Trước đó, thực hiện chỉ đạo của Ban Thường vụ Thành ủy về tiếp tục nghiên cứu phương án sắp xếp, Sở Nội vụ đã phối hợp với các cơ quan, đơn vị và 168 xã, phường, đặc khu rà soát toàn diện tình hình tổ chức, hoạt động, việc thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước, phát triển kinh tế - xã hội, giải quyết thủ tục hành chính, phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Kết quả rà soát cho thấy, 165/168 xã, phường, đặc khu đề xuất giữ nguyên hiện trạng. Chỉ có 3 địa phương gồm phường Khánh Hội, phường Xóm Chiếu và xã Long Sơn đề xuất nghiên cứu phương án sắp xếp, điều chỉnh.
Theo UBND TP Hồ Chí Minh, quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cơ bản ổn định, thông suốt; chức năng, nhiệm vụ từng bước được phân định rõ hơn, chưa phát sinh bất hợp lý lớn. Từ ngày 1/7/2025 đến nay, thành phố đã phân cấp, ủy quyền trên 9 lĩnh vực với khoảng 1.008 nhiệm vụ cho các sở, ngành và UBND cấp xã thông qua 87 quyết định, qua đó tăng tính chủ động và trách nhiệm của cơ sở.
Đáng chú ý, dù có 54/168 đơn vị hành chính cấp xã chưa đáp ứng một trong các tiêu chuẩn về diện tích tự nhiên hoặc quy mô dân số theo quy định mới, nhiều địa phương cho rằng việc giữ ổn định là cần thiết để tránh xáo trộn. Trong số này có 52 đơn vị được hình thành từ ngày 1/7/2025 và thuộc diện chuyển tiếp, không phải đánh giá lại tiêu chuẩn theo quy định mới.
UBND TP Hồ Chí Minh cũng chỉ ra rằng việc tiếp tục sắp xếp, sáp nhập trong thời điểm hiện nay có thể tác động đến hoạt động của người dân và doanh nghiệp. Thành phố vừa hoàn thành việc sắp xếp 5.947 khu phố, ấp, thôn, khu dân cư thành 3.923 đơn vị. Nếu tiếp tục điều chỉnh địa giới cấp xã, người dân và doanh nghiệp có thể phải tiếp tục thay đổi, cập nhật thông tin trên nhiều loại hồ sơ, giấy phép, tài khoản, hợp đồng và hệ thống dữ liệu.
Đặc biệt, theo UBND TP Hồ Chí Minh, việc giữ ổn định trong giai đoạn trước mắt còn nhằm tránh ảnh hưởng đến tiến độ các đồ án quy hoạch, dự án trọng điểm, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng; đồng thời bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh và ổn định tổ chức bộ máy ở cơ sở.
Đối với phường Khánh Hội và Xóm Chiếu, dù hai địa phương đề xuất nghiên cứu sáp nhập với các phường giáp ranh, UBND TP Hồ Chí Minh cho rằng các phương án này chưa đủ cơ sở để thực hiện vào thời điểm hiện tại. Việc nghiên cứu điều chỉnh địa giới khu vực này cần được xem xét sau khi quy hoạch tổng thể TP Hồ Chí Minh thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm được thông qua, nhằm bảo đảm thống nhất về không gian phát triển, giao thông, hạ tầng và cung ứng dịch vụ công.
Đối với xã Long Sơn, địa phương đề xuất nhiều phương án sắp xếp, trong đó có phương án với phường Tân Hải. Tuy nhiên, phường Tân Hải không thống nhất với đề xuất sáp nhập và chủ trương giữ ổn định đơn vị hành chính hiện hữu. Vì vậy, UBND TP Hồ Chí Minh đề nghị trước mắt chưa điều chỉnh địa giới Long Sơn và Tân Hải do chưa có sự thống nhất, phương án chưa hoàn chỉnh và chưa chứng minh được tính cấp thiết.
Cùng với quyết định giữ nguyên 168 đơn vị hành chính cấp xã, Ban Thường vụ Thành ủy yêu cầu tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở; rà soát, hoàn thiện quan hệ phối hợp giữa Trung ương, Thành phố và cấp xã; đề cao tính chủ động, tự chủ và trách nhiệm của cấp xã, tập trung giải quyết những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn.
