Trào lưu Parody: Ranh giới nào giữa chọc cười và bôi nhọ nghệ sĩ?

Parody nghĩa là nhại lại, bắt chước tác phẩm, nhân vật gốc theo hướng hài hước hóa để gây cười hoặc châm biếm. Trào lưu parody khai sinh từ Mỹ đầu năm 2000 nhưng phải đến năm 2013, nó mới nở rộ ở Việt Nam khi mạng xã hội trở nên phổ biến. Bên cạnh những clip parody vui vẻ là chính, không ít màn nhại lại phản cảm, bôi bác. Clip Trấn Thành nhại Phi Thanh Vân, Lâm Khánh Chi mới đây là một ví dụ.

Các nghệ sĩ nổi tiếng hoặc MV (tức video ca nhạc), bộ phim triệu view luôn là mục tiêu hàng đầu để ai thích thể loại parody thử nghiệm. Vì parody là kiểu nhại theo hướng hài hước hóa để gây cười nên các gameshow bắt chước nghệ sĩ như "Gương mặt thân quen", "Biến hóa hoàn hảo"… không thuộc thể loại này.

Trên Facebook và YouTube, các clip parody nhan nhản. Bất kỳ một MV, bộ phim hay clip nổi tiếng nào cũng có ngay phiên bản parody của nó. Bản gốc mới tung hôm nay, hôm sau đã rần rần có ngay bản nhại. MV "Em gái mưa" của ca sĩ Hương Tràm; "Lạc trôi", "Nơi này có anh", "Chúng ta không thuộc về nhau" của Sơn Tùng; "Bao giờ lấy chồng", "Mình yêu nhau đi" của Bích Phương; "Anh không đòi quà" của Only C ... đều có vô số bản nhại.

Phim thì không thể không nhắc tới phim ngắn parody "Tấm Cám: Chuyện Huỳnh Lập kể" nhại phim "Tấm Cám: Chuyện chưa kể", "Hoàn Châu Cua Chống" nhại "Hoàn Châu Cách Cách", "Bỗng dưng nổi loạn - Hotboy muốn khóc" nhại "Hotboy nổi loạn" và "Bỗng dưng muốn khóc"... Một MV có tận hàng chục, thậm chí hàng trăm bản nhại là điều bình thường. "Anh không đòi quà" năm 2013 là một ví dụ. Đây cũng là MV khơi mào cho trào lưu parody bùng nổ.

MV parody "Em gái mưa" của Huỳnh Lập được khen ngợi vì tạo hình lung linh y chang bản gốc và mang thông điệp ý nghĩa.
MV parody "Em gái mưa" của Huỳnh Lập được khen ngợi vì tạo hình lung linh y chang bản gốc và mang thông điệp ý nghĩa.

Mục đích chính của padory là mua vui, giải trí nên rất được giới trẻ ưa chuộng. Chỉ với vài ba đạo cụ đơn giản, hóa trang sao cho na ná và một chiếc điện thoại có khả năng quay phim là họ thỏa sức làm clip parody cộp mác cá nhân.

Nội dung hài hước, sáng tạo nên không ít clip parody vượt mặt bản gốc về lượt xem. Chẳng hạn như MV parody "Em gái mưa" của Huỳnh Lập, "Anh không đòi quà" phiên bản siêu nhân Gao... Cá biệt, MV nhại "Anh không đòi quà" của nhóm BB&BG thu hút trên 100 triệu lượt xem. Lượt xem tăng thì đồng nghĩa với việc nhóm thực hiện có doanh thu từ YouTube hay các nhãn hàng quảng cáo.

Nhận thấy parody "đào ra tiền" chứ không chỉ "vui là chính" nên bây giờ, các nhóm mạnh tay đầu tư cho clip parody lung linh, hoành tráng không kém bản gốc. Để làm MV parody "Em gái mưa" giống bản gốc đến từng khuôn hình, góc máy, trang phục, bối cảnh... Huỳnh Lập chi hơn 100 triệu. Riêng phim ngắn parody "Tấm Cám: Chuyện Huỳnh Lập kể", anh chi hơn 1 tỷ để may trang phục và tạo kỷ xảo "khủng" như bản gốc của Ngô Thanh Vân. Nhờ trào lưu này, từ vô danh tiểu tốt trên mạng, các nhóm BB&BG, DamTV… nhanh chóng nổi tiếng. Linh hồn của nhóm là Huỳnh Lập, Hải Triều, Trần Bảo Bảo (tức BB Trần)...  được giới trẻ biết đến.

Ai cũng biết clip parody thu hút người xem nhờ nó ăn theo bản gốc quen thuộc. Thế nhưng, điều đó vẫn chưa đủ. Bởi theo diễn viên Tiko Tiến Công - cựu thành viên nhóm BB&BG, nếu chỉ nhại theo và làm lố điệu bộ, tình huống để gây cười thì sản phẩm parody đó có dễ bị "ném đá" và cầm chắc thất bại dù hình ảnh có đẹp cỡ nào. "Parody không đơn thuần chỉ dựa theo sản phẩm có sẵn, mà phải có sự sáng tạo, chứa đựng hàm ý và thông điệp ý nghĩa. Tùy thuộc vào góc nhìn của mỗi người mà có sự sáng tạo, biến tấu hài hước phù hợp với từng tình huống cụ thể dựa trên clip gốc" - Tiko nói.

Làm theo MV "Em gái mưa" nhưng phiên bản parody của Huỳnh Lập có kết thúc hoàn toàn khác với bản gốc. Đó là cái kết có hậu với mong muốn hai nhân vật chính đến được với nhau chứ không phải chia lìa trong đau xót. Nhóm thực hiện "Anh không đòi quà" phiên bản siêu nhân Gao thì mong truyền thông điệp lạc quan, sống tích cực đến giới trẻ, đồng thời châm biếm các vấn đề nhức nhối của xã hội như trộm cướp, nạn phân biệt giàu nghèo...

Trào lưu này không chỉ hấp dẫn người vô danh hay những nghệ sĩ mới nổi mà còn thu hút không ít nghệ sĩ nổi tiếng, đặc biệt là nghệ sĩ hài. Trấn Thành, Thu Trang, Trường Giang… đều có những clip parody đình đám. Clip "Cô là ai, con không biết cô, cô đi đi" gây bão trong cộng đồng mạng lập tức được Trấn Thành, Phương Mỹ Nhi... bắt tay thực hiện clip parody siêu hài. Mới đây, clip Trấn Thành nhại Phi Thanh Vân được chia sẻ chóng mặt.

Tuy nhiên, không ít các clip chỉ đu theo các sản phẩm đang hot để câu khách. Họ chỉ cần bám theo bản gốc, thêm thắt vào yếu tố như giả gái, dung tục, giật gân là thành clip parody "mì ăn liền". Có thể kể đến MV parody "Em không nhớ" nhại "Em đã quên" (ca sĩ Thủy Tiên) của một nhóm bạn trẻ. Hình ảnh ca sĩ Thủy Tiên bị méo mó khi cậu chàng đóng vai Thủy Tiên mặc quần đùi áo thun, tay không ngừng nâng hai quả bong bóng giả làm ngực.

Phân cảnh khác, cậu chàng đội tóc giả, trùm mền uốn éo vòng ba bên cây lau nhà, xô nước trông rất phản cảm. Bắt chước màn lột đồ giữa đường ở MV "Anh không đòi quà", phiên bản parody ở Cần Thơ bị xử phạt vì nội dung gợi dục, trái thuần phong mỹ tục. "Đậu phộng trôi phiên bản bựa" - clip nhại "Lạc trôi" của Sơn Tùng - không chỉ khiến người xem đỏ mặt vì ca từ nhại thành thô tục mà còn phô bày vô số hình ảnh hở hang, mô tả cảnh nhạy cảm...

Ở thể loại parody, ranh giới giữa mục đích gây cười, giải trí và bôi nhọ tác phẩm, hình tượng nghệ sĩ trở nên mong manh. Là nghệ sĩ ham parody, Trấn Thành liên tục bị dư luận phản ứng. Clip Trấn Thành ăn mặc, hóa trang và nhại y chang điệu bộ, giọng nói Phi Thanh Vân trong clip cô trả lời ứng xử tại cuộc thi "Hoa hậu Doanh nhân Thế giới người Việt 2017" gây tranh cãi. Nhiều người nức nở khen Trấn Thành bắt chước quá chuẩn và làm lố đúng chỗ khiến khán giả cười lăn cười bò. Có người khó chịu cho rằng anh mang Phi Thanh Vân ra làm trò cười như cách đây vài năm anh từng giễu cợt cô.

Trấn Thành giả gái nhại Phi Thanh Vân trong cuộc thi “Hoa hậu danh nhân Thế giới người Việt”.
Trấn Thành giả gái nhại Phi Thanh Vân trong cuộc thi “Hoa hậu danh nhân Thế giới người Việt”.

Dù Phi Thanh Vân cho hay cô bỏ qua chứ không đáp trả chua cay như hồi còn trẻ nhưng dư luận và nhiều nghệ sĩ không khỏi bức xúc thay. Trước đó, Trấn Thành làm clip parody Lâm Khánh Chi để kể chuyện chuyển giới, chuyện yêu đương, hôn nhân... của cô.

Thừa nhận mình không cảm thấy bực bội nhưng Lâm Khánh Chi không hài lòng khi hình tượng công chúa của mình bị Trấn Thành hóa trang sơ sài, thô kệch. Không chịu nổi kiểu parody mỉa mai đồng nghiệp của Trấn Thành, Bảo Duy - chồng cũ Phi Thanh Vân viết lên trang cá nhân: "Một vài thành phần nghệ sĩ hạng A, chả hiểu nghĩ thế nào mà dìm hàng đồng nghiệp, quay clip làm những trò lố lăng để câu view! Đã là nghệ sỹ hạng A thì khi làm việc gì cũng phải suy nghĩ, hài thì cũng phải có tính nhân văn và sạch sẽ chứ! Trước thì rất quý bạn ý nhưng giờ xét về nhân văn học thì khinh rồi. Bạn ấy đã rất thành công khi lấy đi rất nhiều tiếng cười của khán giả, trong đó có tôi. Khán giả cười vì clip đó vui nhưng riêng tôi thì tôi không cười nội dung clip đó mà tôi cười bạn ấy nhiều hơn!".

Lạm dụng thể loại parody trong các sản phẩm hài kịch, Trấn Thành từng dính tai tiếng khi parody vở cải lương kinh điển "Tô Ánh Nguyệt". Hình tượng Tô Ánh Nguyệt đoan trang, giàu đức hy sinh đã bị bôi bác, dung tục hóa trong vở hài kịch "Tô Ánh Nguyện Remix".

Có vẻ như ở sân khấu lớn dễ bị "ăn đòn" nên Trấn Thành bắt đầu khoái làm parody về những nhân vật scandal của làng showbiz. Điều quan trọng là người xem không thấy được thông điệp tích cực từ các clip này mà chỉ thấy anh đang "đá xéo" đồng nghiệp.

"Dù nghệ sĩ đó dính nhiều thị phi nhưng họ không đáng bị châm chọc như vậy. Dù anh là ai, anh không được quyền làm như thế. Bản thân anh có hoàn hảo không mà đả kích người ta. Hay anh đạp lên người ta để tôn vinh bản thân mình? Là nghệ sĩ càng có tên tuổi thì mình càng phải cẩn trọng để giữ gìn hình ảnh trong mắt công chúng và trong mắt đồng nghiệp. Đó là tư cách đạo đức và là sự tôn trọng nhau" - ca sĩ Ánh Tuyết nhắn nhủ.

Phan Thi Uyên

Các tin khác

Bức huyết họa chứa chan niềm kính yêu

Bức huyết họa chứa chan niềm kính yêu

Không chỉ là một tác phẩm hội họa đặc biệt của mỹ thuật kháng chiến Việt Nam, bức huyết họa “Bác Hồ và ba thiếu nhi Trung - Nam - Bắc” còn là biểu tượng đẹp của lòng yêu nước, niềm tin cách mạng và tình cảm thiêng liêng mà văn nghệ sĩ Nam Bộ dành cho Bác Hồ trong những năm tháng kháng chiến gian lao.

Đến thời của phim lịch sử?

Đến thời của phim lịch sử?

Sau dòng phim kinh dị lấy cảm hứng từ chất liệu văn hóa dân gian, giới làm phim dự đoán thể loại tiếp theo “làm mưa làm gió” phòng vé Việt chính là phim lịch sử. Nhìn hàng loạt dự án chuẩn bị nối nhau ra rạp hoặc đang lên kế hoạch bấm máy, dự đoán này hoàn toàn có cơ sở.

Liên hoan Thơ Quốc tế lần thứ 2 tại Hà Nội: Thơ cất lên tiếng nói hòa bình

Liên hoan Thơ Quốc tế lần thứ 2 tại Hà Nội: Thơ cất lên tiếng nói hòa bình

Liên hoan thơ quốc tế lần thứ hai (từ ngày 20 đến 25/3/2026) với chủ đề "Giao hòa" là một cuộc đoàn tụ của những tâm hồn say đắm với cuộc đời, lặn lội từ 8 quốc gia và vùng lãnh thổ xa xôi: Ý, Hungary, Úc, Nga, Uzbekistan, Thái Lan, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc). Họ cùng có mặt tại đồi Nghệ Sĩ (Yên Bài, Hà Nội), mượn mảnh đất hình chữ S để tìm kiếm một phương thuốc chữa lành mang tên: Thi ca và Hòa bình.

Khi Hollywood không còn là nước Mỹ

Khi Hollywood không còn là nước Mỹ

Hollywood cũng là một biểu tượng của nước Mỹ như lá cờ hoa hay loài đại bàng đầu trắng. Các bộ phim Hollywood không chỉ đem lại phồn thịnh cho Hoa Kỳ mà còn tuyên truyền cho sự giàu có và tráng lệ của nước Mỹ ra khắp thế giới. Vậy nhưng ngành điện ảnh Mỹ lại đang phải đối diện với câu hỏi: "Hollywood chỉ là thương hiệu hay còn gắn chặt với một mảnh đất?".

"Thời tiết của ký ức..."

"Thời tiết của ký ức..."

"Bởi vì là một nỗi đau nên quá khứ vẫn còn sống mãi, và bởi nỗi đau quá khứ còn sống mãi về sau ta mới có được một quãng đời êm lặng, một nếp sống bình yên, một tư duy thư thả, một tấm lòng khoan thứ và một cảm giác có hậu với cuộc đời cùng số phận".

Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ

Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ

Ngày 7/5/2026 vừa qua, NXB Kim Đồng phối hợp với Khoa Văn học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn tổ chức tọa đàm: "Văn học thiếu nhi từ góc nhìn của người viết trẻ" và giới thiệu về "Giải thưởng Văn học Kim Đồng".

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Âm nhạc không đơn thuần chỉ là giải trí

Trong bối cảnh đời sống âm nhạc đang bị chi phối bởi nhiều chương trình giải trí, nhạc sĩ Dương Cầm lại chọn một con đường khó, ra mắt chuỗi chương trình mang tên “Phòng khách 3 thế hệ”, với mong muốn kết nối các thế hệ trong một gia đình bằng âm nhạc. Theo anh, “nghệ thuật nói chung hay âm nhạc nói riêng không đơn thuần chỉ là giải trí, mà nó còn có sứ mệnh mang đến cho con người khát khao được yêu thương, gắn kết. Đó là bản chất của nghệ thuật”.

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương”: Phim tình báo tái xuất màn ảnh rộng

“Mật mã Đông Dương” - bộ phim lịch sử - tình báo được lấy cảm hứng từ một số chuyên án trong hơn 25.000 bộ hồ sơ chiến sĩ tình báo viên Việt Nam sẽ được Điện ảnh CAND sản xuất trong thời gian tới. Không chỉ là món quà tri ân sự hy sinh thầm lặng của lực lượng tình báo CAND, bộ phim còn ghi dấu sự “tái xuất” màn ảnh rộng, sau gần 40 năm vắng bóng của đề tài tình báo - một trong những chất liệu đặc biệt và khó khai thác nhất của điện ảnh Việt Nam.

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một dân tộc có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.