Vi phạm trong phòng, chống COVID-19 sẽ được xác định tội danh như thế nào?

Trong khi cả nước đang chung sức, đồng lòng cho công tác phòng chống dịch COVID-19, thì đâu đó vẫn còn một số cá nhân không thực hiện, hoặc thực hiện không nghiêm chỉnh. Thậm chí còn có trường hợp lợi dụng tình hình dịch bệnh để có những hành vi chống đối, thu lợi bất chính,...

Để góp phần ngăn chặn sự gia tăng phức tạp của dịch bệnh COVID-19, cần thiết phải có hướng dẫn áp dụng pháp luật và xét xử đối với một số hành vi vi phạm pháp luật phổ biến có đủ yếu tố cấu thành tội phạm trong phòng, chống dịch bệnh. Trước tình hình đó TAND tối cao đã ban hành Công văn 45/TANDTC-PC về việc xét xử tội phạm liên quan đến phòng, chống dịch bệnh COVID-19.

Theo đó, Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao đã hướng dẫn việc xác định các tội danh liên quan đến phòng, chống COVID-19 theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015 như sau:

- Đối với người được thông báo mắc bệnh, nghi ngờ mắc bệnh hoặc từ vùng dịch trở về đã được cơ quan có thẩm quyền thông báo cách ly nhưng thực hiện một trong các hành vi như: Trốn khỏi nơi cách ly. Không tuân thủ quy định về cách ly, từ chối việc áp dụng cách ly, cưỡng chế cách ly. Không khai báo y tế, khai báo không đầy đủ hoặc khai báo gian dối gây truyền dịch bệnh cho người khác thì bị coi là " hành vi khác làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho người" quy định tại Điểm c Khoản 1 Điều 204 Bộ luật hình sự 2015.

- Đối với người chưa bị xác định mắc bệnh nhưng sống trong khu vực đã có quyết định cách ly, phong tỏa thực hiện hành vi như: Trốn khỏi khu vực bị cách ly, phong tỏa. Không tuân thủ quy định cách ly. Từ chối, trốn tránh việc áp dụng bệnh pháp cách ly, cưỡng chế cách ly. Không khai báo y tế, khai báo không đầy đủ hoặc khai báo gian dối gây thiệt hại từ 100 triệu đồng trở lên do phát sinh chi phí phòng, chống dịch bệnh thì bị xử lý về tội vi phạm quy định về an toàn ở nơi đông người theo tại Điều 295 Bộ luật hình sự 2015.

- Chủ cơ sở, người quản lý cơ sở kinh doanh thực hiện hoạt động kinh doanh khi đã có quyết định tạm đình chỉ hoạt động kinh doanh để phòng chống dịch của cơ quan có thẩm quyền, gây thiệt hại từ 100 triệu đồng trở lên do phát sinh chi phí phòng, chống dịch bệnh thì bị xử lý về tội vi phạm quy định tại Điều 295 Bộ luật hình sự 2015.

- Người có hành vi đưa lên mạng máy tính, mạng viễn thông thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, thông tin xuyên tạc về tình hình dịch bệnh, gây dư luận xuất thì bị xử lý về tội đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông theo Điều 288 Bộ luật hình sự 2015.

- Người có hành vi đưa thông tin trái phép, thông tin cá nhân, bí mật đời tư xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của nhân viên y tế, người tham gia phòng chống dịch, người mắc bệnh thì bị xử lý về tội làm nhục người khác theo Điều 155 Bộ luật hình sự 2015.

- Người lợi dụng dịch bệnh đưa ra thông tin không đúng sự thật về công dụng của thuốc, vật tư y tế phòng, chống dịch nhằm chiếm đoạt tài sản của người khác thì bị xử lý về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật hình sự 2015.

- Người có hành vi đã, đang hoặc nhằm đưa trái phép thuốc, vật tư y tế dùng vào việc phòng chống dịch ra khỏi biên giới nhằm thu lợi bất chính thì bị xử lý về tội buôn lậu theo Điều 188 Bộ luật hình sự 2015.

- Người có hành vi lợi dụng sự khan hiếm hoặc tạo sự khan hiếm giả tạo trong tình hình dịch để mua vét hàng hóa đã được cơ quan nhà nước công bố là mặt hàng bình ổn giá hoặc hàng hóa được Nhà nước định giá nhằm bán lại để thu lợi bất chính thì bị xử lý về tội đầu cơ theo Điều 196 Bộ luật hình sự 2015.

- Người có hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc thủ đoạn cản trở người thi hành công vụ trong phòng chống dịch thì bị xử lý về tội chống người thi hành công vụ theo Điều 330 Bộ luật hình sự 2015.

- Người có trách nhiệm trong phòng chống dịch nhưng không triển khai hoặc triển khai không kịp thời, không đầy đủ các biện pháp phòng chống dịch theo quy định gây hậu quả nghiêm trọng thì bị xử lý về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trong theo Điều 360 Bộ luật hình sự 2015.

Người phụ nữ trốn đo thân nhiệt, giật khẩu trang và tát Công an ở Hải Phòng đã bị khởi tố về hành vi Chống người thi hành công vụ.
Người phụ nữ trốn đo thân nhiệt, giật khẩu trang và tát Công an ở Hải Phòng đã bị khởi tố về hành vi Chống người thi hành công vụ.

Bên cạnh đó, Công văn còn hướng dẫn về việc áp dụng hình phạt, biện pháp tư pháp và việc tổ chức xét xử đối với vụ án liên quan đến các tội danh trên.

Hướng dẫn về áp dụng hình phạt, biện pháp tư pháp

- Áp dụng hình phạt nghiêm khắc đối với trường hợp phạm tội gây hậu quả nghiêm trọng (như làm lây lan dịch bệnh cho từ 02 người trở lên, làm chết người...).

- Áp dụng hình phạt chính là hình phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù nhưng cho hưởng án treo theo đúng quy định của pháp luật đối với trường hợp phạm tội chưa gây ra hậu quả hoặc gây hậu quả ít nghiêm trọng (như chưa làm lây lan dịch bệnh).

- Ngoài việc áp dụng hình phạt chính, Tòa án xem xét áp dụng hình phạt bổ sung và biện pháp tư pháp theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Hướng dẫn tổ chức xét xử đối với vụ án liên quan đến phòng, chống dịch bệnh COVID-19

- Chủ động phối hợp với Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát cùng cấp để áp dụng thủ tục rút gọn đối với vụ án có đủ điều kiện áp dụng thủ tục rút gọn theo quy định tại Điều 456 của Bộ luật Tố tụng hình sự; đối với vụ án không đủ điều kiện áp dụng thủ tục rút gọn thì đưa ra xét xử trong thời hạn không quá ½ thời hạn theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự;

- Trong thời gian có dịch bệnh COVID-19, phải đưa các vụ án liên quan đến phòng, chống dịch bệnh COVID-19 ra xét xử nhưng bảo đảm quy định về phòng, chống dịch (như: phòng xử án bố trí tối đa không quá 10 người; trường hợp phải triệu tập người tham gia phiên tòa vượt quá số lượng này thì phải bố trí cho họ ngồi ở phòng khác và sử dụng các thiết bị điện tử (micro, loa, ti vi, camera...) để họ tham gia phiên tòa hoặc xét xử lần lượt từng bị cáo, người tham gia tố tụng; bố trí khoảng cách giữa những người tham gia phiên tòa tối thiểu là 02 mét...).

- Chỉ cho người được Tòa án triệu tập vào phòng xử án để tham dự phiên tòa;

- Trong quá trình xét xử cần có phương án tuyên truyền phù hợp (như đưa thông tin, hình ảnh, bài viết, phóng sự... về việc xét xử vụ án trên các phương tiện thông tin đại chúng) để bảo đảm công tác giáo dục, phòng ngừa chung.

V.Cường

Các tin khác

Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất để đảm bảo vay tiền có hợp pháp?

Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất để đảm bảo vay tiền có hợp pháp?

Hỏi: Khi vay tiền, người cho vay có yêu cầu tôi ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất có công chứng để đảm bảo cho khoản vay. Họ cam kết sau khi tôi trả hết nợ sẽ hủy hợp đồng và trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Xin hỏi việc ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất để đảm bảo trả nợ có tồn tại rủi ro không? (Trần Thị Thúy, phường Trần Phú, tỉnh Hà Tĩnh)

Hộ kinh doanh nào phải mở tài khoản ngân hàng riêng phục vụ kinh doanh?

Hộ kinh doanh nào phải mở tài khoản ngân hàng riêng phục vụ kinh doanh?

Hỏi: Tôi là chủ hộ kinh doanh buôn bán các mặt hàng tạp hóa. Tôi được biết từ ngày 1/3/2026, hộ kinh doanh bắt buộc phải mở tài khoản ngân hàng riêng và việc mở tài khoản ngân hàng phục vụ hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh phải đúng tên đăng ký trên giấy chứng nhận có đúng không? (Nguyễn Thị Thu, phường Thanh Xuân, Hà Nội)

Đất đã có quyết định thu hồi có được cấp sổ đỏ không?

Đất đã có quyết định thu hồi có được cấp sổ đỏ không?

Hỏi: Thửa đất gia đình tôi đang sử dụng được hình thành từ những năm 1980 và chưa được cấp sổ đỏ. Năm 2010, thửa đất trên nằm trong quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhưng đến nay quyết định thu hồi đất vẫn chưa được thực hiện, gia đình tôi vẫn đang quản lý, sử dụng ổn định. Vậy gia đình tôi muốn xin cấp sổ lần đầu thì có đủ điều kiện để được cấp không? (Lê Văn Hà, phường Thanh Vinh, tỉnh Nghệ An)

Thẩm quyền cấp sổ đỏ lần đầu theo quy định mới?

Thẩm quyền cấp sổ đỏ lần đầu theo quy định mới?

Hỏi: Tôi đang chuẩn bị thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu đối với thửa đất do ông bà để lại. Xin hỏi tôi có thể nộp hồ sơ ở đâu và cơ quan nào có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu? (Hoàng Thị Hiền, phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa).

Cá nhân mua bán vàng không có hóa đơn có bị tịch thu không?

Cá nhân mua bán vàng không có hóa đơn có bị tịch thu không?

Hỏi: Gần đây tôi thấy có lan truyền thông tin khi mua bán vàng phải có hóa đơn, nếu cá nhân mua vàng không có chứng từ hóa đơn thì khi bán vàng sẽ bị tịch thu. Xin tòa soạn cho biết như vậy có đúng không? (Nguyễn Thị Hạnh, phường Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh)

Các trường hợp xử lý dữ liệu cá nhân không cần sự đồng ý của chủ thể

Các trường hợp xử lý dữ liệu cá nhân không cần sự đồng ý của chủ thể

Hỏi: Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân đã quy định rõ các trường hợp xử lý dữ liệu cá nhân không cần sự đồng ý của chủ thể dữ liệu cá nhân. Xin Báo CAND cho biết các trường hợp cụ thể? Cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan phải thiết lập cơ chế giám sát khi xử lý dữ liệu cá nhân trong trường hợp không cần sự đồng ý của chủ thể dữ liệu cá nhân như thế nào? (Thanh Hằng, tỉnh Cao Bằng)

Quy định về sự đồng ý của chủ thể dữ liệu cá nhân

Quy định về sự đồng ý của chủ thể dữ liệu cá nhân

Hỏi: Tôi được biết Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân đã quy định cụ thể về sự đồng ý của chủ thể dữ liệu cá nhân nhằm bảo vệ quyền, lợi ích của chủ thể dữ liệu trong các hoạt động kinh tế, xã hội. Xin Báo CAND cho biết rõ những quy định cụ thể liên quan đến nội dung này tại Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân? (Nguyên Minh, TP Hồ Chí Minh)

Khấu trừ lương để cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính

Khấu trừ lương để cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính

Hỏi: Khi bị xử phạt vi phạm hành chính, người bị xử phạt phải thực hiện  quyết định của cơ quan có thẩm quyền trong thời hạn yêu cầu. Xin hỏi, theo quy định từ ngày 1/1/2026, những ai bị cưỡng chế khấu trừ tiền lương để thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính? (Đỗ Văn Tú, phường Hà Đông, Hà Nội).

Quy định về mức lương tối thiểu áp dụng từ ngày 1/1/2026

Quy định về mức lương tối thiểu áp dụng từ ngày 1/1/2026

Hỏi: Tôi hiện là công nhân tại khu công nghiệp ở Bắc Ninh. Tôi được biết, từ năm 2026 mức lương tối thiểu vùng đối với người lao động được tăng lên. Xin hỏi, theo quy định mới, mức lương tối thiểu là bao nhiêu và áp dụng đối với đối tượng nào? (Phạm Thị Vân, xã Đại Đồng, tỉnh Bắc Ninh)

Mua, bán ngoại tệ giữa cá nhân với nhau bị xử phạt như thế nào?

Mua, bán ngoại tệ giữa cá nhân với nhau bị xử phạt như thế nào?

Hỏi: Tôi có nhu cầu mua ngoại tệ chuẩn bị cho con đi du học. Theo tôi biết, giữa cá nhân với cá nhân không được mua bán ngoại tệ. Xin hỏi cá nhân có thể mua ngoại tệ ở đâu? Trường hợp nếu cá nhân mua bán ngoại tệ với nhau thì bị xử phạt như thế nào? (Hoàng Minh Ngọc, phường Cầu Giấy, Hà Nội)

Cán bộ tòa án không được hách dịch, dọa nạt hoặc kéo dài thời gian xử lý công việc của nhân dân

Cán bộ tòa án không được hách dịch, dọa nạt hoặc kéo dài thời gian xử lý công việc của nhân dân

Cán bộ tòa án không được có thái độ hách dịch, dọa nạt, gây căng thẳng, khó khăn, phiền hà, vòi vĩnh, kéo dài thời gian xử lý công việc của tổ chức và công dân; không được thờ ơ, vô cảm, thiếu trách nhiệm trước những khó khăn, bức xúc của tổ chức và công dân. Nghiêm cấm việc lợi dụng nhiệm vụ, vị trí công tác để nhũng nhiễu, phiền hà, trục lợi.

Trường hợp được giảm 70% tiền sử dụng đất khi chuyển sang đất ở từ ngày 1/1/2026

Trường hợp được giảm 70% tiền sử dụng đất khi chuyển sang đất ở từ ngày 1/1/2026

Hỏi: Gia đình tôi có thửa đất diện tích 350m2 gồm đất vườn gắn liền với đất ở, đã sử dụng ổn định từ trước năm 2000, không có tranh chấp. Hiện tại, tôi muốn chuyển mục đích sử dụng thành đất ở để xây nhà. Xin hỏi chính sách chuyển mục đích sử dụng từ đất vườn, ao sang đất ở kể từ ngày 1/1/2026 được quy định như thế nào? (Phạm Văn Hà, phường Quang Trung, tỉnh Thanh Hóa).

Quy định về mức giảm trừ gia cảnh từ ngày 1/1/2026

Quy định về mức giảm trừ gia cảnh từ ngày 1/1/2026

Hỏi: Tôi được biết, từ năm 2026 mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân có thay đổi. Xin tòa soạn cho biết mức giảm trừ gia cảnh áp dụng từ ngày 1/1/2026? Người phụ thuộc bao gồm những ai theo quy định? (Nguyễn Văn Tiến, phường Định Công, Hà Nội)

Có bắt buộc phải công chứng di chúc không?

Có bắt buộc phải công chứng di chúc không?

Hỏi: Bố tôi năm nay 85 tuổi, đang bệnh nặng nên đã tự mình viết di chúc phân chia tài sản cho các con. Do không đến văn phòng công chứng được nên ông có giao cho tôi đi công chứng văn bản này. Xin hỏi tôi có được thay mặt bố tôi đi công chứng di chúc không? Nếu bố tôi không công chứng di chúc thì di chúc có hợp pháp không? (Phan Thị Ngọc, phường Thành Vinh, tỉnh Nghệ An)

Thủ tục cấp sổ đỏ với diện tích đất tăng thêm

Thủ tục cấp sổ đỏ với diện tích đất tăng thêm

Hỏi: Tôi có thửa đất diện tích 180m2 đã được cấp sổ đỏ năm 1995. Năm 1996, gia đình tôi xây nhà và mua thêm của hàng xóm khoảng 20m2 đất. Việc mua bán chỉ có giấy tờ viết tay mà chưa thực hiện thủ tục sang tên tại cơ quan nhà nước. Hiện tại, gia đình tôi đang sử dụng mà không tranh chấp với ai. Xin hỏi tôi phải thực hiện thủ tục gì để được công nhận phần diện tích đất mua thêm vào sổ đỏ nhà tôi? (Phạm Văn Hà, phường Kinh Bắc, tỉnh Bắc Ninh)

Các chế định tại dự thảo Luật An ninh mạng phục vụ tốt hơn công tác quản lý nhà nước về an ninh mạng

Các chế định tại dự thảo Luật An ninh mạng phục vụ tốt hơn công tác quản lý nhà nước về an ninh mạng

Dự án Luật An ninh mạng do Bộ Công an chủ trì xây dựng hiện đang trình Quốc hội khóa XV xem xét và dự kiến thông qua tại Kỳ họp thứ 10. Theo đó, các quy định tại dự thảo Luật An ninh mạng góp phần thúc đẩy chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo, phục vụ tốt hơn công tác quản lý nhà nước về an ninh mạng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các cơ quan, tổ chức và cá nhân.

Mức phạt khi không thông báo thời điểm khởi công xây dựng

Mức phạt khi không thông báo thời điểm khởi công xây dựng

Hỏi: Tôi có mảnh đất ở tại đô thị và dự kiến xây dựng ngôi nhà 5 tầng để ở. Tôi được biết khu vực này được miễn giấy phép xây dựng do đã có quy hoạch chi tiết 1/500. Xin hỏi tôi cần phải làm những thủ tục gì trước khi xây nhà để không trái pháp luật? (Hoàng Văn Tiến, phường Phương Liệt, Hà Nội).

Ghi âm cho vay tiền có được coi là chứng cứ trong tố tụng dân sự?

Ghi âm cho vay tiền có được coi là chứng cứ trong tố tụng dân sự?

Hỏi: Tôi cho em họ vay tiền, do tin tưởng nên chúng tôi không viết giấy vay nợ. Trong lúc gặp trao đổi việc cho vay tiền, tôi có ghi âm cuộc nói chuyện về số tiền vay, thời hạn vay. Sau đó, tôi chuyển khoản tiền cho em họ ghi rõ cho vay tiền. Đến hạn trả nợ em họ tôi nói rằng không vay tôi và không có giấy tờ vay tiền làm chứng. 

Quy định về đại diện ngoài tố tụng trong trợ giúp pháp lý

Quy định về đại diện ngoài tố tụng trong trợ giúp pháp lý

Trợ giúp pháp lý là việc cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí cho người được trợ giúp pháp lý trong vụ việc trợ giúp pháp lý theo quy định của Luật Trợ giúp pháp lý, góp phần bảo đảm quyền con người, quyền công dân trong tiếp cận công lý và bình đẳng trước pháp luật.