Tản mạn hoa tết

Đã trở thành cái lệ ngàn xưa - tết đến, nhà nào cũng vậy, từ trọc phú, trung lưu, tới dân nghèo cũng đều sắm một bình hoa, một cành hoa tết.

Sau này, thị hiếu được “nâng cấp” - không chỉ là bình, cành mà là cây - những cây đào, cây quất, cây mai... và những chậu phong lan đủ loại, mà mỗi cây, mỗi chậu có giá bạc triệu, nhiều chục triệu đồng. Những thứ mà thuở nhỏ ở quê, tôi chưa từng biết tới.

Lớn lên, vào lính pháo binh, ba mùa tết ngợp trong sắc ban, sắc đào vùng cao nguyên Châu Mộc. Rồi mười năm biền biệt nơi chiến trường xa với gần chục cái tết ngợp trong sắc vàng hoa mai - loài hoa đặc trưng mùa xuân phương Nam.

Kết thúc chiến tranh, tôi bỗng trở thành công dân nơi phố thị, sớm “lây” thú chơi tao nhã chốn kinh thành - những ngày trước tết, bận bịu mấy cũng phải sắp xếp thời gian để có vài cuộc du ngoạn các chợ hoa tết Hà Nội. Giữa bạt ngàn sắc hoa, cũng chỉ cố "tăm" cho được một cành đào ưng ý. Có năm phải guồng chiếc xe đạp cà tàng lên tận Nhật Tân mới chọn được một cành đào “tứ quý” - (có hoa, lá, quả và nụ non vừa nhú) còn rẻ hơn ở chợ hoa Hàng Lược tới mấy đồng.

Nâng niu cành đào về khu cư xá, lòng lâng lâng, một tứ thơ chợt hiện “Đã thấy mùa xuân xích lại gần/ Trong từng ánh mắt nụ cười xinh/ Quất vàng khoe sắc trong vườn thắm/ Đào về trước ngõ cánh rung rinh”. Đêm, ngắm hoa, thêm một khổ thơ nữa để hoàn chỉnh bài thơ.

Sau tết, tôi gửi in trên tờ Văn nghệ Công an và đến cuối năm đó, bỗng bắt gặp một nhạc phẩm của nhạc sĩ Hà My, trùng tên bài thơ của mình, cũng in trên tờ Văn nghệ Công an. Đọc lướt nhanh mới vỡ lẽ đúng là bài “Nét xuân” của mình. Tìm anh bạn thân - nhạc sĩ Huy Hùng (Phó trưởng Đoàn ca nhạc Đài Tiếng nói Việt Nam), hỏi: “Này! Anh có biết cô nhạc sĩ Hà My ở đâu không?”. “Để làm gì vậy?”. “Để có lời cảm ơn, vì cô ấy vừa phổ bài thơ của mình”. Huy Hùng nhìn tôi tủm tỉm cười đáp - “chả có cô nào cả mà chỉ có cậu Hà My tức nhạc sĩ Lê Gia Hiếu, đương kim Chánh văn phòng của Đoàn tôi đấy”. Cả hai chúng tôi cùng cười ngất.

Mấy năm sau, vào một đêm giao thừa, mở vô tuyến (VTV1) đón xem chúc tết đầu năm của Chủ tịch nước và tiếp theo là xem chương trình văn nghệ tân niên, tôi ngỡ ngàng, đó là chương trình “Vì an ninh Tổ quốc” của Bộ Công an thực hiện (Thời đó chưa có ANTV) với trọn vẹn 3 nhạc phẩm do 3 nhạc sĩ phổ thơ của Khổng Minh Dụ.

Nhạc phẩm làm nền cho chương trình là “Nét xuân” do nghệ sĩ Hồng Liên trình bày; bài thứ hai là “Về Cà Mau quê em” do nhạc sĩ Lê Xuân Thọ, phổ bài thơ tôi viết tại Hòn Đá Bạc, tháng 9 năm 1998, nơi kết thúc kế hoạch phản gián “CM12” và thứ ba là nhạc phẩm “Có một thời như thế” do nhạc sĩ Trần Gia Cường phổ bài thơ cùng tên của tôi.

Cả 2 bài sau do ca sĩ Nguyễn Hoài trình bày. Tôi lặng người đi trong giọng hát Nguyễn Hoài: “Mà giờ đây giữa dòng đời tất bật/ Đồng đội xưa ai còn ai mất/ Giữa đường đông người vẫn thấy mình lẻ loi...”.

Tôi thả hồn về với chiến trường xưa, cho tới khi có bàn tay vỗ mạnh vào vai mình, tôi bỗng thét lên: “Xuống hầm... Xuống hầm ngay... Pháo Đồng Dù... Pháo Bàu Chà Rầy đó!...”. Vợ ôm chầm lấy tôi, thảng thốt: “Trời ơi! Anh... Anh làm sao vậy?”. Tôi vùng đứng dậy, trấn tĩnh mình: “Hổng... Hổng có sao! Không sao mà!...”.

Đó là những phút giây tôi sống lại với quá khứ, thả hồn về nơi chiến trường xưa tại mật khu Bời Lời với một cái tết “bạch định” - không thực phẩm, không một nhành hoa tết. Số là trước tết năm đó, địch bao vây phong tỏa mật khu bằng bom tấn, pháo bầy từ Đồng Dù câu tới, từ Bến Cát, Bàu Chà Rầy bắn sang, rừng đã tan hoang lại càng thêm xơ xác. Các cửa ngõ vào căn cứ từ Gia Tân, Suối Sâu, Trảng Sa, Trảng Cỏ… (thuộc Trảng Bàng Tây Ninh) tới Ba Cụm, Trung Hòa, An Phú Đông... (thuộc Củ Chi) đều bị địch cắm quân từ nhiều ngày trước tết.

Các mũi trinh sát đột ra cửa ngõ mấy lần đều “đi không về rồi” mặc dầu thực phẩm phục vụ tết đã nhờ bà con mua cả rồi. Gạo dự trữ thì còn nhưng thực phẩm cạn kiệt bởi cái lý sự chủ quan “Tết đến nơi rồi, thanh lý hầm dự trữ đi mà chứa hàng mới”, thế là cấp dưỡng phóng tay, mấy chục hộp thịt chiến lợi phẩm trong trận chống càn và mấy ký cá khô tung ra hết.

Tới ngày 29 tết là sạch sành sanh. Chiều 30, kéo nhau ra bờ suối Cầu Cám nấu cơm. Cũng may, còn sót lại 2 tay lưới bén, thả ngầm dưới suối, kéo lên được chừng nửa ký cá con, thả vào nồi canh chua lá bứa, thế là thành “tiệc tất niên” cho mười mấy cán bộ chiến sĩ. Đời chinh chiến là vậy.

Bù lại là “món ăn tinh thần” lại quá “phong lưu”. Vẫn có đêm văn nghệ đón giao thừa tổ chức dưới “hầm hội trường” còn có cả tiết mục “hái hoa dân chủ” nữa chứ. Đã nói tới hái hoa, chí ít cũng phải có cành hoa rồi gài xen vào những mẩu giấy gấp kín có ghi nội dung bí mật trong đó. Ai “hái” được nội dung nào thì phải thực hiện đúng như vậy. Tỷ như: Hát một câu vọng cổ, kể một câu chuyện vui, ngâm mấy câu thơ, giả tiếng gà gáy, giả tiếng heo kêu...

Lại nói trước đó, buổi sáng 29 tết, Đoàn Thanh niên họp bàn chương trình văn nghệ. Cái khó nhất là làm sao có được một cành hoa! Sống giữa trọng điểm hủy diệt của địch, tìm một bông hoa đã khó, nói chi tới cả cành. Cái khó ló cái khôn, một sáng kiến tuyệt vời được đưa ra - “không có hoa thật thì làm hoa giả. Mà phải 2 cành kia. Một cành mai, một cành đào. Lấy giấy pơ-luya tạo thành cánh hoa. Mượn bộ phận kỹ thuật 2 cây bút màu vàng và màu đỏ là xong”.

Lính ta ối người tài hoa, làm giả mà như thật. Những năm sau này, căn cứ bám trụ của đơn vị không thể tồn tại ở mật khu mà phải chuyển về Đồng bằng sông Cửu Long, cái sáng kiến làm hoa đào giả được đem về địa bàn mới, nơi bạt ngàn sắc vàng hoa mai mỗi độ tết đến, xuân về.

Ảnh: Đ.Nguyễn.
Ảnh: Đ.Nguyễn.

Bao nhiêu cái tết sau chiến tranh, dạo qua các chợ hoa tết Hà Nội, dẫu đã cầm cành đào ưng ý trong tay, vậy mà tôi vẫn dạo, vẫn dõi tìm để rồi chuốc lấy nỗi bâng khuâng nhung nhớ về một mùa hoa ngày ấy xứ phương Nam.

Thế đấy! Hoa tết đối với tôi đã hằn sâu bao kỷ niệm, những kỷ niệm một thời xa ngái nơi chiến trường xưa.

Hà Nội, Tết Tân Sửu

Khổng Minh Dụ

Các tin khác

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Thách thức lớn của thể thao Việt Nam trước thềm SEA Games 34

Quyết định từ Ban Tổ chức SEA Games 34 tại Malaysia về việc chốt 43 môn với 473 nội dung tranh huy chương đang tạo ra xáo trộn lớn với thể thao khu vực. Việc hàng loạt môn chủ lực như vật, đua thuyền, kickboxing, jujitsu và futsal nữ bị gạch tên khiến Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đứng trước nguy cơ mất hơn 20 HCV từ trước giờ xuất phát. Động thái này không chỉ đặt ra bài toán tái cơ cấu lực lượng khốc liệt mà còn buộc các nhà quản lý thể thao nước nhà phải tính toán lại chiến lược đầu tư cho chu kỳ mới.

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Trung Quốc thiếu hụt hóa dầu, tăng áp lực giá

Lượng hóa dầu dư thừa từng giúp Trung Quốc giảm tác động từ cú sốc nguồn cung nay đang gần cạn, kéo theo sức ép tăng giá đối với nhựa, cao su, sơn và nhiều sản phẩm khác. Tuy nhiên, tình trạng dư thừa công suất khiến giới phân tích cho rằng áp lực này chỉ mang tính tạm thời.

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Phim tầm trung - “miền đất hứa” của điện ảnh Việt

Giữa những bom tấn phòng vé và phim nghệ thuật là “vùng trung gian” còn khá mờ nhạt nhưng có thể là “miền đất hứa” nhiều kỳ vọng của điện ảnh Việt. Không chỉ mang đến những bộ phim gần gũi, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả, “vùng trung gian” còn ít được chú ý này đóng vai trò quan trọng đối với việc thúc đẩy tính đa dạng và sáng tạo của điện ảnh Việt Nam.

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Khi người trẻ muốn kể đúng câu chuyện lịch sử

Từ phim ảnh, bảo tàng đến các hoạt động trải nghiệm lịch sử, quân tư trang góp phần tạo nên hình hài cụ thể của một giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, theo một số nhóm sưu tầm, từ những năm 1980-2000, nhiều kỷ vật chiến tranh của Việt Nam được người nước ngoài mua lại, khiến việc tìm kiếm hiện vật gốc không hề dễ dàng. Với mong muốn tái hiện lịch sử, cộng đồng phục dựng quân phục đang dần hình thành, đặt ra vấn đề về sự kết nối với các thiết chế văn hóa chính thống để phát triển bền vững.

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Trào lưu độ xe điện, hiểm họa khôn lường

Xe điện vốn thông dụng và thuận lợi trong tầng lớp học sinh, sinh viên thời gian gần đây trở thành trào lưu chế, độ cho những cuộc tranh hùng từ mạng xã hội ra xa lộ. Những quái xế tuổi teen với các vụ “bão đêm” trở thành “quả bom nổ chậm” hãi hùng ngoài đường phố…

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Lập hàng trăm công ty “ma” mua bán trái phép hóa đơn

Nắm được phí phải trả khá cao khi mua hóa đơn giá trị gia tăng (VAT) để phù phép cho hoạt động kinh doanh vật tư trôi nổi nên Lê Văn Hiền, sinh năm 1984, ngụ phường Tân Sơn Nhì, TP Hồ Chí Minh đã biến mình thành kẻ đi bán hóa đơn để thu lợi. Với mối quan hệ từ nhiều năm lăn lộn ngoài thương trường, Hiền nhanh chóng móc nối với nhiều đối tượng nhờ đứng tên thành lập, thuê và mua nhiều công ty để xuất bán khống hàng trăm ngàn hóa đơn với tổng lượng tiền được ghi lên đến gần 20 ngàn tỷ đồng, thu lợi bất chính số tiền lớn. Mặc dù che đậy rất kỹ, nhưng tất cả hoạt động phạm tội của đối tượng đã bị cơ quan Công an phát hiện và xử lý trước pháp luật.

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Bước ngoặt từ những cái lắc đầu

Phải đến sát thời điểm trái bóng lăn trong trận mở màn của đội tuyển Việt Nam vào ngày 26/9/2026, câu chuyện bản quyền truyền hình FIFA ASEAN Cup 2026 mới chính thức ngã ngũ sau những cuộc đấu trí nghẹt thở. Mức giá chào bán ban đầu lên tới 3 triệu USD đã vấp phải cái lắc đầu kiên quyết từ các nhà đài trong nước, buộc đối tác phân phối phải nhượng bộ hạ giá. Không còn cảnh mua bằng mọi giá hay nhờ cậy dòng tiền giải cứu, thị trường truyền hình Việt Nam đang xác lập một bước ngoặt tư duy: liên minh chia sẻ chi phí để hướng tới sự bền vững.

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Phim ngắn AI bủa vây, cuốn người xem vào vòng xoáy không hồi kết

Một tập phim ngắn AI chỉ dài vài phút, nhưng tình tiết liên tục bị bỏ lửng có thể giữ người xem từ tối đến gần sáng. Từ đoạn xem miễn phí trên mạng xã hội, họ được dẫn sang ứng dụng và trả tiền để biết kết cục. Khi phim được sản xuất hàng loạt và xuất hiện dày đặc trên dòng đề xuất, trách nhiệm bảo vệ khán giả phải được đặt ra với cả người làm phim, đơn vị phát hành và nền tảng phân phối.

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Bên trong du thuyền 5 sao thành… làng vận động viên

Tại cảng Nagoya những ngày trung tuần tháng 9/2026, Asiad 20 phô diễn diện mạo chưa từng có: không xây làng VĐV triệu đô, không để lại những khối bê tông bỏ hoang. Bằng tư duy tối ưu chi phí và tính toán thực dụng điển hình, người Nhật biến siêu du thuyền cùng tổ hợp nhà gỗ lắp ghép ven biển thành nơi lưu trú cho hàng ngàn VĐV châu Á.

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Người trẻ muốn đánh thức mùa trăng

Từ những chiếc đèn lồng, con giống ngựa, voi từng hiện diện trong ký ức nhiều thế hệ, những người trẻ hôm nay đang tìm cách phục dựng, làm mới và đưa đồ chơi Trung thu truyền thống trở lại đời sống. Họ không chỉ giữ lại một món đồ chơi, mà đang tìm cách nối lại một mạch văn hóa giữa quá khứ và hiện tại.

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Khí đốt đắt đỏ, nhu cầu than toàn cầu có thể lập kỷ lục mới

Gián đoạn vận chuyển LNG qua eo biển Hormuz đã đẩy giá khí đốt lên cao, khiến nhiều nền kinh tế chuyển một phần sản lượng điện từ khí sang than. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo nhu cầu than toàn cầu có thể tiếp tục tăng nếu nguồn cung khí chưa sớm phục hồi.

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Từ “Hoàng hậu cuối cùng” đến bài toán quyền tài sản trí tuệ

Tranh cãi quanh những tác phẩm khai thác chất liệu lịch sử đặt ra câu hỏi về chủ thể quyền đối với tài sản trí tuệ. Khi dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa lần đầu gọi tên tài sản trí tuệ gốc, việc xác định rõ các lớp quyền và chủ thể sở hữu càng trở nên cấp thiết.

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Văn hóa truyền thống không chỉ là đạo cụ sân khấu

Trong những năm qua, xu hướng dùng chất liệu truyền thống trong những sáng tạo đương đại đang trở nên phổ biến. Những vở ballet “Dó”, “Đông Hồ”, xiếc “Làng tôi” hay mới đây là “Những lớp phù sa” đang cho thấy nỗ lực của các nghệ sĩ tìm về những chất liệu văn hóa truyền thống để kể những câu chuyện hôm nay. Nhưng giữa việc “đưa văn hóa lên sân khấu” và sự “sáng tạo từ văn hóa” vẫn là một khoảng cách. Bởi nếu truyền thống chỉ dừng lại ở những chiếc nón, cái nơm, tấm chiếu, câu hát dân gian hay bộ trang phục đẹp mắt, văn hóa rất dễ trở thành một thứ đạo cụ trang trí.

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Chuyển hóa địa bàn phức tạp về xuất, nhập cảnh trái phép ở Tây Ninh

Với mạng lưới giao thông thuận lợi di chuyển đến các trung tâm kinh tế lớn ở khu vực phía Nam, biên giới tỉnh Tây Ninh luôn là địa bàn mà các loại hình tội phạm thường nhắm đến để hoạt động, trong đó có vấn đề xuất, nhập cảnh trái phép. Nhằm đảm bảo an ninh trật tự trên toàn tuyến, đồng thời phát hiện, ngăn chặn sớm các đối tượng vi phạm, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ, Công an các xã, Bộ đội Biên phòng, triển khai cao điểm phòng, chống tội phạm…

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Tái diễn chiêu lừa “buôn thần bán lộc”

Các thầy bà tự xưng là “người bề trên”, có khả năng biết trước kết quả xổ số, lô đề, đánh vào niềm tin tâm linh, ham trúng số, muốn làm giàu của nhiều người. Bằng chiêu thức gửi “lộc” chỉ vài chục ngàn đến vài trăm ngàn, khi tâm lý người tham gia không muốn đòi lại hoặc không dám đòi nên các nhóm đối tượng này mặc sức hưởng lợi từ hàng ngàn nạn nhân…

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Đoàn Thể thao Việt Nam dồn lực cho Asiad 20: Sẵn sàng xung trận

Bước vào những ngày đầu tháng 9/2026, chiến dịch chuẩn bị cho Asiad 20 tại Aichi - Nagoya (Nhật Bản) của Đoàn Thể thao Việt Nam (TTVN) đã chính thức bước sang giai đoạn hoàn tất các khâu then chốt cuối cùng. Với quyết định thành lập quy tụ 498 thành viên tranh tài ở 29 môn thi đấu, thể thao nước nhà đang thể hiện quyết tâm cao độ nhằm hiện thực hóa mục tiêu đoạt từ 4 đến 6 HCV. Từ các chuyến tập huấn nước ngoài của những đội tuyển mũi nhọn, các gói thưởng kỷ lục được kích hoạt, cho đến công tác hậu cần và y tế, tất cả đã sẵn sàng trước giờ xuất trận.

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Mất tiền oan với ứng dụng “dùng thử miễn phí”

Giữa hàng loạt ứng dụng mời trải nghiệm miễn phí, người dùng có thể kích hoạt một ứng dụng chỉ sau vài thao tác. Tuy nhiên, khi thời hạn dùng thử kết thúc, hệ thống tự động chuyển sang trả phí, thậm chí thu tiền cả năm nếu khách hàng không kịp hủy.