Cảnh giác với các chiêu “lùa gà” phòng gym

Tăng tốc “vét” chuyến cuối

Trong lĩnh vực kinh doanh dịch vụ, đặc biệt là phòng gym, nơi chi phí vận hành cao và lợi nhuận không đến ngay, những chương trình giảm giá “kịch sàn”, bán thẻ tập dài hạn với mức rẻ bất thường thường không đơn thuần là ưu đãi, mà là dấu hiệu cảnh báo rủi ro. Trên thực tế, nhiều phòng gym khi bắt đầu rơi vào khó khăn tài chính đã đồng loạt tung ra các gói tập 6 tháng, 12 tháng, thậm chí “trọn đời” với mức giá chỉ bằng 30 - 50% so với mặt bằng chung. Nhân viên liên tục tạo áp lực tâm lý cho khách hàng bằng những lời chào mời như: “chỉ còn vài suất cuối”, “hết hôm nay là tăng giá”, “đóng tiền sớm để giữ quyền lợi khi cơ sở nâng cấp”.

Thực chất, đây là giai đoạn phòng gym cần tiền mặt gấp để duy trì hoạt động hoặc xử lý các khoản nợ tồn đọng. Việc bán thẻ tập giá rẻ không nhằm phục vụ lâu dài cho học viên, mà để “gom tiền” trong thời gian ngắn, bất chấp khả năng thực hiện cam kết về sau. Đáng chú ý, càng sát thời điểm đóng cửa hoặc ngừng hoạt động, mức ưu đãi càng được đẩy lên cao. Có phòng gym chấp nhận bán thẻ tập 1 năm với giá chỉ vài triệu đồng, thấp hơn nhiều so với chi phí thuê mặt bằng, nhân sự và khấu hao thiết bị. Trong bối cảnh đó, lợi ích trước mắt thuộc về người bán, còn rủi ro gần như đổ dồn lên vai khách hàng.

Nhiều học viên thừa nhận, chính tâm lý “ham rẻ”, sợ bỏ lỡ ưu đãi đã khiến họ quyết định đóng tiền nhanh mà không kịp tìm hiểu kỹ tình trạng pháp lý, năng lực tài chính của phòng gym. Khi cơ sở đột ngột đóng cửa, những gói tập giá rẻ ấy lập tức trở thành “tờ giấy vô giá trị”.

Các chuyên gia cho rằng, giảm giá sâu không xấu nếu xuất phát từ chiến lược kinh doanh minh bạch. Tuy nhiên, khi ưu đãi vượt quá ngưỡng hợp lý của một dịch vụ có chi phí duy trì lớn như phòng gym, người tiêu dùng cần đặt câu hỏi: phòng tập đang thực sự mở rộng hoạt động, hay đang cố gắng “bán rẻ tương lai” để cứu vãn hiện tại?

Trong nhiều vụ việc, mức giảm càng sâu lại càng là dấu hiệu cho thấy ngày phòng gym đóng cửa không còn xa. Và khi cánh cửa phòng tập khép lại, số tiền học viên đã đóng trước cũng theo đó “bốc hơi”, để lại bài học đắt giá về những lời mời gọi tưởng chừng quá hời.

Trong hàng loạt vụ phòng gym đột ngột đóng cửa, chiêu bài được sử dụng phổ biến và hiệu quả nhất chính là thông báo “chuyển địa điểm để mở rộng, nâng cấp cơ sở”. Dưới lớp vỏ mỹ miều của việc phát triển kinh doanh, không ít chủ phòng tập đã âm thầm chuẩn bị cho một cuộc rút lui êm thấm, đẩy toàn bộ rủi ro sang phía học viên.

Thông thường, kịch bản được dựng sẵn theo từng bước. Đầu tiên, phòng gym tung thông báo sắp chuyển sang địa điểm mới “rộng hơn, hiện đại hơn”, đồng thời cam kết toàn bộ quyền lợi của học viên sẽ được giữ nguyên. Thông tin này không những không khiến khách hàng cảnh giác, mà ngược lại còn tạo cảm giác yên tâm, tin tưởng vào tiềm lực của phòng tập.

Trong khoảng thời gian chờ “chuyển cơ sở”, hoạt động bán thẻ không những không dừng lại mà còn được đẩy mạnh. Nhân viên tranh thủ chào mời các gói tập dài hạn, thu tiền trước với lý do “ưu đãi tri ân khách hàng cũ”, “giữ chỗ sớm ở địa điểm mới”, thậm chí yêu cầu học viên đóng tiền gấp để “hoàn tất danh sách chuyển quyền lợi”.

Thực tế, đây lại là giai đoạn phòng gym tận thu lần cuối. Khi dòng tiền từ học viên mới và cũ đã được gom đủ, cơ sở cũ bắt đầu cắt giảm nhân sự, hoạt động cầm chừng, thời gian mở cửa thưa dần. Thiết bị tập luyện được tháo dỡ, vận chuyển đi nơi khác, nhưng học viên không hề được thông báo rõ ràng.

Đến một thời điểm nhất định, phòng gym chính thức đóng cửa với lý do “chờ hoàn thiện địa điểm mới”. Fanpage ngừng cập nhật, hotline không còn liên lạc được, nhân viên tư vấn cũng đồng loạt “mất tích”. Địa chỉ cơ sở mới chỉ tồn tại trên lời hứa, không bảng hiệu, không thời gian khai trương cụ thể.

Nhiều học viên khi tìm đến địa chỉ được cung cấp thì phát hiện đó chỉ là mặt bằng trống, đang rao cho thuê, hoặc hoàn toàn không liên quan đến phòng gym. Lúc này, họ mới nhận ra mình đã trở thành nạn nhân của một chiêu “câu giờ” được tính toán kỹ lưỡng.

Trước đó, câu chuyện bị “lùa gà” của chị M.T từng gây xôn xao cộng đồng mạng. Cụ thể, chị M.T chia sẻ trên mạng: “Vợ chồng em có tham gia mua gói tập tại cơ sở Trương Định ngày 29/07. Trước khi mua em có hỏi kỹ nhân viên ở đây về việc sắp tới có chuyển cơ sở Trương Định không, vì em có thông tin cơ sở đó sắp hết hạn hợp đồng với tòa nhà. Chính vì cơ sở này ở gần nên em mới mua gói tập. Nhân viên Trương Định đã tư vấn và khẳng định rất chắc chắn là cơ sở cam kết sẽ không chuyển đi và đã ký được hợp đồng thuê tiếp theo với tòa nhà.

Tuy nhiên sau khi đóng tiền cho cả 2 vợ chồng gói tập 13 triệu/năm vào ngày 29/07 và kích hoạt ngày 01/08 thì đến đêm ngày 01/08 trung tâm lẳng lặng thông báo đóng cửa cơ sở Trương Định. Trung tâm không ký được hợp đồng với tòa nhà, biết rõ đã hết hạn hợp đồng nhưng vẫn tiếp tục dụ học viên nộp tiền vào những ngày cuối tháng 7 và đầu tháng 8”.

Cũng theo chia sẻ của chị M.T thì vợ chồng chị được nhân viên sale dẫn đi tham quan chi nhánh Trương Định, cơ sở hạ tầng ở đây khá tốt, phòng tập rộng rãi thoải mái nên chị M.T đồng ý mua thẻ tập ở cơ sở Trương Định trong trường hợp chắc chắn cơ sở này không được điều chuyển.

Vậy mà chỉ nội trong ngày khi kích hoạt thẻ tập, cơ sở Trương Định đột ngột thông báo đóng cửa với lý do không thể gia hạn hợp đồng. Trung tâm vẫn chỉ đạo đội sale bán thẻ tập và thu tiền của khách với cam kết là cơ sở Trương Định không chuyển đi, đã ký được hợp đồng với bên tòa nhà. Nên không chỉ riêng vợ chồng chị M.T mà rất nhiều người cũng lâm vào cảnh tương tự.

Trên thực tế, thủ đoạn “chuyển địa điểm” giúp chủ phòng gym kéo dài thời gian, giảm áp lực đòi quyền lợi từ học viên và tránh được những phản ứng tập thể ngay tại thời điểm đóng cửa. Khi học viên phát hiện sự việc, hợp đồng dân sự đã ở thế bất lợi, còn chủ cơ sở thì dễ dàng “cao chạy xa bay” do không còn địa chỉ hoạt động cụ thể.

Đáng lo ngại, nhiều phòng gym còn không đăng ký thay đổi địa điểm kinh doanh theo quy định pháp luật. Việc thông báo chuyển cơ sở chỉ thông báo miệng hoặc qua mạng xã hội, khiến học viên không có căn cứ pháp lý để khiếu nại hay khởi kiện.

Từ “chuyển địa điểm để nâng cấp”, chiêu bài này đã bị biến tướng thành “chuyển địa điểm để biến mất”, một cái bẫy tinh vi khiến hàng loạt người tập vừa mất tiền, vừa mất thời gian, còn quyền lợi thì rơi vào khoảng trống pháp lý.

Vô tình sập bẫy tín dụng

Khi học viên tỏ ra do dự vì không đủ tiền đóng trọn gói, nhiều phòng gym lập tức tung ra “lối thoát” mang tên trả góp 0% lãi suất. Nhân viên tư vấn khẳng định chắc nịch: “Không cần trả trước”, “không lãi, không phí”, “mỗi tháng chỉ vài trăm nghìn đồng”, thủ tục nhanh gọn, ký xong là tập ngay.

Thế nhưng đằng sau lời cam kết hấp dẫn ấy lại là một cái bẫy tài chính được thiết kế tinh vi, đẩy người tập từ nhu cầu rèn luyện sức khỏe sang vòng xoáy nợ nần lúc nào không hay.

Theo đó, thay vì cho học viên trả góp trực tiếp với phòng gym, nhân viên sẽ hướng dẫn họ tải các app vay tiền hoặc ký hợp đồng với công ty tài chính trung gian. Toàn bộ quá trình đăng ký vay được “hỗ trợ tận răng”: từ chụp căn cước công dân, xác minh khuôn mặt, điền thông tin người thân, cho tới thao tác ký hợp đồng điện tử.

Điểm chung là học viên gần như không được đọc kỹ hợp đồng, hoặc chỉ được giải thích sơ sài rằng “đây là thủ tục kỹ thuật”. Phần lãi suất được giới thiệu là 0%, nhưng thực tế lại bị “ẩn” dưới hàng loạt khoản phí như phí dịch vụ, phí tư vấn, phí quản lý hồ sơ, phí bảo hiểm khoản vay. Tổng số tiền phải trả mỗi tháng vì thế cao hơn rất nhiều so với con số ban đầu được chào mời.

Đáng nói, tiền vay không chuyển trực tiếp cho học viên mà được giải ngân thẳng vào tài khoản của phòng gym. Ngay khi giao dịch hoàn tất, phòng tập đã cầm tiền trong tay, còn nghĩa vụ trả nợ thuộc hoàn toàn về phía người vay.

Bi kịch bắt đầu khi phòng gym đóng cửa hoặc “mất tích”. Học viên chưa kịp tập buổi nào, hoặc mới tập được vài ngày, thì bất ngờ nhận thông báo đến hạn thanh toán từ app vay tiền. Việc phòng gym ngừng hoạt động không làm thay đổi nghĩa vụ trả nợ, bởi trên giấy tờ pháp lý, người ký hợp đồng vay chính là học viên.

Nói cách khác, hình thức “vay 0%” tại phòng gym thực chất là chuyển rủi ro tài chính từ doanh nghiệp sang người tiêu dùng. Phòng tập hưởng lợi ngay lập tức từ dòng tiền, còn học viên trở thành bên yếu thế, vừa mất quyền sử dụng dịch vụ, vừa phải gánh nghĩa vụ trả nợ nếu dịch vụ không còn tồn tại.

Trước thực trạng này, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (UBCTQG - Bộ Công Thương) đã phát đi khuyến nghị người tiêu dùng đặc biệt thận trọng khi tham gia các gói tập thể dục, thể thao theo hình thức trả góp, đồng thời nắm rõ quyền và nghĩa vụ theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023.

Cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh nhu cầu tập luyện thể thao tăng mạnh, kéo theo sự nở rộ của các gói tập được quảng cáo là “linh hoạt tài chính” tại nhiều phòng gym. Tuy nhiên, thời gian gần đây, UBCTQG liên tục tiếp nhận phản ánh cho thấy không ít người tiêu dùng bị tư vấn sai lệch, ký kết hợp đồng tín dụng mà không nhận thức đầy đủ bản chất giao dịch. Chỉ đến khi bị tính lãi, phí phạt hoặc nhận cuộc gọi nhắc nợ từ tổ chức tài chính, nhiều người mới giật mình nhận ra mình đã “ôm nợ”.

Theo UBCTQG, một trong những thủ đoạn phổ biến là yêu cầu khách hàng cài đặt ứng dụng để “kích hoạt gói tập” hoặc “giữ ưu đãi”. Thực chất, đây là các ứng dụng vay tiền, âm thầm làm phát sinh khoản vay mà người tiêu dùng không được giải thích rõ ràng. Đáng lo ngại, nhiều ứng dụng còn đòi quyền truy cập dữ liệu cá nhân, tiềm ẩn nguy cơ lộ lọt, bị khai thác thông tin.

Nguy hiểm hơn, không ít ứng dụng cho vay hoạt động ở ranh giới pháp lý, áp dụng lãi suất và phí phạt cao khi quá hạn. Trong một số trường hợp, tổng số tiền phải trả có thể tăng gấp rưỡi, thậm chí gấp đôi so với ban đầu - mang đúng bản chất của tín dụng đen “đội lốt” công nghệ.

Từ lời mời gọi “tập trước - trả tiền sau”, nhiều học viên đã bước thẳng vào chiếc bẫy nợ nần. Khi phòng gym biến mất, thứ còn lại không phải là sức khỏe hay vóc dáng, mà là những cuộc gọi đòi nợ dai dẳng cùng bài học đắt giá về cái gọi là “vay 0%”.

UBCTQG khẳng định, mọi hành vi dụ dỗ, gây nhầm lẫn nhằm buộc người tiêu dùng ký hợp đồng vay tín dụng đều là hành vi vi phạm pháp luật. Khi quyền lợi bị xâm phạm, người tiêu dùng có quyền khiếu nại, tố cáo, yêu cầu bồi thường thiệt hại và đề nghị tuyên vô hiệu hợp đồng tín dụng.

Trước thực trạng biến phí tập luyện thành khoản vay tín dụng ngầm, UBCTQG khuyến nghị người tiêu dùng cần làm rõ bản chất ứng dụng trước khi cài đặt, đọc kỹ toàn bộ hợp đồng, không ký kết khi bị thúc ép, chủ động lưu giữ bằng chứng giao dịch và ưu tiên lựa chọn các phòng tập uy tín, minh bạch về phương thức thanh toán.