Tròn vành rõ chữ

"Tròn vành, rõ chữ" vốn dĩ là một trong số các tiêu chuẩn để đánh giá các học viên thanh nhạc và cũng là một đòi hỏi tối thiểu cho các ca sĩ khi ra hành nghề. Tất nhiên, không phải ai cũng thành ca sĩ hát Opera. Khi lựa chọn con đường đại chúng hơn, với dòng nhạc bình dân hơn, dễ nghe hơn, các tiêu chuẩn khắt khe của ngành thanh nhạc cũng được giảm bớt dần. Song, không hẳn sự giảm bớt ấy đồng nghĩa với chuyện hát mà người nghe lại không rõ mình đang hát cái gì.

Trong trào lưu xâm thực văn hóa của giải trí Hàn Quốc, với các hình tượng K-pop được sùng bái ở nhiều nơi trên thế giới, việc học theo thần tượng cũng là một hiện tượng phổ biến. Nhưng học cái gì, không nên học cái gì lại là một câu chuyện khác, tùy thuộc vào cái tôi, tư duy cũng như tính tự tôn của người theo đuổi công việc giải trí này. Ở Việt Nam, hiện tượng học theo nguyên mẫu theo kiểu copy, mỉa mai thay, lại trở thành thời thượng. Bởi thế, chúng ta dễ nhận diện được một thế hệ khi sự đồng dạng gần như là nhan nhản. Trong cái học theo tới mức bê nguyên xi đó, việc hát của các ca sĩ chính là thứ rất cần nghiêm túc mổ xẻ.

Hãy thử mở một bản ghi âm của một ca sĩ lựa chọn phong cách học theo K-pop hiện nay, có thể chúng ta sẽ giật mình vì không biết họ đang hát cái gì. Cách xử lý khiên cưỡng đến méo mó, cố gắng "uốn éo" cho ra chất R&B Hàn Quốc của họ nhiều khi đã bóp méo luôn cả cách phát âm bình thường trong tiếng Việt. Nhiều ca khúc được sáng tác ra với giai điệu rất đẹp và ca từ thuộc diện dễ hát bỗng dưng trở nên lạ tai qua cách xử lý ngoại lai như thế. Điều đáng buồn là người nghe có vẻ thích những thứ "ôi sao mà Hàn Quốc thế" như vậy hơn là một thứ chân chất đúng như cách nói, cách hát của người Việt. Và khán giả của các ca sĩ trẻ mới là quan trọng. Còn các nhạc sĩ gạo cội uy tín thì chẳng có chút giá trị nào với họ lúc này!

Bắt chước kiểu Mỹ cũng đang trên lối mòn tương tự, đặc biệt là ở mảng Rap. Nhiều bản Rap được các Rapper thể hiện như kiểu nói hụt hơi, ngắn lưỡi cho dù cơ địa, thể chất của họ không hề như vậy. Nhưng theo họ, đó mới là phong cách. Họ coi nó là thời thượng, tân tiến và bất kỳ góp ý nào cũng đều bị bỏ xó, thậm chí bị xem là "ghen ăn tức ở", là "đu theo tên tuổi" (mà ngôn ngữ mạng gọi thông tục là "bú fame").

Trong buổi giới thiệu ra mắt dự án opera "Công nữ Anio" kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao Việt Nhật, Kobori Yusuke và Yamamoto Kohei, hai giọng tenor từ Nhật Bản đã làm kinh ngạc cả khán phòng họp báo khi thể hiện một trích đoạn bằng tiếng Việt. Họ hát tròn vành, rõ chữ và phát âm tiếng Việt rất dễ hiểu bất chấp họ mới chỉ sang Việt Nam tập dượt với đồng nghiệp bản xứ có 2 buổi. Thực tế, vì tôn trọng dự án, họ đã có các buổi học tiếng Việt (tự đầu tư kinh phí) trong suốt hơn 1 tháng trước đó. Họ đã khiến khán giả người Việt thích thú với phần phát âm chuẩn xác của mình. Điều đó càng khiến những người nghe băn khoăn hơn về cách hát của các ca sĩ Việt hôm nay.

Tại sao những người nước ngoài hát tiếng Việt luôn cố hát rõ lời nhất trong khi chính người Việt lại đang hát tiếng Việt như một thứ tiếng lơ lớ xa lạ nào? Thậm chí, nhiều bản MV của các ca sĩ trẻ hôm nay còn phải dùng phụ đề tiếng Việt để khán giả của họ hiểu được họ đang hát cái gì. Thật mỉa mai!

Không đòi hỏi các ca sĩ đại chúng phải hát tròn vành, rõ chữ như opera nhưng nhất định, người hát nên để người nghe hiểu mình đang hát gì. Song, có khi, chính người hát cũng đang chẳng hiểu mình đang hát cái gì mất thôi. Bởi nếu hiểu, họ đã không cư xử với tiếng mẹ đẻ theo cách lệch lạc như vậy.

Văn Đoàn

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.