Người nhận tiền chuyển nhầm vào tài khoản không trả lại phạm tội gì?

Hỏi: Tôi chuyển nhầm 50 triệu đồng vào tài khoản của người khác. Sau đó, tôi đã liên hệ với người nhận tiền chuyển nhầm nhưng họ không chịu trả lại. Xin quý báo cho biết, tôi phải làm những thủ tục gì để đòi lại tiền? Trần Bá Thương (huyện Thường Tín, Hà Nội)

Trả lời:  Luật sư Nguyễn Thị Sâm, Giám đốc Công ty Luật TNHH Ngọc Linh và Cộng sự (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) cho biết, theo quy định tại Khoản 1, Điều 105, Bộ luật Dân sự năm 2015 thì tiền là tài sản, bên cạnh vật, giấy tờ có giá và quyền tài sản. Do đó, người chuyển tiền nhầm có quyền đòi lại tài sản theo quy định tại Điều 166, Bộ luật Dân sự năm 2015.

Theo quy định tại Điều 165 Bộ luật Dân sự năm 2015, việc chiếm hữu số tiền bị chuyển nhầm của người được chuyển nhầm được xác định là “chiếm hữu không có căn cứ pháp luật”. Chính vì vậy, trong trường hợp người nhận được tiền chuyển nhầm khi được yêu cầu hoàn trả lại tiền phải có nghĩa vụ hoàn trả lại cho người chuyển tiền nhầm. Nghĩa vụ này được quy định tại Khoản 1, Điều 579, Bộ luật Dân sự năm 2015.

Điều luật quy định, người chiếm hữu, người sử dụng tài sản của người khác mà không có căn cứ pháp luật thì phải hoàn trả cho chủ sở hữu, chủ thể có quyền khác đối với tài sản đó. Nếu không tìm được chủ sở hữu, chủ thể có quyền khác đối với tài sản thì phải giao cho cơ quan Nhà nước có thẩm quyền (trừ trường hợp quy định tại Điều 236 Bộ luật Dân sự năm 2015).

Nếu người nhận tiền chuyển nhầm vẫn cố tình không trả lại, dù đã được người chuyển nhầm và ngân hàng thực hiện các thủ tục thông báo đòi lại tiền thì tùy theo mức độ có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật. Cụ thể:

1. Xử lý vi phạm hành chính về hành vi chiếm giữ trái phép tài sản của người khác, quy định tại Khoản 2, Điểm đ, Điều 15 Nghị định 144/2021/NĐ-CP của Chính phủ với mức phạt tiền từ 3 triệu đồng đến 5 triệu đồng và buộc phải áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là trả lại tài sản do chiếm giữ trái phép.

2. Truy cứu trách nhiệm hình sự về tội “Chiếm giữ trái phép tài sản” quy định tại Điều 176 Bộ luật Hình sự năm 2015 (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2017) nếu tài sản trị giá từ 10 triệu đồng đến dưới 200 triệu đồng, hoặc dưới 10 triệu đồng nhưng tài sản là di vật, cổ vật bị giao nhầm (hoặc do mình tìm được, bắt được) sau khi chủ sở hữu, người quản lý hợp pháp hoặc cơ quan có trách nhiệm yêu cầu được nhận lại tài sản đó theo quy định của pháp luật thì bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 50 triệu đồng; phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm.

Phạm tội chiếm giữ tài sản trị giá 200 triệu đồng trở lên hoặc bảo vật quốc gia thì bị phạt tù từ 1 năm đến 5 năm.

Ngoài ra, người chuyển tiền nhầm cũng có thể khởi kiện đòi lại số tiền đã chuyển nhầm bằng một vụ kiện dân sự ra tòa án có thẩm quyền theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự.

Ban Kinh tế - Pháp luật

Các tin khác

Để xóa án tích cần thực hiện thủ tục như thế nào?

Để xóa án tích cần thực hiện thủ tục như thế nào?

Hỏi: Năm 2018, cháu tôi phạm tội trộm cắp tài sản và bị Tòa án tuyên phạt 2 năm tù giam. Năm 2020, cháu đã chấp hành xong và đến nay không phạm tội mới. Năm 2026, cháu nộp hồ sơ xin việc tại một doanh nghiệp nước ngoài nhưng bị từ chối với lý do chưa xóa án tích. Xin tòa soạn hướng dẫn thực hiện thủ tục xóa án tích theo quy định của pháp luật. (Thu Hà, phường Hà Đông, Hà Nội)

Thời hiệu khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại

Thời hiệu khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại

Khoảng tháng 1/2022, tôi có cho chị hàng xóm mượn xe máy. Do sơ suất nên chị đã làm mất xe của tôi, chị có trình báo Công an và báo cho tôi biết. Lúc đó tôi chưa yêu cầu phải bồi thường ngay. Đến nay, tôi có yêu cầu chị bồi thường chiếc xe đã mất nhưng chị từ chối. Xin hỏi, tôi có thể khởi kiện yêu cầu chị bồi thường thiệt hại chiếc xe đã mất được không? (Thu An, phường Hà Nam, tỉnh Ninh Bình)

Quyền thừa kế của con nuôi thực tế

Quyền thừa kế của con nuôi thực tế

Hỏi: Cô chú tôi hiếm muộn, không sinh được con nên năm 1986 có nhận nuôi con nuôi. Chú tôi mất năm 2018, cô tôi mất năm 2025 và đều không để lại di chúc. Xin hỏi người con nuôi đó có được quyền hưởng thừa kế tài sản của cô chú tôi không? (Ngô Công, phường Thuận An, TP Huế)

Sổ đỏ cấp không đúng đối tượng sử dụng đất có bị thu hồi?

Sổ đỏ cấp không đúng đối tượng sử dụng đất có bị thu hồi?

Hỏi: Gia đình tôi sinh sống, sử dụng ổn định lâu dài thửa đất và căn nhà do cha mẹ để lại. Đến nay, gia đình tôi có nhu cầu làm sổ đỏ mới phát hiện cơ quan nhà nước đã cấp nhầm sổ đỏ đối với thửa đất của gia đình tôi cho người khác từ năm 2002. Vậy xin hỏi, tôi cần làm gì để bảo đảm quyền lợi của mình? (Lê Hạ, xã Phong Nha, tỉnh Quảng Trị)

Khi nào phải làm thủ tục khai nhận di sản thừa kế?

Khi nào phải làm thủ tục khai nhận di sản thừa kế?

Hỏi: Anh trai tôi không may qua đời khi đang còn trẻ. Ngoài những tài sản có giấy tờ sở hữu thì anh trai tôi còn có sổ tiết kiệm 6 tỷ đồng gửi ngân hàng. Xin tòa soạn cho biết, gia đình tôi phải làm gì để lấy được tiền thay anh trai tôi? (Lan Hà, phường An Hải, TP Đà Nẵng)

Vi phạm quy định về an toàn lao động có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Vi phạm quy định về an toàn lao động có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Hỏi: Bác tôi làm thuê cho một chủ thầu xây dựng nhưng không ký hợp đồng lao động. Do điều kiện an toàn không bảo đảm nên bác bị tai nạn lao động, tỷ lệ thương tật là 61%. Chủ thầu từ chối bồi thường với lý do không ký hợp đồng lao động. Xin hỏi, gia đình tôi cần làm gì để được đảm bảo quyền lợi? (Hải Hà, xã Cẩm Tú, tỉnh Thanh Hóa)

Thừa kế trong trường hợp đang xin ly hôn mà một bên chết

Thừa kế trong trường hợp đang xin ly hôn mà một bên chết

Hỏi: Anh chị tôi nộp đơn thuận tình ly hôn và đã được Tòa án thụ lý. Tuy nhiên, trong thời gian này anh trai tôi bị mất do tai nạn giao thông. Xin hỏi, chị dâu tôi có được thừa kế di sản mà anh tôi để lại không? (Phạm Thị Hà, phường Yên Dũng, tỉnh Bắc Ninh)

Nhà giải tỏa đang thế chấp ngân hàng giải quyết như thế nào?

Nhà giải tỏa đang thế chấp ngân hàng giải quyết như thế nào?

Một số hộ dân trong vùng giải phóng mặt bằng để xây dựng các dự án lớn đang băn khoăn, nhà của họ phải giải toả nhưng lại đang được thế chấp vay vốn ngân hàng. Chuyên gia khẳng định, đây không được coi là sự kiện bất khả kháng để miễn trừ nghĩa vụ thanh toán của người vay.

Đối tượng nào được tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung?

Đối tượng nào được tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung?

Hỏi: Tôi đang tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo hợp đồng lao động với một doanh nghiệp. Xin tòa soạn cho biết, muốn tăng mức lương hưu được hưởng khi nghỉ hưu tôi có được nộp thêm bảo hiểm xã hội tự nguyện hoặc có cách nào khác không? (Đỗ Huy, phường Hải Châu, TP Đà Nẵng)

Giấy tờ nào là căn cứ xác định sử dụng ổn định khi cấp sổ đỏ?

Giấy tờ nào là căn cứ xác định sử dụng ổn định khi cấp sổ đỏ?

Hỏi: Năm 1988, tôi mua mảnh đất của gia đình hàng xóm. Việc mua bán có giấy viết tay nhưng hiện tại đã thất lạc, người bán cũng chuyển đi nơi khác. Nay tôi muốn làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, UBND cấp xã yêu cầu tôi cung cấp căn cứ chứng minh đất đã sử dụng ổn định. Xin hỏi, căn cứ nào để chứng minh sử dụng đất ổn định theo yêu cầu của UBND cấp xã? (Phạm Khôi, phường Cửa Lò, tỉnh Nghệ An)

Hoàn thiện chính sách hình sự về không tố giác tội phạm theo hướng cân bằng giữa công lý và nhân văn

Hoàn thiện chính sách hình sự về không tố giác tội phạm theo hướng cân bằng giữa công lý và nhân văn

Trong tiến trình sửa đổi chính sách hình sự năm 2026, đề xuất của Bộ Công an về việc điều chỉnh chế định không tố giác tội phạm đã đặt ra một vấn đề cốt lõi: pháp luật phải xử lý như thế nào đối với “sự im lặng” khi biết tội phạm đang chuẩn bị hoặc đang diễn ra? Đồng thời, đâu là ranh giới hợp lý giữa nghĩa vụ công dân với đạo lý gia đình?

Tiền lương làm ban đêm có được miễn thuế thu nhập cá nhân không?

Tiền lương làm ban đêm có được miễn thuế thu nhập cá nhân không?

Hỏi: Tôi là công nhân một khu công nghiệp lớn tại Hải Phòng, có thời gian làm việc ban đêm và tăng ca. Xin hỏi theo quy định tiền lương làm ban đêm, tăng ca có phải nộp thuế không? Hiện nay, mức giảm trừ gia cảnh là bao nhiêu? (Trần Thị Mai, phường An Phong, TP Hải Phòng)

Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất để đảm bảo vay tiền có hợp pháp?

Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất để đảm bảo vay tiền có hợp pháp?

Hỏi: Khi vay tiền, người cho vay có yêu cầu tôi ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất có công chứng để đảm bảo cho khoản vay. Họ cam kết sau khi tôi trả hết nợ sẽ hủy hợp đồng và trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Xin hỏi việc ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất để đảm bảo trả nợ có tồn tại rủi ro không? (Trần Thị Thúy, phường Trần Phú, tỉnh Hà Tĩnh)