Tranh cãi giữa Iran và các quốc gia Arab ở vùng Vịnh
Căng thẳng giữa Iran và các quốc gia Arab ở vùng Vịnh bắt đầu gia tăng sau khi nhóm quốc gia này cáo buộc Tehran tiến hành hàng loạt chiến dịch do thám vào đất nước họ. Trong khi đó, Iran lại bác bỏ hoàn toàn và khẳng định đây chỉ là một trong những ngón đòn nhằm làm giảm uy tín của nước này trên trường quốc tế.
Hãng ISNA ngày 26/12 cho hay, Iran đã bác bỏ hoàn toàn những cáo buộc từ 6 quốc gia Arab ở vùng Vịnh và cho rằng, việc này đang hủy hoại quan hệ ngoại giao giữa nước này với các quốc gia khác trong khu vực. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Ramin Mehmanparast thậm chí còn cho rằng, đây là một âm mưu thâm độc nhằm tách biệt Iran với các quốc gia trong khu vực, đẩy nước này vào thế cô lập và làm tổn thương đến danh dự quốc gia và cả người dân của Iran.
Trước đó một ngày, hãng Reuters đưa tin, tại hội nghị thượng định của Hội đồng hợp tác vùng Vịnh (GCC) kéo dài 2 ngày, do Arab Saudi chủ trì, đại diện 6 quốc gia Arab ở khu vực vùng Vịnh đã lên tiếng yêu cầu Iran chấm dứt ngay hành động mà họ gọi là can thiệp, do thám khu vực này. Trong thông cáo được đưa ra cùng ngày do Tổng thư ký GCC Abdulatif al-Zayani, GCC còn cảnh báo, nếu Iran vẫn tiếp tục các hoạt động kiểu gián điệp như hiện nay, quan hệ ngoại giao giữa nước này với các quốc gia thuộc GCC sẽ bị tổn hại.
Một số quan chức GCC còn tiết lộ rằng, thông cáo này được đưa ra sau vụ Bahrain nhiều lần cáo buộc Tehran can thiệp vào công việc nội bộ nước này bằng cách xúi giục biểu tình chống chính phủ. Chưa hết, hôm 25/12, từ Manama, Ngoại trưởng Bahrain Khalid Bin Ahmed Bin Mohammed Al Khalifa còn tuyên bố với báo giới: Iran “là mối nguy hiểm lớn ở vùng Vịnh” bởi chương trình phát triển hạt nhân của nước này có thể làm ảnh hưởng tới môi trường trong khu vực.
Như vậy, ngoài biện pháp cấm vận kinh tế đang bị Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) áp dụng, Iran còn phải đối mặt với những chỉ trích mới từ các quốc gia ở khu vực vùng Vịnh, nơi mà trước nay Tehran luôn coi là “sân sau” để mở rộng các hoạt động của mình.
Thời gian gần đây, Iran thường xuyên tổ chức các cuộc tập trận để phô trương sức mạnh quân sự.
Điều này cho thấy, trong nội bộ Trung Đông đã có nhiều thay đổi và cái đáng lo ngại nhất chính là nguy cơ chia bè phái, gây mất đoàn kết giữa các quốc gia láng giềng. Hơn nữa, động thái cứng rắn từ GCC cũng là lời cảnh báo mới nhất dành cho Tehran trong bối cảnh nước này ngày càng nhận được nhiều phản ứng không đồng tình trong việc phát triển chương trình làm giàu uranium.
Cho đến nay, Iran vẫn bác bỏ mọi cáo buộc từ phương Tây về việc nước này tìm cách sản xuất vũ khí hạt nhân và đội lốt hoạt động này bằng cái mác phát triển hạt nhân vì mục đích dân sự. Từ những cáo buộc này, Tehran đã phải chịu nhiều cấm vận về kinh tế và dù theo tuyên bố của Bộ trưởng Dầu mỏ Rostam Ghasemi, Iran đã thành công khi vượt qua được các lệnh cấm, song các nhà phân tích vẫn nhận định, việc làm này không thể kéo dài.
Càng phải đối mặt với nhiều lệnh cấm vận mới, kinh tế Iran sẽ càng bị đẩy vào nguy cơ yếu kém, nhất là trong bối cảnh nền kinh tế thế giới vẫn chìm sâu trong suy thoái và khủng hoảng. Đó là chưa kể đến việc Iran còn vấp phải hàng loạt hoạt động phá hoại khác từ bên ngoài.
Như hôm 25/12 vừa qua, lực lượng an ninh mạng của Iran vừa phát hiện một loại virus máy tính giống như virus Stuxnet tấn công vào hệ thống máy tính kiểm soát hoạt động của ngành công nghiệp dầu mỏ ở tỉnh Hormozgan, phía Nam nước này. Năm 2010, virus Stuxnet từng tấn công hệ thống máy vi tính điều khiển các máy ly tâm phục vụ cho hoạt động làm giàu uranium và khi đó Tehran đã cho rằng Mỹ và Israel đứng đằng sau vụ việc.
Cùng với tuyên bố tiêu diệt được virus Stuxnet, Iran lại tiếp tục cho khởi động cuộc tập trận hải quân ở vịnh Persian và eo biển chiến lược Hormuz. Với tên gọi “Fajr 91” và “Velayat 91”, hai cuộc tập trận này kéo dài 10 ngày nhằm cải thiện "năng lực thực thi các kịch bản phòng thủ và an ninh" ở Iran
Một tiêm kích F-16 của NATO được điều động để bắn hạ máy bay không người lái (UAV) của Ukraine xâm nhập lãnh thổ Estonia. Kiev sau đó đổ lỗi cho Nga về vụ việc.
Trang thông tin của Quốc hội Mỹ mới đây đưa tin, Thượng viện nước này hôm 18/5 (giờ địa phương) đã bỏ phiếu thông qua đề cử nhân sự, trong đó bà Jennifer Wicks McNamara được phê chuẩn làm Đại sứ Mỹ tại Việt Nam, trở thành người phụ nữ đầu tiên sẽ giữ vị trí này.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vừa phát đi cảnh báo nghiêm trọng về nguy cơ thế giới bước vào một cuộc khủng hoảng dầu mỏ mới, khi lượng dự trữ dầu thương mại toàn cầu đang giảm với tốc độ chưa từng thấy, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn nguồn cung năng lượng chiến lược, đồng thời mùa du lịch hè ở Bắc bán cầu đang đến gần.
Giới chức Ukraine xác nhận lực lượng Nga đã khai hỏa loạt tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái (UAV) vào cơ sở hạ tầng năng lượng trọng yếu ở Ukraine.
Ba người đã thiệt mạng trong vụ xả súng bị nghi mang động cơ thù hận nhằm vào một khu phức hợp gồm nhà thờ và trường học Hồi giáo ở thành phố San Diego, bang California, giới chức Mỹ cho biết hôm 19/5.
Vụ va chạm giữa hai tiêm kích tác chiến điện tử EA-18G Growler của hải quân Mỹ tại bang Idaho cuối tuần qua đang thu hút sự chú ý lớn của dư luận và giới chuyên gia quân sự. Dù toàn bộ phi hành đoàn đã thoát hiểm an toàn, nhiều nhận định ban đầu cho rằng sự cố có thể liên quan tới lỗi thao tác hoặc sai lệch trong quá trình duy trì đội hình biểu diễn trên không.
Theo Reuters, Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 18/5 (giờ địa phương) đã quyết định tạm hoãn kế hoạch tấn công quân sự nhằm vào Iran, dự kiến diễn ra trong ngày 19/5, để tạo thêm dư địa cho các nỗ lực đàm phán ngoại giao. Trong khi đó, phía Iran đã đưa ra đề xuất mới với Mỹ qua trung gian Pakistan.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã tuyên bố đợt bùng phát Ebola mới nhất tại Cộng hòa dân chủ (CHDC) Congo và nước láng giềng Uganda là “tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế”, sau khi virus này khiến gần 90 người thiệt mạng và làm dấy lên lo ngại về nguy cơ lây lan trong khu vực.
Quân đội Israel (IDF) đang phát đi những cảnh báo về tình trạng thiếu hụt binh sĩ, trong bối cảnh các chiến dịch quân sự kéo dài trên nhiều mặt trận, khiến lực lượng thường trực và quân dự bị rơi vào trạng thái quá tải.
Một buổi trình diễn hàng không gần căn cứ không quân Mountain Home ở bang Idaho, Mỹ đã bị hủy đột ngột ngày 17/5 (giờ địa phương) sau khi hai tiêm kích va chạm trên không rồi rơi xuống đất trong lúc biểu diễn.
Con tàu du lịch hạng sang MV Hondius, nơi xảy ra ổ dịch virus Hanta khiến ba người tử vong, dự kiến cập cảng Rotterdam của Hà Lan trong sáng 18/5 để tiến hành khử trùng, trong bối cảnh giới chức nước này chuẩn bị các biện pháp cách ly đối với những người còn ở lại trên tàu.
Một vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) đã gây hỏa hoạn tại nhà máy điện hạt nhân Barakah của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Mỹ và Iran chưa đạt được đột phá ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột kéo dài nhiều tháng qua.
Theo truyền thông Iran, nước này nhiều khả năng đang xem xét một đề xuất mang tính chiến lược, khẳng định chủ quyền dưới đáy biển tại eo biển Hormuz nhằm thu phí các tuyến cáp internet ngầm quốc tế. Giới quan sát nhận định, việc này sẽ có thể tạo đòn bẩy mới cho Iran trong bối cảnh căng thẳng khu vực ngày càng gia tăng.
Chính quyền Mỹ và Israel dường như đang chuẩn bị cho khả năng nối lại chiến dịch tấn công quân sự táo bạo hơn nhằm vào Iran ngay trong tuần tới, bao gồm cả phương án triển khai đặc nhiệm trên bộ để thu giữ uranium làm giàu tại các cơ sở hạt nhân của Tehran. Ngược lại, Iran bị nghi triển khai hàng loạt chiến dịch cơ hội, trong đó có vụ xâm nhập hệ thống giám sát nhiên liệu tại nhiều bang của Mỹ, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ chiến tranh mạng nhằm vào hạ tầng năng lượng trọng yếu của nước này.
Trong thông cáo trên mạng xã hội X hôm 16/5, Bộ Tổng tham mưu Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tuyên bố, binh chủng không quân của họ vừa hạ sát Izz al-Din al-Haddad, thủ lĩnh cánh quân sự cấp cao nhất của Hamas trong một cuộc không kích chính xác ở thành phố Gaza.
Ít nhất tám người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương sau khi một đoàn tàu chở hàng đâm vào xe buýt công cộng tại giao lộ đường sắt ở thủ đô Bangkok (Thái Lan) chiều 16/5. Vụ tai nạn nghiêm trọng khiến xe buýt bốc cháy dữ dội, nhiều phương tiện khác cũng bị cuốn vào va chạm liên hoàn.
Theo tuyên bố từ Điện Kremlin, chuyến thăm tới Bắc Kinh của Tổng thống Nga Vladimir Putin diễn ra nhân dịp kỷ niệm 25 năm "Hiệp ước Láng giềng tốt và Hợp tác hữu nghị Nga – Trung", văn kiện được xem là nền tảng của quan hệ song phương giữa hai nước.
Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều tối 15/5 đã kết thúc chuyến thăm ba ngày tới Trung Quốc. Giới học giả nhận định, chuyến thăm của nhà lãnh đạo Mỹ đã góp phần tạo thêm “không gian thở” cho quan hệ Mỹ - Trung, đồng thời mở ra một gian đoạn hoà bình lạnh. Có thể, đây không phải kết quả lý tưởng nhất sau cuộc gặp thượng đỉnh, song trong bối cảnh hiện nay, hoà bình lạnh được đánh giá là lựa chọn thực tế nhất.
