Đưa VAR vào V-League: Còn lắm gian nan

Theo kế hoạch, VAR sẽ xuất hiện trong các trận đấu ở V-League vào cuối năm nay, vào giai đoạn đầu mùa giải 2023-2024. Tuy nhiên, các cơ quan quản lý bóng đá Việt Nam vẫn còn rất nhiều vấn đề nan giải cần vượt qua để biến điều này trở thành sự thật.

Công nghệ đốt tiền

Trợ lý trọng tài video (VAR) được Liên đoàn bóng đá thế giới (FIFA) chính thức đưa vào sử dụng từ World Cup 2018 và tạo ra dấu ấn đậm nét. Các sai lầm của trọng tài trên sân cỏ giảm bớt hơn 95% nhờ VAR và từ đó, “công nghệ” này được áp dụng rộng rãi ở các giải đấu hàng đầu thế giới, bao gồm các cúp châu Âu như Championes League, Europa League và các giải Vô địch quốc gia (VĐQG) lớn tại châu Âu như Ngoại hạng Anh, La Liga, Bundesliga, Serie A, Ligue 1…

Đưa VAR vào V-League: Còn lắm gian nan -0
VAR không dành cho tất cả.

Tuy nhiên, không phải giải đấu nào cũng sử dụng VAR. Tính đến đầu mùa giải 2022-2023, chỉ có gần 60 giải VĐQG và vài chục cúp quốc nội có VAR. Con số này cho thấy độ phủ sóng của công nghệ này không lớn như người ta tưởng tượng, khi nó đã có 5 tuổi đời chính thức và quy trình vận hành được tối ưu theo thời gian.

Có rất nhiều giải đấu quen thuộc không áp dụng VAR, hoặc mới đưa công nghệ này vào sử dụng. Ví dụ như giải VĐQG Scotland chỉ triển khai VAR từ giữa mùa giải này, sau World Cup 2022. Hay thậm chí nhiều cúp quốc nội phải dùng VAR theo dạng “cắc bụp”, tức trận có, trận không và chỉ triển khai 100% từ vòng từ bán kết, bao gồm cả FA Cup của Anh.

Có rất nhiều lý do khiến VAR dù tốt nhưng chưa được phổ cập toàn cầu. Lý do đầu tiên chính là tiền đâu. Theo tính toán của Scotland, mỗi CLB ở hạng đấu cao nhất của họ (Premiership) phải hỗ trợ chi phí cho ban tổ chức giải 1,45 triệu USD mỗi mùa. Đổi ra tiền Việt, mỗi CLB phải nộp gần 35 tỷ VND - một con số không tưởng.

Tất nhiên, không phải giải đấu nào cũng tiêu tốn ngần ấy tiền cho VAR. Tùy theo khả năng tài chính, các giải sẽ chọn “gói VAR” phù hợp, bao gồm việc lắp bao nhiêu máy quay, sắp xếp hệ thống vận hành dữ liệu, số trọng tài xem video…

Đưa VAR vào V-League: Còn lắm gian nan -0
Các trọng tài Việt Nam sẽ cần nhiều thời gian để thực hành VAR.

Ở châu Á, Hàn Quốc là quốc gia đi đầu trong việc sử dụng VAR và họ thậm chí đưa VAR vào cả giải hạng nhì từ năm 2018. Hàn Quốc ước tính mất hơn 2 tỷ won (1,88 triệu USD) để có công nghệ này trong tổng cộng 412 trận đấu mỗi mùa.

Trong khi đó, các quốc gia ở Đông Nam Á cũng gặp nhiều khó khăn trong nỗ lực “đi theo thế giới”. Thái Lan, Singapore và mới nhất là Malaysia cũng đau đầu với vấn đề tài chính. Ở Thái League, mỗi CLB sẽ mất khoảng 60 triệu VND/1 trận để có VAR. Trong khi đó, Malaysia dù nổi tiếng giàu có vẫn chưa thể triển khai VAR ít nhất đến cuối năm nay. Liên đoàn bóng đá nước này (FAM) ước tính chi phí lắp đặt hệ thống cho mỗi sân vận động lên đến 150.000 USD, chưa kể tiền vận hành từng trận đấu.

Hiện tại, mức độ trượt giá khiến VAR càng đắt đỏ hơn. Điều đó khiến những giải đấu được xem trọng như AFF Cup vẫn chỉ có VAR trên bàn họp và trên các mặt báo.

Gian nan đưa VAR vào V-League

Từ năm 2019, Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) và Công ty cổ phần Bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam (VPF) đã liên hệ FIFA để được tư vấn, hướng dẫn về các thủ tục và quy trình áp dụng VAR, liên hệ Thái League để tham khảo mô hình VAR tại Thái League. Đến năm 2020, đại dịch bùng phát kéo theo một loạt giải đấu bị tạm hoãn và hủy, mọi chuyện cũng bị đóng băng.

Đưa VAR vào V-League: Còn lắm gian nan -0
VAR chỉ hạn chế, không triệt tiêu sai lầm của trọng tài.

Phải đến tháng 10 năm ngoái, kế hoạch triển khai VAR tại V-League của VFF và VPF được FIFA phê chuẩn. Tuy nhiên, đây chỉ là bước đầu tiên trong hành trình kéo dài ít nhất 13 tháng để công nghệ này đi vào thực tiễn sân cỏ Việt Nam.

VPF dự kiến phải bỏ ra 3 triệu USD (70 tỷ VND) để triển khai, vận hành VAR tại V-League. Theo yêu cầu của FIFA, VAR chỉ có thể xuất hiện tại V-League sớm nhất vào cuối năm nay. Tuy nhiên, ngay cả khi FIFA cho phép rút ngắn thời gian đó, VPF có lẽ cũng không thể làm nhanh hơn.

Chủ tịch VPF, ông Trần Anh Tú cho biết: “Về VAR, VPF đã muốn triển khai sớm. Nhưng tình hình tài chính trước đây chưa đủ. Khi làm việc với FIFA, họ đã sang và làm việc với VPF, tới bước phê chuẩn thì không được do ảnh hưởng của dịch COVID-19. Khi khởi động lại dự án, mọi việc đã thuận lợi hơn”.

Hiện có 2 phương án VAR, thứ nhất là sử dụng duy nhất một trung tâm VAR cho toàn bộ hệ thống sân vận động có đội đá V-League. Tuy nhiên, phương án này chưa thể thực hiện ở Việt Nam bởi hệ thống đường truyền không đảm bảo. VPF đã lựa chọn phương án thứ 2 được đánh giá khả thi hơn, đó là trang bị 3 xe VAR phục vụ VAR ở các cụm sân tại 3 miền Bắc, Trung, Nam.

Trong xe VAR sẽ đặt máy chủ cỡ lớn (có thêm máy chủ dự phòng), hỗ trợ xử lý 8 kênh đầu vào dành cho việc thu ghi luồng tín hiệu từ các camera trên sân vận động và camera bắt việt vị; phần mềm Xeebra để thể hiện tình huống việt vị ảo (phần mềm này phải có giấy phép từ các cơ quan chức năng tại Việt Nam). Ngoài ra còn có các thiết bị hỗ trợ VAR như hệ thống liên lạc nội bộ giữa trọng tài trên sân và các trọng tài trong phòng VAR.

Đưa VAR vào V-League: Còn lắm gian nan -0
Số lượng trọng tài Việt Nam được thực hành VAR vẫn là dấu hỏi.

Chi phí mỗi xe VAR vào khoảng 9 đến 11 tỷ VND, chưa bao gồm chi phí vận hành, nhân sự liên quan và các khoản phát sinh. Trên thế giới chỉ có 2 nhà cung cấp thiết bị công nghệ VAR do FIFA chỉ định, khiến VPF không có nhiều lựa chọn về mặt giá cả.

Vấn đề tài chính đã khó khăn, chuyện con người còn nan giải hơn. Cuối năm ngoái, FIFA đã cử các chuyên gia sang Việt Nam, thực hiện khóa đào tạo dành cho các giảng viên trọng tài.

VPF thông báo họ đã hoàn thành đào tạo lý thuyết cho 50 trọng tài. Trong nửa năm qua, hai lớp đào tạo, tập huấn nâng cao đã được thực hiện với số lượng trọng tài thấp hơn. Ông Trần Anh Tú - Phó chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Việt Nam, Chủ tịch HĐQT Công ty VPF khẳng định: “Việc tập huấn VAR đặc biệt quan trọng với các trọng tài, trợ lý trọng tài. Trong 14 ngày liên tục, các trọng tài sẽ được tham gia làm quen với công nghệ VAR trên hệ thống mô phỏng, cũng như được đào tạo các bước ứng dụng công nghệ VAR - mức độ 1 với tình huống đơn giản. Sau đó, chúng ta sẽ còn những giai đoạn tiếp theo sau đó nữa. Nếu như chúng ta tập huấn tốt, vượt qua bài kiểm tra của FIFA thì VAR mới có thể được áp dụng trên sân thi đấu. Sự hiện diện của VAR ở các trận đấu chuyên nghiệp là điều mà Liên đoàn Bóng đá Việt Nam, VPF và đặc biệt là Ban Trọng tài mong muốn”.

Các trọng tài sau khi học lý thuyết sẽ được tập huấn trong phòng LAB. Tiếp đó, họ được đào tạo các bước ứng dụng công nghệ VAR - mức độ 2, các tình huống phức tạp dài 3-5 phút cùng việc áp dụng 1 trận đấu 90 phút trực tiếp hoặc ghi trước. Đến tháng 5 hoặc 6/2023, các trọng tài sẽ được đào tại tại các trận đấu không chính thức. Chỉ khi nào các trọng tài vượt qua được bài kiểm tra đến từ FIFA thì bóng đá Việt Nam mới có thể đủ điều kiện vận hành VAR, với dự kiến là ở mùa giải 2023-2024.

Đây được xem là vấn đề mấu chốt. Với tần suất sai lầm ngày càng dày đặc ở V-League 2023, không ít người nghi ngờ khả năng đạt chuẩn sử dụng VAR của các trọng tài Việt Nam. Thực tế, tháng 6 đã đến nhưng thông tin các trọng tài “thực tập” VAR vẫn chưa được xác định.

Với tình hình này, VAR rất dễ xuất hiện chậm trễ hơn mong muốn của VPF và người hâm mộ cần cảm thông cho điều đó. Sau cùng, công nghệ có hiện đại đến đâu, con người vẫn là người điều khiển và quyết định. V-League sẽ phải chờ đến khi các trọng tài Việt Nam có thể vận hành VAR chính xác và mượt mà.

Không phải trận nào cũng có VAR?

Với trang thiết bị hạn chế, V-League 2023/2024 có thể đối mặt với những vòng đấu trận có VAR, trận không có VAR. Điều này khiến nguy cơ xảy ra tranh cãi là cực lớn. Nó giống như việc VFF và VPF sử dụng trọng tài ngoại cho một số trận đấu ở V-League mùa này theo kiểu “mất bò mới lo làm chuồng”. Cứ CLB nào vừa hưởng lợi từ sai lầm của trọng tài nội trước đó, họ sẽ chơi trận tiếp theo với một trọng tài ngoại.

Hệ thống thiết bị VAR và các máy móc kèm theo sẽ được tiến hành lắp đặt ở 12 sân (bao gồm cả sân Ninh Bình, sân 19-8 là sân nhà của 2 đội vừa lên hạng là đội Công an Nhân dân và đội Khánh Hòa). FIFA sẽ đích thân thử máy móc, đường truyền ở các sân này. FIFA yêu cầu các sân có đội thi đấu ở V-League phải đáp ứng được về cơ sở vật chất phục vụ VAR, có các vị trí đặt máy quay phù hợp để không ảnh hưởng đến chất lượng VAR (để vận hành được VAR, mỗi trận đấu phải có tối thiểu 8 máy quay thay vì chỉ 6 máy quay). Tuy nhiên, vẫn chưa có gì rõ ràng và chính thức.

Dù sao, đưa VAR vào V-League cũng là nỗ lực đáng khen ngợi của VFF và VPF. Cho dù vẫn còn nhiều ẩn số phía trước, nhưng việc có VAR hứa hẹn sẽ nâng cao chất lượng chuyên môn của các trận đấu, đồng thời giúp các cầu thủ Việt Nam quen với công nghệ này hơn khi ra sân chơi quốc tế.

An Khánh

Các tin khác

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Bước vào những ngày đầu tháng 9/2026, chiến dịch chuẩn bị cho Asiad 20 tại Aichi - Nagoya (Nhật Bản) của Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đã chính thức bước sang giai đoạn hoàn tất các khâu then chốt cuối cùng. Với quyết định thành lập quy tụ 498 thành viên tranh tài ở 29 môn thi đấu, thể thao nước nhà đang thể hiện quyết tâm cao độ nhằm hiện thực hóa mục tiêu đoạt từ 4 đến 6 HCV. Từ các chuyến tập huấn nước ngoài của những đội tuyển mũi nhọn, các gói thưởng kỷ lục được kích hoạt, cho đến công tác hậu cần và y tế, tất cả đã sẵn sàng trước giờ xuất trận.

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Giữa hàng loạt ứng dụng mời trải nghiệm miễn phí, người dùng có thể kích hoạt một ứng dụng chỉ sau vài thao tác. Tuy nhiên, khi thời hạn dùng thử kết thúc, hệ thống tự động chuyển sang trả phí, thậm chí thu tiền cả năm nếu khách hàng không kịp hủy.