Tuần lễ Văn học Phần Lan tại Việt Nam: Đậm sắc màu văn học Bắc Âu

Từ ngày 12 đến 20/7/2025 tại Hà Nội, Đại sứ quán Phần Lan tại Việt Nam phối hợp với NXB Kim Đồng và The Initiative of Children's Book Creative Content (ICBC) tổ chức "Tuần lễ Văn học Phần Lan - Trưng bày Tove Jansson & Moomins". Đây là một hoạt động ý nghĩa nhân kỷ niệm 80 năm ra đời của tác phẩm Moomin đầu tiên được sáng tác bởi tác giả Tove Jansson - một di sản nghệ thuật vượt thời gian mang tính biểu tượng của Bắc Âu.

Sức sống của loạt truyện Moomin

Năm 2025, đánh dấu kỉ niệm 80 năm ra đời của tác phẩm Moomin đầu tiên được sáng tác bởi tác giả Tove Jansson. Trong 80 năm qua, bộ truyện Moomin đã chinh phục nhiều thế hệ độc giả trên toàn thế giới, được dịch ra khoảng 50 ngôn ngữ khác nhau. Moomin đã thực sự trở thành một di sản nghệ thuật vượt thời gian không chỉ của Phần Lan, mà đã trở thành biểu tượng của Bắc Âu.

Loạt truyện Moomin gồm 9 tiểu thuyết kinh điển, sở dĩ chinh phục được độc giả nhỏ tuổi và cả người lớn trên toàn thế giới bởi vì mỗi tác phẩm là một thế giới nhỏ chứa đựng bài học sâu sắc về cuộc sống, hành trình trưởng thành, nỗi cô đơn, tình thân và khát vọng tìm kiếm mái ấm. Truyện viết về Moomin đã được chuyển thể thành phim hoạt hình, sân khấu, opera, trò chơi, phim truyền hình... không chỉ ở Phần Lan mà còn ở các nước khác như Đức, Ba Lan, Nhật Bản...

1.jpg -0
Một số tác phẩm văn học Phần Lan được phát hành tại Việt Nam.

Tại Việt Nam, mãi đến năm 2010 cuốn sách đầu tiên trong bộ truyện Moomin của nhà văn Tove Jansson "Chiếc mũ của phù thủy" mới được NXB Kim Đồng giới thiệu đến độc giả. Cho đến nay, toàn bộ 9 tác phẩm Moomin đặc sắc, đầy chất thơ và giàu nhân ái của tác giả Tove Jansson đã được NXB Kim Đồng xuất bản và giới thiệu tới bạn đọc Việt Nam qua 8 cuốn sách "Chiếc mũ của phù thủy", "Đứa trẻ vô hình", "Gia đình Mumi ở biển", "Mùa đông huyền bí", "Mumi và sao chổi", "Ngày Hạ chí nguy hiểm", "Những cuộc phiêu lưu li kì của Mumi bố" và "Tháng Mười Một ở thung lũng Mumi" do dịch giả Võ Xuân Quế chuyển ngữ, TS. Bùi Việt Hoa hiệu đính.

Năm nay, chuỗi sự kiện "Moomin 80" diễn ra trên toàn cầu với chủ đề "The Door Is Always Open" (Cánh cửa luôn rộng mở) để lan tỏa thông điệp giàu tính nhân văn về sự cởi mở, đón nhận và lòng hiếu khách trong thế giới Moomin. "Cánh cửa luôn rộng mở" là hình ảnh quen thuộc trong mọi ngôi nhà ở thung lũng Moomin - nơi ai cũng có thể ghé qua, được lắng nghe, được là chính mình và được chấp nhận với tất cả những khác biệt. Trong thế giới ấy, tình thân, sự quan tâm, trí tưởng tượng và tinh thần tự do luôn hiện hữu.

Chủ đề của chuỗi hoạt động kỷ niệm "Moomin 80" không chỉ tôn vinh lối sống bao dung mà còn là lời mời gọi mọi thế hệ cùng bước vào cánh cửa tưởng tượng - nơi trẻ em được khám phá bản thân, còn người lớn được tìm lại sự dịu dàng trong trẻo đã ngủ quên.

Tove Jansson (1914-2001) là một nhà văn, tiểu thuyết gia và họa sĩ tài năng, với tâm hồn tự do, sâu sắc và giàu lòng trắc ẩn. Sinh ra trong một gia đình nghệ sĩ Phần Lan, bà lớn lên giữa nghệ thuật và thiên nhiên, nơi đã nuôi dưỡng thế giới tưởng tượng phong phú của Moomin. Những nhân vật trong Moomin phản chiếu tinh tế cuộc đời và nội tâm của bà: khát vọng độc lập, nỗi cô đơn lặng lẽ, tình yêu dành cho cái đẹp và sự khác biệt.

Với Moomin, nhà văn Tove Jansson đã mở ra một vũ trụ dịu dàng mà bất cứ ai cũng có thể tìm thấy hình ảnh và ước mơ của mình trong đó. Bà đã nhận được nhiều giải thưởng, bao gồm cả giải thưởng văn học quốc tế như: Giải thưởng Hans Christian Andersen (1966), Giải thưởng của Viện Hàn lâm Thụy Điển (1972. 1994), Giải thưởng Nhà nước Phần Lan về văn học (vào các năm 1963, 1971 và 1982). Nhà văn Tove Jansson qua đời năm 2001, nhưng di sản của bà vẫn tiếp tục được yêu mến và tôn vinh trên toàn thế giới.

Quảng bá văn học Phần Lan tại Việt Nam

Là một trong những kho tàng văn học giàu bản sắc và cảm xúc nhất châu Âu, văn học Phần Lan luôn đề cao vẻ đẹp nội tâm, sự tĩnh tại và trí tưởng tượng sâu sắc với nhiều tác phẩm tuyệt vời, chinh phục bạn đọc trên khắp thế giới.

Văn học Phần Lan được biết đến ở Việt Nam chủ yếu qua bộ truyện nổi tiếng "Moomin" của nhà văn Tove Jansson. Những câu chuyện giản dị nhưng đầy tầng sâu triết lý của Tove Jansson đã trở thành người bạn tinh thần đặc biệt, nuôi dưỡng sự nhạy cảm, đồng cảm và lòng can đảm nơi trẻ nhỏ trên khắp thế giới trong đó có Việt Nam kể từ khi nó lần đầu đến Việt Nam vào năm 2010.

2.jpg -1
Các em nhỏ tham gia vẽ tranh về nhân vật Moomin trong "Tuần lễ Văn học Phần Lan - Trưng bày Tove Jansson & Moomins" tại NXB Kim Đồng.

Ngoài ra, nhắc đến văn học Phần Lan ở Việt Nam không thể không nhắc đến một sự kiện vào cuối năm 2023, khi NXB Phụ nữ tổ chức buổi giao lưu với nhà văn Risto Isomaki nhân dịp ra mắt cuốn tiểu thuyết giả tưởng ly kì có tên gọi rất Việt Nam - "Con Rít". Tiểu thuyết "Con Rít" dày gần 500 trang, (dịch giả Bùi Việt Hoa) được xuất bản lần đầu tại Phần Lan đầu năm 2011 với bối cảnh chủ yếu được mô tả là ở Việt Nam, (chủ yếu là ở vịnh Hạ Long).

Tại Phần Lan, "Con Rít" là cuốn tiểu thuyết giả tưởng hấp dẫn dành cho thanh thiếu niên về đề tài thiên nhiên, môi trường. Bên cạnh đó, một kịch bản phim điện ảnh chuyển thể từ tiểu thuyết này từng thu hút sự quan tâm của một số hãng phim nổi tiếng nhưng đến nay vẫn còn dang dở.

Nhân dịp kỉ niệm 80 năm tác phẩm Moomin đầu tiên ra đời, "Tuần lễ Văn học Phần Lan - Trưng bày Tove Jansson & Moomins" đã được Đại sứ quán Phần Lan tại Việt Nam phối hợp với NXB Kim Đồng và The Initiative of Children's Book Creative Content (ICBC) tổ chức với hàng loạt sự kiện như: "Đọc sách Moomin cùng bà Teija Norvanto - phu nhân Đại sứ Phần Lan tại Việt Nam" (chiều 11/7); Đọc sách "Hello Ruby - Thám hiểm thế giới Internet" của Linda Liukas (chiều 12/7); Ra mắt sách "Nàng Tiên Cá cuối cùng - Tiếng vọng từ truyền thuyết nơi đại dương" của Iida Turpeinen (chiều 19/7)...

Với chuỗi sự kiện này, lần đầu tiên tại Việt Nam, độc giả mọi lứa tuổi có cơ hội tìm hiểu, khám phá về văn hóa, văn học Phần Lan, về cuộc đời của Tove Jansson và thế giới Moomin một cách lôi cuốn, sinh động thông qua các tác phẩm trưng bày cùng chuỗi hoạt động giáo dục, nghệ thuật sáng tạo dành cho mọi lứa tuổi.

Đây thực sự là một trải nghiệm tuyệt vời giúp độc giả Việt Nam, đặc biệt là trẻ em tiếp cận một di sản văn chương vượt thời gian của Phần Lan. Đồng thời, góp phần nuôi dưỡng những giá trị nhân văn, phát triển tình yêu với văn học, góp phần thúc đẩy đối thoại văn hóa và lan tỏa văn hóa đọc trong cộng đồng.

Ông Keijo Norvanto - Đại sứ Phần Lan tại Việt Nam:

Những câu chuyện của Moomin phản ánh tinh thần Phần Lan qua sự gắn bó sâu sắc với thiên nhiên, không khí yên bình và trân trọng sự tĩnh lặng, tính giản dị. Các nhân vật sống hòa hợp với môi trường tự nhiên, thực hành lối sống tối giản và tôn trọng không gian riêng của nhau. Đây đều là những giá trị cốt lõi trong văn hóa Phần Lan.

Dù mang trong mình vẻ trầm lặng, Moomin luôn ấm áp và hiếu khách, rộng mở chào đón mọi người đến ngôi nhà của họ bằng sự tử tế. Qua thời gian, Moomin đã trở thành biểu tượng văn hóa của Phần Lan, mang giá trị, thế giới quan, nét duyên dáng, sự dịu dàng của đất nước này đến với toàn cầu. Tôi hy vọng Moomin sẽ tìm được thêm độc giả mới ở Việt Nam.

Bước sang thời hiện đại, "Hello Ruby" của Linda Liukas giới thiệu cho các em nhỏ về thế giới công nghệ và lập trình. Đây là sự minh chứng tuyệt vời cho sự phát triển không ngừng của văn học Phần Lan, nơi sự sáng tạo hòa quyện với giáo dục. Những chuyến phiêu lưu của Ruby dạy các em kỹ năng giải quyết vấn đề và tinh thần mày mò. Đây cũng là minh chứng cho thấy, văn học có thể vừa vui nhộn vừa truyền cảm hứng.

Cuối cùng, cuốn sách "Nàng Tiên Cá cuối cùng - Tiếng vọng từ truyền thuyết nơi đại dương" của Iida Turpeinen đại diện cho làn sóng đương đại của tiểu thuyết Phần Lan. Tác phẩm kết hợp khoa học, truyền thuyết và thông điệp về bảo vệ môi trường, mang đến suy nghĩ đầy thi vị về mối quan hệ giữa con người và đại dương. Đây là minh chứng cho việc, các nhà văn Phần Lan không chỉ dấn thân vào những vấn đề toàn cầu mà còn giữ được phong cách trữ tình và sâu sắc đặc trưng.

3 tác phẩm này cùng nhau làm nổi bật sự đa dạng và chiều sâu của văn học Phần Lan: từ những câu chuyện kinh điển đến sự đổi mới mang nhịp điệu đương đại. Mỗi tác phẩm đều nhắc nhở người đọc rằng, văn học Phần Lan không chỉ là những miền tuyết trắng và sự tĩnh lặng mà còn là trí tưởng tượng, sự đồng cảm và lòng dũng cảm khám phá những chân trời mới...

Nguyệt Hà

Các tin khác

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Trong bối cảnh đời sống âm nhạc đang bị chi phối bởi nhiều chương trình giải trí, nhạc sĩ Dương Cầm lại chọn một con đường khó, ra mắt chuỗi chương trình mang tên “Phòng khách 3 thế hệ”, với mong muốn kết nối các thế hệ trong một gia đình bằng âm nhạc. Theo anh, “nghệ thuật nói chung hay âm nhạc nói riêng không đơn thuần chỉ là giải trí, mà nó còn có sứ mệnh mang đến cho con người khát khao được yêu thương, gắn kết. Đó là bản chất của nghệ thuật”.

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương” - bộ phim lịch sử - tình báo được lấy cảm hứng từ một số chuyên án trong hơn 25.000 bộ hồ sơ chiến sĩ tình báo viên Việt Nam sẽ được Điện ảnh CAND sản xuất trong thời gian tới. Không chỉ là món quà tri ân sự hy sinh thầm lặng của lực lượng tình báo CAND, bộ phim còn ghi dấu sự “tái xuất” màn ảnh rộng, sau gần 40 năm vắng bóng của đề tài tình báo - một trong những chất liệu đặc biệt và khó khai thác nhất của điện ảnh Việt Nam.

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một dân tộc có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.