Người nhận tiền chuyển nhầm vào tài khoản không trả lại phạm tội gì?

Hỏi: Tôi chuyển nhầm 50 triệu đồng vào tài khoản của người khác. Sau đó, tôi đã liên hệ với người nhận tiền chuyển nhầm nhưng họ không chịu trả lại. Xin quý báo cho biết, tôi phải làm những thủ tục gì để đòi lại tiền? Trần Bá Thương (huyện Thường Tín, Hà Nội)

Trả lời:  Luật sư Nguyễn Thị Sâm, Giám đốc Công ty Luật TNHH Ngọc Linh và Cộng sự (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho biết, theo quy định tại Khoản 1, Điều 105, Bộ luật Dân sự năm 2015 thì tiền là tài sản, bên cạnh vật, giấy tờ có giá và quyền tài sản. Do đó, người chuyển tiền nhầm có quyền đòi lại tài sản theo quy định tại Điều 166, Bộ luật Dân sự năm 2015.

Theo quy định tại Điều 165 Bộ luật Dân sự năm 2015, việc chiếm hữu số tiền bị chuyển nhầm của người được chuyển nhầm được xác định là “chiếm hữu không có căn cứ pháp luật”. Chính vì vậy, trong trường hợp người nhận được tiền chuyển nhầm khi được yêu cầu hoàn trả lại tiền phải có nghĩa vụ hoàn trả lại cho người chuyển tiền nhầm. Nghĩa vụ này được quy định tại Khoản 1, Điều 579, Bộ luật Dân sự năm 2015.

Điều luật quy định, người chiếm hữu, người sử dụng tài sản của người khác mà không có căn cứ pháp luật thì phải hoàn trả cho chủ sở hữu, chủ thể có quyền khác đối với tài sản đó. Nếu không tìm được chủ sở hữu, chủ thể có quyền khác đối với tài sản thì phải giao cho cơ quan Nhà nước có thẩm quyền (trừ trường hợp quy định tại Điều 236 Bộ luật Dân sự năm 2015).

Nếu người nhận tiền chuyển nhầm vẫn cố tình không trả lại, dù đã được người chuyển nhầm và ngân hàng thực hiện các thủ tục thông báo đòi lại tiền thì tùy theo mức độ có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật. Cụ thể:

1. Xử lý vi phạm hành chính về hành vi chiếm giữ trái phép tài sản của người khác, quy định tại Khoản 2, Điểm đ, Điều 15 Nghị định 144/2021/NĐ-CP của Chính phủ với mức phạt tiền từ 3 triệu đồng đến 5 triệu đồng và buộc phải áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là trả lại tài sản do chiếm giữ trái phép.

2. Truy cứu trách nhiệm hình sự về tội “Chiếm giữ trái phép tài sản” quy định tại Điều 176 Bộ luật Hình sự năm 2015 (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2017) nếu tài sản trị giá từ 10 triệu đồng đến dưới 200 triệu đồng, hoặc dưới 10 triệu đồng nhưng tài sản là di vật, cổ vật bị giao nhầm (hoặc do mình tìm được, bắt được) sau khi chủ sở hữu, người quản lý hợp pháp hoặc cơ quan có trách nhiệm yêu cầu được nhận lại tài sản đó theo quy định của pháp luật thì bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 50 triệu đồng; phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm.

Phạm tội chiếm giữ tài sản trị giá 200 triệu đồng trở lên hoặc bảo vật quốc gia thì bị phạt tù từ 1 năm đến 5 năm.

Ngoài ra, người chuyển tiền nhầm cũng có thể khởi kiện đòi lại số tiền đã chuyển nhầm bằng một vụ kiện dân sự ra tòa án có thẩm quyền theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự.

Ban Kinh tế - Pháp luật

Các tin khác

Nhà giải tỏa đang thế chấp ngân hàng giải quyết như thế nào?

Nhà giải tỏa đang thế chấp ngân hàng giải quyết như thế nào?

Một số hộ dân trong vùng giải phóng mặt bằng để xây dựng các dự án lớn đang băn khoăn, nhà của họ phải giải toả nhưng lại đang được thế chấp vay vốn ngân hàng. Chuyên gia khẳng định, đây không được coi là sự kiện bất khả kháng để miễn trừ nghĩa vụ thanh toán của người vay.

Đối tượng nào được tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung?

Đối tượng nào được tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung?

Hỏi: Tôi đang tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo hợp đồng lao động với một doanh nghiệp. Xin tòa soạn cho biết, muốn tăng mức lương hưu được hưởng khi nghỉ hưu tôi có được nộp thêm bảo hiểm xã hội tự nguyện hoặc có cách nào khác không? (Đỗ Huy, phường Hải Châu, TP Đà Nẵng)

Giấy tờ nào là căn cứ xác định sử dụng ổn định khi cấp sổ đỏ?

Giấy tờ nào là căn cứ xác định sử dụng ổn định khi cấp sổ đỏ?

Hỏi: Năm 1988, tôi mua mảnh đất của gia đình hàng xóm. Việc mua bán có giấy viết tay nhưng hiện tại đã thất lạc, người bán cũng chuyển đi nơi khác. Nay tôi muốn làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, UBND cấp xã yêu cầu tôi cung cấp căn cứ chứng minh đất đã sử dụng ổn định. Xin hỏi, căn cứ nào để chứng minh sử dụng đất ổn định theo yêu cầu của UBND cấp xã? (Phạm Khôi, phường Cửa Lò, tỉnh Nghệ An)

Hoàn thiện chính sách hình sự về không tố giác tội phạm theo hướng cân bằng giữa công lý và nhân văn

Hoàn thiện chính sách hình sự về không tố giác tội phạm theo hướng cân bằng giữa công lý và nhân văn

Trong tiến trình sửa đổi chính sách hình sự năm 2026, đề xuất của Bộ Công an về việc điều chỉnh chế định không tố giác tội phạm đã đặt ra một vấn đề cốt lõi: pháp luật phải xử lý như thế nào đối với “sự im lặng” khi biết tội phạm đang chuẩn bị hoặc đang diễn ra? Đồng thời, đâu là ranh giới hợp lý giữa nghĩa vụ công dân với đạo lý gia đình?

Tiền lương làm ban đêm có được miễn thuế thu nhập cá nhân không?

Tiền lương làm ban đêm có được miễn thuế thu nhập cá nhân không?

Hỏi: Tôi là công nhân một khu công nghiệp lớn tại Hải Phòng, có thời gian làm việc ban đêm và tăng ca. Xin hỏi theo quy định tiền lương làm ban đêm, tăng ca có phải nộp thuế không? Hiện nay, mức giảm trừ gia cảnh là bao nhiêu? (Trần Thị Mai, phường An Phong, TP Hải Phòng)

Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất để đảm bảo vay tiền có hợp pháp?

Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất để đảm bảo vay tiền có hợp pháp?

Hỏi: Khi vay tiền, người cho vay có yêu cầu tôi ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất có công chứng để đảm bảo cho khoản vay. Họ cam kết sau khi tôi trả hết nợ sẽ hủy hợp đồng và trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Xin hỏi việc ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất để đảm bảo trả nợ có tồn tại rủi ro không? (Trần Thị Thúy, phường Trần Phú, tỉnh Hà Tĩnh)

Hộ kinh doanh nào phải mở tài khoản ngân hàng riêng phục vụ kinh doanh?

Hộ kinh doanh nào phải mở tài khoản ngân hàng riêng phục vụ kinh doanh?

Hỏi: Tôi là chủ hộ kinh doanh buôn bán các mặt hàng tạp hóa. Tôi được biết từ ngày 1/3/2026, hộ kinh doanh bắt buộc phải mở tài khoản ngân hàng riêng và việc mở tài khoản ngân hàng phục vụ hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh phải đúng tên đăng ký trên giấy chứng nhận có đúng không? (Nguyễn Thị Thu, phường Thanh Xuân, Hà Nội)

Đất đã có quyết định thu hồi có được cấp sổ đỏ không?

Đất đã có quyết định thu hồi có được cấp sổ đỏ không?

Hỏi: Thửa đất gia đình tôi đang sử dụng được hình thành từ những năm 1980 và chưa được cấp sổ đỏ. Năm 2010, thửa đất trên nằm trong quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhưng đến nay quyết định thu hồi đất vẫn chưa được thực hiện, gia đình tôi vẫn đang quản lý, sử dụng ổn định. Vậy gia đình tôi muốn xin cấp sổ lần đầu thì có đủ điều kiện để được cấp không? (Lê Văn Hà, phường Thanh Vinh, tỉnh Nghệ An)

Thẩm quyền cấp sổ đỏ lần đầu theo quy định mới?

Thẩm quyền cấp sổ đỏ lần đầu theo quy định mới?

Hỏi: Tôi đang chuẩn bị thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu đối với thửa đất do ông bà để lại. Xin hỏi tôi có thể nộp hồ sơ ở đâu và cơ quan nào có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu? (Hoàng Thị Hiền, phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa).

Cá nhân mua bán vàng không có hóa đơn có bị tịch thu không?

Cá nhân mua bán vàng không có hóa đơn có bị tịch thu không?

Hỏi: Gần đây tôi thấy có lan truyền thông tin khi mua bán vàng phải có hóa đơn, nếu cá nhân mua vàng không có chứng từ hóa đơn thì khi bán vàng sẽ bị tịch thu. Xin tòa soạn cho biết như vậy có đúng không? (Nguyễn Thị Hạnh, phường Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh)

Các trường hợp xử lý dữ liệu cá nhân không cần sự đồng ý của chủ thể

Các trường hợp xử lý dữ liệu cá nhân không cần sự đồng ý của chủ thể

Hỏi: Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân đã quy định rõ các trường hợp xử lý dữ liệu cá nhân không cần sự đồng ý của chủ thể dữ liệu cá nhân. Xin Báo CAND cho biết các trường hợp cụ thể? Cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan phải thiết lập cơ chế giám sát khi xử lý dữ liệu cá nhân trong trường hợp không cần sự đồng ý của chủ thể dữ liệu cá nhân như thế nào? (Thanh Hằng, tỉnh Cao Bằng)

Quy định về sự đồng ý của chủ thể dữ liệu cá nhân

Quy định về sự đồng ý của chủ thể dữ liệu cá nhân

Hỏi: Tôi được biết Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân đã quy định cụ thể về sự đồng ý của chủ thể dữ liệu cá nhân nhằm bảo vệ quyền, lợi ích của chủ thể dữ liệu trong các hoạt động kinh tế, xã hội. Xin Báo CAND cho biết rõ những quy định cụ thể liên quan đến nội dung này tại Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân? (Nguyên Minh, TP Hồ Chí Minh)

Khấu trừ lương để cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính

Khấu trừ lương để cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính

Hỏi: Khi bị xử phạt vi phạm hành chính, người bị xử phạt phải thực hiện  quyết định của cơ quan có thẩm quyền trong thời hạn yêu cầu. Xin hỏi, theo quy định từ ngày 1/1/2026, những ai bị cưỡng chế khấu trừ tiền lương để thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính? (Đỗ Văn Tú, phường Hà Đông, Hà Nội).

Quy định về mức lương tối thiểu áp dụng từ ngày 1/1/2026

Quy định về mức lương tối thiểu áp dụng từ ngày 1/1/2026

Hỏi: Tôi hiện là công nhân tại khu công nghiệp ở Bắc Ninh. Tôi được biết, từ năm 2026 mức lương tối thiểu vùng đối với người lao động được tăng lên. Xin hỏi, theo quy định mới, mức lương tối thiểu là bao nhiêu và áp dụng đối với đối tượng nào? (Phạm Thị Vân, xã Đại Đồng, tỉnh Bắc Ninh)

Mua, bán ngoại tệ giữa cá nhân với nhau bị xử phạt như thế nào?

Mua, bán ngoại tệ giữa cá nhân với nhau bị xử phạt như thế nào?

Hỏi: Tôi có nhu cầu mua ngoại tệ chuẩn bị cho con đi du học. Theo tôi biết, giữa cá nhân với cá nhân không được mua bán ngoại tệ. Xin hỏi cá nhân có thể mua ngoại tệ ở đâu? Trường hợp nếu cá nhân mua bán ngoại tệ với nhau thì bị xử phạt như thế nào? (Hoàng Minh Ngọc, phường Cầu Giấy, Hà Nội)

Cán bộ tòa án không được hách dịch, dọa nạt hoặc kéo dài thời gian xử lý công việc của nhân dân

Cán bộ tòa án không được hách dịch, dọa nạt hoặc kéo dài thời gian xử lý công việc của nhân dân

Cán bộ tòa án không được có thái độ hách dịch, dọa nạt, gây căng thẳng, khó khăn, phiền hà, vòi vĩnh, kéo dài thời gian xử lý công việc của tổ chức và công dân; không được thờ ơ, vô cảm, thiếu trách nhiệm trước những khó khăn, bức xúc của tổ chức và công dân. Nghiêm cấm việc lợi dụng nhiệm vụ, vị trí công tác để nhũng nhiễu, phiền hà, trục lợi.

Trường hợp được giảm 70% tiền sử dụng đất khi chuyển sang đất ở từ ngày 1/1/2026

Trường hợp được giảm 70% tiền sử dụng đất khi chuyển sang đất ở từ ngày 1/1/2026

Hỏi: Gia đình tôi có thửa đất diện tích 350m2 gồm đất vườn gắn liền với đất ở, đã sử dụng ổn định từ trước năm 2000, không có tranh chấp. Hiện tại, tôi muốn chuyển mục đích sử dụng thành đất ở để xây nhà. Xin hỏi chính sách chuyển mục đích sử dụng từ đất vườn, ao sang đất ở kể từ ngày 1/1/2026 được quy định như thế nào? (Phạm Văn Hà, phường Quang Trung, tỉnh Thanh Hóa).