Cuộc cách mạng năm 2005 được gọi theo tên một loài hoa - Hoa Tulip - nhằm lật đổ Tổng thống Askar Akayev - Người đồng minh thân cận của ông Boris Yeltsin trong cuộc chiến chống lại ông Gorbachev, dẫn tới việc Liên bang Xô Viết sụp đổ, sau đó nước Cộng hòa Kyrgyzstan tuyên bố độc lập và ông trở thành Tổng thống vào năm 1991.
Sau 15 năm cầm quyền với 3 nhiệm kỳ Tổng thống, kỳ tích của ông Akayev để lại cho đất nước là Kyrgyzstan luôn luôn nằm ở vị trí cuối trong bảng xếp hạng các nước chậm phát triển nhất trong các thành viên thuộc Liên Xô cũ. Năm 2001, ông đã cho Mỹ thuê đất để xây dựng căn cứ quân sự Manas gần thủ đô Bishkek để lập cầu hàng không phục vụ cho cuộc chiến tại
Do tham nhũng trầm trọng và đam mê quyền lực, "nhà độc tài" Akayev đã biến đồng minh của mình thành kẻ đối đầu và nhân dân thành những người nổi dậy phế truất ông vào tháng 4/2005, khi mà ông còn đang ở thăm Moskva.
Ông Kurmanbek Bakiyev và ông Askar Akayev.
Cuộc cách mạng Hoa Tulip đã đưa ông Kurmanbek Bakiyev lên làm tổng thống mới với hy vọng quét sạch nạn tham nhũng và mở ra một chương mới cho đất nước có vị trí vô cùng đặc biệt tại Trung Á đối với các cường quốc như Nga, Trung Quốc và Mỹ.
Thế nhưng trái với kỳ vọng của dân chúng, ngoài việc giẫm lên vết xe đổ của người tiền nhiệm - tham nhũng, "gia đình hóa công sở" - ông còn khiến cho hoạt động nhà nước bị đình đốn và chiến trường chính trị như lửa đổ thêm dầu. Nhằm có thêm nhiều ngoại tệ, để cứu vãn nền kinh tế bị đình đốn ông Bakiyev chơi "con bài căn cứ quân sự". Đầu tiên ông nhận 2 tỷ đôla viện trợ của Nga để cho Moskva mở thêm căn cứ quân sự thứ hai tại đây và tuyên bố sẽ đóng căn cứ quân sự Mỹ vào tháng 6/2009.
Tháng 7/2009, Mỹ buộc phải nâng mức thuê đất làm căn cứ không quân này lên 3 lần, tức phải trả tới 60 triệu đôla/năm. Khoản viện trợ và tiền thuê đất không những không vực dậy nền kinh tế
Hỗn loạn ở Kyrgyzstan.
Ngày 6/4, cuộc xuống đường của quần chúng phản đối chính phủ tăng giá nhiên liệu và chống tham nhũng nổ ra đầu tiên tại thành phố Talas đã bùng phát thành cuộc "khởi nghĩa" lật đổ tổng thống và chính phủ tại thủ đô. Kết quả tổng thống "bỏ của chạy lấy người", Thủ tướng từ chức, quyền lực nhà nước thuộc về chính phủ nhân dân. Người từng là đồng minh và là cánh tay phải của ông Bakiyev trong cuộc cách mạng Hoa Tulip - bà Roza Otunbayeva - lên nắm quyền Thủ tướng.
Cuộc cách mạng mới vừa xảy ra tại đây dường như được tiên lượng trước. Vì nhu cầu dân chủ, chống tham nhũng, phát triển đất nước thịnh vượng, xã hội ổn định là tối cần thiết không chỉ đối với người
Rõ ràng tương lai của Kyrgyzstan hoàn toàn nằm trong tay người dân nước này và chúng ta hy vọng sau cuộc cách mạng "cuối cùng" này, "bình minh" không chỉ rực rỡ trên lá quốc kỳ của Kyrgyzstan mà còn trên từng khuôn mặt của chủ nhân một đất nước có phong cảnh đẹp tuyệt vời ở xứ Trung Á.
Bà Roza Otunbayeva.
| Các sự kiện chính trị nổi bật sau khi tuyên bố độc lập - Tháng 3/2005, biểu tình phản đối kết quả bầu cử tại Quốc hội, dẫn tới cuộc cách mạng mang tên Hoa Tulip. Kết quả: Tổng thống Askar Akayev bị lật đổ, người đứng đầu phe đối lập - ông Kurmanbek Bakiyev - trở thành Tổng thống kiêm Thủ tướng mới. - Tháng 5/2006, biểu tình bùng nổ ở nhiều thành phố đòi thay đổi hiến pháp và đẩy mạnh hơn nữa cuộc chiến chống nạn tham nhũng. -Tháng 7/2009, ông Bakiyev tái đắc cử Tổng thống trong một cuộc bầu cử có sự giám sát quốc tế. - Tháng 2/2010, thủ lĩnh phe đối lập - ông Ismail Isakov- bị chính phủ buộc tội tham nhũng và bị tuyên phạt 8 năm tù làm bùng nổ làn sóng phản đối của phe đối lập và dư luận thế giới. - Tháng 4/2010, đụng độ dữ dội giữa cảnh sát và những người chống chính phủ khiến 75 người thiệt mạng và hơn 100 người khác bị thương và mở đầu cho một cuộc cách mạng mới tại quốc gia này. Ngày 8/4, cựu Ngoại trưởng Roza Otunbayeva lên làm Thủ tướng của chính phủ lâm thời cho tới cuộc bầu của dân chủ vào 6 tháng sau. |
