Từ cậu bé bị hành hạ đến câu chuyện chúng ta đang bận làm gì?

Có được một ngôi nhà cao, một chiếc xe hơi kín đáo, một vị thế bận bù đầu luôn là ước mơ của bất kì ai. Nhưng, cũng không thể quên bổn phận sống là chia sẻ, là tương hỗ bởi biết đâu, một ngày chính chúng ta cũng sẽ không may thất thế, để rơi vào hoàn cảnh trớ trêu như thế…

Lúc này, cậu bé Trương Quang Duy (sinh năm 2006, quê Quảng Ngãi) đang được điều trị những vết thương do chủ quán bánh xèo Nguyễn Thị Ánh Tuyết hành hạ. Những vết thương trên thân thể của em Quang Duy, Hào Anh (Cà Mau), Trần Nguyên Khánh… và nhiều em nhỏ nữa có thể được điều trị lành lặn, những tổn thương tinh thần có thể được bù đắp bởi tình thương yêu của cộng đồng. 

Thế nhưng, đằng sau những chuyện thương tâm ấy là những thấp thỏm: không biết lúc này, giờ này liệu có em bé nào bị hành hạ trong những góc khuất. Và nếu có, một người nhã nhặn, điềm đạm nhất cũng phải sôi sục, chỉ muốn chính tay mình trừng trị kẻ tàn ác nhẫn tâm kia. Một câu hỏi được đặt ra: trong những lúc ấy, chúng ta đang bận gì? Những người hàng xóm, những cô, bác, chú, dì… không hề hay biết hay chỉ vì ngại gánh vác phần trách nhiệm…

Cần nhiều giải pháp để chống bạo hành trẻ em - nguồn Cand.com.vn.
Cần nhiều giải pháp để chống bạo hành trẻ em - nguồn Cand.com.vn.

Còn nhớ, cách đây chưa lâu, nhà văn Trang Hạ từng gây “sốc” với một phát biểu về đàn ông: “Đàn ông về nhà chỉ có ăn – tắm – ngủ thì khác gì con lợn! Muốn chứng minh đàn ông được vợ chăm sóc không phải như… chăm lợn, thì các ông hãy xắn tay rửa bát đi". 

Doanh nhân Darius Foroux cũng từng viết trong một cuốn sách của mình: "Bạn có hạnh phúc khi trở nên bận rộn không? Tôi dám cá câu trả lời là không. Và đó là khi tôi tự hỏi: Phải chăng, chúng ta đang sống trong thế giới bận rộn một cách không cần thiết?". 

Chưa bàn đến sự đúng sai nhưng qua những câu nói này bỗng gợi cho chúng ta một suy nghĩ: chúng ta đang bận rộn hay đang tiêu phí thời gian? Chúng ta bị che mắt bởi những lo toan nên không hay biết tới những thân phận nhỏ bé ấy đó ư?

Bận rộn là một điều tất yếu trong đời sống ngày nay. Người ta có thể lấy việc “đầu tắt mặt tối” làm thước đo sự thành đạt hay doanh thu trong kinh doanh của doanh nghiệp, công ty bạn. Ngược lại, việc đến sát giờ hay trễ giờ trong một buổi họp, buổi nói chuyện mà bạn là nhân vật chính cho thấy tầm quan trọng của bạn. Bận rộn là vật trang sức quý giá của con người ngày nay khiến kẻ khác phải kính nể, khâm phục, run sợ chăng?

Cổ nhân từng dạy: “Nhàn cư vi bất thiện”, cái tất bật, thậm chí là quá tải không có thời gian đỡ đần gia đình. Đến những người xung quanh của một anh kĩ sư, của một cô bác sĩ, của một cậu giáo viên… Đã được mặc định là sự tốt đẹp, lương thiện. 

Nhưng đâu phải chỉ có công việc, bận còn bởi cần có thời gian xả stress sau giờ làm việc căng thẳng. Bận vì không muốn lãng phí thời gian nhòm ngó đến cuộc sống xung quanh; không phải tham gia các hoạt động của địa phương, cộng đồng… 

Chúng ta sợ phải gặp ở đó những bất đồng về quan điểm sống, sợ mất thời gian hoặc sự rắc rối bởi những mối quan hệ không cần thiết. Điều đó đang là một câu chuyện phổ biến với nhiều người, đặc biệt là cư dân các khu chung cư, đô thị… Tôi cũng bận và anh cứ bận như thế cho tôi nhờ!

Có lần, tôi từng đọc bài báo nói rằng: chúng ta sống bận rộn hay bận rộn để sống. Những đam mê, hoài bão, ước mơ đổi đời không chỉ lấy đi của chúng ta thời gian, sức khỏe mà cả sự bận tâm với tất cả những gì xung quanh. Sau cùng, tác giả bài viết rút ra một triết lý: “Quên sống bận đi, hãy bận sống thôi” (Uyên Nhi). Vậy “bận sống” ấy có gì khác với “bận rộn”? Có phải bấy lâu nay bận rộn cùng đồng nghĩa với dửng dưng, vô cảm.

Hàng ngày, ta vẫn thấy các khu dân cư có các hoạt động cộng đồng như: đón năm mới, văn nghệ, thể thao. Cư dân ở các khu phố sang trọng cũng không ngại đến tận các vùng sâu, vùng xa để làm từ thiện. Ấy vậy mà, có khi ngay trong khu phố của mình lại đang có những số phận bị hành hạ, ngược đãi mà họ không hay biết, hay vì ngại đụng chạm, vì không có một hành lang pháp lý rõ ràng? 

Nhà thơ Nguyễn Phong Việt từng chỉ ra trong một bài viết: “Giáo dục của chúng ta, phần lớn, dạy con người cách nắm bắt và theo đuổi mục tiêu, tham vọng, ước mơ… Thế nhưng lại rất ít khi dạy cách bỏ xuống muộn phiền, sự giận dữ…”.

Nhậu nhẹt là một trong các thú vui khiến đàn ông Việt bận rộn-nguồn Báo Thanh niên.

Nhậu nhẹt là một trong các thú vui khiến đàn ông Việt bận rộn-nguồn Báo Thanh niên.

Biết từ bỏ cái giận, cái tham cũng là thanh lọc tâm hồn, nhưng điều đó lại không thể xảy ra với những kẻ thiếu nhân tính. Vậy thì, chỉ có sự giám sát từ trong ý thức từng người, phát giác và đồng thanh lên tiếng từ chính những người xung quanh. 

Cái gốc của bạo hành về thể xác, về tinh thần không chỉ bắt đầu từ những va chạm, xung đột mà chúng ta thường thấy. Nhiều vụ trẻ em, phụ nữ, người già bị ngược đãi, hành hạ xuất phát từ những kẻ không hề bị áp lực từ cơm áo, không có vấn đề về tâm thần mà có lẽ xuất phát từ những tâm bệnh khác. Những tâm bệnh đó khiến họ không bận sống mà chỉ chăm chú vào những thú vui của giới, nhóm. 

Nhiều người vợ bỗng thấy chồng mình mua xe hơi trong khi mỗi tháng chỉ được nhận dăm ba triệu để đóng học phí cho con và chi phí sinh hoạt. Những đức lang quân với sứ mệnh “đàn ông lo đại sự” đêm nào cũng đắm mình vào nhậu nhẹt tại những phố ăn đêm để tạo dựng, duy trì quan hệ. 

Phải thừa nhận, nhờ thế mà họ có thêm nhiều mối làm ăn, cơ hội thăng tiến, nhưng hậu quả đằng sau sự bận rộn ấy cũng đâu có nhỏ. Quả tình, chưa có một thống kê về tỉ lệ ly hôn không chính thức với các dạng ly thân nhưng bản thân mỗi chúng ta đều cảm nhận được sự rạn nứt ấy. Vậy đâu là những điều đáng phải bận lòng:

1.Hãy tìm cho mình một sự bận rộn thực sự. Có thể công việc cực nhọc, mưu sinh vất vả nhưng không có nghĩa là nó choán hết sự quan tâm của chúng ta đến người thân, đó là một phần không thể thiếu của cuộc sống. Bất bình, cứu vớt, cưu mang đồng loại là lương tâm, nhân tính. Những việc đó nếu chúng ta sao nhãng, thử hỏi những thành quả từ cuộc sống còn có ý nghĩa gì?

2. Sống để hướng tới những giá trị tốt đẹp thay vì thói quen hiếu kì một cách  thiếu nhân văn. Đã nhiều người từng đặt câu hỏi: Người cầm điện thoại quay lại cảnh đánh chửi, ngược đãi sao không can ngăn, không có hành động thiết thực hay chỉ là sự phản ánh vô cảm. 

Đương nhiên, nhiều hành động tội ác được che giấu sau cánh cửa gia đình, trong vỏ bọc bình yên tinh quái. Nhưng, cũng không ít hành động mà kẻ ác nhằm hướng đến công chúng, nhằm khoe khoang chiến tích để thỏa mãn thú tính. Chúng cần khán giả trong khi chúng ta đâu nghĩ sự hiếu kì của chúng ta đã trở thành sự cổ vũ cho chúng. 

Bạn hãy thử để ý đến những lời bàn tán từ một vụ đánh ghen, ngược đãi: đa phần là những bình luận, phân tích về sự ghê rợn, về mức độ tổn hại của thủ phạm, về sự thê thảm của nạn nhân chứ không có nhiều sự bức xúc. Như thế, đâu có khác gì vô tình tiếp tay cho cái xấu.

3.Con người luôn có những thứ giá trị và trách nhiệm gắn liền. Dẫu anh có giàu có đến mức có thể sử dụng mọi dịch vụ chăm sóc bản thân như: có người giúp việc nhà, hỗ trợ công việc kinh doanh nhưng họ không thể thay anh dạy bảo, chăm sóc và yêu thương, bao bọc những người thân của mình. Với các nhóm thiện nguyện có tấm lòng nhân ái, những hội đồng hương, đồng học… cũng nên hướng đến trẻ nhỏ, cha già, mẹ yếu của những thành viên trong nhóm mình, trong địa phương mình để thực hiện những nghĩa cử cao đẹp.

Làm việc thiện cũng như đem ánh sáng đẩy lùi bóng tối. Nhưng, chúng ta cũng đừng quên đôi khi ở ngay dưới chân ngọn đèn cao áp kia là một quầng tối bị bỏ rơi, bị vùi lấp ngay trước mắt. Dù có bận đến đâu xin bạn đừng quên: đôi khi giá trị của cuộc sống chỉ đến từ những gì người khác không mất đi chứ đâu phải lúc nào cũng đến từ những gì chúng ta phải có được. 

Có được một ngôi nhà cao, một chiếc xe hơi kín đáo, một vị thế bận bù đầu luôn là ước mơ của bất kì ai. Nhưng, cũng không thể quên bổn phận sống là chia sẻ, là tương hỗ bởi biết đâu, một ngày chính chúng ta cũng sẽ không may thất thế, để rơi vào hoàn cảnh trớ trêu như thế…

Mai Phương

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.