100 ngày điều trị “cụ rùa” Hồ Gươm

“Từ ngày 3/4 đến 12/7/2011 như vậy là tròn 100 ngày cụ rùa được điều trị tại 2 bể nhân tạo cạnh khu Tháp Rùa. Hiện tại cụ đã hoàn toàn khỏe mạnh” - PGS. TS Hà Đình Đức (hay còn được gọi vui là “nhà rùa học”) khoe như reo với chúng tôi qua điện thoại. Rồi ông mời tôi qua nhà để kể lại quá trình điều trị cho cụ…

Căn phòng nhỏ của "nhà rùa học" bày la liệt các loại sách báo. Ở giữa phòng treo trang trọng một khung ảnh lớn, nổi rõ cảnh cụ rùa Hồ Gươm đang ngửa cổ lên hít thở khí trời. PGS.TS Hà Đình Đức vào chuyện với giọng nói hừng hực nhiệt huyết của một nhà khoa học hiểu rất rõ về vấn đề mình nghiên cứu.

"Tôi đã cảnh báo từ năm 2009, là cụ rùa Hồ Gươm đang bị đày đọa. Bao nhiêu rong rêu rác rưởi bủa vây lấy cụ. Rồi đủ thứ gạch đá, sắt thép nằm dưới đáy hồ làm khổ cụ. Mai cụ cũng đã bị rêu mốc ăn trắng xóa… Rằng phải có biện pháp khẩn thiết cứu lấy Hồ Gươm, cứu lấy cụ rùa...".

Miệng nói, tay PGS Đức lật giở chính xác từng bức ảnh trong một chồng album khoảng 40-50 cuốn để minh chứng cho lời nói của mình. Cho đến cuối năm 2010, cụ rùa không những bị tấn công bởi các loại rác rưởi của con người, mà còn bị cả bọn rùa tai đỏ thừa thế mò lên gặm mai cụ. Ngày mùng 1 Tết Canh Dần, cụ đã phải trèo lên một góc hồ, với vết thương lớn ở vai. Một chân cụ với lên trên, như cầu cứu...

Tháng 1/2011, trong cuộc gặp gỡ của lãnh đạo TP Hà Nội với 154 nhà văn hóa, nhà khoa học được tặng bằng khen vì có thành tích đóng góp cho Đại lễ 1000 năm, PGS Đức đã tranh thủ gặp ngay ông Nguyễn Thế Thảo - Chủ tịch UBND TP Hà Nội để đề xuất một số vấn đề về việc diệt rùa tai đỏ và bảo vệ gấp cụ rùa đang bị thương nặng. Đồng thời ông cũng đề xuất với TP Hà Nội việc cần cải tạo, xây dựng khu vực cống thoát nước chính của Hồ Gươm nằm ở góc phố Hàng Khay theo kiểu cống thủy lợi, để khi có mưa lớn sẽ tháo nước ở đáy hồ ra ngoài. Hiện tại, cống phố Hàng Khay chỉ là cống tràn, tự chảy khi có mưa lớn. Theo ông Đức, nước Hồ Gươm lưu cữu đã mấy trăm năm nay, chỉ được bổ sung hằng năm vào mùa mưa, nên độ ô nhiễm rất cao. Nếu xây được cống thủy lợi ở góc hồ, vào mùa mưa, sẽ tháo nước đáy hồ ra ngoài, để nước mưa pha loãng nước Hồ Gươm, tự điều tiết sự ô nhiễm môi trường sinh thái hồ.

Thật may, cuối cùng thì lời kêu gọi khẩn thiết của ông cũng được lãnh đạo TP ghi nhận. Ngày 15/2/2011, UBND TP Hà Nội đã có ý kiến chỉ đạo các sở, ban, ngành tiến hành khảo sát hiện trường, xây dựng phương án và đề xuất thành lập tổ công tác liên ngành và có giải pháp bắt, xử lý triệt để rùa tai đỏ tại Hồ Gươm. Tiếp tục tiếp thu xin ý kiến các nhà khoa học và các tổ chức, cá nhân để hoàn thiện phương án kỹ thuật, triển khai bắt rùa tai đỏ, có giải pháp tổng thể chữa trị vết thương cụ rùa tại Hồ Gươm. Đồng thời kiểm tra, sửa chữa các bờ, kè hồ đảm bảo công trình quanh Hồ Gươm; lắp đặt hệ thống ống dẫn nước, thoát nước thải khu vực đền Ngọc Sơn sát đáy hồ và bờ để không cản trở đường đi của cụ rùa trong hồ; có phương án bổ sung nước vào hồ khi mực nước thấp hơn quy định…

Đặc biệt, UBND TP đã chỉ đạo việc đưa cụ rùa lên bờ để chữa bệnh. Hai chiếc bể có đường kính lần lượt là 5m và 10m đã được khẩn trương lắp đặt. Ngày 3/4/2011, cụ rùa đã được đưa thành công vào bể. Trước đó, ngày 8/3/2011, cụ đã xé toang một lớp lưới định bắt cụ.

Bể chữa thương có đường kính 5m, chiều cao 1,2 m, nặng 2,5 tấn là nơi sẽ tiến hành "xử lý sơ bộ" cụ rùa khi lai dẫn cụ vào chân Tháp Rùa. Bể chữa thương này sẽ được đặt trên chân Tháp Rùa - nơi Hội đồng chữa trị sẽ tiến hành điều trị vết thương cho cụ rùa. Cụ sẽ được bôi thuốc đặc trị để chống nấm mốc, và để vết thương nhanh lành miệng. Hàng chục cán bộ thuộc Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản 1, Chi cục Thủy sản Hà Nội, Sở NN &PTNT Hà Nội, Viện Da liễu Hà Nội,  Đại học Nông nghiệp I đã thay nhau chăm sóc và cung cấp thức ăn (cá) cho cụ.

Qua phân tích mẫu từ việc thăm khám rùa Hồ Gươm, các chuyên gia chỉ thấy có 4 loài vi khuẩn và một loài nấm, những loài có nhiều trong lớp bùn đáy hoặc trong nước. UBND TP Hà Nội đã yêu cầu Sở Xây dựng chỉ đạo Công ty Thoát nước và Tổng công ty Đầu tư phát triển hạ tầng đô thị tập trung lực lượng, phương tiện dọn dẹp các chướng ngại trong trong hồ như đường cấp thoát nước cho đền Ngọc Sơn, phía bắc cầu Thê Húc, đối diện bãi đỗ xe Đinh Tiên Hoàng; gạch đá chung quanh taluy ven hồ. Tiến hành phần phía nam Tháp Rùa để tăng thể tích hồ.

Cụ rùa Hồ Gươm được đưa lên thuyền để chuyển về chữa trị tại bể nhân tạo.
Cụ rùa Hồ Gươm được đưa lên thuyền để chuyển về chữa trị tại bể nhân tạo.

Theo các thành viên trong Hội đồng chữa trị vết thương rùa Hồ Gươm, sau một thời gian điều trị những vết thương ở mai và chi trước, cụ rùa đã có dấu hiệu bình phục. Kết quả phân tích ADN ở những phòng thí nghiệm cho thấy, bên trong cơ thể cụ rùa không có trọng bệnh.

100 ngày cụ rùa nằm tại bể điều trị, thì có tới gần 60 ngày PGS.TS Hà Đình Đức có mặt tại đó để theo dõi tình hình sức khỏe của cụ. Và cho tới trưa ngày 12/7, cụ rùa đã được thả lại về Hồ Gươm. Có một điểm mà chỉ PGS Đức mới biết, đó là khi chiếc lưới vừa được thả xuống, thì cụ lập tức bơi sang ngay. "Chắc là cụ biết mình được trở lại mái nhà xưa" - PGS Đức nói, giọng bùi ngùi.

Lần giở lại hơn 20 năm nghiên cứu về rùa Hồ Gươm của mình, PGS Hà Đình Đức kể. Cụ rất hay nổi vào những thời điểm quan trọng của đất nước. Rồi ông lần giở lại những tờ báo mà ông giữ rất kỹ. "Chỉ trong năm 2009, cụ đã nổi hàng chục lần. Khai mạc Hội nghị lần thứ 9 BCH Trung ương Đảng khóa X 5/1/2009 là lần cụ nổi đầu tiên trong năm. Ngày 3/2/2009 (79 năm thành lập Đảng Cộng Sản Việt Nam), cụ lại nổi. Trong khoảng 1 giờ đồng hồ ban đầu, cụ ở khu vực Tháp Rùa, sau đó cụ bơi một vòng tới đoạn trước vườn hoa Lý Thái Tổ. Có những lúc cụ nhào mai lên, lộn vòng rồi lại ngụp xuống.

Ngày 10/10/2009, kỷ niệm 999 năm Thăng Long, cụ rùa nổi lên khá lâu dưới chân cầu Thê Húc dẫn vào đền Ngọc Sơn… Ngày 1/10/2010, cụ rùa cũng nổi đúng dịp cả nước tưng bừng kỷ niệm 1000 năm Thăng Long. Tuy nhiên, PGS.TS Đức cũng lưu ý, cũng có thể chuyện cụ rùa nổi vào những dịp trọng đại của đất nước chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên. Cũng không loại trừ khả năng do nước hồ ô nhiễm, cụ bị ngộp thể nên phải nổi lên hít khí trời mà thôi.

Đến cuối năm 2010 và đầu năm 2011, số lần nổi của cụ rùa không bình thường, quá dày đặc và trên thân mình với nhiều vết thương và lở loét đã phản ánh tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng của Hồ Gươm. Chính vì vậy công việc đưa cụ lên chữa trị và cải tạo môi trường Hồ Gươm đã trở nên cấp bách. Lần này Thành phố đã vào cuộc thực sự. Công việc chữa trị cho cụ rùa đã thành công và môi trường Hồ Gươm đã được cải thiện, cụ rùa đã hoàn toàn bình phục và trở về cuộc sống tự nhiên. Kết quả này là nhờ sự chỉ đạo đúng đắn kịp thời của lãnh đạo UBND TP Hà Nội; sự tham gia với trình độ kỹ thuật và tinh thần trách nhiệm cao của các nhà khoa học

Minh Tiến

Các tin khác

Cử tạ Việt Nam sẽ lại huy hoàng như xưa?

Cử tạ Việt Nam sẽ lại huy hoàng như xưa?

Từng mang về những dấu son lịch sử cho thể thao nước nhà với 2 tấm huy chương Olympic của Hoàng Anh Tuấn và Trần Lê Quốc Toàn, cử tạ Việt Nam nhiều năm qua luôn được xem là môn thể thao thế mạnh.

Đừng để chiêu trò lấn át nghệ thuật

Đừng để chiêu trò lấn át nghệ thuật

Giữa dòng chảy sôi động của thị trường âm nhạc hiện nay, vẫn còn không ít những sản phẩm gây chú ý bằng yếu tố phản cảm, dung tục, thậm chí lệch chuẩn về nội dung và hình ảnh. Khi ranh giới giữa sáng tạo nghệ thuật và chiêu trò câu view bị xóa nhòa thì câu hỏi đặt ra không chỉ cho ý thức của người làm nghề, trách nhiệm của cơ quan quản lý, mà còn là sự tỉnh táo của công chúng trong việc tiếp nhận và chọn lọc giá trị văn hóa…

Bắn súng Việt Nam và những tín hiệu vui trước thềm ASIAD 20

Bắn súng Việt Nam và những tín hiệu vui trước thềm ASIAD 20

Trong hành trình hướng đến ASIAD 20, bắn súng Việt Nam đang dần phát đi những tín hiệu tích cực cả về lực lượng lẫn thành tích. Từ sân chơi quốc nội đến đấu trường châu lục, các xạ thủ không chỉ duy trì phong độ mà còn tạo ra những điểm nhấn đáng chú ý. Đặc biệt, sự xuất hiện của những nhân tố trẻ cùng sự ổn định của các gương mặt chủ lực đang mở ra hy vọng cho một tương lai xán lạn của bắn súng Việt Nam.

Tìm kiếm lượt xem bất chấp, đánh đổi an toàn để nhận quà tặng

Tìm kiếm lượt xem bất chấp, đánh đổi an toàn để nhận quà tặng

Phát trực tiếp (livestream) đang bị một bộ phận người dùng lợi dụng để tìm kiếm lượt xem (câu view), nhận tiền ủng hộ, tặng (donate) bằng những nội dung nguy hiểm, phản cảm, thậm chí, vi phạm pháp luật. Từ các trò hù dọa người đi đường, trẻ em đến việc tụ tập, sử dụng hung khí theo “thử thách” của người xem, cho thấy xu hướng lệch chuẩn này đang lan rộng và tiềm ẩn nhiều hệ lụy.

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.