Reuters trích dẫn nguồn tin quân sự Mỹ cho hay, quân đội nước này đã phá hủy một trạm điều khiển mặt đất của Iran tại thành phố cảng Bandar Abbas sau khi phát hiện cơ sở này chuẩn bị triển khai máy bay không người lái (UAV) tấn công thứ năm nhằm vào khu vực eo biển Hormuz. Trước đó, lực lượng Mỹ cũng bắn hạ bốn UAV tấn công của Iran mà Washington cho là gây nguy hiểm cho các lực lượng và tàu thương mại hoạt động quanh tuyến hàng hải chiến lược này.
Truyền thông Iran cho biết đã xảy ra ba vụ nổ tại khu vực Bandar Abbas rạng sáng 28/5 theo giờ địa phương. Tuy nhiên, Tehran chưa đưa ra bình luận chính thức về thông tin Mỹ tiến hành không kích.
Phía Mỹ khẳng định các hành động quân sự này “mang tính phòng vệ, được tính toán kỹ lưỡng và nhằm duy trì lệnh ngừng bắn”. Dẫu vậy, đây là lần thứ hai trong tuần Washington thực hiện các cuộc tấn công nhằm vào lãnh thổ Iran. Trước đó, quân đội Mỹ đã tiến hành các đợt không kích tại miền nam Iran hôm 25/5 mà Washington mô tả là “hành động phòng thủ”, trong khi Tehran lên án đây là “sự vi phạm nghiêm trọng” đối với thỏa thuận ngừng bắn giữa hai bên.
Những diễn biến mới nhất cho thấy khoảng cách giữa Mỹ và Iran vẫn rất lớn, bất chấp việc Nhà Trắng trong những ngày gần đây liên tục phát tín hiệu rằng một thỏa thuận sơ bộ nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài ba tháng có thể sắp đạt được.
Tại cuộc họp nội các ngày 27/5 có sự tham dự của báo giới, Tổng thống Mỹ Donald Trump bác bỏ thông tin do truyền hình nhà nước Iran đưa ra trước đó về một dự thảo thỏa thuận khôi phục hoạt động vận tải thương mại qua eo biển Hormuz về mức trước chiến tranh trong vòng một tháng.
Theo truyền thông Iran, dự thảo này bao gồm việc Iran và Oman cùng quản lý hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz, đồng thời Mỹ sẽ dỡ bỏ phong tỏa các cảng của Iran và rút lực lượng quân sự khỏi khu vực lân cận nước này.
Tuy nhiên, ông Trump tuyên bố không một quốc gia nào có quyền kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược này. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng đưa ra phát biểu cứng rắn nhằm vào Oman – quốc gia có quan hệ quân sự và kinh tế lâu năm với Washington.
“Không ai được kiểm soát eo biển Hormuz. Đây là vùng biển quốc tế và Oman sẽ phải hành xử như mọi quốc gia khác, nếu không chúng tôi sẽ buộc phải phá hủy họ”, ông Trump nói.
Trong khi đó, ông Ebrahim Azizi, Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia Quốc hội Iran, tuyên bố các lời đe dọa từ Washington sẽ không khiến Tehran từ bỏ các yêu cầu cốt lõi, bao gồm quyền làm giàu uranium, quyền kiểm soát eo biển Hormuz và việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt.
Cuộc xung đột kéo dài ba tháng giữa Mỹ, Israel và Iran đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng và đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh kể từ khi bùng phát ngày 28/2 với các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran.
Eo biển Hormuz – nơi trung chuyển khoảng 20% lưu lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới trước chiến sự – tiếp tục là tâm điểm của các cuộc đàm phán. Các vấn đề then chốt hiện nay gồm chương trình hạt nhân của Iran, các lệnh trừng phạt của Mỹ cũng như quyền kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược này.
Theo luật pháp quốc tế, tàu thuyền nước ngoài được bảo đảm quyền đi qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, lưu lượng vận tải qua khu vực này vẫn giảm mạnh kể từ khi xung đột nổ ra.
Lực lượng Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran ngày 27/5 cho biết có 23 tàu, bao gồm tàu chở dầu, tàu container và tàu thương mại, đi qua eo biển Hormuz trong vòng 24 giờ qua với sự cho phép của Tehran. Con số này chỉ bằng một phần nhỏ so với mức 125-140 tàu mỗi ngày trước chiến tranh.
