờ bứt đót mà gần tháng nay, tôi mới có tiền mua sữa cho con dâu đang mắc bệnh hiểm nghèo, mua cho cháu nội tập vở, cây bút để đến trường tìm con chữ”.

“Lộc rừng” giữa đại ngàn Trường Sơn -0
Bà Kăn Tin có gần 20 năm làm nghề bứt đót

Đã có nhiều năm kinh nghiệm bứt đót mưu sinh, bà Kăn Tin cho biết, bứt đót ở các triền đồi, ven suối an toàn hơn nhiều so với việc đi vào tận các cánh rừng sâu. Thế nhưng, thời gian gần đây, khi đót ngày càng ít nên có nhiều hôm bà cũng phải trèo đồi vượt suối để bứt đót. Hầu hết, ngày nào sau khi bứt đót trở về nhà, bà Kăn Tin cũng như nhiều người trong xã cũng bị vết xước trên tay chân do gai cào lá cứa khi bứt đót.

Vượt đèo A Co, chúng tôi tiếp tục vượt núi rừng Trường Sơn. Hai bên vệ đường, bông đót được người dân phơi đầy thoang thoảng mùi hương thơm đặc trưng. Anh Hồ Văn Kền (người dân tộc Tà Ôi, trú thôn Pahy, xã Hồng Hạ) đang phơi đót, cho biết, bình quân một ngày anh có thể bứt được từ 25-30kg bông đót tươi. Người nào hái giỏi cũng được khoảng 50 kg. Phụ nữ, trẻ em sức yếu thì bứt được từ 12-15 kg. Sau khi hái trên rừng về, bà con thường bán đót tươi, một số gia đình phơi đót khô rồi bán cho các thương lái. Trung bình mỗi người thu về khoảng từ 150-300 nghìn đồng/ngày”. Theo kinh nghiệm của anh Kền, công đoạn hái đót khá vất vả, có nhiều trường hợp phải đối mặt với hiểm nguy bởi đót thường mọc từng bụi, lùm ở nơi có độ dốc cao. Muốn bứt đót, người hái phải một tay nắm giữ lá đót đoạn trên cùng, tay còn lại nắm bông đót kéo ngược về phía sau.

“Lộc rừng” giữa đại ngàn Trường Sơn -0
Chị Hoàng Thị Kén cùng người dân phơi đót

Ông Hồ Văn Lương, Chủ tịch UBND xã Hồng Hạ cho biết, thời điểm này, có ngày cao điểm, trên địa bàn xã có cả hàng trăm người dân vào rừng, lên núi bứt đót. Trên địa bàn xã có khoảng 10 thương lái thu mua tại nhà và đến tận các khu vực người dân khai thác để thu mua. Hiện, đót tươi có giá 5.000 đồng/kg. Người dân cho biết, trước đây, khi chưa trồng keo tràm, cây đót mọc khắp rừng, chỉ mất vài giờ là có thể bứt đầy gùi mang về. Nhưng thời gian gần đây, việc bứt bông đót khó khăn hơn do có nhiều người cùng làm.

Già làng Nguyễn Hoài Nam, thôn Paring – Căn Sâm (xã Hồng Hạ) cho biết, mặc dù nghề bứt đót có phần hiểm nguy nhưng được cái “ông trời thương” nên nhiều năm nay, trên địa bàn chưa có trường hợp nào bị tai nạn nghiêm trọng khi đi bứt đót. Chỉ có một số trường hợp bị trầy xước hay bị ong đốt. Cũng nhờ nghề bứt đót mà nhiều người dân trên địa bàn có thêm thu nhập đáng kể, trang trải cuộc sống gia đình và con cái được đến trường. Tại các cuộc họp thôn, xóm, các già làng, trưởng bản ở huyện vùng cao A Lưới thường xuyên tuyên truyền, nhắc nhở người dân cần thận trọng khi vào rừng mưu sinh nói chung cũng như đi bứt đót để tránh xảy ra những hậu quả đáng tiếc.

“Lộc rừng” giữa đại ngàn Trường Sơn -0
Hoa đót bung nở trên các triền đồi, thung lũng, núi rừng ở huyện vùng cao A Lưới

2. Đến huyện A Lưới, qua lời giới thiệu của chị Hồ Thị Sương – Chủ tịch Hội phụ nữ xã A Ngo, chúng tôi tìm gặp chị Hoàng Thị Kén (64 tuổi, trú xã A Ngo, huyện A Lưới). Chị hiện là chủ nhiệm Hợp tác xã sản xuất chổi đót và gia công mỹ nghệ Hoàng Thiện. Từ một nông dân, chị Kén đã trở thành giáo viên dạy nghề làm chổi đót cho hàng ngàn chị em phụ nữ người dân tộc ở A Lưới. Chị Kén nhớ lại, năm 1982, do cuộc sống khó khăn nên chị rời quê và đi kinh tế mới tại huyện miền núi A Lưới. Đầu những năm 2000, chị Kén nhận thấy, cứ tầm vào tháng 2 đến tháng 3 hàng năm, trên địa bàn huyện cây đót bắt đầu trổ bông - là nguyên liệu để làm chổi đót mà thị trường rất ưa chuộng. Lúc đó, chị quyết định đi xe đò từ A Lưới về thị xã Hương Thủy (Thừa Thiên-Huế) để học nghề làm chổi. Và cứ thế, đầu tuần chị lại lên xe đò về xuôi để học, rồi cuối tuần chị lại tranh thủ ngược lên A Lưới để chăm sóc gia đình, nhà cửa, chăm lo đàn lợn, vườn tược…

“Lộc rừng” giữa đại ngàn Trường Sơn -0
Sau hơn 3 giờ, một người thu được gần 20 kg đót

Sau khi học được nghề, chị Kén trở lại A Lưới đi thu mua đót của người dân rồi tự tay làm chổi để bán cho khách hàng. Từ làm nhỏ lẻ bán cho các đại lý và khách lẻ, chị Kén bắt đầu mạnh dạn mở rộng thành tổ hợp sản xuất rồi đến thành lập hợp tác xã. Cơ sở của chị Kén trung bình có khoảng 50 lao động làm việc bán thời gian. Có nghĩa là, ngoài việc chính của họ là chăn nuôi, trồng trọt, đi rẫy thì nhiều người dân làm thêm cho cơ sở chị Kén để có thêm thu nhập với mức lương dao động từ 2,5 đến 4 triệu đồng/người. Chị Kén nói: “Nghề này vừa dễ làm vừa tranh thủ được thời gian nhàn rỗi. Để có một cây chổi đẹp, mỗi người đảm nhận một công đoạn, từ mua đót, cân đót, phơi đót, rũ bông đót, phân loại, gia công cán chổi... Mỗi người làm một phần việc, vừa nhanh vừa chất lượng”. Mỗi tháng, hợp tác xã của chị Kén làm khoảng hơn 1.000 cái chổi, ngoài tiêu thụ trong huyện còn đưa đi tiêu thụ tại các tỉnh, thành như: Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế, Đà Nẵng, Quảng Nam.

Từ năm 2008 đến nay, chị Kén được Trung tâm dạy nghề huyện A Lưới mời để đào tạo nghề làm chổi đót cùng với các nghề thủ công khác   cho hàng ngàn phụ nữ dân tộc thiểu số tại các xã: Hương Phong, Hồng Thượng, Phú Vinh, A Ngo, Nhâm, Hồng Quảng, Hồng Bắc, Bắc Sơn, Hồng Thủy… Đã có rất nhiều học viên ở huyện biên giới A Lưới sau khi được chị đào tạo đã lấy nguyên liệu tại hợp tác xã chị Kén về làm. Đã có rất nhiều gia đình thoát nghèo nhờ vào làm nghề chổi đót.

“Lộc rừng” giữa đại ngàn Trường Sơn -0
Bạn trẻ thích thú khi được chụp ảnh bên hoa đót
“Lộc rừng” giữa đại ngàn Trường Sơn -1
Phụ nữ dân tộc thiểu số ở xã Nhâm, huyện A Lưới được học nghề làm chổi đót

Ông Nguyễn Đức Ngọc, người gắn bó với nghề làm chổi đót 10 năm qua ở xã A Ngo cho hay, nhà ông thu mua mỗi năm 3- 3,5 tấn đót; làm tầm 450-500 cái chổi cung cấp cho thị trường trong, ngoài tỉnh. Một mình tự làm tất cả các công đoạn, ngày cao điểm ông làm 10-12 cái chổi. Giá mỗi cái bán khoảng 80.000 đồng. Theo ông Ngọc, từ sáng sớm cho đến chiều tối, trung bình mỗi người dân có thể bứt được từ 50 – 60kg bông đót tươi. Tùy vào thời tiết và độ già mà bông đót có giá cả khác nhau. Thông thường 1 kg bông đót tươi có giá từ 5.000 - 6.000 đồng/kg, bông đót xanh và non thì có giá gấp đôi. Sau khi phơi 5 nắng, bông đót khô hẳn anh mới bán lại cho thương lái. Cây đót sau khi phơi khô sẽ được dùng làm chổi. Nghề chổi đót kéo dài 6-8 tháng. Bắt đầu từ giáp tết, người làm chổi đã bắt tay với công việc nhằm có sản phẩm phục vụ thị trường.

Theo TS Lê Quang Vĩnh, Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Huế, quá trình triển khai, thực hiện đề tài khoa học – công nghệ “Đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển các mô hình lâm sản ngoài gỗ (LSNG) ở huyện A Lưới” do Trường Đại học Nông Lâm chủ trì, cho thấy, LSNG ở huyện A Lưới khá đa dạng, trong đó, nhóm vật liệu thủ công mỹ nghệ (đót, mây, lá nón…) người dân thường khai thác với số lượng lớn để bán ra thị trường. Thu nhập từ LSNG đã đóng góp thêm cho kinh tế gia đình của người dân thu hái LSNG ở một số xã của huyện A Lưới như Hồng Bắc, A Roàng, Hồng Hạ (chiếm 13,9 - 15,8% trong cơ cấu thu nhập các hộ có nguồn thu từ LSNG), bổ sung cho việc chi tiêu trong đời sống hàng ngày của người dân.

Tô Ngọc Lan

Các tin khác

Quả đắng từ... du lịch khuyến mãi

Quả đắng từ... du lịch khuyến mãi

Fanpage, website, hình ảnh giả mạo các khách sạn, resort 5 sao đi kèm với tài khoản tích xanh, lượt tương tác mạnh, bình luận tốt… đã tạo vỏ bọc hoàn hảo “đánh gục” tâm lý khách hàng, dẫn dắt họ vào “mê hồn trận” combo du lịch...

Thận trọng với chất làm đầy, xóa nhăn rao bán tràn lan mạng xã hội

Thận trọng với chất làm đầy, xóa nhăn rao bán tràn lan mạng xã hội

Filler, botox (chất làm đầy, chất xóa nhăn) được rao bán trên mạng với những lời quảng cáo “chính hãng”, “nhập khẩu”, giá sỉ hấp dẫn, trong khi nguồn gốc và chất lượng khó kiểm chứng. Vụ Công an Hà Nội khởi tố 21 bị can trong đường dây kinh doanh sản phẩm dùng trong thẩm mỹ, doanh thu hơn 500 tỷ đồng, đặt ra yêu cầu kiểm soát cả nguồn hàng và cơ sở sử dụng.

Sin Suối Hồ hồi sinh

Sin Suối Hồ hồi sinh

Từ một bản làng từng chìm trong đói nghèo, thuốc phiện và những hệ lụy kéo dài qua nhiều thế hệ, Sin Suối Hồ (tỉnh Lai Châu) hôm nay đã đổi thay với những nếp nhà sạch đẹp, phiên chợ rộn ràng, homestay đón khách gần xa. Đằng sau diện mạo ấy là nỗ lực vươn lên của người dân, những người tiên phong như ông Vàng A Chỉnh và sự đồng hành của lực lượng Công an trong giữ gìn bình yên, tạo nền tảng phát triển bền vững.

Những vị “cứu tinh” của loài gấu

Những vị “cứu tinh” của loài gấu

Giữa bộn bề của cuộc sống hiện đại, có những người âm thầm “giữ lửa" bình yên giữa ngàn xanh. Từ những vùng đất xa xôi, bằng tinh thần trách nhiệm, sự thấu cảm sâu sắc dành cho loài vật, họ đã tự nguyện gắn bó với Việt Nam, kiên trì giải cứu những con gấu bị nuôi nhốt lấy mật. Hành trình đưa những cá thể gấu từ lồng sắt chật hẹp, tăm tối trở về với thiên nhiên tại Trung tâm Cứu hộ gấu Việt Nam là một bài ca đẹp về lòng nhân ái.

“Bẫy tình” bằng công nghệ AI

“Bẫy tình” bằng công nghệ AI

Tình yêu ở lứa tuổi nào cũng đáng được trân trọng; ngày nào con người còn sống, thì ngày đó người ta còn khóc cười vì yêu. Trước nhu cầu tìm bạn đời ngày càng cao, nhiều kênh “kết nối yêu thương”, các hội nhóm mai mối, tìm mảnh ghép đồng loạt ra đời. Đây lại là “miếng mồi” béo bở để đối tượng lừa đảo “giăng lưới” tình bằng công nghệ AI.

Hãi hùng thịt heo siêu nạc

Hãi hùng thịt heo siêu nạc

Dùng từ lóng, ký tự, mật mã để trao đổi về quy trình đưa thứ bột trắng mang tên Salbutamol vốn là thuốc dùng trong y khoa vào thức ăn cho heo, phù phép heo bình thường thành siêu tăng trưởng, siêu nạc để nhanh chóng xuất chuồng, đưa vào bao tử người tiêu dùng. Đây là một thực trạng nhức nhối, phản ánh mặt tối của nền kinh tế thị trường, khi lòng tham vượt lên trên đạo đức. Khi nào mới chấm dứt được tình trạng này?

Mượn danh “thuốc rừng” để trục lợi

Mượn danh “thuốc rừng” để trục lợi

Gắn mác dược liệu miền núi, quảng cáo chữa bách bệnh, đánh vào tâm lý chuộng thuốc Nam và mong muốn tìm kiếm phương pháp điều trị ít tốn kém của người dân, nhiều đối tượng đang biến các sản phẩm dược liệu không rõ nguồn gốc thành công cụ trục lợi. Đằng sau những lời quảng cáo hấp dẫn là hàng hóa trôi nổi, chất lượng không được kiểm chứng, tiềm ẩn nguy cơ gây tổn hại sức khỏe và khiến người bệnh bỏ lỡ thời gian điều trị cần thiết.

Livestream chuyện người khác - Coi chừng vi phạm pháp luật!

Livestream chuyện người khác - Coi chừng vi phạm pháp luật!

Không rõ đầu đuôi nhưng vẫn quay phim, livestream, gán chuyện riêng cho người xuất hiện trong khung hình, một số người đang biến sự hiếu kỳ thành cách câu tương tác. Hình ảnh và lời bình thiếu căn cứ có thể xâm phạm danh dự, đời tư, khiến người trong cuộc chịu tổn hại và vụ việc thêm phức tạp.

Ghi ở ngôi nhà chung đem cơ hội đổi đời

Ghi ở ngôi nhà chung đem cơ hội đổi đời

Sau ngày khai giảng năm học mới đúng một tháng, chúng tôi trở lại Trường Văn hóa CAND VI, cảm nhận rõ rệt đầu tiên là gần 300 con người đến từ khắp mọi miền của tỉnh Nghệ An đã nhanh chóng bắt nhịp, hòa nhập để trở thành một gia đình thực thụ.

 Tuyên truyền pháp luật bằng những vai diễn

Tuyên truyền pháp luật bằng những vai diễn

Từ những điều luật tưởng như khô khan, Phòng Cảnh sát giao thông Công an TP Hà Nội đã chuyển tải thành những câu chuyện đời thường, những tình huống hài hước và dễ nhớ bằng những tiểu phẩm ngắn gọn, vô cùng sinh động. Trong đó, Trung tá Nguyễn Ngọc Tiến và Thiếu tá Trần Quân Thụy trở thành hai gương mặt quen thuộc trong nhiều clip tuyên truyền về trật tự, an toàn giao thông.

Hành trình lật tẩy đường dây “khoác áo” ngoại nhập và hàng giả khổng lồ

Hành trình lật tẩy đường dây “khoác áo” ngoại nhập và hàng giả khổng lồ

Từ một tài khoản trên mạng xã hội rao bán những hộp An Cung được giới thiệu là hàng ngoại nhập, những lời quảng cáo về nguồn gốc Hàn Quốc, công dụng liên quan đến phòng, chống đột quỵ thu hút sự chú ý của người tiêu dùng, đặc biệt là người cao tuổi. Nhưng, phía sau những hộp sản phẩm có bao bì bắt mắt ấy lại là những viên thuốc không rõ nguồn gốc, được mua trôi nổi, đóng gói, dán tem nhãn rồi “khoác áo” hàng ngoại nhập. Từ những dấu hiệu bất thường trên không gian mạng, các trinh sát Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Thanh Hóa lần theo từng manh mối. Và, khi những mắt xích đầu tiên được bóc tách, một đường dây sản xuất, buôn bán hàng giả hoạt động liên tỉnh dần lộ diện. Không chỉ có An Cung giả, phía sau đó còn là một cơ sở sản xuất mỹ phẩm giả với quy mô đặc biệt lớn.

Khi quá khứ bất hảo được khoác áo "quân tử giang hồ"

Khi quá khứ bất hảo được khoác áo "quân tử giang hồ"

Tám tiền án, một tiền sự, từng cầm đầu một băng nhóm và thường xuyên kể lại quá khứ bất hảo trên mạng xã hội, Nguyễn Minh Đức, tức Đức "Cộng", sinh năm 1981, ở Nam Định, đã biến hình ảnh giang hồ thành nội dung thu hút hơn 115.000 lượt theo dõi. Điều đáng lo không chỉ nằm ở những câu chuyện được kể, mà còn ở việc một bộ phận người xem coi nhân vật này như hình mẫu của bản lĩnh, nghĩa khí quân tử.

Cạm bẫy mã độc

Cạm bẫy mã độc

Một cú click tưởng chừng vô hại trên mạng xã hội, một lời nhờ “xem hộ thông tin”, một tin nhắn “chuyển nhầm tiền”, hay một tấm ảnh gửi qua ứng dụng hẹn hò... là người dùng có thể rơi vào cảnh “tiền mất, dữ liệu bay”, thậm chí mất cả danh dự, nhân phẩm trên không gian mạng.

Nỗ lực chấm dứt nạn nuôi nhốt gấu tại Việt Nam: Không có lồng sắt nào vĩnh cửu!

Nỗ lực chấm dứt nạn nuôi nhốt gấu tại Việt Nam: Không có lồng sắt nào vĩnh cửu!

Từ chiếc chuồng sắt chật hẹp, tối tăm tại một hộ gia đình ở Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 11/9 vừa qua, chú gấu Millie đã được về sống dưới mái nhà bán tự nhiên xanh mướt tại Vườn quốc gia Bạch Mã. Câu chuyện về hành trình giải cứu Millie mang thông điệp đầy ý nghĩa: Khi lòng trắc ẩn được đánh thức, khi những nỗ lực phối hợp giữa nhà nước, kiểm lâm, tổ chức quốc tế và người dân hòa làm một, thì không có chiếc lồng sắt nuôi nhốt gấu nào là vĩnh cửu.

“Làm nhiệm vụ” hay bẫy lừa độc ác

“Làm nhiệm vụ” hay bẫy lừa độc ác

Phía sau một đứa trẻ bị hội chứng tự kỷ và chậm phát triển là trăm ngàn nỗi lo của người làm cha mẹ. Họ tìm đủ mọi cách để cho con mình có thể hòa nhập, phát triển như bao đứa trẻ cùng trang lứa. Cũng từ đây, các chiêu thức lừa đảo được giăng ra như: Làm nhiệm vụ siêu nhân nhí, thi tuyển người mẫu ảnh, cùng con bước ra thế giới… Nhân vật chính thực hiện các phi vụ “siêu nhân” cho con lại là phụ huynh, với kết quả tiền mất, tật mang, niềm tin vỡ vụn...

Khi khai tử doanh nghiệp khó hơn khai sinh

Khi khai tử doanh nghiệp khó hơn khai sinh

Nhiều người thành lập doanh nghiệp với kỳ vọng khởi nghiệp nhưng công việc không thuận lợi, công ty gần như chưa kịp hoạt động đã bị bỏ quên. Vài năm sau, khi làm thủ tục giải thể, họ mới phát hiện dù không có doanh thu vẫn phải nộp hàng chục triệu đồng tiền phạt và nghĩa vụ tồn đọng.

Lá chắn thép trên không gian số

Lá chắn thép trên không gian số

Không có tiếng súng, không có những cuộc truy bắt giữa đêm trên những cung đường, nhưng trên một “mặt trận” đặc biệt, cuộc chiến vẫn diễn ra từng ngày, từng giờ. Đó là không gian mạng với những loại tội phạm vô cùng phức tạp. Ở mặt trận ấy, cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Bắc Ninh vẫn hàng ngày hàng giờ thầm lặng đấu tranh và đã giành được những chiến công đặc biệt xuất sắc.

Khi giao dịch thanh toán trở thành vỏ bọc cho dòng tiền bất minh

Khi giao dịch thanh toán trở thành vỏ bọc cho dòng tiền bất minh

Thiết bị chấp nhận thanh toán thẻ (POS) vốn được sử dụng để phục vụ hoạt động mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ và thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt. Tuy nhiên, thực tế xuất hiện tình trạng một số cá nhân, hộ kinh doanh, tổ chức lợi dụng POS để thực hiện giao dịch rút tiền mặt cho khách hàng dù không phát sinh hoạt động mua bán thực tế. Những giao dịch “không hàng hóa, không dịch vụ” này tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng để hợp thức hóa, che giấu nguồn gốc dòng tiền bất hợp pháp.

Bơm ma túy vào tinh dầu thuốc lá điện tử

Bơm ma túy vào tinh dầu thuốc lá điện tử

Những lọ dung dịch nhỏ, đầu pod (thuốc lá điện tử) nhiều màu sắc và các lời mời “thư giãn”, “không lên test” đã trở thành lớp vỏ che giấu một thủ đoạn sử dụng ma túy mới khá tinh vi. “Hàng” được chia nhỏ, chuyển qua nhiều tầng trung gian và thanh toán bằng tài khoản không chính chủ trước khi tới tay người sử dụng.