50 tuổi vẫn… làm lại "súng"
Tiến sĩ Nguyễn Hồng Hà Trưởng khoa Phẫu thuật tạo hình Bệnh viện Việt Đức (TP Hà Nội) vốn nổi tiếng trong giới là người có "bàn tay vàng" trong việc phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ cho nhiều bộ phận đặc biệt của cơ thể con người. Mỗi tuần khoa tiếp nhận hàng vài chục lượt bệnh nhân đến khám và điều trị, bởi vậy mặc dù bác sĩ Hà tuy rất cởi mở với báo chí song để được gặp anh không phải là chuyện dễ. Sau khi vượt qua mấy vòng bảo vệ bệnh viện đến tận phòng mổ để đặt lịch, thì cũng phải 3 tuần sau chúng tôi mới có được buổi làm việc thật thoải mái cởi mở với bác sĩ Hà cùng các bác sĩ trong khoa.
Câu chuyện chúng tôi muốn tâm sự với các anh, quả thật lúc đầu đề cập cũng không tránh khỏi những ngượng ngùng. Tuy nhiên, có lẽ nắm được tâm lý đó bác sĩ Hà đã trả lời một cách thẳng thắn, cởi mở và cũng rất hài hước. Một trong những ca mà bác sĩ Hà rất nhớ là ca làm lại "súng" cho một đại gia trên 50 tuổi.
Cách đây khoảng 2 năm, bệnh viện tiếp nhận một ca khá đặc biệt. Bệnh nhân tên H. (ở Hà Nội) vốn là một doanh nhân song lúc nào vẻ mặt cũng buồn rười rượi. Ông H. tâm sự với các bác sĩ là mình vốn bị ung thư tiền liệt tuyến, nên đã phải cắt bỏ hoàn toàn tinh hoàn. Cũng do ăn uống vô độ và uống rượu bia nhiều khiến cho dương vật bị tụt vào trong, khiến cho ông rất xấu hổ mỗi khi quan hệ với phụ nữ.
Ban đầu, theo đúng phác đồ điều trị, bác sĩ Hà cho bệnh nhân này điều trị bằng nội tiết tố đồng thời với việc giảm cân. Sau một thời gian điều trị thì "súng" của vị doanh nhân này vẫn cứ ở vị trí "hậu vệ" mà kiên quyết không chịu lên vị trí "tiền đạo". Vậy là bác sĩ Hà buộc phải tiến hành phẫu thuật. Trước tiên, anh cắt bỏ một số dây chằng quanh gốc dương vật, đẩy cho dài ra tầm 2cm. Sau đó, anh tiến hành phẫu thuật ghép hai tinh hoàn vào gốc dương vật, tạo thành một bộ "xe pháo mã" hoàn chỉnh. Nằm trên bàn hậu phẫu, ông H. cứ tấm tắc khen các bác sĩ mãi, vì đã lấy lại cho ông sự tự tin trong cuộc sống.
Một ca khác, mới chỉ đầu năm ngoái thôi. Bệnh nhân 18 tuổi tên K. (quê ở Thái Bình) nhập viện trong tình trạng đa chấn thương do tai nạn giao thông. Toàn bộ phần da bẹn, da đùi và phần bộ phận sinh dục bị tổn thương nặng nề, có những phần bị mất. Đầu tiên các bác sĩ xử lý các vết thương cho liền da, mất khoảng 6 tháng. Sau khi bệnh nhân đã liền sẹo, bình phục thì tiến hành tái tạo dương vật.
Với những bệnh nhân dạng này sẽ phải cần 2 kíp mổ. Một kíp tiến hành tạo hình dương vật (thường là lấy vạt da trên tay bệnh nhân), rồi lấy thêm phần sụn sườn hoặc một miếng silicon đưa vào. Đồng thời một kíp khác sẽ tìm mạch máu ở chỗ cũ, tiến hành vi phẫu ghép nối các mạch máu với phần dương vật được ghép. Cho tới thời điểm này, K đã tự tin và thi đỗ vào một trường đại học tại Hà Nội.
Bác sĩ Hà cho chúng tôi biết thêm, có khá nhiều bệnh nhân bị ung thư tiền liệt tuyến 40-50 tuổi đã bị cắt cả hai tinh hoàn nay muốn vào làm hai tinh hoàn giả vì nhu cầu thẩm mỹ. Còn có những bệnh nhân bị ung thư dương vật nên bị cắt sát gốc, phải nhập viện làm lại để có thể đi vệ sinh bình thường.
"Trả lại tên cho em”
Bác sĩ Bùi Mai Anh, Khoa Phẫu thuật tạo hình Bệnh viện Việt Đức kể cho chúng tôi nghe về một ca mà chị rất nhớ.
Bệnh nhân B. (26 tuổi, ở Hải Dương) bị bỏng điện cao thế, khiến cho "teo" hết cả phần "của quý". Sau một thời gian điều trị tại Viện Bỏng, cơ thể anh tạm thời bình phục, song B. không những phải đi tiểu ngồi mà râu ria cũng không mọc, tóc mềm hơn, da dẻ cũng dần dần trở nên mềm mại, trắng trẻo.
Khi tiếp nhận bệnh nhân B., trước hết các bác sĩ cho anh này điều trị bằng hoóc môn cho nam (một loại nội tiết tố), vì mất phần hạ bộ nên cơ thể B. không còn sinh ra nội tiết tố này nữa. Thiếu nội tiết tố này sẽ bị nữ hóa. Tiếp theo, các bác sĩ đã tiến hành tạo hình dương vật cho anh này, để anh có thể tự tin đi tiểu đứng chứ không phải ngồi như trước nữa.
Một ca khác, bệnh nhân tên H. (18 tuổi) nhập viện trong một bộ dạng rất lạ lùng. Nhìn mặt mũi, hình dáng bệnh nhân này thì rõ là của nam giới. Tuy nhiên, vòng ngực của H lại khá lớn, đôi bầu vú phình ra như của nữ. Đặc biệt, bộ phận sinh dục cũng rất giống… nữ giới.
Sau khi tiến hành rất nhiều xét nghiệm nhiễm sắc thể, và gien xác định H. mang giới tính nam, theo nguyện vọng của H và gia đình, các bác sĩ đã tiến hành điều trị với một tinh thần trách nhiệm cao. Trước tiên, H. được xử lý cho bầu vú xẹp đi. Tiếp theo, một dương vật cũng được tạo hình, rồi cấy ghép vào.
Bệnh nhân tên T. (7 tuổi, quê ở Thạch Thất, Hà Tây cũ) nhập viện trong tình trạng vô cùng đáng thương. Người nhà của em kể, vốn có sở thích leo trèo nên T thường leo khắp các cây cối trong nhà. Không ngờ, hôm ấy T. leo lên cây dừa bị tuột tay nên "trôi" từ ngọn xuống gốc. Toàn bộ phần tay, ngực và hạ bộ bị tổn thương nghiêm trọng.
Sau khi đã xử lý phần tiết niệu, T. được chuyển sang Khoa Tạo hình. Bác sĩ Mai Anh đã tạo hình lại cho em một dương vật khác, rồi cấy ghép vào nơi cũ.
Đặc biệt, các bác sĩ còn kể chuyện về bệnh nhân D. (quê ở Hà Tĩnh). D. bị chứng tâm thần phân liệt, lại mê truyện chưởng và game online. Trong một lần lên cơn, D. đã dùng dao tự cắt phăng "của quý" của mình, theo đúng như "yếu quyết" để luyện môn "Quỳ hoa bảo điển" đã được kể trong truyện “Tiếu ngạo giang hồ” của nhà văn Kim Dung.
D. được nhập viện trong tình trạng mất máu, đau đớn và sợ hãi. Phần gốc dương vật chỉ còn chừa lại khoảng... 2cm. Việc nối lại phần đứt lìa đối với bác sĩ Hà và các bác sĩ kíp mổ không phải là chuyện quá khó. Tuy nhiên với một bệnh nhân tâm thần thì các bác sĩ rất trăn trở. Liệu sau này khi nối lại thành công rồi thì bệnh nhân có tiếp tục tự tay cắt tiếp nữa hay không?
Sau khi bàn bạc, các bác sĩ nhận định nếu không tiến hành phẫu thuật nối, thì sau khi điều trị tâm thần ổn định bệnh nhân sẽ phải sống nốt quãng đời còn lại với sự mất mát rất lớn về thể xác và tinh thần. Bên cạnh đó, ở những trường hợp như thế này cần có quyết định sớm. Bởi vì nếu sau 6 tiếng kể từ khi phần bị cắt hoàn toàn không được cung cấp máu sẽ bị hoại tử.
Gia đình D. tha thiết đề nghị các bác sĩ cứu giúp, bởi vì dù D. mắc bệnh tâm thần phân liệt nhưng họ chỉ có một người con trai. Hơn nữa, D. mới ngoài 20 tuổi, hy vọng sau này khỏi bệnh, D. sẽ có vợ và có con. Trước đề nghị đó kíp mổ bắt tay vào thực hiện nối. Bệnh nhân đã được các y, bác sĩ của ca trực triển khai cấp cứu hết sức khẩn trương. Ca mổ phối hợp giữa các bác sĩ chuyên khoa Phẫu thuật Tạo hình vi phẫu và Phẫu thuật Tiết niệu đã được thực hiện.
Cũng theo bác sĩ Hà, để nối lại dương vật, các bác sĩ phải khâu nối được động mạch, tĩnh mạch trung tâm hay mu của dương vật. Để nối được các mạch máu nhỏ như que tăm (khoảng 1-1,5mm), các bác sĩ phải áp dụng phương pháp nối vi phẫu (sử dụng kính hiển vi để tiến hành khâu nối). Vì nhiều mạch máu quá bé nên ca mổ phải kéo dài tới 5-6 giờ.
Điều khó nhất để ca mổ này thành công, theo bác sĩ Hà chính là phải nối làm sao cho phần dương vật đứt rời "sống khỏe mạnh" (tức là được các mạch máu nuôi như cũ). Tiếp theo cần phải theo dõi tiếp sự phục hồi được hai chức năng: tiểu tiện và sinh dục.
10 ngày sau phẫu thuật cho bệnh nhân D., bác sĩ Hà cho biết phần "của quý" bị đứt lìa đã sống, hòa nhập trở lại với cơ thể bệnh nhân. Tai nạn của bệnh nhân D. không ảnh hưởng đến chức năng sinh sản sau này, do bộ phận kiểm soát sản sinh tinh trùng không bị ảnh hưởng.
Đem lại niềm vui cho bé một ngày tuổi
Cùng trong thời gian liên hệ với các bác sĩ Bệnh viện Việt Đức chúng tôi được tin các bác sĩ tại Bệnh viện Nhi Trung ương cũng vừa thực hiện xong một ca phẫu thuật dương vật cho một bệnh nhi chỉ mới 1 ngày tuổi. Đây là ca phẫu thuật tạo dương vật cho bệnh nhi nhỏ tuổi nhất của Việt
Bác sĩ Nguyễn Duy Việt, Khoa Ngoại, Bệnh viện Nhi Trung ương cho chúng tôi biết: Bình thường, các anh sẽ tiến hành xử lý các bệnh nhi bị dị tật bẩm sinh ở cơ quan sinh dục khi trẻ từ 1-2 tuổi. Rất hiếm khi các anh lại đụng dao kéo vào bệnh nhi dưới 3 tháng tuổi. Vì khi ấy cơ thể của trẻ chưa đủ sức đề kháng, bộ phận sinh dục cũng chưa thật cứng cáp.
Tuy nhiên, bệnh nhi T. (quê Thái Nguyên) mới lọt lòng vào buổi sáng, các bác sĩ phát hiện bộ phận sinh dục của cháu không bình thường. "Quả ớt" của cháu bị bít chặt lỗ niệu đạo, nên toàn bộ phần nước thải bị tích lại, phồng to như quả quýt. Cùng ngày, bệnh nhi T. được đưa đến Khoa Ngoại của Bệnh viện Nhi Trung ương.
Sau khi đã hội chẩn rất cẩn thận, các bác sĩ quyết định phải tiến hành phẫu thuật ngay cho cháu bé, bởi việc này quan hệ đến tính mạng của cháu. Được gia đình đồng ý, các bác sĩ giỏi nhất của khoa đã được huy động, tiến hành vi phẫu cho cháu trong vòng 1 tiếng rưỡi đồng hồ.
Mặc dầu "quả ớt" rất bé song các bác sĩ vẫn dùng kỹ thuật tạo ống niệu đạo, tạo hình dương vật. Kết thúc ca phẫu thuật, cháu T. đã có được "quả ớt" như những bé trai bình thường. Và chức năng bài tiết cũng đã sử dụng bình thường. Cháu đã có thể xuất viện
