Đề nghị bảo đảm chế độ chính sách cho lực lượng bảo vệ công trình
Sáng 5/11, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia. Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Đỗ Đức Hồng Hà (Hà Nội) cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành dự thảo luật; đồng thời đánh giá cao tinh thần trách nhiệm của Bộ Công an và các cơ quan liên quan trong việc nghiên cứu, tiếp thu, giải trình nội dung ý kiến các vị ĐBQH.
"Đây là một dự án luật rất quan trọng nhằm bảo vệ các công trình thiết yếu, bảo đảm an ninh quốc gia, đồng thời tạo cơ sở pháp lý cho việc quản lý, khai thác và phát triển các công trình trong kỷ nguyên mới", ông đánh giá.
Đồng quan điểm, ĐBQH Nguyễn Vũ Trung (TP Hồ Chí Minh) bày tỏ tán thành sự cần thiết ban hành luật, bởi hạ tầng năng lượng, dữ liệu, giao thông, thông tin và các công trình thiết yếu đang liên kết thành một hệ thống; một sự cố ở một mắt xích có thể làm gián đoạn dịch vụ của hàng triệu người, ảnh hưởng dây chuyền đến sản xuất, đời sống và an ninh quốc gia.
"Báo cáo tổng hợp ý kiến đại biểu cho thấy sự đồng thuận cao về nhu cầu có khuôn khổ pháp lý mới, đồng thời cảnh báo những vùng giao thoa với nhiều luật và nhiều lực lượng quản lý. Vì thế, luật phải vừa bảo vệ được công trình, vừa xác định rõ giới hạn quyền và trách nhiệm khi quyết định ấy ảnh hưởng đến người dân, doanh nghiệp", ông lý giải.
Góp ý vào dự thảo luật, đại biểu quan tâm đến chế độ chính sách đối với lực lượng bảo vệ và đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia bảo vệ công trình quan trọng có liên quan đến an ninh quốc gia. Theo đó, đối với lực lượng trực tiếp bảo vệ công trình, luật không thể chỉ ghi nhận nhiệm vụ mà phải bảo đảm điều kiện để họ hoàn thành nhiệm vụ và được bảo vệ khi đối mặt với hiểm nguy.
Từ đó, ông đề nghị quy định ngay trong luật những chuẩn tối thiểu về huấn luyện, trang bị bảo hộ, bảo hiểm nghề nghiệp và chế độ đối với người bị thương, hy sinh; đồng thời xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm và nguồn kinh phí thực hiện. "Giao những bảo đảm căn bản ấy hoàn toàn cho văn bản dưới luật là chưa tương xứng với trách nhiệm mà lực lượng đang gánh vác", ông nêu quan điểm.
Liên quan việc đưa công trình vào và đưa công trình ra khỏi danh mục công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia, đại biểu Vũ Văn Hội (Vĩnh Long) đồng tình với việc phân cấp thẩm quyền giao cho Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công an và Chủ tịch UBND cấp tỉnh theo từng loại công trình.
Báo cáo giải trình cho rằng, quy trình đưa công trình vào danh mục không làm phát sinh thủ tục đầu tư đối với người dân và doanh nghiệp. Tại khoản 2 Điều 23 dự kiến giao cho văn bản dưới luật quy định hồ sơ, tuy nhiên dự thảo chưa thể hiện rõ thời hạn thẩm định và cơ chế phối hợp khi công trình liên ngành, liên tỉnh. Từ đó, ông đề nghị xác định rõ trong luật các yêu cầu tối thiểu phải căn cứ đánh giá, trách nhiệm phối hợp, thời hạn xử lý và rà soát lại danh mục khi công năng hoặc mức độ rủi ro thay đổi...
Đóng góp thêm ý kiến về vấn đề an ninh mạng và an toàn thông tin trong quản lý các công trình quan trọng, ĐBQH Trần Đình Gia (Hà Tĩnh) cho biết, hiện nay, nhiều nhà máy, cơ sở hạ tầng có hệ thống hàng rào kiên cố, camera, thiết bị bảo vệ trực tuyến, nhưng nếu hệ thống hay trung tâm điều khiển bị tấn công qua mạng, nhà máy vẫn có thể bị ngừng hoạt động. Điều này chưa tính đến các rủi ro bị phá hoại từ xa qua hệ thống số hóa.
"Hơn nữa, người dân dùng VNeID để định danh khi làm thủ tục, doanh nghiệp kết nối vào hệ thống thuế điện tử. Nếu hệ thống mạng bị tấn công hoặc gián đoạn mà không được bảo đảm an toàn, người dân và doanh nghiệp sẽ chịu ảnh hưởng lớn", ông lo ngại. Do đó, đại biểu đề nghị các quy định pháp luật cần phải bảo đảm việc quản lý không chỉ dừng lại ở hồ sơ cam kết vật lý, mà phải bao gồm cả đánh giá an toàn thông tin mạng, kiểm tra thường xuyên các hệ thống điều khiển số hóa, chống tấn công mạng và rò rỉ dữ liệu...
Biện pháp cấp thiết, kịp thời quyết định việc bảo vệ các công trình
Thay mặt Cơ quan chủ trì soạn thảo phát biểu giải trình sau đó, Đại tướng Lương Tam Quang, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an cho biết, về tiêu chí xác định, phân loại công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia, thể chế hóa các quan điểm chỉ đạo của Đảng, trên cơ sở tổng kết khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện thi hành Pháp lệnh năm 2007 và đánh giá yêu cầu thực tiễn trong tình hình hiện nay, Chính phủ đề xuất quy định công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia gồm 3 nhóm.
Trong đó, khái niệm công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia bao gồm 2 thành tố. Thành tố thứ nhất là công trình khu vực có tính chất, vị trí, quy mô, chức năng hoặc vai trò đặc biệt quan trọng phải áp dụng các biện pháp bảo vệ để bảo đảm bí mật, an toàn. Thành tố thứ hai, nếu để xảy ra sự cố hoặc bị phá hoại sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội hoặc sự ổn định và hoạt động bình thường của nhà nước. Đối với công trình an ninh, công trình quan trọng khác liên quan đến an ninh quốc gia sẽ căn cứ vào tính chất quan trọng và yêu cầu bảo vệ, dự thảo luật phân thành 3 loại, đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết các nội dung này.
"Hiện nay, Cơ quan soạn thảo đang xây dựng dự thảo nghị định của Chính phủ quy định chi tiết luật, trong đó đã và sẽ quy định cụ thể các loại công trình được xem xét đưa vào danh mục công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia loại 1, 2, 3 bao gồm công trình điện, dầu khí, viễn thông, dữ liệu, tài chính, giao thông, hạ tầng số hoặc các công trình khác nếu đáp ứng đủ tiêu chí", Bộ trưởng thông tin.
Về biện pháp bảo vệ công trình, đối với công trình trọng điểm về an ninh quốc gia, dự thảo luật quy định theo hướng viện dẫn đến các biện pháp theo quy định của pháp luật về cảnh vệ để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, đồng thời quy định bổ sung một số biện pháp để bảo đảm toàn diện, đầy đủ.
Liên quan thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ quyết định áp dụng biện pháp bảo vệ mà pháp luật chưa quy định trong trường hợp đặc biệt cấp thiết, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho rằng, với sự phát triển của khoa học công nghệ, các phương thức tấn công, xâm phạm công trình rất đa dạng, khó lường, không có tiền lệ nên các biện pháp đang được quy định trong dự thảo luật cũng như các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan chưa thể bảo đảm đối phó toàn diện với mọi nguy cơ đe dọa tấn công phá hoại.
"Chính vì vậy, dự thảo luật bổ sung quy định này tạo cơ chế giúp kịp thời quyết định việc bảo vệ các công trình quan trọng về an ninh quốc gia, bảo đảm an ninh chế độ theo tinh thần Nghị quyết 22 của Trung ương về Chiến lược an ninh quốc gia", Bộ trưởng lý giải. Quy định này cũng phù hợp, thống nhất về thẩm quyền của Thủ tướng Chính phủ tại Luật Tổ chức Chính phủ. Đồng thời, để đảm bảo tính thống nhất trong toàn bộ dự thảo luật, Cơ quan chủ trì soạn thảo cũng đề xuất chỉnh lý tương tự đối với quy định về các biện pháp bảo vệ công trình quan trọng khác liên quan đến an ninh quốc gia và giao thẩm quyền quyết định cho Thủ tướng Chính phủ.
Về lực lượng bảo vệ, quán triệt quan điểm chỉ đạo tại Nghị quyết số 66 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng pháp luật và thi hành pháp luật, dự thảo luật chỉ quy định những vấn đề khung, những vấn đề có tính nguyên tắc thuộc thẩm quyền của Quốc hội. Còn những vấn đề thực tiễn thường xuyên biến động giao Chính phủ quy định để bảo đảm linh hoạt, phù hợp với thực tiễn.
Theo đó, dự thảo luật giao Chính phủ quy định chi tiết về lực lượng bảo vệ công trình, quan hệ phối hợp giữa các lực lượng bảo vệ công trình, trách nhiệm quản lý nhà nước về bảo vệ công trình của các bộ ngành, UBND các cấp. Hiện nay, Cơ quan soạn thảo đang xây dựng dự thảo nghị định của Chính phủ quy định chi tiết luật, trong đó có đề xuất quy định cụ thể các nội dung này...
