Trung Đông căng thẳng sau thông tin Iran làm giàu uranium

Sau cuộc "khẩu chiến" chưa có hồi kết giữa Iran-Mỹ xung quanh eo biển Hormuz, vấn đề hạt nhân ở quốc gia Hồi giáo này lại tiếp tục là chủ đề gây nhiều tranh cãi trên chính trường quốc tế và vấp phải sự phản kháng mạnh mẽ của Mỹ, Israel cùng các quốc gia phương Tây khi cả Tehran và Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) khẳng định về sự tồn tại của cơ sở làm giàu uranium dưới lòng đất gần thành phố Qom.

Hôm 9/1, tức chỉ vài ngày sau khi báo chí phương Tây đăng tải về cơ sở hạt nhân Fordo của Iran, đại diện Iran tại IAEA Ali Asghar Soltanieh đã chính thức xác nhận việc nước này bắt đầu làm giàu uranium tại một boongke ngầm dưới lòng đất ở Fordo, đồng thời khẳng định toàn bộ nguyên liệu nguyên tử tại cơ sở này đều nằm dưới sự giám sát của IAEA.

Ông Ali Asghar Soltanieh khẳng định, cơ sở hạt nhân Fordo được xây dựng gần thành phố Qom linh thiêng của người Hồi giáo dòng Shiite và là nơi đang diễn ra các hoạt động làm giàu uranium ở cấp độ 20%. IAEA ngay lập tức xác nhận thông tin và "giải tỏa nỗi lo" của Mỹ, Israel cùng các quốc gia phương Tây bằng tuyên bố của người phát ngôn Gill Tudor rằng "Iran đã bắt đầu việc sản xuất uranium làm giàu lên tới 20%" và "tất cả các nhiên liệu hạt nhân tại nhà máy vẫn nằm dưới sự giám sát của IAEA".

Ảnh chụp cơ sở hạt nhân Fordo qua vệ tinh.
Ảnh chụp cơ sở hạt nhân Fordo qua vệ tinh.

Trên thực tế, trước khi thông tin này được công bố, Tehran vẫn tuyên bố họ có kế hoạch làm giàu uranium tại nhà máy Fordo để phục vụ các mục đích hòa bình. Báo cáo của IAEA khẳng định, nhà máy này được xây dựng trong lòng một ngọn núi để tránh nguy cơ bị do thám và không kích. Khi Fordo bị phương Tây phát hiện vào năm 2009, Iran đã mời các quan sát viên IAEA tới thăm quan nhà máy. Chính quyền Tehran tiết lộ rằng, làm giàu uranium là cần thiết cho việc điều trị các căn bệnh ung thư. Nhưng các nhà phân tích quân sự lại lo ngại, làm giàu uranium ở mức 20% là một bước đi quan trọng tiến tới chế tạo uranium cấp độ vũ khí. Vì thế, bất chấp sự "bảo lãnh" của IAEA, Mỹ, Pháp, Anh... đều đồng loạt lên án việc làm giàu uranium này.

Trong phản ứng mới nhất, người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Mỹ Victoria Nuland cáo buộc việc Iran làm giàu uranium tới 20% là vi phạm các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc. Mỹ một lần nữa kêu gọi Iran ngừng các hoạt động làm giàu hạt nhân, hợp tác đầy đủ với IAEA và tuân thủ các nghị quyết của Hội đồng Bảo an cũng như của IAEA.

Ngoại trưởng Anh William Hague lên án hoạt động làm giàu uranium dưới lòng đất của Iran và cho rằng, đây là một sự khiêu kích. Còn tại Paris, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Pháp lại cho rằng, cần có thêm các biện pháp quốc tế để trừng phạt Iran. Chưa hết, Pháp còn kêu gọi các thành viên Liên minh châu Âu và các nước khác sẵn sàng sử dụng các biện pháp trừng phạt không có tiền lệ nhằm vào Iran. Mỹ và Israel thậm chí không loại trừ khả năng tấn công vào cơ sở hạt nhân này trong trường hợp khẩn cấp.

Tuy nhiên, với tình hình hiện nay, nếu Iran không trở thành mối nguy hại lớn đối với Israel, Tel Aviv có thể chấp nhận việc quốc gia Hồi giáo này trở thành một "cường quốc hạt nhân". Nói thế là bởi tờ London Times hôm 9/1 có dẫn thông tin trích từ báo cáo an ninh của Israel cho hay, Tel Aviv cũng đã chuẩn bị kế hoạch cho việc bất đắc dĩ phải công nhận Iran là cường quốc hạt nhân trong một vài năm tới. Phương án này được đưa ra sau khi Viện Nghiên cứu an ninh quốc gia (INSS) tham khảo ý kiến của nhiều quan chức quân đội, an ninh, tình báo và cả những nhà ngoại giao Israel từng làm việc trong lĩnh vực liên quan đến Iran.

Hồi tuần trước, INSS đã tổ chức một hội thảo về vấn đề này tại thủ đô Tel Aviv. Dự đoán của INSS là nếu Iran thử nghiệm vũ khí hạt nhân, sẽ có sự thay đổi lớn trong cán cân quyền lực ở Trung Đông. Với kịch bản này, rất có thể Mỹ sẽ đề xuất một hiệp ước phòng thủ tên lửa với Israel còn Nga sẽ tìm kiếm một liên minh với Mỹ để ngăn chặn phổ biến vũ khí hạt nhân trong khu vực

Gia Nam

Các tin khác

Thượng viện Mỹ phê chuẩn nữ đại sứ đầu tiên tại Việt Nam

Thượng viện Mỹ phê chuẩn nữ đại sứ đầu tiên tại Việt Nam

Trang thông tin của Quốc hội Mỹ mới đây đưa tin, Thượng viện nước này hôm 18/5 (giờ địa phương) đã bỏ phiếu thông qua đề cử nhân sự, trong đó bà Jennifer Wicks McNamara được phê chuẩn làm Đại sứ Mỹ tại Việt Nam, trở thành người phụ nữ đầu tiên sẽ giữ vị trí này.

Cảnh báo khẩn từ IEA về giai đoạn đặc biệt nhạy cảm của năng lượng

Cảnh báo khẩn từ IEA về giai đoạn đặc biệt nhạy cảm của năng lượng

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vừa phát đi cảnh báo nghiêm trọng về nguy cơ thế giới bước vào một cuộc khủng hoảng dầu mỏ mới, khi lượng dự trữ dầu thương mại toàn cầu đang giảm với tốc độ chưa từng thấy, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn nguồn cung năng lượng chiến lược, đồng thời mùa du lịch hè ở Bắc bán cầu đang đến gần.

Chuyên gia nêu nghi vấn lỗi thao tác trong vụ hai tiêm kích Mỹ va chạm

Chuyên gia nêu nghi vấn lỗi thao tác trong vụ hai tiêm kích Mỹ va chạm

Vụ va chạm giữa hai tiêm kích tác chiến điện tử EA-18G Growler của hải quân Mỹ tại bang Idaho cuối tuần qua đang thu hút sự chú ý lớn của dư luận và giới chuyên gia quân sự. Dù toàn bộ phi hành đoàn đã thoát hiểm an toàn, nhiều nhận định ban đầu cho rằng sự cố có thể liên quan tới lỗi thao tác hoặc sai lệch trong quá trình duy trì đội hình biểu diễn trên không.

Tổng thống Mỹ ra chỉ thị vào phút chót về kế hoạch tấn công Iran

Tổng thống Mỹ ra chỉ thị vào phút chót về kế hoạch tấn công Iran

Theo Reuters, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 18/5 (giờ địa phương) đã quyết định tạm hoãn kế hoạch tấn công quân sự nhằm vào Iran, dự kiến diễn ra trong ngày 19/5, để tạo thêm dư địa cho các nỗ lực đàm phán ngoại giao. Trong khi đó, phía Iran đã đưa ra đề xuất mới với Mỹ qua trung gian Pakistan.

WHO ban bố tình trạng khẩn cấp quốc tế vì đợt bùng phát Ebola tại châu Phi

WHO ban bố tình trạng khẩn cấp quốc tế vì đợt bùng phát Ebola tại châu Phi

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã tuyên bố đợt bùng phát Ebola mới nhất tại Cộng hòa dân chủ (CHDC) Congo và nước láng giềng Uganda là “tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế”, sau khi virus này khiến gần 90 người thiệt mạng và làm dấy lên lo ngại về nguy cơ lây lan trong khu vực.

Hai tiêm kích va chạm tại triển lãm hàng không Mỹ

Hai tiêm kích va chạm tại triển lãm hàng không Mỹ

Một buổi trình diễn hàng không gần căn cứ không quân Mountain Home ở bang Idaho, Mỹ đã bị hủy đột ngột ngày 17/5 (giờ địa phương) sau khi hai tiêm kích va chạm trên không rồi rơi xuống đất trong lúc biểu diễn.

UAV tấn công nhà máy điện hạt nhân UAE

UAV tấn công nhà máy điện hạt nhân UAE

Một vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) đã gây hỏa hoạn tại nhà máy điện hạt nhân Barakah của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Mỹ và Iran chưa đạt được đột phá ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột kéo dài nhiều tháng qua.

Tehran có khả năng thu phí cáp internet ngầm qua Hormuz

Tehran có khả năng thu phí cáp internet ngầm qua Hormuz

Theo truyền thông Iran, nước này nhiều khả năng đang xem xét một đề xuất mang tính chiến lược, khẳng định chủ quyền dưới đáy biển tại eo biển Hormuz nhằm thu phí các tuyến cáp internet ngầm quốc tế. Giới quan sát nhận định, việc này sẽ có thể tạo đòn bẩy mới cho Iran trong bối cảnh căng thẳng khu vực ngày càng gia tăng.

Xung đột Mỹ - Iran trước các biến số mới đa mặt trận

Xung đột Mỹ - Iran trước các biến số mới đa mặt trận

Chính quyền Mỹ và Israel dường như đang chuẩn bị cho khả năng nối lại chiến dịch tấn công quân sự táo bạo hơn nhằm vào Iran ngay trong tuần tới, bao gồm cả phương án triển khai đặc nhiệm trên bộ để thu giữ uranium làm giàu tại các cơ sở hạt nhân của Tehran. Ngược lại, Iran bị nghi triển khai hàng loạt chiến dịch cơ hội, trong đó có vụ xâm nhập hệ thống giám sát nhiên liệu tại nhiều bang của Mỹ, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ chiến tranh mạng nhằm vào hạ tầng năng lượng trọng yếu của nước này.

Rộ tin Israel hạ sát thủ lĩnh cánh quân sự phong trào Hamas tại Gaza

Rộ tin Israel hạ sát thủ lĩnh cánh quân sự phong trào Hamas tại Gaza

Trong thông cáo trên mạng xã hội X hôm 16/5, Bộ Tổng tham mưu Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tuyên bố, binh chủng không quân của họ vừa hạ sát Izz al-Din al-Haddad, thủ lĩnh cánh quân sự cấp cao nhất của Hamas trong một cuộc không kích chính xác ở thành phố Gaza.

Tàu hỏa đâm xe buýt ở Bangkok, hơn 30 người thương vong

Tàu hỏa đâm xe buýt ở Bangkok, hơn 30 người thương vong

Ít nhất tám người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương sau khi một đoàn tàu chở hàng đâm vào xe buýt công cộng tại giao lộ đường sắt ở thủ đô Bangkok (Thái Lan) chiều 16/5. Vụ tai nạn nghiêm trọng khiến xe buýt bốc cháy dữ dội, nhiều phương tiện khác cũng bị cuốn vào va chạm liên hoàn.

Chuyên gia lý giải về trạng thái "hoà bình lạnh" giữa Mỹ và Trung Quốc

Chuyên gia lý giải về trạng thái "hoà bình lạnh" giữa Mỹ và Trung Quốc

Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều tối 15/5 đã kết thúc chuyến thăm ba ngày tới Trung Quốc. Giới học giả nhận định, chuyến thăm của nhà lãnh đạo Mỹ đã góp phần tạo thêm “không gian thở” cho quan hệ Mỹ - Trung, đồng thời mở ra một gian đoạn hoà bình lạnh. Có thể, đây không phải kết quả lý tưởng nhất sau cuộc gặp thượng đỉnh, song trong bối cảnh hiện nay, hoà bình lạnh được đánh giá là lựa chọn thực tế nhất.