Dấu ấn một chặng đường lịch sử
Từ một không gian hành chính được tổ chức thành nhiều đơn vị dưới thời Pháp thuộc, Quảng Ninh từng bước được hợp nhất, mở rộng và tái cấu trúc qua nhiều giai đoạn lịch sử khác nhau. Đặc biệt, từ khi tỉnh Quảng Ninh được thành lập năm 1963 đến nay, không gian phát triển của vùng Đông Bắc liên tục được mở rộng, kết nối chặt chẽ giữa đô thị, biển, đảo, biên giới và di sản.
Một góc đô thị mới Quảng Ninh.
Với vị thế địa đầu Đông Bắc, Quảng Ninh đang được đặt vào những không gian phát triển có quy mô quốc gia và quốc tế: trung tâm kinh tế biển hiện đại, cực tăng trưởng của tam giác Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, trung tâm du lịch quốc gia và quốc tế, đầu mối logistics, đồng thời giữ vị trí chiến lược đặc biệt về quốc phòng, an ninh.
Quảng Ninh có hệ thống tài nguyên phong phú và đa dạng, phân bố trên một không gian tự nhiên đặc thù từ miền núi, trung du, đồng bằng ven biển đến biển, đảo. Đất, nước, rừng, biển và khoáng sản tạo nên nền tảng quan trọng cho phát triển nông nghiệp, lâm nghiệp, kinh tế biển, công nghiệp, năng lượng và đô thị; trong khi hệ thống di sản, văn hóa, lịch sử, tài nguyên nhân văn và cảnh quan tự nhiên mở ra dư địa lớn cho du lịch, kinh tế di sản và các ngành dịch vụ.
Sự kết hợp giữa nguồn lực tự nhiên với bề dày văn hóa, lịch sử và con người tạo nên những lợi thế riêng, định hình các không gian phát triển đa dạng và nâng cao giá trị của Quảng Ninh trong liên kết vùng và hội nhập. Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 xác lập một cấu trúc vị thế mới, trong đó Quảng Ninh là điểm kết nối giữa nội địa, biển, biên giới và thế giới.
Cảng tàu khách quốc tế Hạ Long (Quảng Ninh).
Những năm gần đây, sự bứt phá của Quảng Ninh ghi dấu ấn đậm nét từ mạng lưới hạ tầng giao thông đa phương thức đồng bộ và sự hoàn thiện của toàn bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật, cho đến quá trình mở rộng không gian kinh tế, đa dạng hóa động lực tăng trưởng, tăng năng lực cạnh tranh và nâng cao chất lượng sống của người dân.
Về tổ chức bộ máy, hệ thống chính trị của Quảng Ninh bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, hiệu lực quản lý của chính quyền và vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội xuyên suốt đến cơ sở. Cùng với kiện toàn tổ chức, việc bố trí cán bộ, công chức, viên chức được thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ và yêu cầu vị trí việc làm, hướng tới xây dựng bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Đánh giá về sự kiện Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Bí thư Thành ủy Quảng Ninh Quản Minh Cường cho rằng, trở thành thành phố không chỉ là đích đến mà là nền tảng để Quảng Ninh bắt đầu một giai đoạn phát triển mới, với tầm nhìn rộng mở hơn, tư duy đổi mới hơn và cách làm hiệu quả hơn. Mục tiêu là giải quyết những yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, năng lực quản trị, năng lực kiến thiết và chất lượng cuộc sống của nhân dân.
“Cất cánh” vào tương lai
Theo Bí thư Thành ủy Quảng Ninh Quản Minh Cường, bước vào giai đoạn phát triển mới, Quảng Ninh hướng tới xây dựng đô thị biển văn minh, hiện đại, xanh, gắn với di sản và có vị thế quốc tế; trở thành cửa ngõ quan trọng kết nối với khu vực Đông Bắc Á và châu Á - Thái Bình Dương, trung tâm kinh tế biển mạnh của quốc gia và từng bước vươn lên tầm khu vực, toàn cầu.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Quảng Ninh xác định trước hết phải xây dựng Đảng bộ và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; tiếp tục tổ chức bộ máy theo hướng tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Chính quyền địa phương hai cấp phải vận hành thông suốt, gần dân, sát dân và phục vụ nhân dân. Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, phải có bản lĩnh chính trị, phẩm chất, năng lực, uy tín, tư duy đổi mới và khả năng quản trị hiện đại.
Cao tốc Vân Đồn – Móng Cái (Quảng Ninh).
Đồng thời, Quảng Ninh sẽ tổ chức lại không gian phát triển trên quy mô thành phố, phát huy tối đa lợi thế về biển, đảo, biên giới, di sản và cửa ngõ giao thương quốc tế. Địa phương không phát triển theo tư duy đơn cực mà hướng tới cấu trúc đa cực, đa trung tâm, đa tầng, kết nối chặt chẽ giữa đô thị, nông thôn, biển, đảo, khu vực biên giới và các vùng động lực. Bên cạnh đó, tiếp tục hoàn thiện và đột phá về hạ tầng chiến lược. Mục tiêu không chỉ kết nối với vùng đồng bằng sông Hồng mà còn mở rộng tới các trung tâm kinh tế lớn trong nước và quốc tế, đưa Quảng Ninh trở thành cửa ngõ giao thương của Việt Nam với khu vực và thế giới.
Mô hình tăng trưởng cũng phải chuyển mạnh sang dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nguồn nhân lực chất lượng cao. Quảng Ninh định hướng hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp công nghệ cao và các ngành kinh tế mới. Địa phương sẽ phát triển kinh tế biển, kinh tế cửa khẩu, thương mại biên giới và logistics, qua đó nâng cao vị thế của Quảng Ninh trong các chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.
Quảng Ninh cũng xác định phải phát huy mạnh hơn giá trị di sản và cảnh quan thiên nhiên để tạo ra những động lực phát triển mới. Tư duy bảo tồn được đặt trong mối quan hệ với phát triển, theo hướng bảo tồn để phát triển và phát triển để bảo tồn. Địa phương hướng tới hình thành các sản phẩm du lịch chất lượng cao, nâng cao giá trị kinh tế của di sản, phát triển công nghiệp văn hóa và các dịch vụ du lịch đẳng cấp quốc tế. Một yêu cầu xuyên suốt là xây dựng thành phố xanh, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu. Quảng Ninh xác định không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng, không đánh đổi di sản lấy lợi ích trước mắt.
Bí thư Thành ủy Quảng Ninh cho biết thêm, thành phố cũng đặt mục tiêu phát triển toàn diện những giá trị tốt đẹp của văn hóa và con người, khơi dậy truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm” gắn với các giá trị “Trí tuệ - Nhân văn - Hào sảng”, lòng yêu nước, niềm tự hào, khát vọng cống hiến và ý chí tự lực, tự cường. Thành phố phải xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, văn minh, hình thành những con người năng động, sáng tạo, thân thiện; đưa văn hóa trở thành nền tảng tinh thần, sức mạnh nội sinh và động lực của phát triển bền vững.
Trong đó, con người ở vị trí trung tâm, là chủ thể, mục tiêu, nguồn lực và động lực của phát triển; hướng tới nâng cao thu nhập, chất lượng cuộc sống và chỉ số hạnh phúc của nhân dân, thu hẹp nhanh hơn chênh lệch vùng miền. Phát triển kinh tế - xã hội cũng phải gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội, đối ngoại, bảo vệ chủ quyền và hội nhập quốc tế.
Vị thế mới mang đến những cơ hội phát triển lớn hơn nhưng cũng đặt trách nhiệm rất lớn đối với Đảng bộ, chính quyền, lực lượng vũ trang và nhân dân các dân tộc TP Quảng Ninh. “Thành công của thành phố không chỉ được đo bằng các chỉ tiêu kinh tế mà còn bằng chất lượng quản trị, môi trường sống, cơ hội phát triển và mức độ thụ hưởng của người dân” – Bí thư Thành ủy Quảng Ninh Quản Minh Cường nhấn mạnh.
