Cơn sốt AI giúp thế giới tránh cú hãm tăng trưởng

Làn sóng đầu tư AI bùng nổ tại Mỹ đang trở thành lực đỡ bất ngờ cho kinh tế toàn cầu, giúp xoa dịu lo ngại về tác động thuế quan và khiến nhiều tổ chức quốc tế phải nâng dự báo tăng trưởng cho năm 2025-2026.

AI tại Mỹ bùng nổ xoa dịu lo ngại thuế quan

Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố chính sách thuế quan đối ứng vào tháng 4, giới phân tích khi đó đồng loạt dự báo kinh tế toàn cầu sẽ chịu một cú hãm mạnh. Với vai trò là thị trường tiêu thụ lớn nhất thế giới, việc Mỹ cắt giảm nhập khẩu được cho là sẽ kéo theo xuất khẩu sụt giảm và gia tăng thất nghiệp tại nhiều quốc gia.

Cơn sốt AI giúp thế giới tránh cú hãm tăng trưởng -0
Những khoản đầu tư hàng trăm tỷ USD vào hạ tầng AI đang giúp bù đắp thiệt hại kinh tế do thuế quan gây ra.

Tuy nhiên, chỉ sau vài tháng, bức tranh dự báo trở nên lạc quan hơn. Một số chuyên gia thậm chí đã nâng triển vọng tăng trưởng toàn cầu với lý do bất ngờ rằng làn sóng đầu tư khổng lồ vào trí tuệ nhân tạo (AI) tại Mỹ đang trở thành lực bù đắp đáng kể cho tác động của thuế quan.

Trong báo cáo tháng 10, WTO đã nâng dự báo tăng trưởng thương mại hàng hóa toàn cầu năm nay lên 2,4%, so với mức 0,9% hồi tháng 8. IMF cũng điều chỉnh dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới năm 2025 từ 2,8% lên 3,2%. Cả hai tổ chức đều lý giải rằng sự điều chỉnh tích cực này chủ yếu đến từ làn sóng đầu tư khổng lồ vào AI, khi riêng 4 tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ gồm Amazon, Alphabet, Meta và Microsoft đã lên kế hoạch chi gần 400 tỷ USD trong năm nay, tạo nên một động lực tăng trưởng mới cho kinh tế toàn cầu.

Theo các chuyên gia, Mỹ hiện chiếm 25% quy mô kinh tế toàn cầu. Chỉ trong nửa đầu năm 2025, các khoản đầu tư liên quan đến AI từ thiết bị máy tính, trung tâm dữ liệu đến chi phí nghiên cứu có thể đã đóng góp gần một nửa tốc độ tăng trưởng GDP của nền kinh tế lớn nhất thế giới, mức đóng góp hiếm thấy đối với một ngành công nghệ mới nổi.

Tăng trưởng lệch pha

Dù vậy, làn sóng tăng trưởng này không lan tỏa rộng. Các trung tâm dữ liệu - biểu tượng của cơn sốt AI chủ yếu được xây dựng tại những khu vực nông thôn, tạo ít việc làm nhưng tiêu thụ lượng lớn điện và nước, khiến tác động kinh tế trực tiếp đối với địa phương khá hạn chế. Trong khi đó, nhiều vùng trên khắp nước Mỹ lại đối mặt bức tranh trái ngược: thất nghiệp tăng, tiêu dùng suy yếu, sản xuất và xây dựng nhà ở cắt giảm nhân công, ngân sách khu vực công bị thu hẹp và tâm lý thận trọng bao trùm doanh nghiệp.

Nhu cầu chip AI tăng mạnh từ Mỹ đã buộc IMA Asia nâng dự báo tăng trưởng GDP của hòn đảo lên 7% trong năm nay, so với mức 4,4% đưa ra trước đó. Chi tiêu cho hạ tầng và nhà máy dự kiến tăng tới 30%, cho dù tiêu dùng nội địa vẫn yếu và nhiều ngành công nghiệp khác gặp khó khăn. Hàn Quốc cũng được hưởng lợi nhờ vị thế thống trị trong mảng chip nhớ, trong khi Hà Lan hưởng lợi từ ASML - nhà cung cấp thiết bị sản xuất chip hàng đầu thế giới. Theo CMC Markets, châu Á chiếm gần 2/3 tăng trưởng thương mại toàn cầu liên quan AI trong nửa đầu năm, nhưng lợi ích chủ yếu tập trung vào nhóm quốc gia có năng lực sản xuất tiên tiến.

Trong khi AI giúp cải thiện triển vọng tăng trưởng, tác động của thuế quan từ Mỹ đối với phần còn lại của thế giới lại được dự báo sẽ gia tăng theo thời gian. Mansoor Mohi-uddin, kinh tế trưởng của Bank of Singapore, cảnh báo rằng “còn quá sớm để nói thuế quan gây ít ảnh hưởng hơn dự kiến; thực tế là tác động của chúng chỉ đang bị trì hoãn”.

Trước thời điểm thuế quan có hiệu lực, doanh nghiệp toàn cầu đã tranh thủ đẩy mạnh xuất hàng sang Mỹ để né thuế, giúp giảm bớt cú sốc ngắn hạn. Nhưng khi hàng tồn kho cạn dần và thuế quan bắt đầu ngấm vào giá thành, doanh nghiệp được dự báo sẽ chuyển chi phí sang người tiêu dùng và giảm khối lượng xuất khẩu. WTO cũng phản ánh rủi ro này khi hạ dự báo tăng trưởng thương mại hàng hóa toàn cầu năm 2026 xuống còn 0,5%, từ mức 1,8% trước đó.

Những điểm sáng nâng đỡ triển vọng 2026

Trong bối cảnh các lực kéo trái chiều đan xen, triển vọng kinh tế toàn cầu năm 2026 được cho là phụ thuộc đáng kể vào chính sách của các nền kinh tế lớn. Giới phân tích kỳ vọng Đạo luật To lớn và Đẹp đẽ của ông Trump với nội dung gia hạn cắt giảm thuế  có thể thúc đẩy nhập khẩu của Mỹ trong ngắn hạn. Đức đang phá vỡ truyền thống thắt chặt tài khóa để tăng chi tiêu, còn Nhật Bản đã thông qua gói kích thích 135 tỷ USD. Sự suy yếu của đồng USD và khả năng Cục Dự trữ liên bang Mỹ cắt giảm lãi suất cũng được xem là những yếu tố hỗ trợ quan trọng với điều kiện cơn sốt AI không nguội lạnh.

Tuy nhiên, OECD cho rằng kinh tế thế giới vẫn dễ tổn thương nếu căng thẳng thương mại tiếp tục leo thang hoặc nếu kỳ vọng quá lớn vào AI không trở thành hiện thực. Tổ chức này dự báo tăng trưởng toàn cầu sẽ giảm nhẹ từ 3,2% năm 2025 xuống 2,9% năm 2026 trước khi phục hồi lên 3,1% vào năm 2027.

Mỹ được nâng dự báo tăng trưởng lên 2,0% trong năm 2025 nhờ đầu tư AI, hỗ trợ tài khóa và kỳ vọng cắt giảm lãi suất, song tăng trưởng có thể giảm còn 1,7% vào năm 2026. Trung Quốc được dự báo giữ mức tăng 5,0% năm 2025 nhưng giảm xuống 4,4% năm 2026 khi tác động của thuế quan từ Mỹ rõ hơn và các biện pháp hỗ trợ dần thu hẹp. Khu vực đồng euro được nâng dự báo tăng trưởng lên 1,3% năm 2025, tương tự Nhật Bản, nhờ lợi nhuận doanh nghiệp cải thiện và đầu tư tích cực.

Câu hỏi then chốt hiện nay là liệu AI có thực sự trở thành công nghệ tạo ra bước nhảy năng suất toàn diện cho nền kinh tế hay không? Nếu AI chỉ dừng lại ở mức công cụ hữu ích mà không mang đến cải thiện năng suất rộng khắp, hàng trăm tỷ USD đầu tư cho hạ tầng hiện nay có thể bị coi là thiếu cơ sở, kéo theo làn sóng điều chỉnh mạnh trên thị trường và gây sức ép lên nền kinh tế Mỹ. Tuy vậy, theo Paulo Ruiz - Giám đốc điều hành Eaton, nền kinh tế AI hiện chỉ ở giai đoạn xây dựng nền tảng ban đầu, cho thấy chu kỳ đầu tư này vẫn còn dư địa đáng kể, miễn là kỳ vọng về một cuộc cách mạng năng suất thực sự không bị đổ vỡ.

Kim Ngân

Các tin khác

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Triết lý "không đường lùi" ở Kashima Gakuen

Bước chân vào kỳ tuyển sinh hàng năm tại trường THPT Kashima Gakuen, tỉnh Ibaraki đồng nghĩa với việc đặt cược tương lai vào cánh cửa duy nhất: trượt kỳ thi là ở nhà một năm. Không phương án dự phòng, không có chỗ cho sự thỏa hiệp. Suốt một phần tư thế kỷ, HLV Masato Suzuki và ban giám hiệu đã biến áp lực ấy thành sức mạnh, hình thành khả năng tự lập cho học sinh, từ đó trở thành bệ phóng cho hàng chục tuyển thủ bóng đá Nhật Bản đang tung hoành tại các sân cỏ châu Âu. Đây là câu chuyện tiêu biểu cho khái niệm "thể thao học đường Nhật Bản".

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Nguy cơ mã độc từ phim ngắn AI

Phim ngắn AI (trí tuệ nhân tạo) đang “làm mưa, làm gió” trên thị trường đã thu hút một lượng lớn khán giả say mê theo dõi. Những thước phim do AI tạo ra đẹp mắt, kịch bản hư cấu, giật gân, lôi cuốn, tạo hiệu ứng thị giác mạnh và khơi gợi sự tò mò cho người xem. Đánh vào tâm lý này, mã độc được cài cắm vào nội dung dưới vỏ bọc xem quảng cáo, bấm link lạ, cơ hội trúng thưởng, nhận thẻ xem phim VIP… khiến người xem có nguy cơ tiền mất, dữ liệu cá nhân bị lộ và tài khoản bị chiếm đoạt.

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…