Vi phạm trong phòng, chống COVID-19 sẽ được xác định tội danh như thế nào?

Trong khi cả nước đang chung sức, đồng lòng cho công tác phòng chống dịch COVID-19, thì đâu đó vẫn còn một số cá nhân không thực hiện, hoặc thực hiện không nghiêm chỉnh. Thậm chí còn có trường hợp lợi dụng tình hình dịch bệnh để có những hành vi chống đối, thu lợi bất chính,...

Để góp phần ngăn chặn sự gia tăng phức tạp của dịch bệnh COVID-19, cần thiết phải có hướng dẫn áp dụng pháp luật và xét xử đối với một số hành vi vi phạm pháp luật phổ biến có đủ yếu tố cấu thành tội phạm trong phòng, chống dịch bệnh. Trước tình hình đó TAND tối cao đã ban hành Công văn 45/TANDTC-PC về việc xét xử tội phạm liên quan đến phòng, chống dịch bệnh COVID-19.

Theo đó, Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao đã hướng dẫn việc xác định các tội danh liên quan đến phòng, chống COVID-19 theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015 như sau:

- Đối với người được thông báo mắc bệnh, nghi ngờ mắc bệnh hoặc từ vùng dịch trở về đã được cơ quan có thẩm quyền thông báo cách ly nhưng thực hiện một trong các hành vi như: Trốn khỏi nơi cách ly. Không tuân thủ quy định về cách ly, từ chối việc áp dụng cách ly, cưỡng chế cách ly. Không khai báo y tế, khai báo không đầy đủ hoặc khai báo gian dối gây truyền dịch bệnh cho người khác thì bị coi là " hành vi khác làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho người" quy định tại Điểm c Khoản 1 Điều 204 Bộ luật hình sự 2015.

- Đối với người chưa bị xác định mắc bệnh nhưng sống trong khu vực đã có quyết định cách ly, phong tỏa thực hiện hành vi như: Trốn khỏi khu vực bị cách ly, phong tỏa. Không tuân thủ quy định cách ly. Từ chối, trốn tránh việc áp dụng bệnh pháp cách ly, cưỡng chế cách ly. Không khai báo y tế, khai báo không đầy đủ hoặc khai báo gian dối gây thiệt hại từ 100 triệu đồng trở lên do phát sinh chi phí phòng, chống dịch bệnh thì bị xử lý về tội vi phạm quy định về an toàn ở nơi đông người theo tại Điều 295 Bộ luật hình sự 2015.

- Chủ cơ sở, người quản lý cơ sở kinh doanh thực hiện hoạt động kinh doanh khi đã có quyết định tạm đình chỉ hoạt động kinh doanh để phòng chống dịch của cơ quan có thẩm quyền, gây thiệt hại từ 100 triệu đồng trở lên do phát sinh chi phí phòng, chống dịch bệnh thì bị xử lý về tội vi phạm quy định tại Điều 295 Bộ luật hình sự 2015.

- Người có hành vi đưa lên mạng máy tính, mạng viễn thông thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, thông tin xuyên tạc về tình hình dịch bệnh, gây dư luận xuất thì bị xử lý về tội đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông theo Điều 288 Bộ luật hình sự 2015.

- Người có hành vi đưa thông tin trái phép, thông tin cá nhân, bí mật đời tư xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của nhân viên y tế, người tham gia phòng chống dịch, người mắc bệnh thì bị xử lý về tội làm nhục người khác theo Điều 155 Bộ luật hình sự 2015.

- Người lợi dụng dịch bệnh đưa ra thông tin không đúng sự thật về công dụng của thuốc, vật tư y tế phòng, chống dịch nhằm chiếm đoạt tài sản của người khác thì bị xử lý về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật hình sự 2015.

- Người có hành vi đã, đang hoặc nhằm đưa trái phép thuốc, vật tư y tế dùng vào việc phòng chống dịch ra khỏi biên giới nhằm thu lợi bất chính thì bị xử lý về tội buôn lậu theo Điều 188 Bộ luật hình sự 2015.

- Người có hành vi lợi dụng sự khan hiếm hoặc tạo sự khan hiếm giả tạo trong tình hình dịch để mua vét hàng hóa đã được cơ quan nhà nước công bố là mặt hàng bình ổn giá hoặc hàng hóa được Nhà nước định giá nhằm bán lại để thu lợi bất chính thì bị xử lý về tội đầu cơ theo Điều 196 Bộ luật hình sự 2015.

- Người có hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc thủ đoạn cản trở người thi hành công vụ trong phòng chống dịch thì bị xử lý về tội chống người thi hành công vụ theo Điều 330 Bộ luật hình sự 2015.

- Người có trách nhiệm trong phòng chống dịch nhưng không triển khai hoặc triển khai không kịp thời, không đầy đủ các biện pháp phòng chống dịch theo quy định gây hậu quả nghiêm trọng thì bị xử lý về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trong theo Điều 360 Bộ luật hình sự 2015.

Người phụ nữ trốn đo thân nhiệt, giật khẩu trang và tát Công an ở Hải Phòng đã bị khởi tố về hành vi Chống người thi hành công vụ.
Người phụ nữ trốn đo thân nhiệt, giật khẩu trang và tát Công an ở Hải Phòng đã bị khởi tố về hành vi Chống người thi hành công vụ.

Bên cạnh đó, Công văn còn hướng dẫn về việc áp dụng hình phạt, biện pháp tư pháp và việc tổ chức xét xử đối với vụ án liên quan đến các tội danh trên.

Hướng dẫn về áp dụng hình phạt, biện pháp tư pháp

- Áp dụng hình phạt nghiêm khắc đối với trường hợp phạm tội gây hậu quả nghiêm trọng (như làm lây lan dịch bệnh cho từ 02 người trở lên, làm chết người...).

- Áp dụng hình phạt chính là hình phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù nhưng cho hưởng án treo theo đúng quy định của pháp luật đối với trường hợp phạm tội chưa gây ra hậu quả hoặc gây hậu quả ít nghiêm trọng (như chưa làm lây lan dịch bệnh).

- Ngoài việc áp dụng hình phạt chính, Tòa án xem xét áp dụng hình phạt bổ sung và biện pháp tư pháp theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Hướng dẫn tổ chức xét xử đối với vụ án liên quan đến phòng, chống dịch bệnh COVID-19

- Chủ động phối hợp với Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát cùng cấp để áp dụng thủ tục rút gọn đối với vụ án có đủ điều kiện áp dụng thủ tục rút gọn theo quy định tại Điều 456 của Bộ luật Tố tụng hình sự; đối với vụ án không đủ điều kiện áp dụng thủ tục rút gọn thì đưa ra xét xử trong thời hạn không quá ½ thời hạn theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự;

- Trong thời gian có dịch bệnh COVID-19, phải đưa các vụ án liên quan đến phòng, chống dịch bệnh COVID-19 ra xét xử nhưng bảo đảm quy định về phòng, chống dịch (như: phòng xử án bố trí tối đa không quá 10 người; trường hợp phải triệu tập người tham gia phiên tòa vượt quá số lượng này thì phải bố trí cho họ ngồi ở phòng khác và sử dụng các thiết bị điện tử (micro, loa, ti vi, camera...) để họ tham gia phiên tòa hoặc xét xử lần lượt từng bị cáo, người tham gia tố tụng; bố trí khoảng cách giữa những người tham gia phiên tòa tối thiểu là 02 mét...).

- Chỉ cho người được Tòa án triệu tập vào phòng xử án để tham dự phiên tòa;

- Trong quá trình xét xử cần có phương án tuyên truyền phù hợp (như đưa thông tin, hình ảnh, bài viết, phóng sự... về việc xét xử vụ án trên các phương tiện thông tin đại chúng) để bảo đảm công tác giáo dục, phòng ngừa chung.

V.Cường

Các tin khác

Khi nào phải làm thủ tục khai nhận di sản thừa kế?

Khi nào phải làm thủ tục khai nhận di sản thừa kế?

Hỏi: Anh trai tôi không may qua đời khi đang còn trẻ. Ngoài những tài sản có giấy tờ sở hữu thì anh trai tôi còn có sổ tiết kiệm 6 tỷ đồng gửi ngân hàng. Xin tòa soạn cho biết, gia đình tôi phải làm gì để lấy được tiền thay anh trai tôi? (Lan Hà, phường An Hải, TP Đà Nẵng)

Vi phạm quy định về an toàn lao động có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Vi phạm quy định về an toàn lao động có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Hỏi: Bác tôi làm thuê cho một chủ thầu xây dựng nhưng không ký hợp đồng lao động. Do điều kiện an toàn không bảo đảm nên bác bị tai nạn lao động, tỷ lệ thương tật là 61%. Chủ thầu từ chối bồi thường với lý do không ký hợp đồng lao động. Xin hỏi, gia đình tôi cần làm gì để được đảm bảo quyền lợi? (Hải Hà, xã Cẩm Tú, tỉnh Thanh Hóa)

Thừa kế trong trường hợp đang xin ly hôn mà một bên chết

Thừa kế trong trường hợp đang xin ly hôn mà một bên chết

Hỏi: Anh chị tôi nộp đơn thuận tình ly hôn và đã được Tòa án thụ lý. Tuy nhiên, trong thời gian này anh trai tôi bị mất do tai nạn giao thông. Xin hỏi, chị dâu tôi có được thừa kế di sản mà anh tôi để lại không? (Phạm Thị Hà, phường Yên Dũng, tỉnh Bắc Ninh)

Nhà giải tỏa đang thế chấp ngân hàng giải quyết như thế nào?

Nhà giải tỏa đang thế chấp ngân hàng giải quyết như thế nào?

Một số hộ dân trong vùng giải phóng mặt bằng để xây dựng các dự án lớn đang băn khoăn, nhà của họ phải giải toả nhưng lại đang được thế chấp vay vốn ngân hàng. Chuyên gia khẳng định, đây không được coi là sự kiện bất khả kháng để miễn trừ nghĩa vụ thanh toán của người vay.

Đối tượng nào được tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung?

Đối tượng nào được tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung?

Hỏi: Tôi đang tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo hợp đồng lao động với một doanh nghiệp. Xin tòa soạn cho biết, muốn tăng mức lương hưu được hưởng khi nghỉ hưu tôi có được nộp thêm bảo hiểm xã hội tự nguyện hoặc có cách nào khác không? (Đỗ Huy, phường Hải Châu, TP Đà Nẵng)

Giấy tờ nào là căn cứ xác định sử dụng ổn định khi cấp sổ đỏ?

Giấy tờ nào là căn cứ xác định sử dụng ổn định khi cấp sổ đỏ?

Hỏi: Năm 1988, tôi mua mảnh đất của gia đình hàng xóm. Việc mua bán có giấy viết tay nhưng hiện tại đã thất lạc, người bán cũng chuyển đi nơi khác. Nay tôi muốn làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, UBND cấp xã yêu cầu tôi cung cấp căn cứ chứng minh đất đã sử dụng ổn định. Xin hỏi, căn cứ nào để chứng minh sử dụng đất ổn định theo yêu cầu của UBND cấp xã? (Phạm Khôi, phường Cửa Lò, tỉnh Nghệ An)

Hoàn thiện chính sách hình sự về không tố giác tội phạm theo hướng cân bằng giữa công lý và nhân văn

Hoàn thiện chính sách hình sự về không tố giác tội phạm theo hướng cân bằng giữa công lý và nhân văn

Trong tiến trình sửa đổi chính sách hình sự năm 2026, đề xuất của Bộ Công an về việc điều chỉnh chế định không tố giác tội phạm đã đặt ra một vấn đề cốt lõi: pháp luật phải xử lý như thế nào đối với “sự im lặng” khi biết tội phạm đang chuẩn bị hoặc đang diễn ra? Đồng thời, đâu là ranh giới hợp lý giữa nghĩa vụ công dân với đạo lý gia đình?

Tiền lương làm ban đêm có được miễn thuế thu nhập cá nhân không?

Tiền lương làm ban đêm có được miễn thuế thu nhập cá nhân không?

Hỏi: Tôi là công nhân một khu công nghiệp lớn tại Hải Phòng, có thời gian làm việc ban đêm và tăng ca. Xin hỏi theo quy định tiền lương làm ban đêm, tăng ca có phải nộp thuế không? Hiện nay, mức giảm trừ gia cảnh là bao nhiêu? (Trần Thị Mai, phường An Phong, TP Hải Phòng)

Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất để đảm bảo vay tiền có hợp pháp?

Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất để đảm bảo vay tiền có hợp pháp?

Hỏi: Khi vay tiền, người cho vay có yêu cầu tôi ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất có công chứng để đảm bảo cho khoản vay. Họ cam kết sau khi tôi trả hết nợ sẽ hủy hợp đồng và trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Xin hỏi việc ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất để đảm bảo trả nợ có tồn tại rủi ro không? (Trần Thị Thúy, phường Trần Phú, tỉnh Hà Tĩnh)

Hộ kinh doanh nào phải mở tài khoản ngân hàng riêng phục vụ kinh doanh?

Hộ kinh doanh nào phải mở tài khoản ngân hàng riêng phục vụ kinh doanh?

Hỏi: Tôi là chủ hộ kinh doanh buôn bán các mặt hàng tạp hóa. Tôi được biết từ ngày 1/3/2026, hộ kinh doanh bắt buộc phải mở tài khoản ngân hàng riêng và việc mở tài khoản ngân hàng phục vụ hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh phải đúng tên đăng ký trên giấy chứng nhận có đúng không? (Nguyễn Thị Thu, phường Thanh Xuân, Hà Nội)

Đất đã có quyết định thu hồi có được cấp sổ đỏ không?

Đất đã có quyết định thu hồi có được cấp sổ đỏ không?

Hỏi: Thửa đất gia đình tôi đang sử dụng được hình thành từ những năm 1980 và chưa được cấp sổ đỏ. Năm 2010, thửa đất trên nằm trong quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhưng đến nay quyết định thu hồi đất vẫn chưa được thực hiện, gia đình tôi vẫn đang quản lý, sử dụng ổn định. Vậy gia đình tôi muốn xin cấp sổ lần đầu thì có đủ điều kiện để được cấp không? (Lê Văn Hà, phường Thanh Vinh, tỉnh Nghệ An)

Thẩm quyền cấp sổ đỏ lần đầu theo quy định mới?

Thẩm quyền cấp sổ đỏ lần đầu theo quy định mới?

Hỏi: Tôi đang chuẩn bị thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu đối với thửa đất do ông bà để lại. Xin hỏi tôi có thể nộp hồ sơ ở đâu và cơ quan nào có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu? (Hoàng Thị Hiền, phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa).

Cá nhân mua bán vàng không có hóa đơn có bị tịch thu không?

Cá nhân mua bán vàng không có hóa đơn có bị tịch thu không?

Hỏi: Gần đây tôi thấy có lan truyền thông tin khi mua bán vàng phải có hóa đơn, nếu cá nhân mua vàng không có chứng từ hóa đơn thì khi bán vàng sẽ bị tịch thu. Xin tòa soạn cho biết như vậy có đúng không? (Nguyễn Thị Hạnh, phường Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh)

Các trường hợp xử lý dữ liệu cá nhân không cần sự đồng ý của chủ thể

Các trường hợp xử lý dữ liệu cá nhân không cần sự đồng ý của chủ thể

Hỏi: Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân đã quy định rõ các trường hợp xử lý dữ liệu cá nhân không cần sự đồng ý của chủ thể dữ liệu cá nhân. Xin Báo CAND cho biết các trường hợp cụ thể? Cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan phải thiết lập cơ chế giám sát khi xử lý dữ liệu cá nhân trong trường hợp không cần sự đồng ý của chủ thể dữ liệu cá nhân như thế nào? (Thanh Hằng, tỉnh Cao Bằng)