Vì sao phim "tử tế" thường thất bại?

Có thêm một tuần ra rạp sau chiến dịch kêu gọi "Cho "Song lang" thêm một tuần nữa" của một số khán giả yêu điện ảnh, nhưng bấy nhiêu thôi, chưa đủ để bộ phim về đề tài cải lương có thể lội ngược dòng. Có lẽ, cái khó đoán định nhất chính là "gu" thưởng thức nghệ thuật của khán giả Việt, những bộ phim được giới chuyên môn đánh giá cao lại thất bại khi ra rạp, trong khi phim bị đánh giá là "nhảm, nhạt" lại chiến thắng vang dội tại các phòng vé.

Nỗi buồn "phim tử tế"

Mặc dù nhận được nhiều lời khen ngợi của giới chuyên môn về chất lượng phim và sự đầu tư tâm huyết nhưng "Song lang" (nhà sản xuất Ngô Thanh Vân, đạo diễn Leon Quang Lê) không thành công ở các phòng vé, thậm chí là "chết yểu" sau thời gian ngắn ra rạp.

Ngay từ đầu, ekip sản xuất "Song lang" đã xác định, cải lương là đề tài khá kén người xem, nhất là khán giả trẻ - những người không có nhiều "thiện cảm" với những môn nghệ thuật truyền thống, trong đó có cải lương. Tuy nhiên, nhà sản xuất vẫn kỳ vọng, một bộ phim được đầu tư nghiêm túc sẽ có khán giả riêng.

Khai thác đề tài truyền thống nhưng "Song lang" có cốt chuyện hấp dẫn, đậm chất điện ảnh. Câu chuyện về cải lương, về tình cảm giữa Linh Phụng (Isaac thủ vai), chàng kép chính của Đoàn cải lương Thiên Lý và kẻ chuyên đòi nợ thuê Dũng Thiên Lôi (Liên Bình Phát đóng) được thể hiện rất "tình" trong "Song lang". Nhiều nhà chuyên môn đánh giá rằng, đạo diễn Leon Quang Lê đã tái hiện thành công phố thị Sài Gòn những năm 1980 với những rạp cải lương đông nghẹt khán giả và cuộc sống của những nghệ sỹ với bộn bề cuộc sống phía sau tấm màn nhung lộng lẫy.

"Song lang" có sự chỉn chu, chuẩn mực trong từng thước phim, khuôn hình cũng như âm thanh, ánh sáng. Đạo diễn Leon Quang Lê có sự hiểu biết sâu rộng và tình yêu đặc biệt dành cho cải lương. Anh tập trung vào những chi tiết nhỏ, đòi hỏi sự cảm nhận tinh tế của người xem. Tuy nhiên, điều đáng tiếc là tâm huyết của nhà sản xuất phim cũng như đạo diễn Leon Quang Lê không đến được với khán giả.

Một cảnh trong phim "Song Lang" ra rạp trung tuần tháng 8 vừa qua.
Một cảnh trong phim "Song Lang" ra rạp trung tuần tháng 8 vừa qua.

Nhiều người cho rằng, một trong những nguyên nhân khiến "Song lang" thất bại chính là ở khâu truyền thông. Qua công tác quảng bá phim, nhiều người nghĩ rằng, "Song lang" là phim kỷ niệm 100 năm cải lương, giống như nhiều phim "cúng cụ" khác hoặc chỉ khai thác đề tài tình yêu đồng tính nam nhạt nhẽo.

Một trong những khán giả tâm huyết của "Song lang" - đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp nói đại ý rằng, khi xem phim, chị thấy phim không như những gì đã đọc, đã nghe. Đó không phải một bộ phim cải lương, một bộ phim về phục hồi nghệ thuật truyền thống, không phải phim về tình yêu đam mỹ và hoàn toàn không phải là bản copy của Bá vương biệt cơ hay gì đó… "Giống như tưởng tượng nó là màu đen, cuối cùng nó là màu trắng hoặc ngược lại. Đó là lý do tôi bắt đầu việc ủng hộ nhà làm phim trong việc đòi lại màu sắc cho bộ phim", đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp chia sẻ.

Phân tích như vậy để thấy rằng, có thể, công tác truyền thông để tiếp cận khán giả của "Song lang" đã khiến khán giả hiểu nhầm thông điệp phim. Và chính điều này là một trong những nguyên nhân khiến khán giả thờ ơ với một bộ phim đậm chất nghệ thuật như "Song lang".

Trái ngược với sự "ảm đạm" của "Song lang", "Hoán đổi" (Đạo diễn Võ Thái Hòa, với sự tham gia của các diễn viên như Việt Hương, Trấn Thành, Nhã Phương, Ngô Kiến Huy) - bộ phim ra rạp trong cùng thời điểm lại khá thành công với doanh thu gần 20 tỷ đồng sau bốn ngày khởi chiếu. Điều đáng quan tâm là ngay sau khi ra rạp, "Hoán đổi" bị ném đá tơi tả vì nội dung nhạt nhẽo, chọc cười bằng những tình tiết vô lý, mạch phim rời rạc, tâm lý nhân vật thiếu nhất quán. Nhiều trang phân tích, bình luận phim chấm "Hoán đổi" dưới điểm trung bình.

Câu chuyện tương tự cũng đã xảy ra với trường hợp của phim "Ống kính sát nhân" (đạo diễn Nguyễn Hữu Hoàng với sự tham gia của diễn viên Chánh Tín, Hứa Vĩ Văn, Quang Sự, Diễm My 9X…) và "Lộ mặt" ra rạp hồi giữa năm 2018. "Ống kính sát nhân" là phim về thể loại tâm lý tội phạm, có sự đầu tư nghiêm túc, bài bản. Phim là nỗ lực đáng ghi nhận của đạo diễn trẻ Nguyễn Hữu Hoàng trong việc tạo ra sự khác biệt, tìm tòi hướng đi mới. Anh được đánh giá là có tố chất của một đạo diễn trẻ triển vọng. Tuy nhiên, bấy nhiêu chưa đủ để "Ống kính sát nhân" thành công về doanh thu phòng vé.

Trong khi đó, phim hài hành động "Lộ mặt" (đạo diễn Vĩnh Thuyên với sự tham gia của các diễn viên Minh Luân, Vĩnh Thuyên Kim, Lâm Vĩ Dạ, Mạc Văn Khoa, Hứa Minh Đạt…) lại khá tưng bừng tại các phòng vé. "Lộ mặt" kể về câu chuyện với nhiều tình tiết hài hước giữa Phong (Minh Luân đóng), thành viên một băng nhóm buôn bán chất cấm và Trâm (Vĩnh Thuyên Kim đóng), người cầm đầu nhóm chuyên dàn dựng đánh ghen. Nhiều khán giả cho rằng, "Lộ mặt" không khác gì một MV ca nhạc được kéo dài cho đủ thời lượng, chỉ cần xem 15 phút đầu là có thể đoán được 90% đoạn kết.

Phim "ăn xổi" không thể giúp điện ảnh Việt cất cánh

Từ câu chuyện của một số bộ phim ra rạp thời gian gần đây có thể thấy rằng, "gu" xem phim của khán giả Việt vẫn là những tác phẩm có nội dung đơn giản, hài hước thay vì tác phẩm có chủ đề sâu sắc, gai góc. Nhiều khán giả trẻ chia sẻ rằng, họ đến rạp xem phim đơn thuần là để giải trí và mong muốn được xem những bộ phim hài hước, nhẹ nhàng không quá nặng về kịch bản cũng như tình tiết phim.

Điều này lý giải tại sao diễn viên hài nổi tiếng, dàn "hot boy", "hot girl" - những tay ngang trong điện ảnh lại có nhiều đất "dụng võ" đến vậy. Sự dễ dãi trong gu thưởng thức của khán giả "tiếp tay" cho những bộ phim nhảm, nhạt. Sự lên ngôi của những bộ phim giải trí hời hợt không thể giúp điện ảnh Việt đi xa trên con đường nghệ thuật. Đó chỉ là cách đầu tư "ăn xổi", "đánh nhanh thắng nhanh", không tạo ra giá trị bền vững.

Những năm gần đây, điện ảnh Việt khởi sắc mạnh mẽ. Số lượng phim ra rạp năm sau luôn cao hơn năm trước. Đây là tín hiệu đáng mừng cho điện ảnh Việt, ít nhiều góp phần tạo thế cân bằng giữa phim Việt với phim nhập ngoại. Tuy nhiên, thực tế không thể phủ nhận rằng, số lượng phim không tỷ lệ thuận với chất lượng phim. Không nhiều phim thực sự gây ấn tượng mạnh mẽ với khán giả.

Điều đáng nói là một số phim ăn khách nhưng không hẳn là phim thuần Việt mà nhiều phim thuộc dòng "remake" (làm lại từ phim ăn khách của nước ngoài). Chúng ta không thể có một nền điện ảnh Việt tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc nếu chỉ có những bộ phim ra rạp hời hợt, chạy theo thị hiếu khán giả hoặc là phim có kịch bản "vay mượn" từ những nền điện ảnh tiên tiến khác trên thế giới.

Doanh thu phòng vé có thể coi là thước đo "gu" thưởng thức nghệ thuật của khán giả nhưng không hẳn đã phản ánh chính xác chất lượng phim. Những bộ phim nghệ thuật, phim được làm "một cách tử tế" thường kén người xem là điều đã được chứng minh bằng chính thực tiễn. Những người làm "phim tử tế" có thể đã sẵn sàng tâm lý để đón nhận thất bại về doanh thu miễn sao được thỏa mãn niềm đam mê với nghề. Tuy nhiên, nhìn đi cũng phải nhìn lại, không ai đủ kiên nhẫn, đam mê, tận tâm cống hiến khi những đứa con tinh thần của mình ra đời bằng sự yêu thương, tâm huyết lại luôn bị khán giả quay lưng.

Suy cho cùng, yêu, ghét là quyền của mỗi người và khán giả có quyền đưa ra quyết định có nên rút hầu bao mua vé vào rạp xem phim hay không. "Gu" thưởng thức nghệ thuật phụ thuộc vào nhiều yếu tố và có lẽ, phải rất lâu nữa, "phim tử tế" Việt mới tìm được tiếng nói chung với phần lớn khán giả. Khi nào, chất lượng phim đi đôi với doanh thu phòng vé thì điện ảnh Việt mới có thể phát triển bền vững.

Tường Phạm

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.