Vén màn “Chiến dịch Popeye”

Quân đội của các cường quốc hàng đầu thế giới từ lâu đã tìm kiếm thứ vũ khí hoàn hảo mà không gây ra sự hủy diệt quá mức về con người. Họ nhận thức rõ cần hoạt động theo hướng nào, vũ khí địa vật lý khi tác động đến môi trường có thể gây ra nhiều thảm họa tự nhiên khác nhau: từ sóng thần và động đất đến lũ lụt và hạn hán.

Những dự án kiểm soát khí hậu

Để các yếu tố tự nhiên phụ thuộc vào ý muốn của mình, từ lâu con người đã thực hiện những bước đầu tiên nhưng chắc chắn. Trước hết điều này liên quan đến những thử nghiệm về việc điều khiển thời tiết. Con người đã học cách kích thích nhân tạo sự hình thành những đám mây và sương mù, gây mưa tại một địa điểm và phân tán các đám mây đến nơi khác.

Lúc đầu, những thử nghiệm như vậy được người ta đặt ra một mục tiêu: không để cho mưa đá hoặc mặt trời phá hủy mùa màng. Thế nhưng khi quân đội quan tâm đến vũ khí khí hậu thì việc phát triển các chương trình như vậy đã không còn mang ý nghĩa hòa bình. Không ai được biết chắc là các nhà phát triển đã đạt được những thành tựu nào trong lĩnh vực này, vì những lý do rõ ràng là những hoạt động của họ được giữ bí mật ở mức tuyệt đối.

Lực lượng thực hiện “vũ khí khí hậu” của quân đội Mỹ.
Lực lượng thực hiện “vũ khí khí hậu” của quân đội Mỹ.

Có một giả thuyết cho rằng sức nóng dị thường nhấn chìm phần châu Âu của nước Nga vào mùa hè năm 2010 là một trong những điều khẳng định về việc sử dụng vũ khí khí hậu.

Xảy ra điều này được cho là bởi khu phức hợp HAVD (chương trình nghiên cứu tần số cao) nằm ở Alaska, cách Anchorage 250km về phía đông bắc. Chính quyền Mỹ tuyên bố rằng trạm HAVD có chức năng đặc biệt để nghiên cứu cực quan, mặc dù nhà nghiên cứu khoa học Georgy Vasilyev tại khoa Vật lý của Đại học Quốc gia Moscow tỏ ra ngờ vực lời nói của các quan chức.

Theo ông, thực tế về việc khu phức hợp trực thuộc Bộ Quốc phòng Mỹ đã nói lên nhiều điều. Các dữ liệu khác cũng đáng báo động: để xây dựng HAVD mất 20 năm và hơn 250 triệu USD, công suất nguồn phát của nó lên đến 3600 kW, khiến chúng trở thành thiết bị mạnh nhất thế giới về tác động đối với tầng điện ly.

Nhiều chuyên gia nghi ngờ về mối liên quan giữa việc hoàn thành xây dựng HAVD vào năm 1997 với sự khởi đầu của một loạt các thảm họa quét qua hành tinh trong những năm sau đó. Sức tàn phá lớn nhất trong số đó là trận động đất mạnh 9 độ richter năm 2004 ở bờ biển Sumatra, gây ra một trận sóng thần khổng lồ, có hơn 300 nghìn người đã trở thành nạn nhân.

Còn một tổ hợp khác gây nghi vấn về sự tham gia của những thử nghiệm về khí hậu - đó là “Sura” được đặt tại khu vực của Viện nghiên cứu khoa học Vật lý vô tuyến Vasilsursk gần Nizhny Novgorod của Nga. Nhiệm vụ chính của dự án “Sura” được lập ra ngay từ thời Xôviết là tìm ra những phương pháp bảo vệ hành tinh của chúng ta khỏi khí thải bao trùm trong bầu khí quyển, bởi điều này thường dẫn đến sự gián đoạn trong hoạt động của các thiết bị điện và thiết bị liên lạc.

Tuy nhiên, như trong trường hợp của HAVD, không có sự khẳng định nào cho thấy “Sura” được sử dụng vào mục đích quân sự. Hơn nữa, theo tuyên bố của các chuyên gia Nga và Mỹ thì họ thường xuyên liên lạc và tiến hành nghiên cứu chung.

“Chiến dịch Popeye” của Mỹ tạo những cơn mưa lớn ở Việt Nam

Cho đến nay, việc duy nhất được khẳng định về sự sử dụng vũ khí khí hậu là Chiến dịch Popeye, được quân đội Mỹ thực hiện trong Chiến tranh Việt nam.

Thực tế tầm quan trọng của chiến dịch này được chứng minh rằng nó được điều khiển bởi Tiến sĩ Horgins, cố vấn ủy quyền của Tổng thống Mỹ về khoa học và công nghệ. Với mục đích tăng số lượng và kéo dài những cơn mưa trên bầu trời miền Bắc Việt nam, các phi công Mỹ được giao việc phun các hạt iod bạc, điều mà họ thường xuyên thực hiện từ đầu năm 1967 cho đến giữa năm 1975.

Thực chất của phương pháp này thật đơn giản: một đám mây chứa các hạt iod bạc làm ngưng tụ hơi nước khi rơi xuống sẽ gây ra lượng mưa dồi dào.

Bộ Quốc phòng Mỹ hy vọng rằng những cơn mưa lớn kéo dài sẽ làm tăng đáng kể mực nước trên các con sông, dẫn đến sự gián đoạn nguồn tiếp tế của “Việt cộng” cũng như gây ra nạn đói quy mô lớn. Và họ cũng phần nào đạt được mục tiêu: ngoài việc tạo ra khó khăn trong việc vận chuyển dọc theo đường mòn Hồ Chí Minh, những trận mưa lớn chưa từng thấy đã hủy hoại các cánh đồng trồng trọt ở miền Bắc Việt Nam thời bấy giờ.

Tuy nhiên, chiến dịch Popeye đã làm tiêu tốn ngân sách Mỹ một khoản tiền khá lớn: khoảng 15 triệu USD trong 5 năm thực hiện chương trình này. Trong thời gian này, các phi công Mỹ đã thực hiện hơn 2 nghìn chuyến bay và phun khoảng 5,4 nghìn tấn iod bạc trên bầu trời Việt Nam.

Nhà văn-nhà khí tượng học Mỹ James Roger Fleming thông báo rằng công chúng không biết những kết quả chính xác của chiến dịch Popeye từ quan điểm quân sự, nhưng theo một số dữ liệu thì lượng mưa trong khu vực trong những năm chiến tranh Việt Nam đã tăng khoảng 7 lần. Có ý kiến rằng, quân đội Mỹ cũng đã sử dụng các phương pháp tương tự ở Cuba, dẫn đến việc phá hủy những vụ thu hoạch mía.

Trong những năm 60-70, người Mỹ không chỉ đã thử nghiệm với những đám mây gây mưa mà còn cố gắng điều khiển những cơn bão. Đối với một số tiểu bang của Mỹ, lốc xoáy hàng năm đã biến thành một thảm họa thực sự. Các nhà khoa học đã đau đầu không chỉ làm cách nào để ngăn chặn tác động tàn phá của các cơn lốc xoáy, mà còn tìm cách sử dụng thiên nhiên vào những mục đích quân sự.

Mặc dù chính quyền Nixon một mực phủ nhận cáo buộc về việc sử dụng vũ khí khí hậu, đặc biệt là trong chiến dịch Popeye, cuộc điều tra báo chí của Jack Anderson cho tờ The Washinton Post năm 1971 đã gây chấn động dư luận và có tiếng vang chính trị rộng rãi.

Năm 1972, Lầu Năm Góc đã buộc phải cắt giảm tất cả các chương trình thử nghiệm vũ khí khí hậu và 6 năm sau đó Liên Hợp Quốc đã thông qua nghị quyết về việc không được sử dụng vũ khí khí hậu trong các cuộc xung đột quân sự. 

Hải Yến (tổng hợp)

Các tin khác

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Những sai lầm tình báo tai hại trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào Iran

Cuộc đối đầu quân sự giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran đang là tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế; song những diễn biến thực sự lại luôn bị che phủ bởi bức màn bí mật. Để làm sáng tỏ những góc khuất trong cuộc chiến tranh tình báo âm thầm tại khu vực đầy biến động này, phóng viên tờ “Argumenty Nedeli” (Luận cứ trong tuần của Nga) đã có cuộc trao đổi với chuyên gia về Trung Đông, Trung tá tình báo Nga Aleksandr Voronin.

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Những thiết bị tình báo kỳ lạ nhất thế kỷ XX

Hoạt động tình báo luôn là động lực thúc đẩy sự đổi mới và các phát minh mang tính đột phá. Trong những năm 1960-1970, các cơ quan tình báo trên thế giới đã tạo ra một khối lượng công nghệ khổng lồ phục vụ cho Chiến tranh Lạnh. Nhiều công nghệ gián điệp được phát triển và sử dụng trong thế kỷ XX hiện vẫn được giữ bí mật. Nhưng ngay cả những gì đã biết cũng đủ khiến người ta phải ngạc nhiên.

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Ông Trump và những lần bị mưu sát hụt

Vụ nổ súng tại bữa tiệc tối dành cho các phóng viên Nhà Trắng chỉ là một trong chuỗi các sự kiện an ninh có liên quan đến Tổng thống Trump kể từ năm 2024.

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Thu thập dữ liệu quân sự dưới vỏ bọc dân sự

Không cần tiếp cận trực diện, mạng lưới thu thập thông tin có thể khởi nguồn từ những tương tác dân sự tưởng chừng vô hại. Vụ việc tại Philippines cho thấy phương thức hoạt động ngày càng tinh vi, khó nhận diện trong môi trường an ninh phức tạp.

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Song trùng bế tắc đàm phán và eo biển Hormuz

Mỹ và Iran đang “đấu phong tỏa” giữa lúc bế tắc trong đàm phán tiếp tục kéo dài - theo đó Mỹ ra sức phong tỏa các cảng biển Iran để buộc nước này xuống thang trong đàm phán, còn Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn 14 ngày và tuyên bố tiếp tục đóng eo biển Hormuz.

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch “Susannah” và những hệ lụy trong lịch sử tình báo Israel

Chiến dịch phá hoại do cơ quan tình báo quân đội Israel (Aman) tổ chức vào tháng 7/1954 đã thất bại thảm hại. Được xây dựng trên những toan tính thực dụng và chiến thuật phi đạo đức mang tên “hành động dưới màu cờ giả”, chiến dịch này cuối cùng trở nên phản tác dụng đối với chính những kẻ chủ mưu, đồng thời để lại nhiều tranh cãi lớn trong lịch sử ngành tình báo thế giới.

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Gã phù thủy truyền thông và cú lừa thế kỷ

Cuối thế kỷ XIX, trong suốt hơn 10 năm, nước Pháp tin rằng, Hội Tam Điểm là một tổ chức thờ quỷ với những bí mật đen tối đang bị phanh phui. Nhưng đến năm 1897, người dựng nên toàn bộ câu chuyện ấy công khai thú nhận: từ nhân chứng, tài liệu đến các nghi lễ gây rúng động, tất cả đều là giả. Cú lừa của Léo Taxil vì thế không chỉ là một scandal thế kỷ, mà còn là một minh chứng cho thấy niềm tin xã hội có thể bị dẫn dắt như thế nào.

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Bão giá lương thực đẩy thế giới vào nạn đói thảm họa

Nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực mới đang bùng nổ khi chỉ số giá lương thực toàn cầu quay đầu tăng tháng thứ hai liên tiếp. Trong bối cảnh xung đột Trung Đông bóp nghẹt nguồn cung phân bón và một “siêu El Nino” được dự báo sẽ tàn phá các vựa lúa lớn nhất hành tinh thời gian tới, liệu chúng ta có thể làm gì để ngăn lại một thảm họa?

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Donald Nichols - điệp viên cừ khôi vùng Viễn Đông

Đầu tháng 10/2017, tại Âu Mỹ người ta đồng loạt phát hành ấn phẩm "King of Spies: The Dark Reign of America’s Spymaster in Korea" (tạm dịch: Vua gián điệp: Thời kỳ suy tàn của trùm tình báo Mỹ tại Triều Tiên) của nhà văn Blaine Harden. Sách mô tả Donald Nichols là “điệp viên giỏi nhất vùng Viễn Đông” hay chiến binh “cuộc chiến một người”.

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Báo cáo tình báo Mỹ năm 2026 từ góc nhìn của một đại tá Nga

Tháng 3 năm nay, tại phiên điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, Giám đốc Tình báo Quốc gia Tulsi Gabbard đã trình bày báo cáo “Đánh giá mối đe dọa thường niên” của cộng đồng tình báo nước này. Sau đây, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu một số phân tích và nhận định của Đại tá tình báo Igor Orlov, người từng phục vụ trong hàng ngũ KGB, về các nội dung trọng tâm của bản báo cáo này.

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân

Đầu tháng 2/2026, Hiệp ước về cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược giữa Mỹ và Nga (Hiệp ước New START) đã chính thức hết hạn mà không có thỏa thuận mới nào được ký kết. New START là trở ngại cuối cùng đối với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân tiềm tàng giữa Moscow và Washington. Tuy nhiên, theo chuyên gia về chính sách hạt nhân Nicole Grajewski, Nga hiện không đủ nguồn lực để sản xuất hàng loạt các loại vũ khí chiến lược mới.

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Giải mật điệp viên nhị trùng qua hồi ký của Martha Peterson

Tạp chí trực tuyến Kho lưu trữ lịch sử tình báo (EHA) của Nga vừa cập nhật vụ án được CIA giải mật theo Đạo luật tiết lộ thông tin, có liên quan đến nữ điệp viên CIA Martha Peterson bị bắt quả tang cùng với điệp viên hai mang của KGB.

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

“Cyber warfare” và quy luật mới của chiến tranh hiện đại

Khi chiến trường thực địa bị chi phối bởi hỏa lực và không kích, một dạng xung đột khác cũng đã hình thành trong không gian số. Cuộc chiến Cyber warfare (chiến tranh mạng) đã chính thức khai hỏa, đang biến những cơ sở hạ tầng trọng yếu tại Mỹ, Israel và Iran thành những mục tiêu bị tấn công không ngừng nghỉ .

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

An ninh mạng: Hiểm họa kinh doanh toàn cầu

Trong bối cảnh các nền kinh tế ngày càng phụ thuộc vào hạ tầng số, báo cáo rủi ro thường niên của hãng bảo hiểm Allianz công bố đầu năm 2026 một lần nữa khẳng định nguy cơ đến từ môi trường mạng. Giờ đây, các sự cố an ninh mạng không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà đã trở thành vấn đề sống còn của nền kinh tế toàn cầu, đặt ra áp lực chưa từng có lên các lực lượng bảo vệ không gian mạng.

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập và cái giá của sự thống nhất

Liên đoàn các quốc gia Ả Rập (LAS) được thành lập ngày 22/3/1945 tại Cairo. Dựa trên Nghị định thư Alexandria năm 1944, LAS tuyên bố mục tiêu cốt lõi là thắt chặt quan hệ, phối hợp chính sách, bảo vệ độc lập và chủ quyền của các nước Ả Rập. Ý tưởng về chủ nghĩa Liên Ả Rập là một phản ứng hợp lý đối với việc giải phóng thuộc địa, nhưng hiệp ước của LAS đã đưa ra một quy tắc về sau trở thành hạn chế chính của nó.

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Điệp viên “Romeo”:Vũ khí bí mật của các cơ quan tình báo

Để thu thập được nhiều thông tin quan trọng, các cơ quan tình báo KGB và Stasi đã thành lập mạng lưới điệp viên "Casanova" (điệp viên “Romeo”). Họ là những người có sức hút đặc biệt và được huấn luyện bài bản các thủ thuật nghiệp vụ. Ở CHDC Đức, kế hoạch đào tạo này mang mật danh “Romeo”; còn ở Liên Xô, các học viên của Trường Kỹ thuật tình báo Lenin được trang bị những phương thức quyến rũ để biến tình yêu thành vũ khí lợi hại.