Vẻ đẹp của tài năng

Thật lạ, mấy ngày qua sự kiện trở nên "hot" nhất trên mạng xã hội lại không phải là một concert giải trí âm nhạc, một cuộc thi người đẹp mà lại đến từ một chương trình tưởng như chỉ thu hút được sự quan tâm của giới chuyên môn: hô tên chọn chuyên ngành bác sĩ nội trú của Trường Đại học Y Hà Nội.

Thậm chí, cư dân mạng cho rằng, hoạt động này còn "hấp dẫn hơn cả những phần hô tên của các cuộc thi hoa hậu như Miss Grand, Miss Universe..." (theo: Nguyên Bảo - Báo Tuổi trẻ). Vậy, đâu là vẻ đẹp, là nguyên nhân đem lại nguồn cảm hứng cho công chúng, đặc biệt là giới trẻ?

Vẻ đẹp của tài năng -2
  Hình ảnh gương mặt tinh hoa của ngành Y lựa chọn chuyên ngành đào tạo nội trú của Đại học Y Hà Nội.

Khi người viết tìm hiểu về nội dung chương trình này đã đọc được ý kiến chia sẻ của GS.TS Nguyễn Hữu Tú, Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội như sau: "Ngày xưa, chỉ người đỗ đầu mới được lựa chọn ngành. Từ người thứ hai trở đi phải nhận ngành theo sự phân công. Không có bác sĩ nội trú nào nhàn, muốn trở thành chuyên gia giỏi, nội trú nào cũng vất vả, lăn lộn và kiên trì như nhau" (theo: Mỹ Hà - Báo Dân trí).

Nhận định đó đã đủ khái quát nên những đặc thù của lĩnh vực y học và đồng thời cũng toát lên vẻ đẹp mang tầm phổ quát của tri thức và sáng tạo. Để theo nghề và muốn trở thành chuyên gia trong lĩnh vực nào cũng đòi hỏi một sự dấn thân. Đặc biệt là hai chữ "kiên trì", kiên trì trên hành trình học tập, nghiên cứu, kiên trì cả với chính bản thân mình, kiên trì đến lúc rèn giũa tài năng của mình như người xưa mài ngọc.

Nhà diễn thuyết nổi tiếng người Mỹ Leslie Calvin "Les" Brown từng có câu nói: "Nếu bạn đặt mục tiêu và theo đuổi chúng với tất cả lòng quyết tâm, tài năng sẽ đưa bạn tới những nơi khiến bạn phải ngạc nhiên". Câu danh ngôn đẹp như một vần thơ và thật chí lí. Chỉ có những người luôn miệt mài, đầy khát khao, không gục ngã mới có thể đi hết con đường và chỉ có sự tận hiến vô tư, trong sáng mới khiến chúng ta ngỡ ngàng vì thành quả nhận được.

Nếu như mới đây thôi bộ phim "Mưa đỏ" của đạo diễn Đặng Thái Huyền đã tạo ra hiệu ứng tích cực và sức lan tỏa trong xã hội khi cán mốc 650 tỷ đồng doanh thu, hơn 7 triệu lượt người ra rạp thì clip hô tên chọn chuyên ngành bác sĩ nội trú của Trường Đại học Y Hà Nội là một sự kiện xứng đáng kế tiếp để tạo ra nguồn cảm hứng trong xã hội. Vẻ đẹp của tài năng, trí tuệ toát lên từ khuôn mặt của các bạn trẻ, những người đang là niềm hy vọng của đất nước bởi mặt trận khoa học, công nghệ cũng cam go, ác liệt không kém chiến trường, luôn cần những người tài năng và bản lĩnh.

Vẻ đẹp của tài năng -1
Từ hiệu ứng bộ phim “Mưa đỏ”, gợi thêm nhiều suy ngẫm về sức hút của vẻ đẹp từ giá trị sống.

Bên cạnh nhịp sống gấp gáp của những vòng xe, ánh đèn từ các thiết bị chế tạo, lắp ráp, quản trị hệ thống với sức hút của nó thì vẫn có một sự thầm lặng và bền bỉ khác để chứng minh: Đất nước Việt Nam ngày nay có đủ nhân tài trên mọi lĩnh vực.

Theo GS.TS Trần Đức Viên (nguyên Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam): "Chẳng hạn doanh nghiệp tư nhân Hồ Quang của Anh hùng Lao động Hồ Quang Cua đã tạo ra hạt gạo đứng hàng ngon nhất thế giới [...]. Tập đoàn TH True Milk nhập công nghệ giống bò cao sản từ New Zealand, xây dựng hệ thống quản lý chuồng trại bằng AI hay Tập đoàn Dabaco, Anova... đầu tư phòng LAB hiện đại chọn tạo giống chịu hạn, sâu bệnh; TTC AgriS đi đầu trong số hóa toàn bộ quá trình sản xuất và quản trị hệ thống, là những ví dụ rất thuyết phục" (Tạp chí Tia sáng, số 17/2025).

Những thành tích về nông nghiệp công nghệ cao nói với chúng ta điều gì ngoài hiệu quả mà bấy lâu này nhiều người đã nhắc đến? Từ góc độ văn hóa, người viết cho rằng đã có sự thay đổi trong quan niệm của chính chúng ta, liên quan đến văn hóa của thời đại công nghệ số. Nếu trước đây, có một sự phân định ranh giới khá rõ nét: Việc chăn nuôi, trồng trọt là đặc trưng của nông thôn. Việc tiêu thụ sản phẩm, nhập khẩu hay sản xuất ra máy móc, công nghệ thuộc về các khu công nghiệp, các thành phố và từ đó, có khoảng cách, ranh giới.

Chẳng thế mà bộ phim "Chuyện nhà Mộc" (1998) của đạo diễn Trần Lực hay "Đông Ky ra thành phố" (1996) của đạo diễn Khánh Sơn gây được ấn tượng khi miêu tả quá trình người dân nông thôn tiếp cận đời sống ở thành phố. Sau này là những phim như: "Đồng quê xào xạc" (1999) của đạo diễn Tất Bình; "Bão qua làng" (2014) của các đạo diễn NSƯT Trần Quốc Trọng, Lê Mạnh... đã phản ánh sự chuyển dịch, đổi thay của làng quê trước xu thế đô thị hóa.

Dù được tiếp cận từ góc nhìn nào, khoảng cách giữa các vùng văn hóa đều đã có sự thay đổi theo hướng tích cực hơn. Ngày nay, các học sinh, sinh viên - những trí thức trẻ tương lai - được sinh ra và lớn lên ở thành phố rất quan tâm đến cuộc sống xanh: từ chiếc ống hút của cốc sinh tố đến bao bì của hàng hóa có phải vật liệu hữu cơ thân thiện với môi trường hay không.

Vẻ đẹp của tài năng -0
Anh Mai Đức Tuấn với nhà màng trồng dưa lưới ứng dụng công nghệ cao đem lại hiệu quả kinh tế.

Tương tự, những anh nông dân ngồi dưới gốc cây, bên bờ đầm, với ấm trà xanh, thả khói thuốc lào cùng bàn luận về cách lắp đặt hệ thống tưới tự động, về nhà lưới đầu tư công nghệ cao hay ứng dụng hình thức thương mại điện tử để giới thiệu và quảng bá sản phẩm của gia đình cũng đâu phải chuyện hiếm... Từ chủ để "nhà quê ra tỉnh" ngày nào đến xu hướng "bỏ phố về quê" hôm nay đã cho thấy lằn ranh giới giữa hai không gian kinh tế, xã hội, văn hóa ấy đã dần thu hẹp, thậm chí là sự giao thoa, bổ khuyết cho nhau.

Câu chuyện về những người trẻ như: anh Đặng Dương Minh Hoàng (tốt nghiệp kỹ sư tự động hóa bên Pháp) trở về quê nhà tại huyện Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước (nay là xã Đức Hạnh, tỉnh Đồng Nai) để mở nông trại Thiên Nông rộng hơn 50 ha. Trong đó có 12 ha bơ Mã Dưỡng, mang về doanh thu hơn 6 tỷ đồng mỗi năm, xuất khẩu ra các thị trường Lào, Campuchia, Đài Loan (Trung Quốc), Nhật Bản (theo: Thiên Lý - VOV TP Hồ Chí Minh). Anh Mai Đức Tuấn (xã Bình Tân, tỉnh Đồng Nai), với 6.000 cây dưa lưới trên diện tích 300 m² đã đem lại doanh thu doanh thu 400 triệu đồng mỗi năm... là những minh chứng tiêu biểu, nói lên sự vận động của cuộc sống theo hướng tiến bộ, tích cực hơn. Yếu tố nhân văn trong văn hóa đã đi vào đời sống khoa học, công nghệ, trở thành đòi hỏi tất yếu.

Ở một góc nhìn khác, yêu cầu của xã hội về sự trùng khít giữa mẫu hình người tài và người tốt đang là một thách thức và cơ hội. Vẻ đẹp của những diễn viên trên màn ảnh Việt từ các bộ phim lịch sử, từ các chiến sĩ tham gia diễu binh, diễu hành đến gương mặt của các bác sĩ nội trú tương lai... và nhiều tấm gương điển hình khác nữa đâu phải là idol, crush nhất thời mà chính là những hình mẫu của thời đại. Họ có chỗ đứng, có sức sống trong lòng người và đóng góp vào sự phát triển xã hội cả ở phương diện đạo đức và văn hóa. Đặc biệt, với người trẻ, hình mẫu, thần tượng luôn là động lực, là mục tiêu đề phấn đấu và nỗ lực học tập...

Suy cho cùng, câu nói của danh sĩ Thân Nhân Trung (1419-1499): "Hiền tài là nguyên khí của quốc gia..." chưa bao giờ mất đi giá trị. Ngày nay, hiền tài còn là vẻ đẹp, là niềm cảm hứng, là niềm hy vọng vào sự đột phá của kinh tế, xã hội và văn hóa. Không phải ai cũng có thể học thành tài, được vinh danh hay ca ngợi nhưng vẫn có con đường để mỗi người trở nên hoàn hảo nhất với chính cuộc đời mình. Từ việc nhỏ bé đến việc lớn ở đâu cũng cần đến vẻ đẹp ấy, vẻ đẹp của lòng yêu đời, yêu quê hương, đất nước.

Còn nhớ, Erica Jong từng cho rằng: "Ai cũng có tài năng. Thứ hiếm là dũng khí để nuôi dưỡng nó trong cô độc và đi vào những nơi tối tăm mà nó dẫn đường". Chữ "tài năng" mà nữ tiểu thuyết gia người Mỹ có thể còn mang một nghĩa rộng hơn là sự hữu ích trong xã hội. Trở thành người hữu ích là một sự lựa chọn đúng đắn, là vẻ đẹp đa dạng trong một xã hội đang phát triển bền vững... 

Kiến Văn

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.