Theo Sở Tài chính, thành phố đã thống kê 17.877 cơ sở nhà, đất thuộc thẩm quyền quản lý, trong đó 10.222 cơ sở thuộc phạm vi sắp xếp, xử lý. UBND thành phố cũng đã ban hành các quyết định giao tài sản công cho 168 xã, phường, đặc khu, với tổng số 8.811 cơ sở.
Đây là khối lượng tài sản rất lớn, trải rộng trên nhiều địa bàn và thuộc nhiều loại hình quản lý, sử dụng khác nhau. Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thành việc giao, nhận tài sản mà phải bảo đảm mỗi cơ sở nhà, đất đều được quản lý, theo dõi và sử dụng đúng quy định.
Trong quá trình rà soát, thành phố đồng thời thực hiện việc bố trí lại trụ sở làm việc, điều chuyển, thu hồi và chuyển đổi công năng một số cơ sở nhà, đất cho phù hợp với nhu cầu của bộ máy mới cũng như yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội tại từng địa bàn.
Đáng chú ý, thành phố đã xác định 56 cơ sở nhà, đất dôi dư để điều chuyển, chuyển đổi công năng phục vụ các nhu cầu xã hội thiết yếu. Trong số này có 23 cơ sở phục vụ giáo dục, 5 cơ sở phục vụ y tế và 28 cơ sở phục vụ văn hóa, cộng đồng.
Việc phân loại và chuyển đổi theo hướng này cho thấy quỹ nhà, đất công sau sắp xếp đang được thành phố tiếp cận từ nhu cầu thực tế. Những tài sản không còn phù hợp với chức năng sử dụng cũ được nghiên cứu để phục vụ trường học, cơ sở y tế, thiết chế văn hóa, thể thao và các công trình công cộng.
Tại phiên giám sát về công tác sắp xếp, bố trí, xử lý tài sản công là cơ sở nhà, đất, trụ sở làm việc của HĐND thành phố mới đây, Đoàn giám sát cho rằng, việc sắp xếp tài sản công cần được nhìn nhận trong tổng thể quá trình tổ chức lại không gian quản trị của thành phố. Mục tiêu không chỉ dừng ở việc bố trí đủ trụ sở cho cơ quan, đơn vị sau sắp xếp mà còn phải tìm hướng sử dụng hiệu quả đối với những tài sản không còn nhu cầu sử dụng theo công năng cũ. Những cơ sở có khả năng chuyển đổi cần được ưu tiên nghiên cứu để phục vụ trường học, cơ sở y tế, thiết chế văn hóa, thể thao, công viên, không gian sinh hoạt cộng đồng và các nhu cầu công cộng khác. Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với công tác quản lý tài sản công trong giai đoạn mới: không chỉ quản lý số lượng mà phải quản lý cả hiện trạng, giá trị và hiệu quả sử dụng.
Đoàn giám sát đề nghị UBND thành phố tiếp tục phối hợp với các sở, ngành và chính quyền cơ sở rà soát kỹ nhu cầu sử dụng tại từng địa bàn. Việc sắp xếp phải gắn với nhu cầu thực tế, tránh phân tán nguồn lực, hạn chế tình trạng tài sản có giá trị nhưng sử dụng chưa hết công suất hoặc để trống trong thời gian dài.
Một trong những nội dung được Đoàn giám sát đặc biệt lưu ý là trách nhiệm của 168 xã, phường, đặc khu sau khi được thành phố giao quản lý tài sản công. Đây là cấp trực tiếp quản lý địa bàn, gần dân và có điều kiện nắm bắt cụ thể nhất nhu cầu về trường học, y tế, văn hóa, thể thao, không gian công cộng cũng như tình trạng sử dụng các trụ sở, cơ sở nhà, đất hiện có. Do đó, chính quyền cơ sở không thể chỉ tiếp nhận tài sản rồi quản lý theo hiện trạng mà phải thường xuyên theo dõi tình trạng sử dụng, rà soát nhu cầu thực tế và chủ động đề xuất phương án xử lý đối với những cơ sở có khả năng sử dụng hiệu quả hơn.
Đối với tài sản sử dụng chưa hết công suất hoặc có khả năng chuyển đổi công năng, địa phương cần phối hợp với các sở, ngành để tham mưu phương án phù hợp. Việc sử dụng tài sản cũng phải gắn với quy hoạch và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của từng địa bàn, qua đó biến quỹ tài sản được giao thành nguồn lực thực sự phục vụ phát triển.
Cùng với việc rà soát trên thực địa, TP Hồ Chí Minh đang đặt yêu cầu hoàn thiện cơ sở dữ liệu về nhà, đất công theo hướng đầy đủ, thống nhất và có khả năng cập nhật thường xuyên.
Ông Nguyễn Văn Thọ, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố, Trưởng Đoàn giám sát đề nghị UBND thành phố tiếp tục rà soát tổng thể quỹ nhà, đất sau sắp xếp; hoàn thiện dữ liệu, phân loại theo hiện trạng, hồ sơ pháp lý, nhu cầu sử dụng và khả năng khai thác để xây dựng phương án xử lý phù hợp đối với từng nhóm tài sản.
Trên cơ sở rà soát, thành phố ưu tiên chuyển đổi công năng các cơ sở này để phát triển trường học, cơ sở y tế và các thiết chế phục vụ cộng đồng, nhất là tại các địa bàn còn thiếu trường lớp, cơ sở chăm sóc sức khỏe và không gian sinh hoạt cộng đồng.
Trụ sở UBND quận Tân Phú cũ được chuyển đổi thành Trường THPT Thoại Ngọc Hầu tại phường Tân Phú, chính thức hoạt động từ năm học 2026-2027. Trung tâm Y tế quận 3 cũ cũng được giao cho Bệnh viện Tai mũi họng làm nơi điều trị chuyên sâu.
Đáng chú ý, UBND TP Hồ Chí Minh giao Sở GD&ĐT phối hợp Sở Y tế, UBND phường Tân Phú và phường Thới An nghiên cứu, đề xuất thí điểm mô hình y tế học đường tại hai trường trên. Mô hình hướng tới gắn hoạt động nhà trường với trạm y tế phường, vừa chăm sóc sức khỏe ban đầu, tăng cường y tế dự phòng cho học sinh vừa phục vụ nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân trên địa bàn.
