Vì sao Ukraine giải tán lực lượng đặc nhiệm Berkut?

“Berkut” hay còn gọi là “Mắt đại bàng”  - một trong những biểu tượng sức mạnh của lực lượng cảnh sát Ukraine, có công nhiều trong việc giải quyết tình trạng bạo lực ở Kiev đã bị quyền Bộ trưởng Nội vụ Ukraine Arsen Avakov ra lệnh giải tán ngày 25/2. Việc xóa sổ Berkut được coi là một trong những động thái của chính phủ lâm thời nhằm “cô lập” và “chặt đứt” nguồn lực ủng hộ đối với Tổng thống bị lật đổ Viktor Yanukovych.
>>Ukraine: Tranh cãi về tính hợp pháp của chính phủ lâm thời

Từ cáo buộc vô căn cứ

Ngày 25/2 quyền Bộ trưởng Nội vụ Ukraine Arsen Avakov đã đích thân ra lệnh giải tán đội đặc nhiệm Berkut với cáo buộc rằng lực lượng này đã vi phạm pháp luật và tiến hành đàn áp mạnh tay với người biểu tình ở Thủ đô Kiev hồi cuối tuần trước khiến gần 100 người thiệt mạng. Trong sắc lệnh số 144, ông Arsen Avakov còn nhấn mạnh, việc giải tán Berkut sẽ được thực hiện ngay lập tức và đồng thời tại tất cả các đơn vị của lực lượng này trên khắp các tỉnh thành.

Ngay sau đó, lợi dụng sắc lệnh mới ban hành này, những người cực đoan Ukraine ở thành phố Lviv đã dùng vũ lực vây bắt các thành viên của lực lượng đặc nhiệm Berkut và bắt họ quỳ gối tại đài tưởng niệm Taras Shevchenko, buộc họ phải hứng chịu hàng loạt sự tra tấn dã man như bị ném đá, bị đánh đập… Chưa hết, một số kẻ quá khích còn cầm đầu trò buộc các thành viên của Berkut xin lỗi người dân và hứa không bảo vệ Tổng thống bị lật đổ Viktor Yanukoyvch.

Lực lượng đặc nhiệm Berkut, đơn vị có nhiệm vụ trấn áp những cuộc biểu tình bạo động ở Ukraine đã bị chính phủ lâm thời nước này giải tán ngày 25/2.
Lực lượng đặc nhiệm Berkut, đơn vị có nhiệm vụ trấn áp những cuộc biểu tình bạo động ở Ukraine đã bị chính phủ lâm thời nước này giải tán ngày 25/2.

Những người chống đối lại yêu cầu này đều bị chúng đánh trọng thương, phải đưa đi bệnh viện cấp cứu. Còn tại Lutsk, nhóm người cực đoan lại có “trò vui” mới là lôi lính đặc nhiệm Berkut ra sân khấu được thiết lập ở quảng trường, rồi mở một phiên tòa, bắt họ trả lời các câu hỏi hay đưa ra những tuyên bố nói xấu chính quyền Kiev cũ…

Ở một số nơi khác như thành phố Simferopol , do lo sợ tình huống xấu có thể xảy ra, nhiều người dân ủng hộ chính phủ của Tổng thống bị lật đổ Viktor Yanukoyvch đã lập các lá chắn sống quanh các đơn vị Berkut để ngăn việc giải tán đội đặc nhiệm này. Một nhà phân tích chính trị thuộc hãng BBC nhận định, sự hỗn loạn sẽ còn lan rộng ở Ukraine nếu như chính phủ lâm thời nước này tiếp tục đưa ra các quyết định mang tính chất thù hằn với lực lượng ủng hộ chính phủ cũ và đây sẽ là điểm đen khiến quốc gia Đông Âu này khó có thể thoát khỏi vũng lầy của khủng hoảng.

Đến ý đồ chính trị

Tin từ hãng AFP cho hay, thành viên của Berkut đều là những người có tư tưởng thân Nga và chống phương Tây. Họ cũng thường xuyên bày tỏ sự ủng hộ đối với Tổng thống bị lật đổ Viktor Yanukovych. Hơn thế nữa, khi chính biến xảy ra, lo ngại Berkut sẽ dùng sức mạnh lật ngược thế cờ, lực lượng đối lập ở Ukraine đã cho người bao vây các đơn vị của Berkut và sử dụng lính bắn tỉa để cầm chân lực lượng này.

Dẫu vậy, vẫn có một nhóm thành viên của Berkut đã kịp thời trốn thoát và chính họ là lực lượng đã giúp ông Viktor Yanukovych đào tẩu khỏi Thủ đô Kiev . Một số nguồn tin từ tình báo Mỹ còn cáo buộc Berkut đã tạo điều kiện cho một nhóm đặc nhiệm Nga trà trộn vào đơn vị để tham gia công tác bảo vệ cho Tổng thống Viktor Yanukovych. Tuy nhiên, đến nay, cáo buộc nói trên của Washington đã bị Moskva bác bỏ. Một thủ lĩnh cấp cao của lực lượng đối lập khi được hỏi về việc giải tán Berkut cũng thừa nhận rằng, chính phủ lâm thời Ukraine rất lo ngại sự trở lại của các thành viên Berkut.

Theo con số thống kê chưa đầy đủ, Berkut có ít nhất 5.000 thành viên nằm rải rác ở tất cả các tỉnh, thành ở Ukraine . Những đơn vị địa phương của Berkut đều nằm dưới sự quản lý của Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh. Hiện nay, khi lực lượng đối lập ở chiếm đóng và hoàn toàn kiểm soát Thủ đô Kiev, những thế lực thân Nga đã dồn về phía Đông Ukraine . Lực lượng Berkut cũng được cho là đang tập hợp nhân lực ở đây.

Tin từ tờ Izvestia của Nga cho biết, Berkut là hệ thống lực lượng đặc nhiệm Ukraine trực thuộc Bộ Nội vụ. Tiền thân của đơn vị này là các đội cảnh sát đặc nhiệm (OMON) được thành lập tại Kiev, Dnepropetrovsk, Donetsk, Lviv và Odessa ngày 28/12/1988, tức là trước khi Liên Xô (cũ) tan rã. Đến tháng 1 năm 1992, Ukraine đã quyết định thành lập biệt đội phản ứng nhanh Berkut với mục đích là đối phó với tình hình tội phạm trong nước gia tăng...

Trong khoảng 5 năm gần đây, Berkut có nhiệm vụ bảo vệ trật tự xã hội ở những nơi có tình hình xã hội phức tạp, khi có biểu tình, xuất hiện tình trạng khẩn cấp, ngăn chặn những biểu hiện bạo lực và gây bất ổn, bắt giữ tội phạm có vũ trang nguy hiểm và giải phóng con tin... Vì là đơn vị với tính chất, đặc thù công việc riêng nên việc tuyển lựa thành viên Berkut cũng được thực hiện khá nghiêm ngặt. Mỗi năm, ban lãnh đạo Berkut đều mở cuộc tuyển chọn khá kỹ lưỡng và chỉ chọn vài chục người trong số hàng chục ngàn thí sinh tham gia. Lương của các thành viên Berkut bao giờ cũng cao gấp 2 lần so với lực lượng cảnh sát hoặc quân đội. Các thành viên của Berkut thường hoạt động ở những khu vực trung tâm tỉnh, thành phố, được trang bị một số xe kỹ thuật bọc thép (1-2 xe bọc thép chở quân BTR-6 hoặc BTR-80); các loại súng tiểu liên AKM, súng lục PM, súng lục PBS, Fort-12 và súng bắn tỉa SVD, trung liên RPK-74, lựa đạn hơi cay… 

Cảnh báo tư tưởng cực đoan tràn ngập Ukraine

Ngày 26/2, 3 quốc gia trong Liên minh châu Âu (EU) gồm Bulgaria, Hungary và Romania đã lên tiếng chỉ trích quyết định của Quốc hội Ukraine về việc hủy bỏ luật ngôn ngữ ở nước này. Chính quyền Moskva cũng có động thái tương tự. Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đã cảnh báo, các quốc gia khác không nên tìm kiếm lợi ích cá nhân ở Ukraine và rằng Nga cũng sẽ không can thiệp vào tình hình ở Kiev . Còn những quốc gia khác ở châu Âu thì bày tỏ sự lo ngại rằng, bạo lực vẫn đang gia tăng ở Ukraine và những kẻ quá khích đang khiến tư tưởng cực đoan tràn ngập trên các đường phố. Cụ thể là có nhiều nhóm cực đoan đã phá hủy nhiều công trình văn hóa, tượng đài chiến sĩ, các biểu tượng đoàn kết dân tộc ở thủ đô và một số thành phố lớn.

Việc Quốc hội Ukraine hôm 25/2 thông qua nghị quyết yêu cầu đưa Tổng thống bị truất phế Viktor Yanukovych ra xét xử tại Tòa án hình sự quốc tế (ICC) với các tội danh chống lại loài người cũng được cho là có khả năng sẽ gây phức tạp thêm tình hình ở quốc gia Đông Âu này. Hiện cả ông Viktor Yanukovych lẫn cựu Bộ trưởng Nội vụ Vitaly Zakharchenko và cựu Trưởng công tố Viktor Pshonka đều đang bị chính quyền lâm thời Ukraine truy nã. (Chu Nguyễn)

Sông Thương

Các tin khác

Thượng viện Mỹ phê chuẩn nữ đại sứ đầu tiên tại Việt Nam

Thượng viện Mỹ phê chuẩn nữ đại sứ đầu tiên tại Việt Nam

Trang thông tin của Quốc hội Mỹ mới đây đưa tin, Thượng viện nước này hôm 18/5 (giờ địa phương) đã bỏ phiếu thông qua đề cử nhân sự, trong đó bà Jennifer Wicks McNamara được phê chuẩn làm Đại sứ Mỹ tại Việt Nam, trở thành người phụ nữ đầu tiên sẽ giữ vị trí này.

Cảnh báo khẩn từ IEA về giai đoạn đặc biệt nhạy cảm của năng lượng

Cảnh báo khẩn từ IEA về giai đoạn đặc biệt nhạy cảm của năng lượng

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vừa phát đi cảnh báo nghiêm trọng về nguy cơ thế giới bước vào một cuộc khủng hoảng dầu mỏ mới, khi lượng dự trữ dầu thương mại toàn cầu đang giảm với tốc độ chưa từng thấy, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn nguồn cung năng lượng chiến lược, đồng thời mùa du lịch hè ở Bắc bán cầu đang đến gần.

Chuyên gia nêu nghi vấn lỗi thao tác trong vụ hai tiêm kích Mỹ va chạm

Chuyên gia nêu nghi vấn lỗi thao tác trong vụ hai tiêm kích Mỹ va chạm

Vụ va chạm giữa hai tiêm kích tác chiến điện tử EA-18G Growler của hải quân Mỹ tại bang Idaho cuối tuần qua đang thu hút sự chú ý lớn của dư luận và giới chuyên gia quân sự. Dù toàn bộ phi hành đoàn đã thoát hiểm an toàn, nhiều nhận định ban đầu cho rằng sự cố có thể liên quan tới lỗi thao tác hoặc sai lệch trong quá trình duy trì đội hình biểu diễn trên không.

Tổng thống Mỹ ra chỉ thị vào phút chót về kế hoạch tấn công Iran

Tổng thống Mỹ ra chỉ thị vào phút chót về kế hoạch tấn công Iran

Theo Reuters, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 18/5 (giờ địa phương) đã quyết định tạm hoãn kế hoạch tấn công quân sự nhằm vào Iran, dự kiến diễn ra trong ngày 19/5, để tạo thêm dư địa cho các nỗ lực đàm phán ngoại giao. Trong khi đó, phía Iran đã đưa ra đề xuất mới với Mỹ qua trung gian Pakistan.

WHO ban bố tình trạng khẩn cấp quốc tế vì đợt bùng phát Ebola tại châu Phi

WHO ban bố tình trạng khẩn cấp quốc tế vì đợt bùng phát Ebola tại châu Phi

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã tuyên bố đợt bùng phát Ebola mới nhất tại Cộng hòa dân chủ (CHDC) Congo và nước láng giềng Uganda là “tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế”, sau khi virus này khiến gần 90 người thiệt mạng và làm dấy lên lo ngại về nguy cơ lây lan trong khu vực.

Hai tiêm kích va chạm tại triển lãm hàng không Mỹ

Hai tiêm kích va chạm tại triển lãm hàng không Mỹ

Một buổi trình diễn hàng không gần căn cứ không quân Mountain Home ở bang Idaho, Mỹ đã bị hủy đột ngột ngày 17/5 (giờ địa phương) sau khi hai tiêm kích va chạm trên không rồi rơi xuống đất trong lúc biểu diễn.

UAV tấn công nhà máy điện hạt nhân UAE

UAV tấn công nhà máy điện hạt nhân UAE

Một vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) đã gây hỏa hoạn tại nhà máy điện hạt nhân Barakah của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Mỹ và Iran chưa đạt được đột phá ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột kéo dài nhiều tháng qua.

Tehran có khả năng thu phí cáp internet ngầm qua Hormuz

Tehran có khả năng thu phí cáp internet ngầm qua Hormuz

Theo truyền thông Iran, nước này nhiều khả năng đang xem xét một đề xuất mang tính chiến lược, khẳng định chủ quyền dưới đáy biển tại eo biển Hormuz nhằm thu phí các tuyến cáp internet ngầm quốc tế. Giới quan sát nhận định, việc này sẽ có thể tạo đòn bẩy mới cho Iran trong bối cảnh căng thẳng khu vực ngày càng gia tăng.

Xung đột Mỹ - Iran trước các biến số mới đa mặt trận

Xung đột Mỹ - Iran trước các biến số mới đa mặt trận

Chính quyền Mỹ và Israel dường như đang chuẩn bị cho khả năng nối lại chiến dịch tấn công quân sự táo bạo hơn nhằm vào Iran ngay trong tuần tới, bao gồm cả phương án triển khai đặc nhiệm trên bộ để thu giữ uranium làm giàu tại các cơ sở hạt nhân của Tehran. Ngược lại, Iran bị nghi triển khai hàng loạt chiến dịch cơ hội, trong đó có vụ xâm nhập hệ thống giám sát nhiên liệu tại nhiều bang của Mỹ, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ chiến tranh mạng nhằm vào hạ tầng năng lượng trọng yếu của nước này.

Rộ tin Israel hạ sát thủ lĩnh cánh quân sự phong trào Hamas tại Gaza

Rộ tin Israel hạ sát thủ lĩnh cánh quân sự phong trào Hamas tại Gaza

Trong thông cáo trên mạng xã hội X hôm 16/5, Bộ Tổng tham mưu Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tuyên bố, binh chủng không quân của họ vừa hạ sát Izz al-Din al-Haddad, thủ lĩnh cánh quân sự cấp cao nhất của Hamas trong một cuộc không kích chính xác ở thành phố Gaza.

Tàu hỏa đâm xe buýt ở Bangkok, hơn 30 người thương vong

Tàu hỏa đâm xe buýt ở Bangkok, hơn 30 người thương vong

Ít nhất tám người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương sau khi một đoàn tàu chở hàng đâm vào xe buýt công cộng tại giao lộ đường sắt ở thủ đô Bangkok (Thái Lan) chiều 16/5. Vụ tai nạn nghiêm trọng khiến xe buýt bốc cháy dữ dội, nhiều phương tiện khác cũng bị cuốn vào va chạm liên hoàn.

Chuyên gia lý giải về trạng thái "hoà bình lạnh" giữa Mỹ và Trung Quốc

Chuyên gia lý giải về trạng thái "hoà bình lạnh" giữa Mỹ và Trung Quốc

Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều tối 15/5 đã kết thúc chuyến thăm ba ngày tới Trung Quốc. Giới học giả nhận định, chuyến thăm của nhà lãnh đạo Mỹ đã góp phần tạo thêm “không gian thở” cho quan hệ Mỹ - Trung, đồng thời mở ra một gian đoạn hoà bình lạnh. Có thể, đây không phải kết quả lý tưởng nhất sau cuộc gặp thượng đỉnh, song trong bối cảnh hiện nay, hoà bình lạnh được đánh giá là lựa chọn thực tế nhất.