Vận động bầu cử đúng luật - phép thử đầu tiên đối với đại biểu dân cử

Bầu cử là phương thức Nhân dân trao quyền lực nhà nước. Nguyên tắc ấy được khẳng định trong Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và cụ thể hóa bằng Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân.

Nhưng trước khi trở thành người đại diện của Nhân dân, mỗi ứng cử viên phải đi qua một chặng đường quan trọng: vận động bầu cử. Chính ở giai đoạn này, tư cách chính trị của người đại biểu tương lai được kiểm nghiệm.

Vận động bầu cử đúng luật không chỉ là tuân thủ quy định. Đó là phép thử đầu tiên về bản lĩnh pháp quyền, về liêm chính và về trách nhiệm trước Nhân dân.

Thượng tôn pháp luật – biểu hiện của bản lĩnh chính trị

Trong Nhà nước pháp quyền, không ai được đứng trên pháp luật, kể cả người đang tìm kiếm sự ủy nhiệm của cử tri. Pháp luật quy định rõ hình thức tiếp xúc, nội dung chương trình hành động, những điều bị nghiêm cấm trong vận động bầu cử.

Tôn trọng các quy định đó không phải là sự “tuân thủ bị động” mà là biểu hiện của nhận thức rằng quyền lực chỉ có giá trị khi được hình thành bằng con đường hợp pháp.

Một người tìm cách lách luật, vận động trá hình, tận dụng vị trí công tác hoặc ảnh hưởng cá nhân để tạo lợi thế, dù chưa nắm quyền, đã cho thấy cách họ sẽ ứng xử với quyền lực khi được trao.

Phép thử đầu tiên nằm ở đây: tôn trọng luật khi chưa có quyền lực, để chứng minh mình xứng đáng khi có quyền lực.

Bình đẳng – thước đo sự công bằng trong cạnh tranh chính trị

Vận động bầu cử đúng luật bảo đảm mọi ứng cử viên đứng trên cùng một mặt bằng pháp lý. Không có đặc quyền, không có lợi thế hành chính, không có “sân sau” quyền lực.

Khi một người chấp nhận cạnh tranh trong khuôn khổ bình đẳng, họ thể hiện sự tôn trọng đối với cử tri và đối thủ. Ngược lại, nếu tìm cách biến ưu thế sẵn có thành lợi thế bầu cử thì nguyên tắc công bằng bị xâm phạm ngay từ đầu.

Đại biểu dân cử không thể được hình thành từ một cuộc cạnh tranh thiếu công bằng. Bình đẳng vì thế là điều kiện tối thiểu để bảo đảm sự lựa chọn thực chất của Nhân dân.

Minh bạch – cam kết trách nhiệm trước khi nhận ủy nhiệm

Chương trình hành động là lời cam kết chính trị. Minh bạch đòi hỏi cam kết ấy phải rõ ràng, trung thực và nằm trong phạm vi thẩm quyền của đại biểu.

Một lời hứa vượt quá chức năng không phải là tầm nhìn xa mà là sự đánh đổi niềm tin. Cử tri có quyền biết ứng cử viên sẽ làm gì và có thể làm gì theo quy định của pháp luật.

Minh bạch trong vận động bầu cử chính là nền tảng cho trách nhiệm giải trình sau này. Ai không trung thực từ đầu khó có thể trở thành người đại diện đáng tin cậy.

Liêm chính – giới hạn đạo lý của hành vi vận động

Pháp luật đặt ra những điều cấm. Liêm chính đặt ra những điều không được phép làm dù pháp luật chưa kịp liệt kê.

Không mua chuộc, không tặng quà trá hình, không công kích cá nhân, không lan truyền thông tin sai lệch, không mị dân bằng những cam kết thiếu cơ sở – đó là chuẩn mực tối thiểu của người ứng cử.

Một đại biểu dân cử trước hết phải là người biết tự giới hạn mình. Nếu mục tiêu đạt được vị trí đại diện bằng mọi giá thì chính mục tiêu ấy đã phủ nhận ý nghĩa của đại diện.

Kiểm soát quyền lực bắt đầu từ chính người tìm kiếm quyền lực

Trong lý luận Nhà nước pháp quyền, quyền lực phải được kiểm soát. Sự kiểm soát đó không chỉ diễn ra sau khi trúng cử mà bắt đầu từ quá trình vận động.

Vận động bầu cử đúng luật là cơ chế sàng lọc sớm. Nó loại bỏ những biểu hiện lệch chuẩn ngay từ đầu, bảo đảm rằng người bước vào vị trí đại diện đã vượt qua phép thử về pháp lý và đạo lý.

Quyền lực chỉ thực sự chính danh khi con đường dẫn đến quyền lực minh bạch và liêm chính.

Kết luận

Đại biểu dân cử không chỉ được đánh giá qua những phát biểu tại nghị trường mà được nhìn nhận ngay từ cách họ tham gia vận động bầu cử.

Tôn trọng pháp luật khi chưa có quyền lực, cạnh tranh bình đẳng, cam kết minh bạch và giữ gìn liêm chính – đó là những phẩm chất phải được chứng minh trước khi nhận sự ủy nhiệm của Nhân dân.

Vận động bầu cử đúng luật vì thế không chỉ là một khâu trong quy trình bầu cử. Đó là phép thử đầu tiên đối với tư cách của người đại biểu và là điểm khởi đầu của quyền lực chính danh trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân.

Thiều Trần

Các tin khác

Giá trị và thước đo hiệu quả của Nghị quyết

Giá trị và thước đo hiệu quả của Nghị quyết

Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV (5-8/10/2026) đã xem xét, quyết định nhiều nội dung quan trọng về xây dựng, chỉnh đốn Đảng; đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền; công tác cán bộ; kiểm tra, giám sát; đảng viên tham gia đầu tư, kinh doanh; trọng dụng nhân tài và phát triển kinh tế - xã hội. Nhưng điều đáng suy ngẫm nhất của Hội nghị có lẽ không nằm ở số lượng văn kiện, mà ở một câu hỏi được đặt ra ngay trong phiên khai mạc.

Đánh thức nguồn lực đảng viên làm kinh tế tư nhân

Đánh thức nguồn lực đảng viên làm kinh tế tư nhân

Hai mươi năm sau Quy định số 15-QĐ/TW ngày 28/8/2006 về đảng viên làm kinh tế tư nhân, câu hỏi đặt ra đã khác. Không còn là đảng viên có được làm kinh tế tư nhân hay không mà là làm thế nào để trí tuệ, vốn liếng, kinh nghiệm quản trị và tinh thần tiên phong của đội ngũ ấy trở thành một nguồn lực thực sự cho phát triển.

Siết quản lý, giữ an toàn bầu trời Đà Nẵng

Siết quản lý, giữ an toàn bầu trời Đà Nẵng

Trước sự phát triển nhanh của thiết bị bay không người lái và những nguy cơ tiềm ẩn đối với an ninh, an toàn hàng không, TP Đà Nẵng đang tăng cường quản lý từ khâu đăng ký, cấp phép, giám sát vùng trời đến phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm.

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Bài 1: Những thước phim vài phút và cái giá không chỉ tính bằng tiền

Phim ngắn được sản xuất bằng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), trong đó có vô số sản phẩm có nội dung gần giống nhau, có nhiều tình tiết vô lý, thậm chí không ít sản phẩm dung tục tràn ngập trên không gian mạng. Đáng lo ngại là những sản phẩm này vẫn thường xuyên len lỏi vào văn phòng làm việc của nhiều cơ quan, đến tận góc bếp của các bà nội trợ và từng căn phòng ngủ của các gia đình...

Hiểu đúng về thông tin giám sát phòng, chống rửa tiền với "khách hàng VIP"

Hiểu đúng về thông tin giám sát phòng, chống rửa tiền với "khách hàng VIP"

Theo Ngân hàng Nhà nước (NHNN), dư luận xuất hiện một số thông tin chưa đúng về bản chất pháp lý và một số quy định tại Dự thảo Thông tư quy định về trình tự, thủ tục giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực tiền tệ và hoạt động ngân hàng, liên quan tới việc giám sát “khách hàng VIP”.

Thu hẹp án tử hình từ góc nhìn hợp tác tư pháp quốc tế

Thu hẹp án tử hình từ góc nhìn hợp tác tư pháp quốc tế

Đề xuất tiếp tục thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình trong Bộ luật Hình sự không đồng nghĩa với nới lỏng trách nhiệm đối với những hành vi đặc biệt nguy hiểm cho xã hội. Dự thảo cho thấy, trong khi bỏ mức hình phạt cao nhất ở một số tội danh, các chế tài nghiêm khắc vẫn được duy trì, thậm chí phạm vi xử lý hình sự ở một số hành vi còn được mở rộng. Đặt trong bối cảnh quốc tế, sự điều chỉnh này còn có ý nghĩa khi khác biệt về án tử hình ngày càng trở thành một vấn đề phải giải quyết trong dẫn độ, tương trợ tư pháp và hợp tác phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia.

Xác lập “lằn ranh đỏ” của AI để bảo vệ con người, phát triển an toàn, bền vững

Xác lập “lằn ranh đỏ” của AI để bảo vệ con người, phát triển an toàn, bền vững

Trí tuệ nhân tạo (AI) càng mạnh, tốc độ ra quyết định càng nhanh nhưng nếu tốc độ của máy móc vượt quá khả năng kiểm tra và chịu trách nhiệm của con người, một sai sót nhỏ có thể trở thành hậu quả lớn, khó lường. Vấn đề cốt lõi là chúng ta phải làm chủ AI, kiểm soát rủi ro và không để máy móc vượt khỏi sự kiểm soát của con người. Trong bối cảnh phát triển và hội nhập sâu rộng với thế giới, Việt Nam cần làm gì để xây dựng thành công “lá chắn AI” quốc gia vừa đảm bảo an toàn nhưng không mất cơ hội?

Giữ niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc

Giữ niềm tin vào đội ngũ thầy thuốc

Những vụ án xảy ra trong lĩnh vực y tế thời gian qua đặt ra một câu hỏi khó, nhưng không thể né tránh: vì sao những lớp kiểm soát được thiết kế để ngăn ngừa sai phạm lại có thể bị xuyên qua?

Nhà cao tầng mọc theo tuyến Metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên.

Kỳ 1: "Mở khóa" không gian bầu trời và lòng đất

Trong quá trình mở rộng không gian phát triển, TP Hồ Chí Minh đang chuyển từ tư duy khai thác quỹ đất theo chiều ngang sang tổ chức lại cả không gian trên mặt đất và dưới lòng đất. Với cơ chế TOD gắn phát triển đô thị với giao thông công cộng, cùng chính sách quản lý, khai thác không gian ngầm, thành phố đang từng bước mở thêm dư địa cho hạ tầng, giao thông và các hoạt động kinh tế.

Hãy xây dựng “lá chắn số” cho chính mình

Hãy xây dựng “lá chắn số” cho chính mình

Để tránh bị sập... "bẫy lừa", các chuyên gia khuyến cáo nên vận dụng nguyên tắc: “Dừng - Kiểm tra - Xác minh”. Cụ thể, "Dừng" là dừng lại trước những yêu cầu bất thường; "Kiểm tra" là kiểm tra thông tin, người liên hệ và đường link; "Xác minh" là xác minh qua kênh chính thức trước khi cung cấp dữ liệu hoặc chuyển tiền. Cùng với đó, phải thực hiện tốt nguyên tắc “Ba không - Ba có”,...