Ukraine ngày càng chìm sâu vào khủng hoảng

Cuộc khủng hoảng Ukraine trong mấy năm qua vẫn chưa có bất cứ lối thoát nào và ngày càng đi vào ngõ cụt tăm tối. Giao tranh quân sự tạm thời lắng xuống nhưng thay vào đó là cuộc chiến kinh tế và pháp lý đang có nguy cơ đẩy đất nước vốn bị tổn thương sẵn lao xuống vực thẳm.

Trước hết xin nói về tin vui cho Ukraine. Một lệnh ngừng bắn đã được thiếp lập tại đường giới tuyến ở Donbass ngày 5-3 theo sáng kiến của hai nhà nước Cộng hòa nhân dân Donesk và Lugansk tự xưng. Đại diện Bộ Chỉ huy Cộng hòa Donesk tự xưng Edurard Basurin cho biết, thông qua Trung tâm hỗn hợp giám sát và điều phối lệnh ngừng bắn, Cộng hòa Donesk và Lugansk tự xưng đã đề xuất ngừng bắn dọc giới tuyến bắt đầu từ 11 giờ ngày 5-3 theo giờ địa phương và hiện đang được tuân thủ.

Vị Chỉ huy nước Cộng hòa tự xưng nhấn mạnh, lệnh ngừng bắn có tiếp tục được tuân thủ hay không còn tùy thuộc vào hành động của chính quyền Ukraine và khả năng của Kiev đảm bảo các đơn vị quân đội Ukraine cũng như các nhóm vũ trang cực đoan tuân thủ lệnh ngừng bắn.

Trong cuộc họp mới đây nhất diễn ra ngày 1-3, Nhóm tiếp xúc về Ukraine đã đạt được thỏa thuận khôi phục tiến trình rút vũ khí khỏi giới tuyến từ ngày 7-3. Tuy nhiên, căng thẳng giữa miền đông và chính quyền Kiev giờ liên quan tới kinh tế.

Từ cuối tháng 1 vừa qua, các phần tử cực đoan Ukraine đã bắt đầu phong tỏa tuyến đường ở khu vực Donbass, làm gián đoạn hoạt động cung cấp than vốn được khai thác tại các vùng lãnh thổ nằm ngoài vòng kiểm soát của chính quyền Ukraine. Nhóm này cho rằng, việc mua than từ miền Đông do phiến quân kiểm soát là phản quốc. Điều đáng nói là nếu không có than thì các nhà máy điện ở Ukraine có nguy cơ đóng cửa. Chính quyền Kiev đã phải ban bố tình trạng khẩn cấp trong lĩnh vực năng lượng để tiết kiệm tài nguyên.

Đại diện Bộ Chỉ huy Cộng hòa Donesk tự xưng Edurard Basurin ngày 5-3 tuyên bố ngừng bắn ở miền đông.
Đại diện Bộ Chỉ huy Cộng hòa Donesk tự xưng Edurard Basurin ngày 5-3 tuyên bố ngừng bắn ở miền đông.

Thủ tướng Vladimir Groisman cho biết, việc phong tỏa ở Donbass có thể khiến ngành khai thác khoáng sản và công nghiệp luyện kim của nước này mất đi 3,5 tỷ USD thu ngoại tệ và làm cho 75.000 người mất việc làm.

Đáp lại, các nước cộng hòa tự xưng cũng đưa ra quy chế quản lý độc lập với các doanh nghiệp của Ukraine. Hôm 3-3, người đứng đầu nhà nước Donetsk Alexander Zakharchenko đã tuyên bố cấm vận thương mại với Kiev.

Chưa dừng lại ở đó, ngày 4-3, trong nỗ lực ngăn chặn hoạt động thương mại của Nga với hai nhà nước cộng hòa nhân dân tự xưng Donetsk và Lugansk, các phần tử cực đoan Ukraine còn công bố mở một trạm kiểm soát mới, phong tỏa hoạt động của các tàu hỏa tới từ Nga, và hiện đóng tại ga đường sắt Konotop, vùng Sumy cách biên giới với Nga khoảng 70 km.

Về phần mình, Nga nhiều lần nhấn mạnh rằng Moskva không hỗ trợ cho các lực lượng dân quân và cũng không phải là một bên trong cuộc xung đột ở Ukraine, cũng như không gửi quân đến Donbass. Tuy nhiên, Kiev nhiều lần cáo buộc Moskva "xâm lược quân sự".

Bàn luận về diễn biến mới này của các phần tử cực đoan Ukraine, Jim Jatras, cựu cố vấn chính sách đối ngoại của đảng Cộng hòa tại Thượng viện, cũng là một nhà cựu ngoại giao Mỹ, cho biết: “Họ ý thức được hành động này sẽ gây tổn hại nặng nề cho nền kinh tế vì họ đã báo trước về hành động này từ ngày 15-2 và cũng đã dự trữ than dùng trong 40 ngày. Khi kỳ hạn này đến, lượng than dự trữ sẽ nhanh chóng cạn kiệt.

Thủ tướng Ukraine Groisman cảnh báo 300.000 người sẽ mất việc làm vì không có than để duy trì hoạt động. Họ không thể tiếp tục duy trì tình trạng này. Mọi người cho rằng đây là hành động bất hợp pháp vì họ không có quyền để phong tỏa và chính quyền Kiev nên can thiệp. Tôi chỉ có thể đặt ra giả thuyết là chính quyền không dám can thiệp vì họ nghĩ rằng mình không có đủ sức để làm được việc đó. Thực tế, họ sợ những người theo chủ nghĩa dân tộc vì nếu dùng những biện pháp cứng rắn để chống lại thì sẽ dẫn đến bạo động mà chính phủ không thể kiểm soát”.

Ông Jim Jatras cho rằng với việc phong tỏa này, Ukraine đang tự bắn vào chân mình, hay đúng hơn là nhóm chủ nghĩa dân tộc là “người bóp cò”. Đảng Samopomich theo đường lối cực đoan có một số thành viên thuộc Rada (quốc hội của Ukraine) theo phe thân phương Tây.

“Tôi nghĩ họ có mục tiêu lớn hơn. Họ tuyên bố đang chống tham nhũng... nhưng tôi cho rằng họ đang muốn ngầm phá hoại chính quyền Kiev để gây ra một cuộc khủng hoảng chính trị. Chúng ta đã nghe nhắc đến nguy cơ của một cuộc biểu tình Maidan mới. Tôi không loại trừ khả năng đây là ý định thật sự của họ. Họ nhắm vào điểm yếu của nền kinh tế với mong muốn làm dấy lên một cuộc khủng hoảng nhà nước Ukraine” - ông Jatras nói với đài RT của Nga ngày 5-3.

Nga và Ukraine sẽ gặp nhau ở tòa.
Nga và Ukraine sẽ gặp nhau ở tòa.

Theo một số nhà quan sát quốc tế, hành động ngăn chặn lưu thông hàng hóa của nhóm cực đoan ở Ukraine phần nào giải thích cho thái độ miễn cưỡng của chính phủ khi thử đối phó với tình trạng này, bởi vì đây có thể là một chất xúc tác tạo ra sự phát triển nào đó. Đừng quên rằng tất cả đồng minh của Ukraine đến từ châu Âu, Mỹ và một số nước G7 cho rằng việc phong tỏa này gây ảnh hưởng xấu cho Ukraine.

Thực tế, nếu muốn được phương Tây viện trợ thì làm thế sẽ không có hiệu quả. Vì đơn giản, họ sẽ nói: "Nơi này không còn ổn định, họ không đáng tin cậy. Chúng tôi sẽ không tăng cường viện trợ".

Trong tình thế này, Ukraine vẫn đang tiếp tục tham gia vào cuộc chiến pháp lý với Nga. Tòa án Công lý quốc tế (ICJ) của Liên Hiệp Quốc trong ngày 6-3 đã bắt đầu xem xét yêu cầu của Ukraine về việc Nga ngừng hỗ trợ phe ly khai ở miền Đông nước này. Ukraine đã đệ đơn lên ICJ hồi tháng 1-2017. Đơn kiện của Kiev cáo buộc Moskva vi phạm các hiệp ước chống khủng bố và chống phân biệt đối xử bằng cách hỗ trợ các nhóm thân Nga ở Crimea và miền Đông Ukraine, nơi diễn ra cuộc nội chiến khiến khoảng 10.000 người chết trong 3 năm qua.

Trong đơn, Ukraine còn tố cáo lực lượng ly khai do Nga hậu thuẫn đã thực hiện những hành động khủng bố. Kiev trích dẫn các vụ đánh bom vào khu dân cư và vụ bắn hạ máy bay MH17 của hãng hàng không Malaysia Airlines hồi tháng 7-2014, khiến 298 hành khách và phi hành đoàn thiệt mạng.

Lực lượng cực đoan Ukraine phong tỏa các tuyến đường sắt từ miền đông về Kiev.
Lực lượng cực đoan Ukraine phong tỏa các tuyến đường sắt từ miền đông về Kiev.

Hồi tháng 9-2016, nhóm điều tra 6 nước do Hà Lan dẫn đầu kết luận MH17 bị bắn hạ bởi một tên lửa đất đối không BUK do Nga sản xuất, được phóng từ khu vực phe ly khai kiểm soát. Nhóm điều tra này vẫn chưa xác định nghi phạm. Tuy nhiên, Nga đã bác bỏ kết quả mà nước này cho là thiên vị và có động cơ chính trị. Ngoài ra, Nga nhiều lần phủ nhận việc gửi binh sĩ hay thiết bị quân sự đến miền Đông Ukraine và dự kiến sẽ thách thức nhận thẩm quyền của ICJ.

Phiên tòa ngày 6-3 tập trung vào các biện pháp tạm thời mà các bên có thể yêu cầu để đảm bảo cuộc xung đột không trở nên tồi tệ hoặc kéo dài hơn. ICJ thường mất vài năm để phân xử các vụ kiện. Mặc dù phán quyết của ICJ là cuối cùng và ràng buộc nhưng tòa lại không có cơ chế thực thi.

Cũng nên biết rằng đây không phải là lần đầu tiên Nga bị các đối thủ đưa ra một tòa án quốc tế. Theo giới quan sát độc lập, chính quyền Kiev không thể không biết giá trị những cơ sở dùng để cáo buộc lực lượng ly khai miền Đông Ukraine và Moskva, song họ vẫn sử dụng những chứng cứ không thuyết phục ấy - thậm chí chống lại họ - để kiện đối phương ra ICJ. Xét về bằng chứng mà Kiev dùng để cáo buộc Nga đều yếu về lý, kém về tình, do vậy một thất bại nữa sẽ lại có thể đến với họ.

Phải chăng những người đứng đầu chính quyền Kiev không tỉnh táo hay họ được sự ủng hộ của những thế lực ngoại quốc muốn sử dụng Tòa án Công lý quốc tế như một công cụ cho mục đích luật pháp hóa chính trị của họ.

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Cuộc chiến của AI

Cuộc chiến của AI

Tháng 9/2025, các nhà nghiên cứu của Anthropic phát hiện một điều mà giới an ninh mạng từng chỉ hình dung trong các kịch bản tương lai: một nhóm tin tặc định danh là GTG-1002, đã "bẻ khóa" công cụ Claude Code của chính công ty và biến nó thành một tác nhân tự động thực hiện tới 80-90% khối lượng công việc trong một chiến dịch gián điệp mạng nhắm vào khoảng 30 tổ chức toàn cầu. Đây được Anthropic gọi là "chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên được thực hiện mà không có sự can thiệp đáng kể của con người". Sự kiện này đã trở thành biểu tượng cho một thực tế không thể chối cãi: kỷ nguyên hacker AI không còn là dự báo.

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Hệ lụy đau lòng sau những giấc mơ “đổi đời”

Từ lời hứa “việc nhẹ, lương cao” trên mạng xã hội đến những cuộc hôn nhân ngoại quốc được vẽ ra bằng viễn cảnh sung túc, tội phạm mua bán người tìm mọi cách đánh vào giấc mơ “đổi đời” của người dân. Tại Cà Mau, phía sau mỗi vụ án được khám phá là một sự thật đau lòng: Khi bước qua ranh giới của sự cả tin, giấc mơ về một tương lai tốt đẹp có thể biến thành những tháng ngày bị bóc lột, giam cầm, bạo hành, thậm chí là tước đoạt mạng sống. Ngăn chặn tội phạm mua bán người, vì thế, không chỉ là cuộc đấu tranh của cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của toàn xã hội.

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Nếu Houthi kiểm soát eo biển Bab al-Mandab...

Lực lượng Houthi đã giành quyền kiểm soát hòn đảo Perim và vùng bờ Biển Đỏ của Yemen từ chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, từ đó nắm quyền kiểm soát eo biển Bab al-Mandab, tạo ra nguy cơ “gọng kìm” các tuyến hàng hải trọng yếu từ Đông sang Tây.

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Thách thức chuyển đổi xanh và an ninh nguồn nước

Khởi công giữa vùng núi cao và địa chất phức tạp nhất hành tinh, dự án thủy điện hạ lưu sông Yarlung Tsangpo vừa mang dáng dấp một kỳ tích năng lượng, vừa mở ra bài toán an ninh nguồn nước vượt khỏi biên giới Trung Quốc. Đằng sau công suất khổng lồ và lời hứa điện sạch là câu hỏi khó hơn - châu Á sẽ quản trị những dòng sông chung ra sao khi nhu cầu năng lượng, biến đổi khí hậu và cạnh tranh chiến lược cùng lúc gia tăng?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

7 tháng chiến sự đã đảo lộn vùng Vịnh như thế nào?

Từng được xem là những nền kinh tế giàu có và ổn định bậc nhất thế giới, các nước Vùng Vịnh đang hứng chịu những xáo trộn ngày càng lớn khi chiến sự kéo dài. Từ hàng không, du lịch đến bất động sản và các sự kiện quốc tế đều bị ảnh hưởng nặng nề, cái giá của bất ổn dần hiện rõ.

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Tiếng trống khai trường mở ra tương lai

Sự ra đời của các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND), trong đó có Trường Văn hóa CAND VI không chỉ mở ra cơ hội học tập, rèn luyện cho các em có hoàn cảnh khó khăn mà còn thể hiện sâu sắc trách nhiệm của lực lượng CAND trong phương châm gắn bảo đảm an ninh, trật tự với an sinh xã hội, chăm lo người yếu thế trong xã hội. Ngôi trường đặc biệt này còn mở ra cánh cửa tri thức, niềm tin và hy vọng cho nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Mối họa vũ khí sinh học thời đại AI

Các mô hình dữ liệu lớn và các thuật toán hứa hẹn giúp con người tạo thuốc nhanh hơn, ứng phó tốt hơn với dịch bệnh, nhưng cũng có thể đưa những năng lực sinh học nguy hiểm tới gần hơn với các tổ chức khủng bố. Vũ khí của tương lai có thể không đi từ kho quân sự ra chiến trường. Chúng có thể bắt đầu bằng những dữ liệu trôi nổi trên các đám mây số. Cuộc cạnh tranh chiến lược Trung - Mỹ có thể sẽ làm gia tăng rủi ro này.

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Mỹ và Venezuela đạt thỏa thuận dầu mỏ mới

Ngày 28/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra tuyên bố về một thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez của Venezuela, trong đó Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát trữ lượng dầu mỏ lớn của Venezuela. Tuyên bố này đã gây làn sóng phản đối dữ dội ở Venezuela.

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Đằng sau nghi án giám sát căn cứ RAF Akrotiri của Anh

Những hoạt động bị cáo buộc diễn ra quanh RAF Akrotiri trong năm 2025 chỉ được hé lộ sau đó hơn một năm, khi cuộc điều tra của Anh lần theo dấu vết dẫn tới một nghi phạm đang bị giữ tại Cyprus.

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Iceland bác bỏ kế hoạch gia nhập EU

Kết quả cuộc trưng cầu dân ý công bố hôm 30/8 cho thấy người dân Iceland đã bỏ phiếu không gia nhập Liên minh châu Âu (EU), bác bỏ nỗ lực của chính phủ nhằm nối lại các cuộc đàm phán gia nhập và đứng về phía những người bảo vệ vùng biển đánh bắt cá của Iceland.

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Trao cơ hội làm lại cuộc đời

Sự đồng hành của gia đình, chính quyền và cộng đồng đang giúp người được đặc xá xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, không tái phạm và trở thành người có ích cho xã hội. Hơn 80 năm qua, Đảng, Nhà nước ta đã đặc xá, tha tù trước thời hạn cho hàng trăm nghìn phạm nhân trở về với gia đình và cộng đồng, xã hội. Trong đó, chỉ từ năm 2009 đến nay, Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho gần 100 nghìn người. Những người được đặc xá được gia đình, các cấp, các ngành, đoàn thể xã hội tiếp nhận và tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Bab el-Mandeb và phương trình dòng chảy toàn cầu

Khi bất ổn tại eo biển Hormuz buộc Saudi Arabia chuyển ngày càng nhiều dầu sang bờ Biển Đỏ, eo Bab el-Mandeb từ một điểm nghẽn hàng hải đã trở thành “chiếc van thứ hai” của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, trường hợp lực lượng Houthi không phong tỏa hoàn toàn eo biển này mà chỉ cần khiến rủi ro đủ lớn để tàu hàng, hãng bảo hiểm và chủ hàng tự lựa chọn con đường khác, hiệu ứng kinh tế đã có thể tương đương một cuộc phong tỏa. Đó cũng là dấu hiệu cho thấy chiến tranh Trung Đông đang chuyển từ cuộc đấu giành lãnh thổ sang cuộc đấu kiểm soát những dòng chảy của nền kinh tế toàn cầu.

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Dựng “lá chắn số” bảo vệ dữ liệu cá nhân

Thông tin cá nhân đang trở thành “mỏ vàng” của tội phạm, bị đánh cắp, mua bán và khai thác để lừa đảo, xâm phạm đời tư, tống tiền. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải dựng “lá chắn số” từ từng tài khoản, thiết bị và quy trình quản lý dữ liệu trong mỗi cơ quan, doanh nghiệp.

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Cao điểm 45 ngày đêm làm sạch địa bàn

Thực hiện chỉ đạo quyết liệt của Giám đốc Công an TP Đà Nẵng, những ngày này, toàn lực lượng Công an tỉnh, từ thành phố đến cơ sở, đang bước vào trận đánh lớn với khí thế sục sôi, quyết tâm cao độ. Với tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” cả ngày lẫn đêm, đợt cao điểm 45 ngày đêm (từ 5/8 đến 20/9) tổng rà soát, phát hiện, đấu tranh, xử lý, làm sạch địa bàn đang lan tỏa rộng khắp từ miền núi cao, vùng biên giới đến tận các xã đảo. Trận chiến với “cái chết trắng” không chừa một tấc đất này đang khẳng định bản lĩnh, sự mưu trí và tinh thần vì nhân dân phục vụ của lực lượng Công an cấp xã trên toàn thành phố.

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Thách thức trực tiếp với ông Zelensky

Ông Mykhailo Fedorov - Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine vừa bị cách chức đã kêu gọi tổ chức bầu cử tổng thống trong thời chiến. Đây là thách thức chính trị trực tiếp nhất đối với Tổng thống Volodymyr Zelensky kể từ khi cuộc chiến Nga - Ukraine bắt đầu vào năm 2022.

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Mỹ trước bài toán nghĩa vụ tài chính với Liên hợp quốc

Đằng sau kế hoạch thanh toán 725 triệu USD của Mỹ là bài toán tài chính lớn hơn của Liên hợp quốc: nguồn đóng góp cần ổn định hơn, chi phí phải được kiểm soát chặt hơn, trong khi những nhiệm vụ cốt lõi vẫn cần được bảo đảm.

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Khoa học, công nghệ thay đổi toàn diện phương thức công tác của lực lượng CAND

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để xác lập mô hình phát triển mới, tạo nền tảng nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, tự chủ và sức mạnh quốc gia trong kỷ nguyên mới. Với vai trò là Cơ quan Thường trực thực hiện Nghị quyết 57, đồng thời là lực lượng gương mẫu, đi đầu, Bộ Công an không chỉ làm tốt công tác tham mưu, dẫn dắt thực hiện nhiệm vụ cho các ngành, các cấp mà còn từng bước đưa khoa học, công nghệ vào mọi mặt công tác Công an, từ quản trị, chỉ huy, cải cách hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đến phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và phục vụ người dân.

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Bắc Cực, Nga và Trung Quốc

Khi cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran chưa tìm được giải pháp hòa bình, eo biển Hormuz vẫn đang bị khóa chặt và tuyến hàng hải huyết mạch qua Biển Đỏ liên tục bị lực lượng Houthi tấn công, thì việc mở ra tuyến hàng hải mới đi qua Bắc Cực trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Đưa phong trào lan tỏa sâu rộng

Tây Ninh có vị trí chiến lược, vừa là cửa ngõ kết nối TP Hồ Chí Minh với các tỉnh miền Tây Nam Bộ, vừa có đường biên giới tiếp giáp Vương quốc Campuchia cùng hệ thống cửa khẩu thuận lợi cho việc giao thương kinh tế. Ngoài ra, còn có nhiều khu công nghiệp phát triển mạnh thu hút hàng trăm ngàn người từ các tỉnh, thành khác và người nước ngoài đến lưu trú để sản xuất, kinh doanh. Lợi dụng điều này, các loại tội phạm về trật tự xã hội, sử dụng công nghệ cao, ma túy, cờ bạc, trộm cắp tài sản, “tín dụng đen”, xuất, nhập cảnh trái phép... hoạt động phức tạp.