10 sự kiện chính trị-an ninh-quân sự nổi bật trong năm 2012

Khi tờ lịch cuối cùng của năm 2012 được gỡ xuống cũng là thời khắc bước sang năm mới 2013 với những biến động khó lường của thế giới cũng như khu vực. Dưới đây là 10 sự kiện quốc tế chính trị-an ninh-quân sự nổi bật trong năm 2012 do Báo Công an nhân dân bình chọn.

1. 2012 là một năm của nhiều cuộc bầu cử và chuyển giao quyền lực quan trọng bởi có tới 4/5 nước thành viên Hội đồng bảo an Liên hợp quốc (Nga, Mỹ, Pháp, Trung Quốc) bầu lãnh đạo mới. Trong đó đánh dấu sự trở lại nắm quyền của Tổng thống Nga Putin, của Tổng thống Mỹ Barack Obama, của sự thay đổi lãnh đạo tại Trung Quốc (ông Tập Cận Bình được bầu làm Tổng Bí thư, Chủ tịch Quân uỷ Trung ương thay thế người tiền nhiệm Hồ Cẩm Đào), tại Pháp (ông Francois Hollande đắc cử, thay thế người tiền nhiệm Nicolas Sarkozy).

10 sự kiện chính trị-an ninh-quân sự nổi bật trong năm 2012 ảnh 1

Ngoài ra, Nhật Bản (ông Shinzo Abe trở thành Thủ tướng thứ 96 của đất nước mặt trời mọc), Hàn Quốc (bà Park Geun-hye là nữ Tổng thống đầu tiên của xứ sở kim chi), Venezuela… cũng có lãnh đạo mới.

2. Tranh chấp chủ quyền biển đảo ở Đông Bắc Á và biển Đông nóng lên. Việc tàu cá, tàu hải giám Trung Quốc bạo ngược tại biển Đông, biển Hoa Đông khiến quan hệ Trung-Nhật căng thẳng, rồi việc Trung Quốc in hình “đường lưỡi bò” vào hộ chiếu khiến dư luận quan ngại.

Tranh chấp giữa Nhật Bản và Trung Quốc xung quanh chủ quyền tại quần đảo Senkaku/Điếu Ngư, giữa Hàn Quốc và Nhật Bản đối với quần đảo Dokdo/Takashema, cũng như giữa Trung Quốc với một số nước Đông Nam Á tại biển Đông đã trở thành chủ đề nóng tại nhiều diễn đàn khu vực và quốc tế trong năm 2012.

Tranh chấp biển đảo có lúc leo thang nguy hiểm tới mức khiến nhiều người quan ngại về nguy cơ bùng nổ xung đột giữa các bên liên quan.

3. Trung Đông vẫn nhiều bất ổn. Chiến sự leo thang tại Syria, trong khi tình hình an ninh tại Libya, Ai Cập vẫn chưa khả quan, vấn đề hạt nhân tại Iran vẫn bế tắc. Mỹ và các nước phương Tây gia tăng áp lực đối với chính quyền của Tổng thống Bashar al-Assad trong bối cảnh Nga và Trung Quốc đều chưa có thay đổi lớn trong chính sách đối với Syria.

Xung đột tại Syria đã cướp đi sinh mạng của khoảng 45.000 người, khiến hơn 3 triệu người phải đi lánh nạn.

Mặc dù hơn 64% cử tri tham gia 2 cuộc trưng cầu dân ý ủng hộ bản dự thảo Hiến pháp mới, nhưng tình hình bất ổn chính trị tại Ai Cập vẫn không được cải thiện, thậm chí còn là cái cớ để phe đối lập tiến hành các hoạt động chống đối.

Quan hệ Iran-phương Tây do Mỹ đứng đầu trở nên căng thẳng sau khi Liên minh châu Âu quyết định áp đặt lệnh cấm vận dầu mỏ đối với Tehran kể từ 1/7/2012.

4.

CHDCND Triều Tiên thử thành công tên lửa Unha-3 đưa vệ tinh Kwangmyongsong-3 lên quỹ đạo đúng thời điểm nhà lãnh đạo Kim Jong-il qua đời được 1 năm. Vụ phóng vệ tinh của CHDCND Triều Tiên khiến cả Mỹ, Hàn Quốc và Nhật Bản phải đặt trong tình trạng báo động.

Ông Kim Jong-un được cử kế nhiệm cha từ tháng 2/2012. Ngày 30/12/2012, CHDCND Triều Tiên đã kỷ niệm 1 năm nhà lãnh đạo Kim Jong-un được cử giữ chức Tư lệnh tối cao Quân đội Nhân dân Triều Tiên.

5. Myamar đạt được những kết quả quan trọng trong tiến trình cải cách toàn diện, thu hút sự quan tâm của nhiều quốc gia và chính trị gia thế giới. Cả Tổng thống Barack Obama và Ngoại trưởng Mỹ đều tới thăm nước này.

Tổng thống Thein Shein đang tiếp tục thực thi nhiều chính sách cải tổ nền kinh tế Myamar để thu hút đầu tư nước ngoài như miễn thuế trong 5 năm cho nhà đầu tư nước ngoài, bảo đảm không quốc hữu hóa, nới lỏng kiểm soát tư hữu đất đai, thả nổi đồng tiền kyat…

6. Bộ phim "Sự ngây thơ của tín đồ Hồi giáo" do một người Mỹ sản xuất có nội dung phỉ báng Nhà tiên tri Mohammed đã thổi bùng cơn thịnh nộ của người Hồi giáo trên thế giới. Biểu tình và tấn công các đại sứ quán và lãnh sự quán Mỹ nổ ra ở hàng chục quốc gia từ châu Phi tới châu Á.

Nhiều người nói rằng, bộ phim "Sự ngây thơ của tín đồ Hồi giáo" là một trong những tác nhân khiến Đại sứ Mỹ Christopher Stevens và 3 nhân viên ngoại giao tử vong khi người Hồi giáo biểu tình và tấn công vào lãnh sự quán Mỹ ở Benghazi, Libya.

7. Palestine được nâng cấp quy chế từ Thực thể quan sát viên lên Nhà nước quan sát phi thành viên tại Liên hợp quốc. Tổng Thư ký Liên đoàn Arab Nabil al-Arabi kêu gọi Tổng thống Mỹ Barack Obama chủ động chấm dứt cuộc xung đột Israel-Palestine bởi Israel tiếp tục có những hành động trả đũa sau khi Palestine được Liên hợp quốc nâng cấp quy chế nhà nước.

Chính quyền Dân tộc Palestine (PNA) dự kiến thông qua bản hiến pháp mới trong năm 2013, cũng như nỗ lực tham gia một số thỏa ước quốc tế và các tổ chức của Liên hợp quốc. Chính quyền Dân tộc Palestine cũng kêu gọi phác thảo một kế hoạch làm việc để nối lại các cuộc hòa đàm với Israel dựa trên các cam kết hòa bình giữa hai bên.

8. Vụ xả súng tại Trường Tiểu học Sandy Hook, bang Connecticut, Mỹ và “văn hoá súng đạn” được dư luận đặc biệt quan tâm bởi đây là vụ thảm sát tồi tệ thứ hai trong lịch sử nước Mỹ. Sát thủ Adam Lanza mới 20 tuổi, được coi là có vấn đề về thần kinh.

Ngày 30/12/2012, Tổng thống Barack Obama đã tái khẳng định cam kết thúc đẩy một bộ luật mới nhằm kiểm soát súng ở Mỹ trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ Tổng thống thứ hai. Ông Barack Obama gọi vụ xả súng tại Trường Tiểu học Sandy Hook là “ngày tồi tệ nhất” trong nhiệm kỳ làm Tổng thống của mình.

Phó Tổng thống Joseph Biden được cử làm người đứng đầu nhóm chuyên trách để soạn thảo chính sách nhằm siết chặt các quy định về kiểm soát kinh doanh và sở hữu súng đạn.

9. Vai trò của châu Á-Thái Bình Dương và Đông Bắc Á được coi trọng sau tuyên bố hôm 5/1/2012 của Tổng thống Barack Obama - Mỹ sẽ quay lại khu vực này. Bộ trưởng Quốc phòng Leon Panetta khẳng định: đến năm 2020 Mỹ sẽ điều 60% sức mạnh quân sự đến châu Á-Thái Bình Dương.

Mỹ cho rằng, tương lai của nền kinh tế lớn nhất thế giới sẽ phụ thuộc vào châu Á-Thái Bình Dương ít nhất trong vài ba thập niên tới và nếu có một cuộc chiến tranh lớn mang tầm khu vực hoặc rộng hơn, thì khu vực này sẽ trở thành chiến trường chính. Do đó, châu Á-Thái Bình Dương sẽ tiếp tục là điểm nóng của thế giới trong năm 2013.

10. Cuộc khủng hoảng nợ công tại khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) vẫn chưa được giải quyết triệt để, trong khi Liên minh châu Âu bất đồng nội bộ, suy giảm ảnh hưởng, dẫn tới những bất ổn về an ninh trong khu vực.

Thủ tướng Đức Angela Merkel vừa cảnh báo (31/12/2012): Những cải cách tại Liên minh châu Âutuy bắt đầu phát huy hiệu quả, nhưng vẫn phải kiên nhẫn vì khủng hoảng kinh tế chưa bị đẩy lùi và tình hình kinh tế tại châu Âu trong năm 2013 sẽ khó khăn hơn năm 2012.

Bà Angela Merkel cũng kêu gọi các nước tăng cường giám sát thị trường tài chính trong năm 2013 để tránh những sai lầm đã dẫn đến khủng hoảng kinh tế kéo dài từ năm 2008 đến nay.

Châu Âu tiếp tục phải gồng mình trước cuộc khủng hoảng nợ công tại Hy Lạp, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha và Italia

Nhóm PV báo CAND

Các tin khác

Thông điệp mạnh mẽ về “lời giải châu Á” trước khủng hoảng toàn cầu

Thông điệp mạnh mẽ về “lời giải châu Á” trước khủng hoảng toàn cầu

Tối 29/5, Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 đã chính thức khai mạc tại Singapore, thu hút sự chú ý đặc biệt của giới chức an ninh, giới hoạch định chính sách và truyền thông toàn cầu. Tâm điểm vững chắc của phiên khai mạc năm nay chính là bài phát biểu dẫn đề quan trọng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm. Ngay sau khi kết thúc, bài phát biểu đã nhanh chóng trở thành tiêu điểm trên hàng loạt các trang báo lớn và kênh thông tấn uy tín quốc tế, nhận được sự đồng thuận và đánh giá rất cao từ dư luận chính trị thế giới.

Tổng thống Trump cân nhắc gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran

Tổng thống Trump cân nhắc gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 29/5 cho biết ông sẽ sớm đưa ra quyết định cuối cùng về đề xuất gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran, trong bối cảnh hai bên vẫn còn những khác biệt đáng kể liên quan đến các vấn đề cốt lõi của cuộc chiến kéo dài nhiều tháng qua.

Shangri-La: Từ sáng kiến thúc đẩy đối thoại đến diễn đàn an ninh hàng đầu

Shangri-La: Từ sáng kiến thúc đẩy đối thoại đến diễn đàn an ninh hàng đầu

Khởi nguồn từ một ý tưởng sơ khởi nhằm thiết lập kênh thảo luận quốc phòng đa phương tại châu Á - Thái Bình Dương sau thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Đối thoại Shangri-La đã trải qua chặng đường hơn hai thập kỷ để khẳng định vị thế là một trong những diễn đàn an ninh hàng đầu. Bước sang năm 2026, đối mặt với một môi trường chiến lược toàn cầu đầy biến động, diễn đàn tiếp tục thu hút sự chú ý đặc biệt của dư luận quốc tế.

Khoảnh khắc tên lửa của Blue Origin phát nổ dữ dội trên bệ phóng

Khoảnh khắc tên lửa của Blue Origin phát nổ dữ dội trên bệ phóng

Sự cố xảy ra tối 28/5 (giờ Mỹ) tại bang Florida khi Blue Origin tiến hành thử nghiệm đốt tĩnh đối với New Glenn, tên lửa hạng nặng được phát triển suốt gần 10 năm qua. Hình ảnh được Nasa ghi lại cho thấy tên lửa được kích hoạt động cơ trước khi bất ngờ biến thành một quả cầu lửa lớn, tạo ra cột khói và ngọn lửa bốc cao trên bầu trời. Blue Origin xác nhận đã xảy ra một "sự cố bất thường" trong quá trình thử nghiệm. NASA cho biết sẽ xem xét ảnh hưởng của sự cố đối với chương trình Artemis và kế hoạch xây dựng căn cứ lâu dài trên Mặt Trăng.

Tên lửa New Glenn của Blue Origin phát nổ trên bệ phóng

Tên lửa New Glenn của Blue Origin phát nổ trên bệ phóng

Một tên lửa New Glenn không người lái của công ty hàng không vũ trụ Blue Origin đã phát nổ trên bệ phóng tại bang Florida trong quá trình thử nghiệm tối 28/5 (giờ Mỹ), đánh dấu một bước lùi đáng kể đối với tham vọng của tỷ phú Jeff Bezos trong cuộc đua thu hẹp khoảng cách với đối thủ SpaceX.

Israel mở rộng kiểm soát dải Gaza

Israel mở rộng kiểm soát dải Gaza

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu chỉ thị quân đội Israel mở rộng hoạt động tại dải Gaza để kiểm soát 70% diện tích vùng đất này, động thái khiến hàng ngàn người Palestine tiếp tục phải di dời.

Thụy Điển tặng Ukraine 16 tiêm kích

Thụy Điển tặng Ukraine 16 tiêm kích

Ukraine lên kế hoạch đặt mua 20 tiêm kích Gripen E/F do Thụy Điển sản xuất, đồng thời được Stockholm tặng thêm 16 chiếc Gripen C/D đã qua sử dụng.

“Lời cảnh báo khắc nghiệt” về khủng hoảng khí hậu toàn cầu

“Lời cảnh báo khắc nghiệt” về khủng hoảng khí hậu toàn cầu

Nhiều nhà khoa học cho rằng thế giới đang bước vào giai đoạn mà những hiện tượng thời tiết từng bị xem là bất thường đang dần trở thành “trạng thái bình thường mới” của khí hậu toàn cầu. Các đợt nắng nóng cực đoan không chỉ gây sức ép lên y tế, năng lượng và giao thông, mà còn đe dọa an ninh lương thực, tăng trưởng kinh tế và khả năng thích ứng của nhiều quốc gia.

Mỹ tiếp tục không kích Iran, căng thẳng tại eo biển Hormuz chưa hạ nhiệt

Mỹ tiếp tục không kích Iran, căng thẳng tại eo biển Hormuz chưa hạ nhiệt

Quân đội Mỹ đã tiến hành các đợt không kích mới nhằm vào một địa điểm quân sự của Iran mà Washington cho rằng đe dọa lực lượng Mỹ và hoạt động vận tải thương mại tại eo biển Hormuz, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước tiếp tục leo thang dù đã có thỏa thuận ngừng bắn từ tháng 4.

Nổ bồn chứa hóa chất tại nhà máy giấy ở Mỹ

Nổ bồn chứa hóa chất tại nhà máy giấy ở Mỹ

Ít nhất một người đã thiệt mạng và nhiều người khác bị thương sau vụ nổ bồn chứa hóa chất nghiêm trọng xảy ra tại một nhà máy giấy ở bang Washington, Mỹ, ngày 26/5 (giờ địa phương). Giới chức địa phương lo ngại số người tử vong có thể còn tăng trong bối cảnh công tác cứu hộ gặp nhiều khó khăn do hiện trường chưa ổn định.

Israel bắn phá phía Nam Lebanon, lệnh ngừng bắn trước nguy cơ sụp đổ

Israel bắn phá phía Nam Lebanon, lệnh ngừng bắn trước nguy cơ sụp đổ

Israel tiến hành các cuộc tập kích dữ dội trên khắp miền Nam Lebanon, trong khi lực lượng Hezbollah cũng xác nhận tấn công lực lượng của Tel Aviv, khiến lệnh ngừng bắn do Mỹ bảo trợ có nguy cơ sụp đổ, đồng thời ảnh hưởng đến triển vọng đạt thỏa thuận giữa Washington - Tehran.