Điện ảnh Việt bước ra thế giới

Dấu ấn với khán giả Pháp

Tâm điểm của đêm khai mạc là buổi công chiếu tác phẩm điện ảnh "Tử chiến trên không". Đây là bộ phim được lựa chọn mở màn, đại diện cho dòng phim điện ảnh hành động được đầu tư công phu của điện ảnh Việt Nam đương đại, lấy cảm hứng từ vụ không tặc năm 1978.

Đạo diễn - diễn viên Stéphan Lý Cường chia sẻ: “Tôi thực sự ấn tượng. Tôi không hề biết câu chuyện này và rất thích cách các diễn viên thể hiện. Tôi vốn đã yêu mến Kaity Nguyễn và Thái Hòa và lần này họ tiếp tục làm tôi bất ngờ. Điện ảnh Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ và tôi tin rằng nó hoàn toàn có khả năng vượt qua biên giới, tiếp cận khán giả quốc tế”.

Ông Jean-Marc Leheurte, trường đại học Gustave Eiffel chia sẻ: “Tôi chưa có nhiều cơ hội tiếp xúc với điện ảnh Việt Nam. Tuy vậy, trường đại học của tôi vẫn có các môn học về điện ảnh, nên chúng tôi luôn cởi mở với mọi nền điện ảnh chất lượng trên thế giới và tôi nghĩ điện ảnh Việt Nam chắc chắn nằm trong số đó”.

Ông Augustin Brutus Jay Kumar đến từ Ấn Độ chia sẻ quan điểm đầy sâu sắc về ý nghĩa của việc phim Việt Nam xuất hiện tại châu Âu: “Tôi nghĩ rằng ngày nay điều rất quan trọng là hình ảnh của những quốc gia châu Á, được mang đến châu Âu - bởi chính người Việt Nam, qua những bộ phim Việt Nam - để góp phần củng cố các mối liên kết văn hóa, chính trị, xã hội và kinh tế”.

Đạo diễn Kim Chapiron, một trong những gương mặt nổi bật của điện ảnh Pháp đương đại, chia sẻ: “Tôi rất mong được khám phá thêm về các đạo diễn, diễn viên Việt Nam và làm sâu sắc hơn sự tò mò của mình đối với văn hóa Việt Nam. Tôi nghĩ rằng điện ảnh Việt Nam hoàn toàn có một vị trí xứng đáng tại Pháp, bởi cộng đồng người Việt ở đây rất lớn. Và cũng như nhiều thế hệ người Việt đã đến sinh sống tại Pháp, chúng tôi rất mong được thấy ngày càng nhiều bộ phim Việt Nam được trình chiếu tại đây”.

Cơ hội hợp tác đa chiều giữa điện ảnh Việt Nam và Pháp

Trong khuôn khổ Tuần lễ phim Việt tại Pháp đã diễn ra hai tọa đàm “Điện ảnh Việt Nam, cơ hội và hợp tác”, và chuyên đề “Kết nối hợp tác hai chiều giữa các nhà làm phim trẻ Việt Nam - Pháp” nhằm kết nối, thúc đẩy sự hợp tác và quảng bá phim Việt sang Pháp. Thực tế, thời gian qua, điện ảnh Việt Nam đang có nhiều chuyển động tích cực: phim Việt liên tục xuất hiện tại các liên hoan quốc tế uy tín, lực lượng sáng tạo trẻ ngày càng trưởng thành, và thị trường trong nước cho thấy những tín hiệu tăng trưởng rõ rệt.

Đặc biệt, những năm gần đây, Việt Nam là quốc gia đã tổ chức được những liên hoan phim quốc tế như Haniff, Danaff tại các thành phố lớn như Hà Nội và Đà Nẵng, dần đã tạo được uy tín chuyên môn với các nước trong khu vực. Đồng thời, chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa đến năm 2030 của Chính phủ Việt Nam xác định điện ảnh là một trong bảy ngành mũi nhọn. Đây là nền tảng quan trọng để ngành điện ảnh bứt phá và hội nhập sâu hơn với thế giới.

Trong xu thế đó, việc tăng cường kết nối với các nền công nghiệp điện ảnh phát triển, đặc biệt là Pháp, quốc gia có hệ sinh thái điện ảnh hoàn chỉnh và cơ chế hỗ trợ tiên tiến, là yếu tố then chốt giúp phim Việt mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.

Ông Mathieu Ripka, Tổng đại diện Hiệp hội các Tác giả - Đạo diễn - Nhà sản xuất tại Pháp bày tỏ : “Tại sao không đặt ra mục tiêu, một bộ phim hợp tác Pháp-Iran sẽ đại diện cho Pháp tại giải Oscar; và hoàn toàn có thể tưởng tượng rằng một ngày nào đó, một bộ phim hợp tác Pháp - Việt cũng sẽ đại diện cho Pháp tại Oscar. Việt Nam rõ ràng là một phần không thể tách rời của câu chuyện này, với số lượng lớn người Việt Nam sinh sống tại Pháp, và cũng có rất nhiều người Pháp gốc Việt. Hai quốc gia sẽ tiếp tục trao đổi, đặc biệt trong lĩnh vực điện ảnh, giữa các nghệ sĩ của hai bên, và chính điều đó sẽ góp phần duy trì và phát triển mối quan hệ tốt đẹp này”.

Đạo diễn trẻ Lê Bình Giang, tác giả của bộ phim kinh dị “Kfc” (2015) từng dự 20 liên hoan phim quốc tế lớn nhỏ hào hứng bày tỏ: “Là một nhà làm phim trẻ, tôi luôn mong muốn tìm cơ hội hợp tác với các nhà làm phim quốc tế, đặc biệt là ở Pháp - cái nôi của nhiều đạo diễn tài năng và những bộ phim nổi tiếng. Tôi hy vọng có thể học hỏi và hợp tác với các nhà làm phim, các quỹ điện ảnh tại Pháp để tiến gần hơn với nền điện ảnh thế giới. Trong tương lai, tôi cũng mong sẽ có thêm nhiều chương trình hợp tác giữa Pháp và Việt Nam để cùng thúc đẩy sự phát triển của điện ảnh hai nước. Khi cùng phát triển, chúng ta không chỉ tạo ra giá trị cho điện ảnh mà còn góp phần quảng bá văn hóa, du lịch và hình ảnh Việt Nam ra quốc tế”.

Các diễn giả phân tích những lợi thế song phương, từ hệ sinh thái điện ảnh phát triển của Pháp đến nguồn lực sáng tạo trẻ và thị trường đang mở rộng của Việt Nam, để chỉ ra các hướng hợp tác khả thi trong sản xuất, đào tạo, phát hành và quảng bá quốc tế.

Kết nối giữa các nhà làm phim trẻ

Theo TS. Ngô Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, chúng ta đang ở trong một thời điểm mà điện ảnh rất phát triển, đặc biệt là năm 2025 - là một năm đánh dấu phát triển vượt bậc về thị phần của phim Việt, của sự tăng trưởng thị trường điện ảnh Việt Nam và đặc biệt là trong thời gian gần đây thì có rất nhiều bộ phim Việt Nam, các nhà làm phim trẻ, các bạn làm phim độc lập có những sáng tạo được mời chào, được ghi nhận và được trao giải ở liên hoan phim quốc tế cũng như lọt vào shortlist Oscar. Một “làn sóng trẻ trung” với cách tiếp cận độc đáo, nhân văn và giàu bản sắc, đang góp phần định hình diện mạo mới cho điện ảnh Việt Nam.

TS. Ngô Phương Lan chia sẻ: “Đây là thời điểm điện ảnh Việt Nam phát triển cực kỳ ấn tượng. Thị phần phim Việt có sự tăng trưởng mạnh mẽ năm 2024 đạt gần 50% so với 30% thời trước COVID; năm 2025 dự kiến thị phần phim Việt lên 65- 70%. Nhiều bộ phim độc lập, phim nghệ thuật đạt được thành công tại các liên hoan phim quốc tế. Một thế hệ làm phim mới đang hào hứng, đầy bản lĩnh trên con đường sáng tạo”.

Tuy nhiên, để có thể đi xa hơn và đưa các tác phẩm Việt Nam đến gần hơn với khán giả quốc tế, thế hệ làm phim trẻ vẫn cần thêm cơ hội về đào tạo, phát triển dự án và hỗ trợ chuyên môn - đặc biệt trong những khâu then chốt như hậu kỳ, kỹ thuật sản xuất hay việc tham gia các nền tảng quốc tế.

 Đạo diễn Hà Lệ Diễm chia sẻ một trong những khó khăn lớn nhất đối với phim tài liệu độc lập hiện nay là bài toán kinh phí trong giai đoạn hậu kỳ: “Kinh phí cho hậu kỳ luôn là vấn đề nan giải. Đây không chỉ là câu chuyện của tôi mà là thách thức chung của nhiều nhà làm phim tài liệu trẻ Việt Nam”.

Đại diện CNC, ông Michel Plazanet, đưa ra số liệu cho thấy nỗ lực của các quỹ điện ảnh và sự tiến bộ rõ nét của các dự án Việt Nam: “Trong tổng số 24 dự án nhận hỗ trợ tài chính từ CNC, có 7 dự án của Việt Nam. Nếu thông thường mỗi quốc gia chỉ chiếm khoảng 13% số dự án, năm nay Việt Nam đạt 29% - một con số thực sự ấn tượng. Điều này chứng tỏ các dự án Việt Nam đang chất lượng và cạnh tranh rất tốt”.

Nhà sản xuất Christophe Bruncher cũng nói về bối cảnh đầy cơ hội hiện nay của thị trường Việt Nam: “Tôi cho rằng hiện nay là một thời điểm rất thuận lợi để đồng sản xuất với Việt Nam. Các bộ phim độc lập của Việt Nam thời gian gần đây đã đạt được nhiều thành công tại các liên hoan phim quốc tế. Đồng thời, điện ảnh Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ: doanh thu phòng vé tăng trưởng, và thật vui khi thấy người dân đi xem phim ngày càng nhiều, điều mà chúng tôi cũng mong muốn xảy ra ở mọi nơi”.

Song song với các góc nhìn về sản xuất, đạo diễn Flavyen Dupont góp thêm một nhận định thú vị về tiềm năng sáng tạo giữa hai nền điện ảnh, đặc biệt sau khi ông xem bộ phim khai mạc “Tử chiến trên không”: “Điện ảnh Việt Nam thực sự mang đến nhiều bất ngờ. Một dự án đồng sản xuất Pháp - Việt Nam có thể mở ra vô số hướng đi: từ kinh dị, giật gân cho tới phim nghệ thuật hoặc thương mại… bất cứ điều gì cũng có thể trở thành chất liệu sáng tạo”.

Từ góc độ đào tạo, Giáo sư Anna Lê Văn Ra - người từng làm việc với nhiều nhà làm phim trẻ Việt Nam - dành sự trân trọng đặc biệt cho thế hệ sáng tạo mới: “Tôi đã có cơ hội làm việc cùng một số đạo diễn trẻ, biên kịch và cả quay phim Việt Nam. Điều tôi rất trân trọng ở họ là sự sáng tạo, năng động, thực tế và một tinh thần hợp tác rất tốt trong công việc. Tôi nghĩ rằng từ bây giờ chúng ta có thể tiếp tục đi xa hơn trong những trao đổi về hợp tác điện ảnh giữa Pháp và Việt Nam, đặc biệt là tập trung vào các tài năng trẻ”.