Người nhận tiền chuyển nhầm vào tài khoản không trả lại phạm tội gì?

Hỏi: Tôi chuyển nhầm 50 triệu đồng vào tài khoản của người khác. Sau đó, tôi đã liên hệ với người nhận tiền chuyển nhầm nhưng họ không chịu trả lại. Xin quý báo cho biết, tôi phải làm những thủ tục gì để đòi lại tiền? Trần Bá Thương (huyện Thường Tín, Hà Nội)

Trả lời:  Luật sư Nguyễn Thị Sâm, Giám đốc Công ty Luật TNHH Ngọc Linh và Cộng sự (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho biết, theo quy định tại Khoản 1, Điều 105, Bộ luật Dân sự năm 2015 thì tiền là tài sản, bên cạnh vật, giấy tờ có giá và quyền tài sản. Do đó, người chuyển tiền nhầm có quyền đòi lại tài sản theo quy định tại Điều 166, Bộ luật Dân sự năm 2015.

Theo quy định tại Điều 165 Bộ luật Dân sự năm 2015, việc chiếm hữu số tiền bị chuyển nhầm của người được chuyển nhầm được xác định là “chiếm hữu không có căn cứ pháp luật”. Chính vì vậy, trong trường hợp người nhận được tiền chuyển nhầm khi được yêu cầu hoàn trả lại tiền phải có nghĩa vụ hoàn trả lại cho người chuyển tiền nhầm. Nghĩa vụ này được quy định tại Khoản 1, Điều 579, Bộ luật Dân sự năm 2015.

Điều luật quy định, người chiếm hữu, người sử dụng tài sản của người khác mà không có căn cứ pháp luật thì phải hoàn trả cho chủ sở hữu, chủ thể có quyền khác đối với tài sản đó. Nếu không tìm được chủ sở hữu, chủ thể có quyền khác đối với tài sản thì phải giao cho cơ quan Nhà nước có thẩm quyền (trừ trường hợp quy định tại Điều 236 Bộ luật Dân sự năm 2015).

Nếu người nhận tiền chuyển nhầm vẫn cố tình không trả lại, dù đã được người chuyển nhầm và ngân hàng thực hiện các thủ tục thông báo đòi lại tiền thì tùy theo mức độ có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật. Cụ thể:

1. Xử lý vi phạm hành chính về hành vi chiếm giữ trái phép tài sản của người khác, quy định tại Khoản 2, Điểm đ, Điều 15 Nghị định 144/2021/NĐ-CP của Chính phủ với mức phạt tiền từ 3 triệu đồng đến 5 triệu đồng và buộc phải áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là trả lại tài sản do chiếm giữ trái phép.

2. Truy cứu trách nhiệm hình sự về tội “Chiếm giữ trái phép tài sản” quy định tại Điều 176 Bộ luật Hình sự năm 2015 (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2017) nếu tài sản trị giá từ 10 triệu đồng đến dưới 200 triệu đồng, hoặc dưới 10 triệu đồng nhưng tài sản là di vật, cổ vật bị giao nhầm (hoặc do mình tìm được, bắt được) sau khi chủ sở hữu, người quản lý hợp pháp hoặc cơ quan có trách nhiệm yêu cầu được nhận lại tài sản đó theo quy định của pháp luật thì bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 50 triệu đồng; phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm.

Phạm tội chiếm giữ tài sản trị giá 200 triệu đồng trở lên hoặc bảo vật quốc gia thì bị phạt tù từ 1 năm đến 5 năm.

Ngoài ra, người chuyển tiền nhầm cũng có thể khởi kiện đòi lại số tiền đã chuyển nhầm bằng một vụ kiện dân sự ra tòa án có thẩm quyền theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự.

Ban Kinh tế - Pháp luật

Các tin khác

Muốn nhận trẻ bị bỏ rơi làm con nuôi cần điều kiện và giấy tờ gì?

Muốn nhận trẻ bị bỏ rơi làm con nuôi cần điều kiện và giấy tờ gì?

Hỏi: Đầu tháng 8/2026, khi chuẩn bị đi làm, tôi phát hiện trước cửa nhà có một em bé sơ sinh bị bỏ rơi. Tôi đã trình báo với chính quyền địa phương và được chính quyền tạm thời giao cháu bé cho gia đình tôi chăm sóc. Tôi muốn nhận nuôi cháu bé, xin hỏi điều kiện, thủ tục nhận nuôi cháu bé thế nào? (Ngọc Lan, phường Lê Chân, TP Hải Phòng)

Vi phạm hợp đồng đặt cọc vì trở ngại khách quan có bị phạt cọc không?

Vi phạm hợp đồng đặt cọc vì trở ngại khách quan có bị phạt cọc không?

Hỏi: Tôi nhận đặt cọc 500 triệu đồng để bán thửa đất được thừa kế. Theo hợp đồng, tôi phải hoàn tất thủ tục sổ đỏ đứng tên mình và ký hợp đồng chuyển nhượng đất trong 45 ngày. Tôi đã nộp hồ sơ đúng hạn nhưng cơ quan có thẩm quyền thông báo tạm dừng giải quyết để xác minh nguồn gốc đất nên thủ tục bị quá hạn. Bên đặt cọc yêu cầu tôi trả tiền cọc và khoản phạt cọc. Xin hỏi, theo quy định pháp luật, tôi có phải chịu phạt cọc không? (Phạm Hà, xã Ân Thi, tỉnh Hưng Yên)

Không cấp dưỡng nuôi con sau khi ly hôn có thể bị xử lý hình sự?

Không cấp dưỡng nuôi con sau khi ly hôn có thể bị xử lý hình sự?

Hỏi: Tôi và chồng đã ly hôn từ tháng 8/2024, chúng tôi thống nhất, tôi nuôi hai con và hằng tháng chồng cũ chu cấp 10 triệu đồng. Tuy nhiên, anh chỉ chu cấp 3 tháng đầu sau khi ly hôn, sau đó không chu cấp nữa dù thu nhập vẫn ổn định. Xin hỏi, chồng cũ tôi có bị xử phạt không? (Mai Lan, phường Hồng Hà, Hà Nội)

Người thừa kế không phụ thuộc vào di chúc gồm những ai?

Người thừa kế không phụ thuộc vào di chúc gồm những ai?

Hỏi: Bố tôi có mảnh đất được ông bà nội tặng cho riêng trước khi ông bà mất. Năm 2025, bố tôi mất có để lại di chúc. Trong di chúc, bố tôi để lại toàn bộ thửa đất cho chú tôi. Bố mẹ tôi có hai người con là tôi (22 tuổi) và em trai 14 tuổi. Xin hỏi mẹ tôi và chị em tôi có được hưởng thừa kế đối với thửa đất của bố tôi không? (Phạm Thu, phường Vỹ Dạ, TP Huế)

Để xóa án tích cần thực hiện thủ tục như thế nào?

Để xóa án tích cần thực hiện thủ tục như thế nào?

Hỏi: Năm 2018, cháu tôi phạm tội trộm cắp tài sản và bị Tòa án tuyên phạt 2 năm tù giam. Năm 2020, cháu đã chấp hành xong và đến nay không phạm tội mới. Năm 2026, cháu nộp hồ sơ xin việc tại một doanh nghiệp nước ngoài nhưng bị từ chối với lý do chưa xóa án tích. Xin tòa soạn hướng dẫn thực hiện thủ tục xóa án tích theo quy định của pháp luật. (Thu Hà, phường Hà Đông, Hà Nội)

Thời hiệu khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại

Thời hiệu khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại

Khoảng tháng 1/2022, tôi có cho chị hàng xóm mượn xe máy. Do sơ suất nên chị đã làm mất xe của tôi, chị có trình báo Công an và báo cho tôi biết. Lúc đó tôi chưa yêu cầu phải bồi thường ngay. Đến nay, tôi có yêu cầu chị bồi thường chiếc xe đã mất nhưng chị từ chối. Xin hỏi, tôi có thể khởi kiện yêu cầu chị bồi thường thiệt hại chiếc xe đã mất được không? (Thu An, phường Hà Nam, tỉnh Ninh Bình)

Quyền thừa kế của con nuôi thực tế

Quyền thừa kế của con nuôi thực tế

Hỏi: Cô chú tôi hiếm muộn, không sinh được con nên năm 1986 có nhận nuôi con nuôi. Chú tôi mất năm 2018, cô tôi mất năm 2025 và đều không để lại di chúc. Xin hỏi người con nuôi đó có được quyền hưởng thừa kế tài sản của cô chú tôi không? (Ngô Công, phường Thuận An, TP Huế)

Sổ đỏ cấp không đúng đối tượng sử dụng đất có bị thu hồi?

Sổ đỏ cấp không đúng đối tượng sử dụng đất có bị thu hồi?

Hỏi: Gia đình tôi sinh sống, sử dụng ổn định lâu dài thửa đất và căn nhà do cha mẹ để lại. Đến nay, gia đình tôi có nhu cầu làm sổ đỏ mới phát hiện cơ quan nhà nước đã cấp nhầm sổ đỏ đối với thửa đất của gia đình tôi cho người khác từ năm 2002. Vậy xin hỏi, tôi cần làm gì để bảo đảm quyền lợi của mình? (Lê Hạ, xã Phong Nha, tỉnh Quảng Trị)

Khi nào phải làm thủ tục khai nhận di sản thừa kế?

Khi nào phải làm thủ tục khai nhận di sản thừa kế?

Hỏi: Anh trai tôi không may qua đời khi đang còn trẻ. Ngoài những tài sản có giấy tờ sở hữu thì anh trai tôi còn có sổ tiết kiệm 6 tỷ đồng gửi ngân hàng. Xin tòa soạn cho biết, gia đình tôi phải làm gì để lấy được tiền thay anh trai tôi? (Lan Hà, phường An Hải, TP Đà Nẵng)

Vi phạm quy định về an toàn lao động có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Vi phạm quy định về an toàn lao động có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Hỏi: Bác tôi làm thuê cho một chủ thầu xây dựng nhưng không ký hợp đồng lao động. Do điều kiện an toàn không bảo đảm nên bác bị tai nạn lao động, tỷ lệ thương tật là 61%. Chủ thầu từ chối bồi thường với lý do không ký hợp đồng lao động. Xin hỏi, gia đình tôi cần làm gì để được đảm bảo quyền lợi? (Hải Hà, xã Cẩm Tú, tỉnh Thanh Hóa)